Showing posts with label Σεφέρης. Show all posts
Showing posts with label Σεφέρης. Show all posts

Wednesday, 20 March 2024

Γ. Σεφέρης: Πρωί - «Ανάμεσα στήν ισημερία τῆς άνοιξης καί τήν ισημερία τοῦ φθινοπώρου ... »


Ἄνοιξε τὰ μάτια καὶ ξεδίπλωσε
τὸ μαῦρο πανὶ πλατιὰ καὶ τέντωσέ το
ἄνοιξε τὰ μάτια καλὰ στύλωσε τὰ μάτια
προσηλώσου προσηλώσου τώρα ξέρεις
πὼς τὸ μαῦρο πανὶ ξεδιπλώνεται
ὄχι μέσα στὸν ὕπνο μήτε μέσα στὸ νερὸ
μήτε σὰν πέφτουνε τὰ βλέφαρα ρυτιδωμένα
καὶ βουλιάζουνε λοξὰ σὰν κοχύλια,
τώρα ξέρεις πὼς τὸ μαῦρο δέρμα τοῦ τυμπάνου
σκεπάζει ὁλόκληρο τὸν ὁρίζοντά σου
ὅταν ἀνοίξεις τὰ μάτια ξεκούραστος, ἔτσι.
Ἀνάμεσα στὴν ἰσημερία τῆς ἄνοιξης καὶ τὴν ἰσημερία
τοῦ φθινοπώρου
ἐδῶ εἶναι τὰ τρεχάμενα νερὰ ἐδῶ εἶναι ὁ κῆπος
ἐδῶ βουίζουν οἱ μέλισσες μὲς στὰ κλωνάρια
καὶ κουδουνίζουνε στ᾿ αὐτιὰ ἑνὸς βρέφους
καὶ ὁ ἥλιος νά! καὶ τὰ πουλιὰ τοῦ παραδείσου
ἕνας μεγάλος ἥλιος πιὸ μεγάλος ἀπ᾿ τὸ φῶς.

Friday, 17 November 2023

Απόβραδο της 17ης του Νοέμβρη...

Λίγο ακόμα
θα ιδούμε τις αμυγδαλιές ν’ ανθίζουν
τα μάρμαρα να λάμπουν στον ήλιο
τη θάλασσα να κυματίζει

λίγο ακόμα,
να σηκωθούμε λίγο ψηλότερα.
Φιλοξενία: Το Χαμομηλάκι

Tuesday, 18 July 2023

Δικαιοσύνη... Ειρήνη... / Καληνύχτα σας

Τα ιδανικά της Ειρήνης και της Δικαιοσύνης, όσο νωρίτερα μπαίνουν στις καρδιές, τόσο βαθύτερα θα ριζώσουν και τόσο περισσότερο θα διατηρηθούν.
Γιώργος Σεφέρης
Φιλοξενία: Το Χαμομηλάκι

Saturday, 15 March 2014

«Γ. Σεφέρης: Από τη Σμύρνη στην Πόλη»

Μαθητικό Συνέδριο στο Ζωγράφειο Λύκειο Κωνσταντινούπολης

Το Ζωγράφειο Λύκειο Κωνσταντινούπολης και τα Εκπαιδευτήρια Ε. Μαντουλίδη διοργανώνουν εφέτος το τρίτο στη σειρά μαθητικό συνέδριο με θέμα: «Γ. Σεφέρης: Από τη Σμύρνη στην Πόλη». Το συνέδριο θα πραγματοποιηθεί στην Κωνσταντινούπολη, στο Ζωγράφειο Λύκειο, από τις 20 έως τις 23 Μαρτίου 2014, υπό την αιγίδα του Οικουμενικού Πατριαρχείου Κωνσταντινουπόλεως. Δείτε εδώ τα μέλη της επιστημονικής επιτροπής του συνεδρίου και τις θεματικές ενότητες. 
Παράλληλα με το συνέδριο θα πραγματοποιηθούν απαγγελίες ποιημάτων, μουσικές και θεατρικές εκδηλώσεις στη Θεολογική Σχολή της Χάλκης, επισκέψεις σε χώρους που συνήθιζε να επισκέπτεται ο Σεφέρης κατά τα ταξίδια του στην Πόλη, εκθέσεις ζωγραφικής, συζητήσεις εν πλω στο Βόσπορο και την Προποντίδα. Επιπλέον, οι μαθητές θα έχουν την ευκαιρία να ξεναγηθούν στη Βυζαντινή Κωνσταντινούπολη, να επισκεφτούν ιστορικές κοινότητες, να γνωρίσουν τη μακραίωνη παράδοση και τη μεγαλοπρεπή φιλοξενία της Πόλης.



Το Γενικό Λύκειο Πεδινής Ιωαννίνων υπέβαλλε υπόμνημα υποψηφιότητας για συμμετοχή του στο συνέδριο, στην κ. Ασπασία Χασιώτη, Γενική Διευθύντρια των εκπαιδευτηρίων Ε. Μαντουλίδη και μέλος της οργανωτικής επιτροπής του συνεδρίου.  Στο υπόμνημα αναφέρθηκαν αναλυτικά όλα τα στοιχεία της ταυτότητας του Λυκείου, δράσεις και πρωτοβουλίες, τιμητικές διακρίσεις αλλά και ενδεχόμενοι σχεδιασμοί για μια δημιουργική συμμετοχή του σχολείου στο συνέδριο.
Κατόπιν αυτού, είχαμε τη μεγάλη χαρά και την εξαιρετική τιμή να δεχθούμε από το Ζωγράφειο Λύκειο πρόσκληση συμμετοχής. Αποδεχθήκαμε με ενθουσιασμό αυτή την πρόσκληση και θα συμμετάσχουμε στο συνέδριο με μια ομάδα μαθητών και υπεύθυνων εκπαιδευτικών του σχολείου. Έχουμε επίσης τη μεγάλη χαρά να συνεργαστούμε με τον κ. Νικήτα Παρίση, φιλόλογο και συγγραφέα, ο οποίος ορίστηκε από την οργανωτική επιτροπή του συνεδρίου ως ειδικός επιστημονικός σύμβουλος του σχολείου μας. Ο κ. Παρίσης, ως ειδικός σύμβουλος, θα κάνει επιστημονική ανακοίνωση στο συνέδριο με θέμα: Η έννοια και η λειτουργία της μυθικής μεθόδου στο σεφερικό ποίημα Ελένη – Καβαφικοί απόηχοι.
Η θεματική ενότητα της παρουσίασής μας, η οποία μάς ορίστηκε από τον ειδικό σύμβουλο,  έχει τον τίτλο: Από το Ημερολόγιο Καταστρώματος, Β΄ στο Ημερολόγιο Καταστρώματος, Γ΄. Τα ποιήματα που επιλέξαμε για να μελετήσουμε από τη συγκεκριμένη θεματική ενότητα είναι: Καλλιγράφημα και Τελευταίος σταθμός, από το Ημερολόγιο Καταστρώματος, Β΄, Ελένη και Σαλαμίνα της Κύπρος, από το Ημερολόγιο Καταστρώματος, Γ΄.
 
Το Ζωγράφειο Λύκειο γιόρτασε στις 20 Νοεμβρίου 2013, με συναυλία της Ευανθίας Ρεμπούτσικα, τα 120 χρόνια λειτουργίας του και προσφοράς στην παιδεία και τον πολιτισμό. Ιδρυτής του ήταν ο Ηπειρώτης ευεργέτης Χρηστάκης Ζωγράφος, από το Κεστοράτι της Β. Ηπείρου, ο οποίος πρόσφερε το αστρονομικό ποσό των 10.000 χρυσών λιρών για την ανέγερσή του. Το ΓΕΛ Πεδινής έχει αναλάβει τη δέσμευση να δημιουργήσει ένα ειδικό καλαίσθητο και εικονογραφημένο τευχίδιο για τον Χρηστάκη Ζωγράφο, προκειμένου να διανεμηθεί τιμητικά στους συνέδρους.
Το Ζωγράφειο στην αρχική του μορφή, σε σχέδιο του αρχιτέκτονα Περικλή Φωτιάδη, το 1892.
Οι εργασίες άρχισαν το 1892 και τα εγκαίνια έγιναν την επόμενη χρονιά.

Η εικόνα προέρχεται από το λεύκωμα του κ. Αναστάσιου Παπασταύρου: Ηπειρώτες εθνικοί ευεργέτες, τόμος Α΄. Ευχαριστούμε θερμά τον κ. Παπασταύρου ο οποίος με μεγάλη προθυμία και ευχαρίστηση μας έδωσε την άδεια να χρησιμοποιήσουμε πληροφοριακό και εικονιστικό υλικό από τα λευκώματά του,  για τη σύνθεση του τευχιδίου μας για τον Χρηστάκη Ζωγράφο.

Όλα τα βίντεο του περσινού συνεδρίου 150 ΧΡΟΝΙΑ Κ. Π. ΚΑΒΑΦΗΣ, που έγινε από τις 11 έως τις 14 Απριλίου 2013.

Sunday, 15 September 2013

Γιώργος Σεφέρης: Πάνω σ' έναν ξένο στίχο

Στὴν Ἕλλη, Χριστούγεννα 1931.

Εὐτυχισμένος ποὺ ἔκανε τὸ ταξίδι τοῦ Ὀδυσσέα.
Εὐτυχισμένος ἂν στὸ ξεκίνημα, ἔνιωθε γερὴ τὴν ἀρματωσιὰ
μιᾶς ἀγάπης, ἁπλωμένη μέσα στὸ κορμί του, σὰν τὶς
φλέβες ὅπου βουίζει τὸ αἷμα.
Εὐτυχισμένος ποὺ ἔκανε τὸ ταξίδι τοῦ Ὀδυσσέα.
Μιᾶς ἀγάπης μὲ ἀκατέλυτο ρυθμό, ἀκατανίκητης σὰν τὴ μουσικὴ καὶ παντοτινῆς
γιατί γεννήθηκε ὅταν γεννηθήκαμε καὶ σὰν πεθαίνουμε,

ἂν πεθαίνει, δὲν τὸ ξέρουμε οὔτε ἐμεῖς οὔτε ἄλλος κανείς.
Παρακαλῶ τὸ θεὸ νὰ μὲ συντρέξει νὰ πῶ, σὲ μιὰ στιγμὴ
μεγάλης εὐδαιμονίας, ποιὰ εἶναι αὐτὴ ἡ ἀγάπη•
κάθομαι κάποτε τριγυρισμένος ἀπὸ τὴν ξενιτιά, κι ἀκούω
τὸ μακρινὸ βούισμά της, σὰν τὸν ἀχὸ τῆς θάλασσας
ποὺ ἔσμιξε μὲ τὸ ἀνεξήγητο δρολάπι.

Καὶ παρουσιάζεται μπροστά μου, πάλι καὶ πάλι, τὸ φάντασμα
τοῦ Ὀδυσσέα, μὲ μάτια κοκκινισμένα ἀπό του
κυμάτου τὴν ἁρμύρα
κι ἀπὸ τὸ μεστωμένο πόθο νὰ ξαναδεῖ τὸν καπνὸ ποὺ βγαίνει
ἀπὸ τὴ ζεστασιὰ τοῦ σπιτιοῦ του καὶ τὸ σκυλί του
ποὺ γέρασε προσμένοντας στὴ θύρα.

Στέκεται μεγάλος, ψιθυρίζοντας ἀνάμεσα στ' ἀσπρισμένα
του γένια, λόγια της γλώσσας μας, ὅπως τὴ μιλοῦσαν
πρὶν τρεῖς χιλιάδες χρόνια. 

Ἁπλώνει μιὰ παλάμη ροζιασμένη ἀπὸ τὰ σκοινιὰ καὶ τὸ
δοιάκι, μὲ δέρμα δουλεμένο ἀπὸ τὸ ξεροβόρι ἀπὸ τὴν
κάψα κι ἀπὸ τὰ χιόνια.

Θὰ 'λεγες πὼς θέλει νὰ διώξει τὸν ὑπεράνθρωπο Κύκλωπα
ποὺ βλέπει μ' ἕνα μάτι, τὶς Σειρῆνες ποὺ σὰν τὶς ἀκούσεις
ξεχνᾶς, τὴ Σκύλλα καὶ τὴ Χάρυβδη ἀπ' ἀνάμεσό μας•
τόσα περίπλοκα τέρατα, ποὺ δέ μας ἀφήνουν νὰ στοχαστοῦμε
πὼς ἦταν κι αὐτὸς ἕνας ἄνθρωπος ποὺ πάλεψε
μέσα στὸν κόσμο, μὲ τὴν ψυχὴ καὶ μὲ τὸ σῶμα.

Εἶναι ὁ μεγάλος Ὀδυσσέας• ἐκεῖνος ποὺ εἶπε νὰ γίνει τὸ ξύλινο ἄλογο
καὶ oἱ Ἀχαιοὶ κερδίσανε τὴν Τροία.
Φαντάζομαι πὼς ἔρχεται νὰ μ' ἀρμηνέψει πῶς νὰ φτιάξω κι ἐγὼ
ἕνα ξύλινο ἄλογο γιὰ νὰ κερδίσω τὴ δική μου Τροία.

Γιατί μιλᾶ ταπεινὰ καὶ μὲ γαλήνη, χωρὶς προσπάθεια,
λὲς μὲ γνωρίζει σὰν πατέρας
εἴτε σὰν κάτι γέρους θαλασσινούς, ποὺ ἀκουμπισμένοι στὰ
δίχτυα τους, τὴν ὥρα ποὺ χειμώνιαζε καὶ θύμωνε ὁ ἀγέρας,
μοῦ λέγανε, στὰ παιδικά μου χρόνια,

τὸ τραγούδι τοῦ Ἐρωτόκριτου μὲ τὰ δάκρυα στὰ μάτια•
τότες ποὺ τρόμαζα μέσα στὸν ὕπνο μου ἀκούγοντας
τὴν ἀντίδικη μοῖρα τῆς Ἀρετῆς νὰ κατεβαίνει τὰ μαρμαρένια σκαλοπάτια.

Μοῦ λέει τὸ δύσκολο πόνο νὰ νιώθεις τὰ πανιὰ τοῦ καραβιοῦ σου φουσκωμένα ἀπὸ τὴ θύμηση καὶ τὴν ψυχή σου νὰ γίνεται τιμόνι.
Καὶ νά 'σαι μόνος, σκοτεινὸς μέσα στὴ νύχτα καὶ ἀκυβέρνητος σὰν
τ' ἄχερο στ' ἁλώνι.

Τὴν πίκρα νὰ βλέπεις τοὺς συντρόφους σου καταποντισμένους μέσα στὰ  στοιχεῖα, σκορπισμένους: ἕναν-ἕναν.
Καὶ πόσο παράξενα ἀντρειεύεσαι μιλώντας μὲ τοὺς πεθαμένους,
ὅταν δὲ φτάνουν πιὰ οἱ ζωντανοὶ ποὺ σοῦ ἀπομέναν.

Μιλᾶ... βλέπω ἀκόμη τὰ χέρια του ποὺ ξέραν νὰ δοκιμάσουν ἂv ἦταν καλὰ σκαλισμένη στὴν πλώρη ἡ γοργόνα
νὰ μοῦ χαρίζουν τὴν ἀκύμαντη γαλάζια θάλασσα

μέσα στὴν καρδιὰ τοῦ χειμώνα.


(Ανάλυση του ποιήματος και ερμηνευτικές σημειώσεις εδώ)

Ἀπὸ τὴ Συλλογὴ «Ποιήματα» 20η ἔκδοση, ΙΚΑΡΟΣ ΕΚΔΟΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΙΑ, Ἀθῆναι 2000.
myriobiblos.gr

Tuesday, 17 January 2012

Γιώργος Σεφέρης: «Ἀνήκω σὲ µία χώρα µικρή»
Giorgos Seferis: "I belong to a small country"

Ομιλία του Γιώργου Σεφέρη κατά την τελετή παραλαβής του Βραβείου Νόμπελ Λογοτεχνίας,
11 Δεκεμβρίου 1963

Σ’ αὐτὸ τὸν κόσµο, ποὺ ὁλοένα στενεύει,
ὁ καθένας µας χρειάζεται ὅλους τούς ἄλλους.
Πρέπει ν’ ἀναζητήσουµε τὸν ἄνθρωπο,
ὅπου καὶ νὰ βρίσκεται.
«Ἀνήκω σὲ µία χώρα µικρή.
Ἕνα πέτρινο ἀκρωτήρι στὴ Μεσόγειο, ποὺ δὲν ἔχει ἄλλο ἀγαθὸ παρὰ τὸν ἀγώνα τοῦ λαοῦ, τὴ θάλασσα, καὶ τὸ φῶς τοῦ ἥλιου. Εἶναι µικρὸς ὁ τόπος µας, ἀλλὰ ἡ παράδοσή του εἶναι τεράστια καὶ τὸ πράγµα ποὺ τὴ χαρακτηρίζει εἶναι ὅτι µᾶς παραδόθηκε χωρὶς διακοπή.
Ἡ ἑλληνικὴ γλῶσσα δὲν ἔπαψε ποτὲ της νὰ µιλιέται. Δέχτηκε τὶς ἀλλοιώσεις ποὺ δέχεται καθετὶ ζωντανό, ἀλλὰ δὲν παρουσιάζει κανένα χάσµα.
Ἄλλο χαρακτηριστικὸ αὐτῆς τῆς παράδοσης εἶναι ἡ ἀγάπη της γιὰ τὴν ἀνθρωπιά, κανόνας της εἶναι ἡ δικαιοσύνη. Στὴν ἀρχαία τραγωδία, τὴν ὀργανωµένη µὲ τόση ἀκρίβεια, ὁ ἄνθρωπος ποὺ ξεπερνᾶ τὸ µέτρο, πρέπει νὰ τιµωρηθεῖ ἀπὸ τὶς Ἐρινύες.
Ὅσο γιὰ µένα συγκινοῦµαι παρατηρώντας πὼς ἡ συνείδηση τῆς δικαιοσύνης εἶχε τόσο πολὺ διαποτίσει τὴν ἑλληνικὴ ψυχή, ὥστε νὰ γίνει κανόνας τοῦ φυσικοῦ κόσµου.
Καὶ ἕνας ἀπὸ τοὺς διδασκάλους µου, τῶν ἀρχῶν τοῦ περασµένου αἰώνα,γράφει:
«… θὰ χαθοῦµε γιατί ἀδικήσαµε …».
Αὐτὸς ὁ ἄνθρωπος ἦταν ἀγράµµατος. Εἶχε µάθει νὰ γράφει στὰ τριάντα πέντε χρόνια τῆς ἡλικίας του. Ἀλλὰ στὴν Ἑλλάδα τῶν ἡµερῶν µας, ἡ προφορικὴ παράδοση πηγαίνει µακριὰ στὰ περασµένα ὅσο καὶ ἡ γραπτή. Τὸ ἴδιο καὶ ἡ ποίηση.Εἶναι γιὰ µένα σηµαντικὸ τὸ γεγονὸς ὅτι ἡ Σουηδία θέλησε νὰ τιµήσει καὶ τούτη τὴν ποίηση καὶ ὅλη τὴν ποίηση γενικά, ἀκόµη καὶ ὅταν ἀναβρύζει ἀνάµεσα σ’ ἕνα λαὸ περιορισµένο. Γιατί πιστεύω πὼς τοῦτος ὁ σύγχρονος κόσµος ὅπου ζοῦµε, ὁ τυρρανισµένος ἀπὸ τὸ φόβο καὶ τὴν ἀνησυχία, τὴ χρειάζεται τὴν ποίηση.
Ἡ ποίηση ἔχει τὶς ρίζες της στὴν ἀνθρώπινη ἀνάσα – καὶ τί θὰ γινόµασταν ἂν ἡ πνοή µας λιγόστευε; Εἶναι µία πράξη ἐµπιστοσύνης – κι ἕνας Θεὸς τὸ ξέρει ἂν τὰ δεινά µας δὲν τὰ χρωστᾶµε στὴ στέρηση ἐµπιστοσύνης. Παρατήρησαν, τὸν περασµένο χρόνο γύρω ἀπὸ τοῦτο τὸ τραπέζι, τὴν πολὺ µεγάλη διαφορὰ ἀνάµεσα στὶς ἀνακαλύψεις τῆς σύγχρονης ἐπιστήµης καὶ στὴλογοτεχνία. παρατήρησαν πὼς ἀνάµεσα σ’ ἕνα ἀρχαῖο ἑλληνικὸ δράµα καὶ ἕνα σηµερινό, ἡ διαφορὰ εἶναι λίγη.
Ναί, ἡ συµπεριφορὰ τοῦ ἀνθρώπου δὲ µοιάζει νὰἔχει ἀλλάξει βασικά. Καὶ πρέπει νὰ προσθέσω πὼς νιώθει πάντα τὴν ἀνάγκη ν’ ἀκούσει τούτη τὴν ἀνθρώπινη φωνὴ ποὺ ὀνοµάζουµε ποίηση.
Αὐτὴ ἡ φωνὴ ποὺ κινδυνεύει νὰ σβήσει κάθε στιγµὴ ἀπὸ στέρηση ἀγάπης καὶ ὁλοένα ξαναγεννιέται. Κυνηγηµένη, ξέρει ποὺ νὰ ’βρει καταφύγιο, ἀπαρνηµένη, ἔχει τὸ ἔνστικτο νὰ πάει νὰ ριζώσει στοὺς πιὸ ἀπροσδόκητους τόπους.

Γι’ αὐτὴ δὲν ὑπάρχουν µεγάλα καὶ µικρὰ µέρη τοῦ κόσµου.
Τὸ βασίλειό της εἶναι στὶς καρδιὲς ὅλων τῶν ἀνθρώπων τῆς γῆς. Ἔχει τὴ χάρη ν’ ἀποφεύγει πάντα τὴ συνήθεια, αὐτὴ τὴ βιοµηχανία.
Χρωστῶ τὴν εὐγνωµοσύνη µου στὴ Σουηδικὴ Ἀκαδηµία ποὺ ἔνιωσε αὐτὰ τὰ πράγµατα, ποὺ ἔνιωσε πὼς οἱ γλῶσσες, οἱ λεγόµενες περιορισµένης χρήσης, δὲν πρέπει νὰ καταντοῦν φράχτες ὅπου πνίγεται ὁ παλµὸς τῆς ἀνθρώπινης καρδιᾶς, ποὺ ἔγινε ἕνας Ἄρειος Πάγος ἱκανός νὰ κρίνει µὲ ἀλήθεια ἐπίσηµη τὴν ἄδικη µοίρα τῆς ζωῆς, γιὰ νὰ θυµηθῶ τὸν Σέλλεϋ, τὸν ἐµπνευστή, καθώς µᾶς λένε, τοῦ Ἀλφρέδου Νοµπέλ, αὐτοῦ τοῦ ἀνθρώπου ποὺ µπόρεσε νὰ ἐξαγοράσει τὴνἀναπόφευκτη βία µὲ τὴ µεγαλοσύνη τῆς καρδιᾶς του.
Σ’ αὐτὸ τὸν κόσµο, ποὺ ὁλοένα στενεύει, ὁ καθένας µας χρειάζεται ὅλους τούς ἄλλους. Πρέπει ν’ ἀναζητήσουµε τὸν ἄνθρωπο, ὅπου καὶ νὰ βρίσκεται.
Ὅταν στὸ δρόµο τῆς Θήβας, ὁ Οἰδίπους συνάντησε τὴ Σφίγγα, κι αὐτὴ τοῦ ἔθεσε τὸ αἴνιγµά της, ἡ ἀπόκρισή του ἦταν: ὁ ἄνθρωπος.
Τούτη ἡ ἁπλὴ λέξη χάλασε τὸ τέρας. Ἔχουµε πολλὰ τέρατα νὰ καταστρέψουµε.
Ἂς συλλογιστοῦµε τὴν ἀπόκριση τοῦ Οἰδίποδα.»


το έστειλε ο Αριστογείτων
Γ. Σεφέρης: Το Φως

Giorgos Seferis' speech at the Nobel Banquet at the City Hall in Stockholm, December 10, 1963


(Translation)
I feel at this moment that I am a living contradiction. The Swedish Academy has decided that my efforts in a language famous through the centuries but not widespread in its present form are worthy of this high distinction. It is paying homage to my language - and in return I express my gratitude in a foreign language. I hope you will accept the excuses I am making to myself.

I belong to a small country. A rocky promontory in the Mediterranean, it has nothing to distinguish it but the efforts of its people, the sea, and the light of the sun. It is a small country, but its tradition is immense and has been handed down through the centuries without interruption. The Greek language has never ceased to be spoken. It has undergone the changes that all living things experience, but there has never been a gap. This tradition is characterized by love of the human; justice is its norm. In the tightly organized classical tragedies the man who exceeds his measure is punished by the Erinyes. And this norm of justice holds even in the realm of nature.

«Helios will not overstep his measure»; says Heraclitus, «otherwise the Erinyes, the ministers of Justice, will find him out». A modern scientist might profit by pondering this aphorism of the Ionian philosopher. I am moved by the realization that the sense of justice penetrated the Greek mind to such an extent that it became a law of the physical world. One of my masters exclaimed at the beginning of the last century, «We are lost because we have been unjust» He was an unlettered man, who did not learn to write until the age of thirty-five. But in the Greece of our day the oral tradition goes back as far as the written tradition, and so does poetry. I find it significant that Sweden wishes to honour not only this poetry, but poetry in general, even when it originates in a small people. For I think that poetry is necessary to this modern world in which we are afflicted by fear and disquiet. Poetry has its roots in human breath - and what would we be if our breath were diminished? Poetry is an act of confidence - and who knows whether our unease is not due to a lack of confidence?

Last year, around this table, it was said that there is an enormous difference between the discoveries of modern science and those of literature, but little difference between modern and Greek dramas. Indeed, the behaviour of human beings does not seem to have changed. And I should add that today we need to listen to that human voice which we call poetry, that voice which is constantly in danger of being extinguished through lack of love, but is always reborn. Threatened, it has always found a refuge; denied, it has always instinctively taken root again in unexpected places. It recognizes no small nor large parts of the world; its place is in the hearts of men the world over. It has the charm of escaping from the vicious circle of custom. I owe gratitude to the Swedish Academy for being aware of these facts; for being aware that languages which are said to have restricted circulation should not become barriers which might stifle the beating of the human heart; and for being a true Areopagus, able «to judge with solemn truth life's ill-appointed lot», to quote Shelley, who, it is said, inspired Alfred Nobel, whose grandeur of heart redeems inevitable violence.

In our gradually shrinking world, everyone is in need of all the others. We must look for man wherever we can find him. When on his way to Thebes Oedipus encountered the Sphinx, his answer to its riddle was: «Man». That simple word destroyed the monster. We have many monsters to destroy. Let us think of the answer of Oedipus.

Prior to the speech, I. Svennilson of the Royal Academy of Sciences addressed the poet: «Giorgos Seferis - Nathan Söderblom, a friend of Alfred Nobel, later Sweden's Archbishop and one of the Nobel Peace Prize winners, developed on the basis of his scientific studies the idea that religion should be regarded as a continuous revelation of spiritual values by a long procession of prophets and saints. We know that the great classics are dear to the Greek people, and we greet you as an innovator within that living tradition.


From Nobel Lectures, Literature 1901-1967, Editor Horst Frenz, Elsevier Publishing Company, Amsterdam, 1969

Wednesday, 11 January 2012

Όταν τραγουδούσαμε ποιητές...


Κράτησα τη ζωή μου
ταξιδεύοντας ανάμεσα σε κίτρινα δέντρα,
κάτω απ'το πλάγιασμα της βροχής
σε σιωπηλές πλαγιές φορτωμένες
με τα φύλλα της οξιάς
καμιά φωτιά
στην κορυφή τους βραδιάζει.

Tuesday, 12 January 2010

Όταν ο Μίκης μελοποίησε Σεφέρη...

Μια καλημέρα από το χαμομηλάκι 
με ένα υπέροχο και αγαπημένο τραγούδι...



Άρνηση - Arnisis
Στίχοι: Γιώργος Σεφέρης - Seferis
Μουσική: Μίκης Θεοδωράκης - Mikis Theodorakis
Εκτέλεση: Μαρία Φαραντούρη - Farantouri



Στο περιγιάλι το κρυφό
κι άσπρο σαν περιστέρι
διψάσαμε το μεσημέρι·
μα το νερό γλυφό.

Πάνω στην άμμο την ξανθή
γράψαμε τ' όνομά της·
ωραία που φύσηξεν ο μπάτης
και σβύστηκε η γραφή.

Mε τι καρδιά, με τι πνοή,
τι πόθους και τι πάθος,
πήραμε τη ζωή μας· λάθος!
κι αλλάξαμε ζωή.

Sunday, 20 September 2009

Γιώργος Σεφέρης: Η «αρματωσιά» της αγάπης

 Έφυγε από κοντά μας, σαν σήμερα (20/9/1971)
''Πάνω σ' έναν ξένο στίχο'' (απόσπασμα)

Ευτυχισμένος που έκανε το ταξίδι του Οδυσσέα.
Ευτυχισμένος αν στο ξεκίνημα, ένιωθε γερή την αρμα-
τωσιά μιας αγάπης, απλωμένη μέσα στο κορμί του,
σαν τις φλέβες όπου βουίζει το αίμα.
Μιας αγάπης με ακατέλυτο ρυθμό, ακατανίκητης σαν τη
μουσική και παντοτινής
γιατί γεννήθηκε όταν γεννηθήκαμε και σαν πεθαίνουμε,
αν πεθαίνει, δεν το ξέρουμε ούτε εμείς ούτε άλλος
κανείς.
 
 
Στης Αγάπης το άβατο να μπω αξιώθηκα
και σε είδα 
ιέρεια φωτόλαμπρη, 
μέσα απ' το μαύρο σου ντύμα
Μες στη σιωπή σου σε άκουσα
Σφραγίδα το στόμα,
περίβολος φύλακας,
εμποδιστής λόγων περίσσιων
Ένιωσα 
της μουσικής τη γαλήνια ορμή
ως τ' ακροδάχτυλά σου
Είδα
άλικα άνθια τα γόνατα,
υπομονής ανεξίτηλης τρόπαια
προσφοράς παράσημα, 
της ευτυχίας του "δούναι"τα εύσημα
Διάβασα
αναντίρρητη σκέψη 
και το λόγο σου άκουσα, τον μεγάλο απόντα.
Βασιλική Π. Δεδούση

© Το χαμομηλάκι | To hamomilaki