«Ο εκπαιδευτικός στο εδώλιο»

Αγαπητή/έ γονέα, 

Κάποιες φορές οι εκπαιδευτικοί βρίσκονται στο εδώλιο του κατηγορουμένου σε λαϊκές δίκες που στήνονται άλλοτε με μικρότερο ακροατήριο, παραδείγματος χάριν σε πηγαδάκια επί του πεζοδρομίου πλησίον του σχολείου και άλλοτε με μεγαλύτερο ακροατήριο, παραδείγματος χάριν σε συνελεύσεις γονέων και κηδεμόνων. Άλλοτε με μεγαλύτερη ένταση και άλλοτε με μικρότερη. Σπανιότερα οι δίκες αυτές σταματούν σχεδόν εν τη γενέσει. 

Βαγγέλης Δήμας, Φιλόλογος

Δίκες που ακολουθούν τη μόδα ή την κουλτούρα αξιολόγησης που γενναία προσφέρουν και υπηρετούν με κερδοσκοπική συνέπεια τα reality shows, αρκετά πρωϊνάδικα, αλλά και άλλες εκπομπές με πιο σοβαροφανές περιεχόμενο. 

Οι κατηγορίες πολλές και διαφορές με διαβαθμισμένη βαρύτητα: άλλη εκπαιδευτικός αναθέτει πολλές εργασίες, ενώ άλλος όχι, άλλος δίνει στα παιδιά πολλές φωτοτυπίες ενώ άλλη όχι, άλλος δεν έχει τον έλεγχο της τάξης, άλλη φωνάζει ενώ άλλος δεν φωνάζει, άλλη προσβάλλει συχνά τα παιδιά, άλλος έχει χτυπήσει μαθητή, άλλος έχει παρενοχλήσει μαθήτρια και τα λοιπά. 

Καταθέτω την άποψή μου, αντλώντας από την εμπειρία μου ως γονέας και εκπαιδευτικός, που ίσως με βοηθά να σταθώ πιο αντικειμενικός απέναντι σε πρόσωπα και καταστάσεις, ίσως όμως και πιο διπλωμάτης, πιο διστακτικός να γίνει ο λόγος μου πιο αιχμηρός, η κριτική μου πιο δηκτική. 

Πρώτα-πρώτα, θα αναφερθώ σε μέρος από τις δυσκολίες που αντιμετωπίζει μία/ένας εκπαιδευτικός αλλά και στις ελλείψεις που ήδη από το Πανεπιστήμιο τον συνοδεύουν. 

Οι γονείς πιστεύουν πώς η καθηγήτρια/ο καθηγητής είναι πλήρως εκπαιδευμένη/ος από τη στιγμή που αποφοιτά από το πανεπιστήμιο, τόσο όσον αφορά τη γνώση του αντικειμένου όσο και πώς να το διδάξει, ενώ, επίσης, διαθέτει και την κατάλληλη ψυχολογική κατάρτιση, για να διαχειρίζεται τα προβλήματα που θα προκύψουν ή ακόμη καλύτερα έχει τη γνώση να σχεδιάσει και να υλοποιήσει στρατηγικές πρόληψης αυτών των δυσκολιών. Για να μη γίνω απόλυτος: ελάχιστα ισχύουν από τα παραπάνω. 

Εγώ, απόφοιτος του Φ.Π.Ψ (τμήμα Φιλοσοφίας-Παιδαγωγικής-Ψυχολογίας), έχοντας παρακολουθήσει αρκετά μαθήματα παιδαγωγικής και ψυχολογίας αλλά και δέκα δειγματικές διδασκαλίες σε πειραματικά και πρότυπα σχολεία και έχοντας κάνει διδασκαλία μέσα στην τάξη, για την οποία και αξιολογήθηκα, θεωρώ ότι η εκπαίδευσή μου είναι ελλιπέστατη. Και αυτό, αν και βρίσκεται πολύ πάνω από το μέσο όρο της εκπαίδευσης(ποιοτικά και ποσοτικά) που γενικά παρέχεται στους εκπαιδευτικούς, για να μπορέσουν να σταθούν με αξιώσεις(να επιβιώσουν;) σε μία αίθουσα διδασκαλίας! Όσον αφορά την εισαγωγική επιμόρφωση αυτών που προσλαμβάνονται, περιλαμβάνει συνήθως μία – δύο εβδομάδες (και πολύ λέω) θεωρητικών μαθημάτων που στην καλύτερη περίπτωση αποτελούν μία καλή επανάληψη για αυτά που ήδη έχεις μάθει στο πανεπιστήμιο, συνήθως κάτι νέο δεν προκύπτει. 

Υπάρχουν και οι εξαιρέσεις. Μικρές και σπάνιες. Επιμόρφωση στη συνέχεια δεν συμβαίνει, παρότι τη ζητάει (ζήταγε;)επίμονα ο κλάδος. Οι επιμορφώσεις που γίνονται είναι εκτός διδασκαλίας, συνήθως μικρές, συνήθως θεωρητικές. 

Για επιμορφώσεις υψηλότερης ποιότητας είναι ανάγκη να καταθέσεις τον οβολό σου, παραδείγματος χάριν σε σεμινάρια, εσχάτως διαδικτυακά, που συχνά οργανώνονται από Πανεπιστήμια. Τα βιβλία του καθηγητή, προσφορά της Πολιτείας, για να υποστηρίξουν τη διδακτική προσπάθεια του εκπαιδευτικού, δεν την υποστηρίζουν και τόσο, έτσι οι εκπαιδευτικοί συχνά και αναπόφευκτα καταφεύγουν σε βοηθήματα του εμπορίου. Όσο για τα εγχειρίδια των μαθητών, έχετε γνώση από πρώτο χέρι και μάτι, πόσο εύκολα γίνονται φύλλο και φτερό, ενώ, εάν εστιάσουμε στο περιεχόμενο, συχνά απαρχαιωμένο, συχνά ανούσιο, βαρετό, ακόμη και για αυτούς που έχουν επωμιστεί να το διδάξουν.

Έπειτα τα παιδιά. Κάποια τμήματα είναι περισσότερο προσανατολισμένα προς τη σχολική μάθηση, περισσότερο διαθέσιμα, άρα είναι πιο εύκολο η/ο εκπαιδευτικός να διαχειριστεί ζητήματα πειθαρχίας, τα οποία είναι λιγότερα και μικρότερης έντασης. Κάποια τμήματα με λιγότερο ενδιαφέρον για μάθηση σχολική, άρα στην περίπτωση αυτή είναι πιο δύσκολη η κατάσταση. 

Επομένως, χρειάζεται μεγαλύτερη υποστήριξη η/ο εκπαιδευτικός, είτε από σχολική/ό σύμβουλο ή συχνά και από ψυχολόγο που, παρά τις καλές προθέσεις, η υποστήριξη αυτή σπάνια είναι επαρκής. 

Είναι και θέμα χημείας. Με κάποια τμήματα μπορεί η/ο εκπαιδευτικός να τα πηγαίνει καλύτερα, να υπάρχει μεγαλύτερη συνεργασία, ενθουσιασμός και από τη δική της/του πλευρά και από την πλευρά των μαθητριών/μαθητών. Να υπάρξει και δέσιμο. Με άλλα πάλι, όχι. Γκρίνια, προστριβές σε κάθε συνάντηση. Σημαντικό ρόλο παίζει και ο χαρακτήρας: διαφορετικά διαμορφώνονται σχέσεις και καταστάσεις, αν η/ο εκπαιδευτικός ανήκει στους εξωστρεφείς, αν δηλαδή της/του δίνουν ενέργεια τα εξωτερικά ερεθίσματα, ακόμη και οι δυνατές φωνές και οι μικροβαβούρες, και άλλο, αν είναι εσωστρεφής και αντλεί ενέργεια από μέσα της/του, από εσωτερικά ερεθίσματα, εικόνες, σκέψεις και χρειάζεται περισσότερη ησυχία να αποδώσει. 

Επιπλέον, οι καιροί είναι χαλεποί και δεν βοηθούν. Οι ψυχολογικές δυσκολίες, εάν ήδη υπήρχαν, μεγαλώνουν, εάν δεν υπήρχαν, με μεγαλύτερη συχνότητα προκύπτουν. Πολλοί συνάδελφοι/συναδέλφισσες χρειάζονται στήριξη (δεν αναφέρομαι στη διδασκαλία), ενώ κάποιων η ψυχολογία είναι τόσο αλλοιωμένη, ώστε δεν μπορούν πια να διδάξουν. Η παραμονή τους στην τάξη αποτελεί μαρτύριο για τους ίδιους, ενώ και οι επιπτώσεις στην μάθηση – και όχι μόνο – των μαθητών/μαθητριών είναι αρνητικές.

Άμεση απομάκρυνση, βεβαίως, ασυζητητί, επιβάλλεται, εάν ο εκπαιδευτικός έχει παρενοχλήσει παιδί ή ακόμη χειρότερα το έχει κακοποιήσει. Και, βεβαίως, άμεση παρέμβαση της Δικαιοσύνης.

Από την άλλη το διδασκαλίκι είναι επιλογή, επιλογή με ευθύνες, όπως κάθε λειτούργημα. 

Γιατί, βεβαίως, ο/η εκπαιδευτικός αποτελεί πρότυπο. Επιβάλλεται να προσπαθεί να διατηρεί την ηρεμία, τη νηφαλιότητα, να δίνει το παράδειγμα ότι μπορεί να διαχειρίζεται τις δύσκολες καταστάσεις. Να αφήνει τα προβλήματα του στο σπίτι. Του/της επιτρέπεται, βεβαίως, να υψώσει τον τόνο της φωνής του/της, μπορεί να γίνει αυστηρός/ή, μπορεί να χτυπήσει το χέρι στην έδρα με δύναμη. 

Δεν έχει όμως επουδενί το δικαίωμα να γίνει προσβλητικός/ή, επιθετικός/ή, εκφοβιστικός/ή είτε με λέξεις είτε σωματικά. 

Βεβαίως, και ο/η εκπαιδευτικός δεν μπορεί...

.......................
Διαβάστε περισσότερα: «Ο εκπαιδευτικός στο εδώλιο»
Φιλοξενία: Το Χαμομηλάκι

Διεθνής διάκριση για Ελληνίδα εκπαιδευτικό

Η Γεωργία Μαραγκού, η δασκάλα που έχει καταφέρει να κάνει τα μαθηματικά ελκυστικά, θα βραβευθεί για το έργο της, ακόμη μία φορά, με μετάλλιο στη Γαλλία από τη Διεθνή Ακαδημία ASL, το οποίο απονέμεται σε όσους έχουν επιδείξει σε ύψιστο βαθμό και ποιότητα επιτυχή πορεία στις Τέχνες, τις Επιστήμες και τα Γράμματα.

Από τη Σουηδία στην Αμερική και από εκεί στην Ουρουγουάη και στο Παρίσι. Η εκπαιδευτικός που με την αγάπη της για το αντικείμενο που διδάσκει, τα μαθηματικά, έχει καταφέρει να διακριθεί με διεθνή βραβεία, να συμμετέχει ως ομιλήτρια σε διεθνή συνέδρια, αλλά κυρίως να κατακτήσει μια θέση στην καρδιά των μαθητών της, οι οποίοι κάθε χρόνο παρακολουθούν εθελοντικά εκτός ωραρίου το εργαστήρι που ξεκίνησε με δική της πρωτοβουλία στο 1ο Γυμνάσιο Σκάλας Ωρωπού πριν από δέκα χρόνια.

Ο λόγος για τη «Δασκάλα που έκανε τα μαθηματικά ελκυστικά» («Εφ.Συν.», 28.08.2018), για την « Καθηγήτρια που παίζει στα δάχτυλα τα μαθηματικά »(«Εφ.Συν.», 23.08.2019), τη Γεωργία Μαραγκού.

Μετά τη βράβευση του έργου της με τίτλο «Συλλέγοντας καρπούς από το δέντρο του Πυθαγόρα», έργο το οποίο ξεχώρισε ανάμεσα σε εκατοντάδες εκθέματα καθηγητών Πανεπιστημίου και καλλιτεχνών απ’ όλο τον κόσμο και το οποίο απέσπασε το πρώτο βραβείο στην ετήσια διοργάνωση Μαθηματικών – Έργων Τέχνης, The Bridges Math Art Exhibition, στη Στοκχόλμη της Σουηδίας, το 2018, η κ. Μαραγκού προσκλήθηκε ως ομιλήτρια σε συνέδριο με θέμα τη διδακτική των μαθηματικών και την οπτικοποίησή τους στο Μοντεβιδέο της Ουρουγουάης, αλλά και ως εισηγήτρια στο διεθνές συνέδριο MOVES (Mathematic of Various Entertaining Subjects), που διοργανώθηκε από το Εθνικό Μουσείο Μαθηματικών και έλαβε χώρα στη Νέα Υόρκη στις αρχές Αυγούστου 2019.

Φέτος, θα της απονεμηθεί το μετάλλιο Médaille de Vermeil από τη Διεθνή Ακαδημία ASL, Socièté Académique Arts-Sciences-Lettres της Γαλλίας, ένα μετάλλιο με περισσότερα από 100 χρόνια ιστορίας, το οποίο δίνεται σε όσους έχουν επιδείξει στον ύψιστο βαθμό και ποιότητα επιτυχή πορεία στις Τέχνες, τις Επιστήμες και τα Γράμματα.

Η κ. Μαραγκού προτάθηκε ως υποψήφια για βράβευση από την πολιτιστική σύμβουλο της Διεθνούς Ακαδημίας ASL και έτσι, τον Φεβρουάριο του 2021 υπέβαλε το χαρτοφυλάκιό της με το ήδη βραβευμένο εκπαιδευτικό της έργο. Η τελετή απονομής θα γίνει το Σάββατο 25 Σεπτεμβρίου στην Ακαδημία, σκοπός της οποίας είναι να αναγνωρίσει και να προωθήσει γυναίκες και άνδρες που, μέσω του ταλέντου και της δουλειάς τους, συμβάλλουν στην επιρροή του πολιτισμού στον καλλιτεχνικό, λογοτεχνικό και επιστημονικό τομέα.

«Είμαι εξαιρετικά ευγνώμων στις μαθήτριες και τους μαθητές μου, καθώς και στους γονείς και κηδεμόνες τους, που με εμπιστεύτηκαν ώστε να καθοδηγώ τα παιδιά τους στο μαθηματικό εργαστήρι που λειτουργώ εθελοντικά στο 1ο Γυμνάσιο Σκάλας Ωρωπού» μας λέει η Γεωργία Μαραγκού, τονίζοντας παράλληλα ότι επιθυμεί να προσφέρει το υλικό της προσωπικής, από εικοσαετίας συλλογής της προκειμένου να δημιουργηθεί Ελληνικό Μουσείο Μαθηματικών. «Εκανα την πρόταση αυτή στην επιτροπή GREECE 2021 για τα 200 χρόνια από την Επανάσταση 1821, εντάσσοντάς την στον άξονα “Επιτεύγματα Σύγχρονων Ελλήνων” και μου απάντησαν πως είναι αξιόλογη και ότι την κρατούν στο αρχείο τους για κάθε ενδιαφερόμενο» προσθέτει η πολυβραβευμένη εκπαιδευτικός, που μέσω της εναλλακτικής και εμπνευσμένης διδακτικής μεθόδου που ακολουθεί έχει καταφέρει να καταστήσει ένα -κατά πολλούς- στρυφνό μάθημα σε αντικείμενο συναρπαστικό, γεμάτο δημιουργική σκέψη.

Από Διαλεκτή Αγγελική (14-9-21)

Πηγή : https://www.efsyn.gr/ellada/ekpaideysi/310199_nea-diethnis-diakrisi-gia-ellinida-ekpaideytiko

Αλιεύει η Αλεξία Τσούνη

tomov.gr

Όταν ο Εκφοβισμός (bullying) γίνεται από τον Εκπαιδευτικό

Όσο ανεπίτρεπτο και αν ακούγεται, ένας δάσκαλος μπορεί να είναι νταής, εκφοβιστής και να αντιμετωπίζει μερίδα παιδιών με ρατσισμό και διάκριση, συχνά στοχοποιώντας κυρίως παιδιά με ιδιαίτερα χαρακτηριστικά όπως λόγω θρησκείας, πολιτικής τοποθέτησης, μαθησιακών δυσκολιών, ταυτότητας φύλου, εθνικότητας και τόσα άλλα. 

Επειδή μάλιστα ένας δάσκαλος στην τάξη είναι αυτός που μπορεί να καθορίσει τι είναι αποδεκτό στην τάξη του και τι όχι, καθώς επίσης ποιες συμπεριφορές των μαθητών είναι ανεκτές και ποιες όχι, μπορεί να χρησιμοποιήσει την ιδιότητά του καθώς και τη δύναμη που προκύπτει από την εξουσία της θέσης του για να προβεί σε εκφοβιστικές συμπεριφορές. 

Αυτό έχει ως αποτέλεσμα με τρόπο αντιδεοντολογικό και παιδευτικά ακατάλληλο τρόπο, να τιμωρεί μαθητές, να ετικετοποιεί, να στενοχωρεί, να γελοιοποιεί, να βάζει στο στόχαστρο και να απομονώνει μαθητές που δεν είναι της αρεσκείας του ή δεν συνάδουν με το «ιδανικό πρότυπο» του μαθητή.

Οι μαθητές από τη σειρά τους θεωρώντας αυτή την απαράδεκτη συμπεριφορά ως δικαιολογημένη, αφού προέρχεται από τον ίδιο τον εκπαιδευτικό, δηλαδή την εξουσία και την αυθεντία, παρακινούνται ακόμη περισσότερο καθόσον έχουν τον εκπαιδευτικό ως παράδειγμα αλλά και ως μέντορα. 

Αυτό είναι πολύ σκληρό για τα παιδιά θύματα, αφού δεν έχουν πού να ακουμπήσουν, καθώς λαμβάνουν το μήνυμα από τον εκπαιδευτικό ότι η ενσυναίσθηση και η κατανόηση είναι στοιχεία που συνδέονται με την αδυναμία. 

Αυτό τα κάνει ακόμη πιο ευάλωτα στο να ψάξουν να βρουν το δίκαιό τους, ιδιαίτερα αν ο δάσκαλος χωρίς καμιά συνείδηση απευθύνεται άσχημα στους μαθητές, ή κάνει κάποιο παιδί να νιώθει απομονωμένο , ή εκθέτει κάποιο παιδί για την επίδοσή του, για τη συμπεριφορά του, τη θρησκεία του, την εθνικότητά του, την οικογενειακή κατάστασή του.

Επομένως το Θετικό κλίμα στο σχολείο και η πιο ανθρώπινη προσέγγιση των παιδιών από τους εκπαιδευτικούς είναι το κλειδί της εύρυθμης λειτουργίας του σχολείου. 

Η πρόταση αυτή αναφέρεται ως μια βασική τομή (paradigm shift) για τον τρόπο που σχετίζονται οι εκπαιδευτικοί με τους μαθητές αλλά και η διοίκηση τόσο με τους ίδιους τους μαθητές όσο και με τους εκπαιδευτικούς. 

Στόχος πρέπει να είναι η βελτίωση των ανθρωπίνων σχέσεων στο σχολείο και η αλλαγή του κλίματος σταδιακά, ώστε να γίνει θετικότερο και με την παρουσία θετικών συναισθημάτων στο σύνολο των εμπλεκομένων στη διαδικασία της εκπαίδευσης.

Από έρευνες προκύπτει ότι το κλίμα του σχολείου (school climate) καθώς και η συμπεριφορά των εκπαιδευτικών, αποτελεί βασική μεταβλητή, στην οποία πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη έμφαση, καθώς συμβάλλει στην κατανόηση των προβληματικών συμπεριφορών των μαθητών στα σχολεία, σύμφωνα με τους Lehr και Christenson (2002), όπως αναφέρουν οι Haynes, Emmons & Ben-Avie (1997).

Ως βασικοί τομείς που πρέπει να προτάσσονται από την πλευρά όλων των καθηγητών είναι: 

Οι προσδοκίες για την παρουσία υψηλών επιδόσεων των μαθητών (achievement motivation), η συνεργατική ατμόσφαιρα κατά τη διαδικασία λήψης αποφάσεων, η ισότητα και η δικαιοσύνη, η τάξη και η πειθαρχία, η γονεϊκή εμπλοκή, η σχολική ηγεσία, η φροντίδα και η ευαισθησία, οι διαπροσωπικές σχέσεις μεταξύ των μαθητών, οι διαπροσωπικές σχέσεις ανάμεσα στους μαθητές και τους διδάσκοντες..

Ιδιαίτερα σημαντικό είναι να γίνει αντιληπτό ότι η παρέμβαση πρέπει να στοχεύει στη βελτίωση των σχέσεων των μαθητών και των καθηγητών. Η παρουσία βίας και επιθετικότητας στα πλαίσια του σχολείου αποτελεί ένα κατεξοχήν θέμα των προβληματικών σχέσεων. 

Οι σχέσεις αυτές μπορούν να ενταχθούν και να καλλιεργηθούν στα πλαίσια ενός συγκεκριμένου ψυχολογικού και παιδαγωγικού κλίματος.

Οι παιδαγωγοί και διευθυντές, με κάθε πράξη και λόγο των οποίων συντελούν στο χτίσιμο μιας ευρύτερης σχολικής κουλτούρας πρέπει να βοηθάνε στην κατεύθυνση αυτή. Αυτή θα ενθαρρύνει αλλά και θα επιβραβεύει τη συνεργασία προκειμένου να επιλυθούν προβλήματα μέσω συζήτησης και όχι με τη χρήση βίας. 

Η κουλτούρα αυτή διαδίδει το μήνυμα πως κάθε πράξη βίας αλλά και επιθετικότητας που χρησιμοποιείται προς επίλυση των διαφορών στο σχολείο δεν γίνεται αποδεκτή, συνεπώς είναι απορριπτέα.

Όσο συστηματικά αποθαρρύνονται οι μαθητές καθώς έχουν αρνητικές συνέπειες ως αποτέλεσμα της χρήσης βίας, τόσο συστηματικά πρέπει να τιμωρούνται και οι εκπαιδευτικοί από ανάλογη συμπεριφορά με παραπομπή τους στον Διευθυντή του Σχολείου, τον Τομεάρχη Εκπαίδευσης, τον Περιφερειακό Διευθυντή, τον σχολικό Σύμβουλο, μέχρι και το Υπουργείο Παιδείας αν χρειαστεί.

Μπορούν πιθανόν να δημιουργηθούν και ορισμένες επιτροπές, οι οποίες θα στοχεύουν στην επίλυση των διαφορών και θα αποτελούν ευκαιρία για τις αντιμαχόμενες πλευρές να έρθουν σε συζήτηση με την βοήθεια του «διαιτητή». Αυτός θα συμβάλλει στον εντοπισμό των διαφορών τους και στην αναζήτηση κοινά αποδεκτών λύσεων, προκειμένου να επιλυθούν οι διαφορές με ειρηνικό και πολιτισμένο τρόπο (Τριλίβα & Chiementi, 1996). 

Πρέπει όμως το διδακτικό προσωπικό να λάβει κατάλληλη εκπαίδευση και να προχωρήσει στην επένδυση μιας τέτοιας φιλοσοφίας, την οποία θα προσπαθεί να εφαρμόσει καθημερινά εντός της σχολικής τάξης αλλά και σε όλο το σχολείο. 

Στα πλαίσια αυτής της πρότασης, πρέπει η διεύθυνση του σχολείου να σκεφτεί εκ νέου το ζήτημα των ποινών αλλά και των τιμωριών που μπορούν να επιβληθούν όχι μόνο στους μαθητές, αλλά και στους εκπαιδευτικούς και να καταβάλλει προσπάθεια εξεύρεσης τρόπων που θα οδηγούν στην αποφυγή χρήσης αυτών των ακραίων αρνητικών τιμωρητικών λύσεων, οι οποίες μπορεί να μην κρίνονται αποτελεσματικές όμως στην περίπτωση ενός καθηγητή (ενήλικα σε θέση εξουσίας και αυθεντίας) θα μπορούσαν να είναι αποτελεσματικές και ο εκπαιδευτικός να υποστεί τη φυσική συνέπεια της πράξης του.

Οι παρεχόμενες υποστηρικτικές υπηρεσίες των ειδικών μπορούν να λειτουργήσουν θετικά, για τη σωστή εκμάθηση συμπεριφορών και πρακτικών των εκπαιδευτικών αλλά και να ενδυναμωθούν οι δεξιότητές τους, για την αποτελεσματική αντιμετώπιση των προβλημάτων συμπεριφοράς αλλά και μάθησης των μαθητών τους.

Πρακτικά αυτό σημαίνει βελτίωση στην αποτελεσματικότητα των εκπαιδευτικών.

Οι εκπαιδευτικοί μέσα από τη συστηματική εργασία με τον ίδιο τους τον εαυτό πρέπει να καταφέρουν τη βελτίωση των δεξιοτήτων επικοινωνίας αλλά και αλληλεπίδρασης με τους μαθητές, καθώς και τους συναδέλφους τους (Παρασκευά & Παπαγιάννη, 2008). Είναι επιτακτική η ανάγκη να δώσουν έμφαση οι εκπαιδευτικοί στη δική τους συμπεριφορά, καθώς πολλές φορές, οι άστοχοι παιδαγωγικοί χειρισμοί στους οποίους προβαίνουν, είναι η βάση για την ανάπτυξη και χειροτέρευση των διαφόρων προβλημάτων συμπεριφοράς, ήπιας μορφής. 

Είναι γεγονός ότι οι αυταρχικοί χειρισμοί ως προς τα θέματα συμπεριφοράς των παιδιών οδηγούν στη δημιουργία περισσοτέρων προβλημάτων από όσα επιδιώκουν να επιλύσουν (Bear, Cavalier & Manning, 2002). 

Τελικός στόχος όσων εμπλέκονται στην εκπαίδευση είναι να γίνουν αναστοχαζόμενοι εκπαιδευτικοί ή σύμφωνα με τον αγγλοσαξωνικό όρο «reflective practitioners» και κάθε είδους εκφοβιστική συμπεριφορά από πλευράς των εκπαιδευτικών, να επικρίνεται, να μη κουκουλώνεται και στην τελική να τιμωρείται, ιδίως και πρωτίστως από την ίδια την εκπαιδευτική κοινότητα χωρίς χώρο ανοχής και χωρίς στρογγυλοποίηση και πάντα με τη χρήση της «Επανορθωτικής Δικαιοσύνης» δηλαδή τη διαδικασία συμμετοχής όλων των εμπλεκομένων μερών, κατά την οποία αποδίδονται ευθύνες των άδικων πράξεων σε άτομα που ασκούν εκφοβισμό.

efiveia
Φιλοξενία: Το Χαμομηλάκι

Ο δάσκαλος μπορεί να «αλλάξει» ένα παιδί. Αρκεί να προσέξει την ψυχή του!

Ο Νίκος κάθεται σιωπηλός στην τάξη.. Η παρουσία του απουσία.. “Δεν τραβάει .. Δεν διαβάζει” λέει  συχνά  πια  ο δάσκαλος στους γονείς του και εκείνοι αρχίζουν να ντρέπονται που ο μικρός δεν τα καταφέρνει..

Μα τον Νίκο δεν τον σηκώνει ο δάσκαλος να πει μάθημα και εκείνος εδώ και καιρό δεν τολμάει να σηκώσει το χέρι του. Αν το κάνει οι άλλοι θα τον κοροϊδέψουν..
Ο δάσκαλος θα του φωνάξει και για άλλη μια φορά θα του πει: “Να διαβάζεις Νίκο. Πάλι αδιάβαστος ήρθες”..
Και το παιδί βουλιάζει όλο και πιο πολύ σε χαμένα γνωστικά αντικείμενα που δεν μπορεί να κατανοήσει.
Η Σταυριανή κοιτά σαν χαμένη. Ακόμα συλλαβίζει και ας πάει Ε τάξη, αργεί να αντιγράψει και δεν μπορεί να ακολουθήσει την τάξη…Προέρχεται από οικογένεια που τα παιδιά τη χαρακτηρίζουν «φτωχή». Μένει σε ένα σπίτι έξω από την πόλη, χωρίς άλλα παιδιά στην οικογένεια, χωρίς φίλους και οι γονείς της γεωργοί στηρίζονται από την σύνταξη του παππού που μένει μαζί τους. Τα ρούχα της φθαρμένα, παλιά αλλά καθαρά είναι αδύνατο να συναγωνιστούν τα ρούχα των συμμαθητριών της. Δυο κορίτσια την κάνουν παρέα μα και αυτή δεν θέλει ελεημοσύνη. Ετσι νιώθει.. Έχει κλειστεί στον εαυτό της και πια δεν μιλάει και δεν χαμογελάει.. Μα κανείς δεν το βλέπει.
Η Σταυριανή απλά περιθωριοποιήθηκε. Ο Χρήστος και ο Πάνος “σκοτώνονται” συνεχώς. Ο ένας αντιμετωπίζει ως αντίπαλο τον άλλο. Πρώτοι σε όλα θέλουν να είναι.. Στα μαθήματα, στους φίλους, στις σκανταλιές, στα πειράγματα.. Μόνο που τα πειράγματά τους πολλές φορές είναι επικίνδυνα. Ποιος να τολμήσει να τα βάλει μαζί τους; Συνέχεια βρίσκονται έξω από το γραφείο του Διευθυντή και οι γονείς πάντα δίπλα να προσπαθούν να καταλάβουν τι τρέχει..” Η τάξη αυτή είναι ανάγωγη και κακομαθημένα όλα τα παιδιά”, “Δεν είναι τάξη αυτή..Είναι βάσανο”..
“Δύσκολη τάξη για το δάσκαλο που θα τα πάρει. Πρέπει να έχει Άγιο για να τη βγάλει καθαρή”. Και ένας δάσκαλος ή μια δασκάλα αναλαμβάνει την τάξη, του χτυπάνε φιλικά την πλάτη..”Άντε και καλό κουράγιο..¨Και εκείνος ξεκινά..Δεν βιάζεται. Τα μαθήματα μπορούν να περιμένουν λίγο.. Ξέρει εξάλλου τι έχει σημασία για τα παιδιά. Γνωρίζεται μαζί τους. Παρατηρεί την ώρα που διδάσκει. Περπατάει ανάμεσα στα παιδιά και δίνει ευκαιρίες σε όλα να μιλήσουν.. Ξεχωρίζουν από μακριά οι μαθητές που ήταν οι πιο δημοφιλείς και ..αγαπημένα παιδιά για μαθητές και δασκάλους.. Ο Νίκος κρύβεται μα ο δάσκαλος τολμά να του κάνει μια ερώτηση. Καταλαβαίνει πως ο Νίκος δεν μπορεί να κατανοήσει τι τον ρώτησε. Απλοποιεί την ερώτηση. Τον υποβοηθά κιόλας. Πετάγονται οι μαθητές να συμπληρώσουν. Κάποιοι γελούν. Και σίγουρα δεν είναι η πρώτη φορά.. Σταματάει την εξέταση.. Σοβαρεύει..
Αφήνει το βιβλίο και όρθιος στην μέση της τάξης στρέφει το βλέμμα του σε έναν έναν τους μαθητές.. Δεν κοροϊδεύει κανείς μαθητή του, δεν έχει κανείς δικαίωμα να προσβάλλει τον άλλο επειδή “δεν ξέρει”. Μιλάει για τα αισθήματα αυτού του παιδιού, για το πως νιώθει το παιδί, δίνει δικά του παραδείγματα, βάζει ένα “αστέρι” της τάξης να νιώσει όπως νιώθει ο Νίκος..Χρειάζεται τρόπος και κόπος να καταλάβουν τα παιδιά.. Χρειάζεται δουλειά να μάθουν να νιώθουν τι σημαίνει μαθησιακές δυσκολίες και πως νιώθει ένα παιδί όταν δεν το αποδέχονται..
Ο δάσκαλος βοηθά το Νίκο αλλά και τα άλλα τα παιδιά. Το Νίκο ώστε να ενταχθεί στην τάξη και τους συμμαθητές του να τον αποδεχτούν. Κάνει ομάδες, εντάσσει το Νίκο, δίνει εργασίες, χρησιμοποιεί χρώματα για να επισημαίνει ο Νίκος τα βασικά, κάνει ερωτήσεις, δείχνει εικόνες, κάνει σχεδιαγράμματα, υπογραμμίζει, συζητά με το Νίκο και επειδή διαφαίνεται πως οι μαθησιακές του δυσκολίες δείχνουν πιθανή δυσλεξία τον απαλλάσσει από τα γραπτά. Πλέον ο Νίκος και χωρίς χαρτί από το ΚΕΔΔΥ εξετάζεται προφορικά στις ίδιες ερωτήσεις με τα παιδιά. Πάνω από όλα το παιδί και όχι τα χαρτιά. Και πραγματικά ο Νίκος “φορτσάρει”. Ο γονείς το βλέπουν. Ο Νίκος άλλαξε. Έχει πια αυτοπεποίθηση. Μα ο δάσκαλος δεν μένει μόνο στο μάθημα. Δίνει ευκαιρίες για να εργαστούν σε διάφορες εργασίες και αποκαλύπτεται μπροστά τους ένα μικρό ταλέντο στη φωτογραφία. Και αυτό το ταλέντο δεν μένει ανεκμετάλλευτο έτσι οργανώνεται στο τέλος της χρονιάς ένας διαγωνισμός φωτογραφίας για όλο το σχολείο και ο Νίκος με τη βοήθεια που του παρέχει παραδίδει μαθήματα για το διαγωνισμό..
Ο μικρός μαθητής πια, έχει τις ίδιες ευκαιρίες και ας μη περάσει ο δρόμος του από το Πανεπιστήμιο.. Το μέλλον κανείς όμως δεν το ξέρει. Μα αυτός σήμερα είναι πια ένα χαρούμενο παιδί.
Η Σταυριανή είναι ένα παιδί που μεγαλώνει μοναχικά. Στερημένα .. Δεν έχει τις ίδιες παραστάσεις με τους συμμαθητές της.. Κάποιοι οριοθέτησαν το παιδί ως παιδί με οριακή νοημοσύνη.. Μα πως μπορείς να το λες όταν δεν ξέρεις; Όταν δεν ξέρεις το σπίτι του, το χώρο του; Το πως ζει; Ίσως είναι αργά για παρέμβαση μα η Σταυριανή το μόνο της μειονέκτημα είναι το ότι δεν έχει εμπειρίες, δεν έχει φίλους, παρέες..
Ο δάσκαλος βλέπει πως προσπαθεί. Σίγουρα δεν θα μπορέσει να καλύψει όλα τα κενά της.. Αλλά είναι παιδί που μπορεί με τη βοήθειά του να καλύψει κάποια απόσταση. Συζητά με τους μαθητές..Κάποιοι πραγματικά κοιτούν τη Σταυριανή με μια “κατώτερη” ματιά. Κάποιοι άλλοι όμως απλά δεν ήξεραν.. Δεν προσβάλλει το παιδί. Φέρνει απλά στο τμήμα μια ιστορία, μια ταινία και μετά συζητούν..
Η ενσυναίσθηση πάλι γίνεται μέσο για να πλησιάσουν την Σταυριανή.. Αποφασίζουν οι μαθητές να τη βοηθήσουν. Κάθονται μαζί της κάθε μέρα και άλλος. Της δείχνουν τα μαθήματα. Τη βοηθούν σε ό,τι δεν καταλαβαίνει. Οι δικές της ασκήσεις είναι διαφορετικές πιο κοντά στις δικές της παραστάσεις μα το θέμα είναι ότι αυτό που πρέπει να παρουσιαστεί παρουσιάζεται..
Ακόμα και το συντακτικό και η γραμματική παρουσιάζονται μέσα από παραδείγματα από τη δική της ζωή. Διαβάζουν παραμύθια στο χώρο της βιβλιοθήκης και η Σταυριανή τα αφηγείται στην τάξη και τα ζωγραφίζει. Απλά μεν αλλά τα ζωγραφίζει.. Δεν έχει κάποιο ιδιαίτερο ταλέντο αλλά τουλάχιστον πια δεν είναι μόνη. Μια φορά κάθε βδομάδα μετά τη συνεννόηση του δασκάλου πρώτα με τους γονείς της Σταυριανής και μετά με τους άλλους γονείς, μένει στο σπίτι των κοριτσιών που είναι φίλες της.. Δεν είναι πια μόνη..
Το μέλλον της κανείς δεν το ξέρει. Αλλά για τη Σταυριανή πια το ότι την αποδέχονται είναι το πιο σημαντικό. Για αυτό είναι ευτυχισμένη.
Η τάξη του Χρήστου και του Πάνου είναι η πιο ζωηρή. Όλοι να μιλήσουν, όλοι να ναι πρώτοι, όλοι να κάνουν το δικό τους. Σκοτωμοί, παρεξηγήσεις, προβλήματα ..Και ο Θεός βοηθός.

”Είναι από τις τάξεις που κάνεις το Σταυρό σου και περιμένεις πότε θα πάνε στο..Γυμνάσιο(;;;)” (αυτό λέγεται από πολλούς. Είτε γονείς, είτε από όσους εμπλέκονται με την τάξη)
Είπαμε πρώτα τα παιδιά κάτι υπάρχει για να ναι τόσο ζωηροί.. Πρέπει ο δάσκαλος να κάνει ένα πλάνο.. Να βρεθεί ένας τρόπος να ελεγχθεί η κατάσταση πριν τραυματιστεί κανείς. Πρώτο σχέδιο.. Εφημερία.. Ο κάθε εκπαιδευτικός έχει εφημερία κάθε βδομάδα. Και ο δάσκαλος εξηγεί στα παιδιά τι σημαίνει εφημερία.
Και ήρθε η ώρα να βάλει τη φαντασία στη μέση. Περνάει στους μαθητές του πως είναι κάτι σαν..δύναμη SWATT που σημαίνει ¨Ομάδα άμεσης επέμβασης σε προβλήματα”. Και έτσι τους κάνει..βοηθούς “ελέγχου”. Κάθε φορά που έχει εφημερία, αναλαμβάνουν και οι δυναμικοί μαθητές του τα “δικά τους πόστα”. Άλλοι στις πόρτες, άλλοι στις εξώπορτες, άλλοι στους διαδρόμους..
Υπάρχει καθηκοντολόγιο και κάθε φορά επαναλαμβάνεται η ίδια εντολή: “Εσείς απλά εντοπίζετε το πρόβλημα και ενημερώνετε πως αν συνεχίσουν αυτό που κάνουν (κυρίως διαπληκτισμούς) θα ενημερώσετε τους εκπαιδευτικούς εφημερίας”. Ο Πάνος και ο Χρήστος είναι σε κάθε μία από τις δύο πόρτες..
Απλά σταματούν τους μαθητές να ανεβαίνουν στις τάξεις. Την επόμενη βδομάδα ο δάσκαλος τους έχει μαζί στην …περιπολία. Το καλύτερο είναι να τους φέρει κοντά με αυτό τον τρόπο καθώς συζητούν ήρεμα. Δεν τους αντιμετωπίζει ως ..δημιουργούς φασαρίας αλλά ως μαθητές με ανησυχίες…
Την επόμενη είναι μόνο οι δυο τους. Παρεμβαίνουν στους μαθητές που διαπληκτίζονται και τον φωνάζουν όταν έχουν θέμα συνέχισης της παραβατικής συμπεριφοράς των μαθητών…Το σχέδιο “εφημερία” αποδίδει καθώς τα δύο παιδιά συνεργάζονται. Όσο για την “φασαρία” της τάξης αυτή μετατρέπεται σε δημιουργικότητα. Μαθήματα προς διδασκαλία παρουσιάζονται από τα παιδιά προγράμματα για την βία επίσης και για κάθε παγκόσμια ημέρα. Ομάδες αντι-bulling αναλαμβάνουν να εξηγήσουν στους μικρότερους τι δεν πρέπει να κάνουν μέσα σε αυτούς και ο Πάνος και ο Χρήστος που έχουν αλλάξει.
Ο Πάνος πια έχει μάθει να μετράει μέχρι το 10 πριν ξεσπάσει και πολλές φορές χρησιμοποιεί μια ελαστική μικρή μπάλα εκτόνωσης που κρύβει μέσα στα χέρια του. Τον βοηθάει όχι μόνο να μη θυμώνει εύκολα, αλλά και να συγκεντρώνεται περισσότερη ώρα..Τώρα πια βοηθά και ως μαθηματικό μυαλό τους υπόλοιπους. Από την άλλη ο Χρήστος αναλαμβάνει να βοηθάει στα μαθήματα της γλώσσας και να οργανώνει ομάδες και επιτέλους κάθονται μαζί. Βέβαια κάποιες φορές διαπληκτίζονται αλλά το παρελθόν δεν μοιάζει με το παρόν…
Αυτή η τάξη έχει ακόμα φασαρία. Ο δάσκαλος κάθε μέρα βγαίνει… “κουφός” από τις φωνές τους και με πονοκέφαλο από τις ερωτήσεις τους αλλά πια η “φασαρία” έχει μετατραπεί σε δημιουργικότητα και κάτι μοναδικό συμβαίνει!!! Τα παιδιά επιτέλους παίζουν μαζί. Έχουν γίνει ομάδα. Μη μου πείτε ότι σε όλους μας δεν έχει τύχει μια τέτοια τάξη, ή δεν είχατε τέτοιους μαθητές.

Το θέμα είναι ο δάσκαλος να ναι εκεί.

Λίγο ψυχολόγος, λίγο εφευρέτης, λίγο θεωρητικός, πολύ πρακτικός, πάντα υπομονετικός και πάνω από όλα δημιουργικός σε όλα τα επίπεδα.
Η γνώση δεν έχει σημασία όταν οι μαθητές μας έχουν άλλα να αντιμετωπίσουν και κυρίως τον εαυτό τους. Πρέπει κάποια παιδιά να αποκτήσουν αυτοπεποίθηση και κάποια άλλα να τιθασεύσουν τον εγωισμό τους για να μπορέσει ο δάσκαλος και οι μαθητές να λειτουργήσουν ως ομάδα για να προχωρήσουν στη γόνιμη γνώση…

Πρέπει ο δάσκαλος να μπορεί να αναγνωρίζει τις ιδιαιτερότητες, να στηρίζει αλλά και να βοηθάει το κάθε παιδί ανάλογα με ό,τι αυτό κουβαλάει στην πλατούλα του από το περιβάλλον του, αλλά και ανάλογα με το χαρακτήρα και την προσωπικότητά του.

Να κοιτάξει να βγάλει προς τα έξω τα καλά στοιχεία και να τιθασεύσει τα αρνητικά.. Και κάθε παιδί που ο δάσκαλος θα βοηθήσει, κάποια στιγμή στο μέλλον το παιδί αυτό θα καταφέρει πολλά περισσότερα από όσα του πρόσδιδε ο περίγυρός του.
Ο δάσκαλος έχει τη δύναμη να δώσει φτερά σε ένα παιδί. Αρκεί να προσέξει την ψυχή του..

Εκπαιδευτικός Βασιλική Μηρτσέκη
Πηγή: infokids.gr
Φιλοξενία: Το Χαμομηλάκι

Η καθημερινή κόλαση ενός εκπαιδευτικού

Από το περιστατικό της Φλώρινας, που είχε πάρει δημοσιότητα πριν από κάνα-δυο χρόνια, όταν ένας καθηγητής αναγκάστηκε να παραιτηθεί λόγω της ανυπόφορης κατάστασης που δημιουργούσαν οι μαθητές στην τάξη (ένα από τα ελάχιστα περιστατικά που έγιναν γνωστά από τα πολλά που συμβαίνουν καθημερινά), μέχρι σήμερα τίποτα δεν έχει αλλάξει στα σχολεία. Ή, πιο σωστά, όλα έχουν αλλάξει προς το χειρότερο.

Οι μαθητές δεν είναι αυτοί που ήταν τις προηγούμενες δεκαετίες, ούτε και οι γονείς, οι οποίοι έχουν επιβάλει νέους κανόνες συμπεριφοράς ‒μια νέα μορφή βίας‒ κι έχουν αποκτήσει αυθαίρετα δικαιώματα, ενώ ο ρόλος του εκπαιδευτικού υποβαθμίζεται εντελώς. Οι συνθήκες στις οποίες πρέπει να δουλέψει ένας εκπαιδευτικός το 2019 είναι πολύ δύσκολες και δυσκολεύουν όλο και περισσότερο όσο περνάει ο καιρός.

«Οι σκηνές που βλέπαμε σε αμερικανικές ταινίες και έμοιαζαν πολύ ακραίες και μακρινές δεν απέχουν πολύ από την ελληνική πραγματικότητα» λέει ο Ν.Σ., δάσκαλος σε σχολείο της δυτικής Αττικής.
«Σήμερα, όταν μιλάμε για παραβατική συμπεριφορά μαθητών, δεν εννοούμε μόνο τους μαθητές των γυμνασίων και των λυκείων, που μπορείς να πεις ότι είναι έρμαια των εφηβικών ενστίκτων τους.
Στα δημοτικά η κατάσταση έχει ξεφύγει τα τελευταία χρόνια και η ζωή των δασκάλων έχει γίνει ανυπόφορη. Ξέρω δασκάλους που έχουν γίνει νευρωτικοί και αναγκάζονται να πάρουν χάπια για να αντέξουν την πίεση που είναι σίγουρο ότι θα υποστούν.
Στα γυμνάσια και στα λύκεια έχεις να αντιμετωπίσεις τη βία των μαθητών, αλλά στα δημοτικά πρέπει να υποστείς και τις παραξενιές του γονέα, ο οποίος επεμβαίνει συνεχώς στο έργο του δασκάλου.
Ξέρω συνάδελφο που στα μέσα της περασμένης χρονιάς πήρε άδεια άνευ αποδοχών και δεν ξαναγύρισε στο σχολείο γιατί δεν μπορούσε να αντέξει το bullying που της ασκούσαν μαθητές και γονείς. Προτίμησε να προστατέψει την ψυχική της υγεία, χάνοντας τη δουλειά της».

Έχει δοθεί πάρα πολλή εξουσία στα παιδιά, χωρίς να έχουν συνείδηση του τι κάνουν και πώς μπορούν να το ελέγξουν αυτό, οπότε ξεσπούν πάνω σου. Από την άλλη, είναι και οι γονείς που περιμένουν να κάνεις κάτι στραβό για να κάνουν καταγγελία.

«Οι γονείς των μικρών τάξεων δεν εμπιστεύονται το σχολείο» λέει ο Μ.Δ., διευθυντής σε ιδιωτικό σχολείο της Αθήνας.
«Ακόμα και αν φέρει κάποιο τίτλο και έχει μακρά ιστορία, δεν το εμπιστεύονται, ούτε και όταν τα παιδιά δίνουν δείγματα ότι περνούν πολύ καλά στο σχολικό περιβάλλον. Οι γονείς είναι πάντα αρνητικά διακείμενοι. Δεν έχουν θετική στάση απέναντι το σχολείο. Ο δάσκαλος πλέον είναι περισσότερο εκτεθειμένος ως μονάδα και δεν ξέρω κατά πόσο ο διευθυντής του μπορεί να τον καλύψει.
Είχαμε πέρσι μια μάνα που "είχε κολλήσει" με τον γυμναστή. Του έκανε καταγγελία ότι το παιδί της χτύπησε κατά τη διάρκεια της γυμναστικής. Έφερε το παιδί με πλαστικούς νάρθηκες και επιδέσμους και επέμενε ότι ο γυμναστής δεν έδωσε σημασία. Τον κατήγγειλε στην πρωτοβάθμια και περάσαμε ΕΔΕ – ήταν η πρώτη φορά που πέρασα ΕΔΕ στα τριάντα χρόνια που είμαι δάσκαλος.
Ο άνθρωπος αθωώθηκε παμψηφεί γιατί δεν υπήρχαν αποδεικτικά στοιχεία, κανένα χαρτί διάγνωσης, αλλά είχε φτάσει στο σημείο να θέλει να φύγει από το σχολείο. Ένα από τα αιτήματα της μάνας ήταν να αποκαλούμε την κόρη της "πριγκίπισσα" κι εκβίαζε τους δασκάλους να αλλάξουν τον βαθμό της.
Υπάρχει μια δικομανία εκ μέρους των γονέων και τα παιδιά σε απειλούν συνεχώς "θα το πω στη μαμά μου και θα σου δείξει". Ο εκπαιδευτικός δεν θεωρείται επιστήμονας, ειδικά στο δημοτικό. Την παιδαγωγική δεν τη θεωρούν επιστήμη. Λένε στο παιδί "τι σου είπε τώρα ο δάσκαλος ο παπάρας, θα σου πω εγώ που ξέρω πιο πολλά".
Στα ιδιωτικά σχολεία είναι πιο δύσκολο να φέρεις αντίρρηση σε έναν γονέα που ζητάει παράλογα πράγματα, γιατί, σου λέει, "σε ποιον χτυπάς το χέρι, στον εργοδότη σου;". Το έχω ακούσει κι αυτό».

«Τα σημερινά παιδιά είναι τα παιδιά εκείνων των γονιών που έχουν υπερεπενδύσει σ' εκείνα ως αντικείμενα λατρείας» λέει η Σ.Ν., παιδοψυχολόγος που εργάζεται σε ιδιωτικό σχολείο της Αθήνας.
«Στην πλειοψηφία τους είναι παιδιά χωρίς αδέρφια, μοναδικά και μοναχικά, θα προσθέσω εγώ, που οι γονείς δεν τους επιτρέπουν κανένα έλλειμμα και τα βαφτίζουν με όλη την ορολογία του DSM (Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders) που κυκλοφορεί αθρόα στο Ίντερνετ: χαρισματικά, ίντιγκο, αυτιστικά, δυσλεκτικά, υπερκινητικά, με μαθησιακές δυσκολίες, και η λίστα δεν σταματάει.
Είναι τα παιδιά μιας εποχής όπου όλοι κατέχουν τη γνώση, όλοι έχουν άποψη για όλα, οι αυθεντίες έχουν πεθάνει και κυριαρχούν οι αυτιστικές απολαύσεις. Αυτά τα παιδιά είναι οι μαθητές που υποδεχόμαστε στο σχολείο.
Σε αυτό το σχολείο ο εκπαιδευτικός δεν είναι πια ο φορέας της γνώσης. Η πρόσβαση στη γνώση υπάρχει εύκολα και παντού. Ο εκπαιδευτικός δεν είναι πια ο εξουσιοδοτημένος παιδαγωγός.
Οι γονείς, στην πλειοψηφία τους έχουν υψηλή μόρφωση, ξέρουν οι ίδιοι το καλύτερο για το παιδί τους σε όλα τα επίπεδα. Για τη μόρφωσή τους, την ψυχολογία τους, τη διατροφή τους, την υγεία τους, για όλα... Ποια η θέση του σύγχρονου εκπαιδευτικού; Η πραγματικότητα δείχνει μια θέση υψηλόβαθμης νταντάς που καλείται συνεχώς να αποδεικνύει την αξία της και να απολογείται για τυχόν λάθη της».

«Στα δημοτικά είναι πολύ πιο μεγάλη η καταπίεση του εκπαιδευτικού, γιατί δεν έχεις τρόπους να αντιδράσεις» λέει η Σ.Σ., δασκάλα Ειδικής Αγωγής σε σχολεία του κέντρου της Αθήνας.
«Η τιμωρία δεν προβλέπεται από τον νόμο. Δεν μπορείς να βγάλεις έξω από την τάξη ένα παιδί σε αυτή την ηλικία, γιατί είναι μεγάλη η ευθύνη. Είναι πολύ δύσκολη η θέση σου γιατί έχεις και τον φόβο της καταγγελίας του γονέα να σε συνοδεύει σε κάθε σου κίνηση κι αυτό σε ευνουχίζει ως εκπαιδευτικό.
Δεν μπορείς να μιλήσεις άσχημα σε ένα παιδί μπροστά σε άλλους, να το μαλώσεις, το πολύ-πολύ να το κάνεις να χάσει δέκα λεπτά από το διάλειμμά του. Για τη δασκάλα των καλλιτεχνικών και των ξένων γλωσσών η κατάσταση είναι πολύ πιο δύσκολη, επειδή μπαίνει στην τάξη πολύ λίγες ώρες την εβδομάδα, δεν προλαβαίνει να χτίσει σχέσεις με τα παιδιά κι αυτό το εκμεταλλεύονται.
Φέτος, που διδάσκω σε δύο σχολεία, έχω περισσότερους από 500 μαθητές. Δεν προλαβαίνω να μάθω τα ονόματά τους μέχρι να τελειώσει η χρονιά και μόλις γνωριστούμε, πρέπει να αλλάξω σχολείο.
Τα παιδιά μπορούν να γίνουν πολύ σκληρά. Σε ένα από τα σχολεία όπου διδάσκω έφτασαν σε τέτοιο σημείο απόγνωσης τη δασκάλα των Αγγλικών, που έπαθε εγκεφαλικό και αυτήν τη στιγμή είναι σε κώμα! Σε ένα συγκεκριμένο τμήμα κάποιοι μαθητές την πείραζαν, γέλαγαν, την κορόιδευαν.
Είχε τρομερό πρόβλημα η γυναίκα, δεν μπορούσε να σταθεί με τίποτα στην τάξη κι όταν παραπονέθηκε στη διεύθυνση, οι γονείς την κατηγόρησαν ότι μιλάει άσχημα στα παιδιά, ότι τα προσβάλλει και τα αδικεί και απείλησαν να τη διώξουν από το σχολείο. Είναι 65 χρονών, κάνα-δυο χρόνια πριν βγει στη σύνταξη, και δεν μπορούσε να σταματήσει τη δουλειά. Η γυναίκα τώρα νοσηλεύεται και δεν ξέρουμε αν θα συνέλθει...».

«Γενικά, συμβαίνουν πολύ ακραία πράγματα στο σχολείο, το παρατηρώ και στην Αθήνα, αλλά και στην επαρχία» προσθέτει η Ε.Κ., δασκάλα σε δημοτικό της Αθήνας.
«Στην Αθήνα είναι ανεξέλεγκτα κάποια πράγματα κι αυτό που παρατηρώ είναι ότι τα παιδιά έρχονται στο σχολείο κι έχουν ένα γενικευμένο θυμό μέσα τους. Αυτό ξεκινάει από το σπίτι, γιατί δεν υπάρχει επικοινωνία μεταξύ των γονέων και των παιδιών. Έχει δοθεί πάρα πολλή εξουσία στα παιδιά, χωρίς να έχουν συνείδηση του τι κάνουν και πώς μπορούν να το ελέγξουν αυτό, οπότε ξεσπούν πάνω σου.
Από την άλλη, είναι και οι γονείς που περιμένουν να κάνεις κάτι στραβό για να κάνουν καταγγελία. Έχει τύχει να κάνω εφημερία και να είναι γονείς κρυμμένοι στους θάμνους για να δουν αν κάνεις αυτό που θεωρούν εκείνοι σωστό. Αλλιώς, σου κάνουν καταγγελία.
Πρόσφατα, σε σχολείο της Αθήνας, σε πολύ καλή περιοχή, σε Ε' Δημοτικού, την ώρα του μαθήματος ένα παιδί άρχισε να κάνει εσκεμμένα θόρυβο, χτυπώντας μεταλλικές τάπες. Του είπα "Γιωργάκη, αυτό που κάνεις ενοχλεί και πρέπει να το σταματήσεις". Με έγραψε κανονικότατα κι εγώ συνέχισα να του κάνω παρατηρήσεις, γιατί δεν επιτρέπεται να τον μαλώσεις.
Ξεκινήσαμε έναν διάλογο για να τον πείσω ότι αυτό που κάνει δεν είναι σωστό και άρχισε να ωρύεται και να λέει "χοντρομαλακισμένη ηλίθια, θα σου κάνω καταγγελία, θα σε διώξω απ' το σχολείο", παίρνοντας το θάρρος από τους γονείς του. Τους λένε "αν σε πειράξει εσένα ο δάσκαλος, εγώ μπορώ να τον διώξω".

Σε αυτή την περίπτωση δεν έχεις κανέναν τρόπο να αντιδράσεις, δεν ξέρεις τι να κάνεις, απλώς του μιλάς. Τα υπόλοιπα παιδιά καταλάβαιναν τι γίνεται, του έλεγαν "σταμάτα" κι αυτός συνέχιζε: "θα φέρω δικηγόρο και θα πας στο σπίτι σου".
Του είπα "ή το σταματάς ή πας στον διευθυντή" και βγήκε έξω, κοπάνησε την πόρτα και άρχισε και κλαίει έξω από την τάξη. Του είπα "πέρνα μέσα", μπήκε, και ενώ του είχα πάρει τις τάπες, μου όρμησε, άρπαξε το χέρι μου και το γύρισε για να μου τις πάρει.
Τις επόμενες μέρες ήμουν με επίδεσμο. Το θέμα δεν έληξε εκεί, συνέχισε να βρίζει, "παλιομαλακισμένη". Έγινε διάλειμμα κι αυτό ωρυόταν. Δεν υπάρχει γενικά σεβασμός, όχι μόνο προς τους δασκάλους. Και στον παππού του που ήρθε να τον πάρει όταν σχόλασαν έλεγε βρισιές.
Το χειρότερο είναι ότι τη Δευτέρα ήρθαν οι γονείς του να μου κάνουν καταγγελία γιατί έκανα bullying στο παιδί τους. Τους έδειξα απλώς το χέρι μου που ήταν δεμένο και δεν συνέχισαν, χωρίς να ζητήσουν, βεβαίως, ποτέ συγγνώμη. Βέβαια, την καταγγελία δεν τη γλίτωσα.
Μετά από έναν μήνα έλειπε ο Γιωργάκης και ρώτησα το ξαδερφάκι του "ο Γιώργος που είναι; Είναι άρρωστος;". "Ναι" μου απαντάει το παιδάκι και ήρθε καταγγελία στο σχολείο επειδή ανέκρινα τον μικρό του ξάδερφο! Επειδή δεν πίστευα ότι είναι άρρωστος, βγάζοντάς τους ψεύτες, κι επειδή άσκησα λεκτική βία απέναντι στο παιδί!
Είναι φρικτά αυτά που πρέπει να υποστείς κάθε μέρα. Υπάρχει περίπτωση δασκάλας που έχει παραπάνω κιλά και τα παιδιά κατευθείαν της ορμάνε φωνάζοντας "χοντρή, χοντρή" κι αμέσως ακυρώνεται οποιοδήποτε μάθημα κάνει. Δεν υπάρχει περίπτωση να την πάρουν στα σοβαρά και να ακούσουν τι λέει, γιατί το μόνο που έχουν στο μυαλό τους είναι πώς θα την κοροϊδέψουν. Αυτό είναι κάτι που δεν μπορείς να διαχειριστείς.
Ένα παιδάκι προχθές, μόλις το προσπέρασα, με αποκάλεσε "ηλίθια", αλλά δεν μπορείς να κάνεις κάτι, γιατί ο γονιός θα γυρίσει και θα σου πει "τι είναι αυτό που κάνεις στο παιδί μου;". Το πρόβλημα ξεκινάει από τους γονείς, γιατί το παιδί πού έχει ακούσει για καταγγελίες; Είναι δυνατόν δέκα χρονών παιδί να σε απειλεί με καταγγελίες;

Παλιότερα, υπήρχε μια συνέπεια. Τώρα, πέρα από την εξουσία που έχει δοθεί στα παιδιά, θεωρούν ότι τους ανήκουν τα πάντα, ότι δεν χρειάζεται να προσπαθήσουν για κάτι. Γενικά, δεν υπάρχει καμία συνέπεια. Έχουν το δικαίωμα να κάνουν τα πάντα, να επιβληθούν στους άλλους με όποιον τρόπο θέλουν, γιατί ξέρουν ότι ο άλλος δεν μπορεί να τους ακουμπήσει, δηλαδή ξέρουν ότι δεν πρόκειται να έχουν συνέπειες.
Αυτό ξεκινάει από το κράτος, το οποίο έχει υποβαθμίσει πάρα πολύ τους δασκάλους ως επάγγελμα. Όταν λες δάσκαλος πλέον, πάει το μυαλό σου σε κάτι πολύ εξευτελιστικό. Είμαστε με μια βαλίτσα στο χέρι και πηγαίνουμε τη μία χρονιά σε ένα νησί και την άλλη χρονιά σε άλλο.

Είμαι αναπληρώτρια έξι χρόνια, πηγαίνω κάθε χρονιά σε διαφορετικό μέρος, έχω ζήσει διαφορετικούς ανθρώπους, υπάρχουν και ωραία πράγματα, αλλά όσον αφορά το κομμάτι της δουλειάς, δεν μπορούμε να δουλέψουμε όπως θέλουμε.
Κοροϊδεύουμε τον κόσμο, έτσι όπως μηδενίζεται η παιδεία, γιατί σου λέει ότι φέτος θα δουλέψεις εδώ και του χρόνου κάπου αλλού, οπότε, ό,τι δουλειά κάνεις δεν έχει νόημα, γιατί θα την αφήσεις στη μέση. Έναν δάσκαλο που τον ξέρεις, τον έχεις γνωρίσει καλά, τον σέβεσαι περισσότερο. Τώρα, μόλις πάει να στρώσει κάτι, σου λένε "μάζεψέ τα και φύγε". Επίσης, όλα είναι με δικά μας έξοδα, ο μισθός είναι χαμηλός.

Όταν βάζεις τον δάσκαλο σε τόσο υποβαθμισμένη θέση, η παιδεία σου θα είναι υποβαθμισμένη. Δεν πρόκειται να ανέβει παραπάνω. Αν δεν φτιάξεις την εικόνα του δασκάλου, αν δεν την αναβαθμίσεις, οι γονείς θεωρούν ότι πάνε τα παιδιά στο σχολείο για να περάσουν την ώρα τους.
Άρα, μιλάμε για ένα "πάρκινγκ" που απλώς φροντίζει μερικές ώρες τα παιδιά τους. Υπάρχει μεγάλη απαξίωση. Όταν τον δάσκαλο τον απαξιώνεις από το σπίτι, τι θα κάνει το παιδί στο σχολείο; Παλιότερα είχαν τυφλή εμπιστοσύνη στον δάσκαλο, έλεγαν "άκου τον γιατί αυτός ξέρει", άρα και το παιδί τον είχε ψηλά.

Ενώ ασχολούμαστε με κάτι τόσο ωραίο, είναι ό,τι χειρότερο όταν μπαίνει στη μέση ο φόβος που σου προκαλούν οι γονείς, γιατί ουσιαστικά σε ακρωτηριάζουν, ειδικά όταν το κράτος σού λέει "δεν με ενδιαφέρει η γνώμη σου, θα ακούς τον γονέα. Ο γονιός είναι αυτός που κινεί τα νήματα, εσύ δεν μπορείς να πάρεις καμία πρωτοβουλία, οπότε είναι σαν να σου καταστρέφουν το επάγγελμα.

Υπάρχει πολλή επιθετικότητα και βία. Υπάρχουν παιδιά που τα ρωτάς τι θέλουν να κάνουν στο μέλλον και σου λένε "να γίνω δολοφόνος", ξέροντας πολύ καλά τι σημαίνει αυτό. Δεν πάει το μυαλό τους, όμως, στις επιπτώσεις που θα έχει αυτό στη ζωή τους.
Όταν αυτό το παιδί βγει στην κοινωνία και του πεις "μέχρι εδώ μπορείς", πώς θα μπορέσει να συμβιβαστεί και να ενταχθεί στην κοινωνίας; Πώς να μην προβεί σε ακραίες συμπεριφορές;
Έχω δει πολλά ακραία περιστατικά, τα παιδιά δεν έχουν μάθει τι σημαίνει όριο. Μου έτυχε σε παιδιά Β' Δημοτικού, στο ολοήμερο, μαθητής να έχει κατεβάσει το παντελόνι της συμμαθήτριάς του και να την πειράζει. Είναι ένα φαινόμενο που συμβαίνει, να χάνονται παιδιά στις τουαλέτες σε ένα μεγάλο σχολείο και να τρέμεις μη συμβεί κάτι ανάλογο.
Τα παιδιά θεωρούν ότι όλα επιτρέπονται γιατί και οι γονείς φοβούνται να τους βάλουν όρια, μήπως δεν γίνουν αποδεκτοί, μήπως το παιδί τούς θυμώσει. Αυτό είναι πάρα πολύ κακό για το παιδί.

Στο σχολείο όπου ήμουν πέρσι ήταν ένα παιδάκι που κάθε μέρα έβγαζε τούφες από τα μαλλιά των συμμαθητριών του, έσκιζε τα πάντα, τους χτυπούσε όλους, είχε τύχει η κυρία του να εκκενώσει την τάξη δύο φορές επειδή πέταγε καρέκλες στα άλλα παιδιά.
Οι σύμβουλοι διέγνωσαν απλώς ότι έχει διάσπαση προσοχής. Οι γονείς δεν δέχονταν ότι το παιδί τους έχει πρόβλημα κι εκείνοι φοβήθηκαν να κάνουν αληθινή διάγνωση, ότι έπρεπε να πάει σε ειδικό σχολείο.

Στα βιβλία συμβάντων σχεδόν ποτέ δεν καταχωρίζεται το περιστατικό όπως συνέβη, πάντα τα γράφουν πιο ήπια γιατί έχεις να κάνεις με παιδιά και δεν θέλεις σε καμία περίπτωση να τα στιγματίσεις».

«Η πρώτη μου χρονιά στην εκπαίδευση και συνάμα η πιο συγκλονιστική» λέει η Ν.Ν., καθηγήτρια σε λύκειο της Ρόδου.
«Ήμουν νεοδιόριστη σε λύκειο της Καλύμνου. Μια νύχτα ένας μαθητής έβαλε φωτιά κι έκαψε το γραφείο των καθηγητών. Τα μαθήματα διακόπηκαν για μία βδομάδα, μέχρι να καταφέρουν συνεργεία να καθαρίσουν το σχολείο, να αποκατασταθούν, όσο γινόταν, οι ζημιές και να μεταφερθεί το γραφείο των καθηγητών σε έναν άλλο χώρο, που μέχρι τότε χρησιμοποιούνταν ως η αίθουσα της βιβλιοθήκης.
Ο λόγος της παραβατικής αυτής συμπεριφοράς; Να χαθούν οι απουσίες μιας μαθήτριας, η οποία προφανώς είχε ξεπεράσει κατά πολύ το επιτρεπτό όριο των απουσιών και είχε σχέση με τον δράστη! Φυσικά, ακολούθησαν ανακρίσεις από την αστυνομία και πολύ γρήγορα όλοι έμαθαν ποιος το έκανε. Δεν του επιβλήθηκε καμία ποινή!
Αν και έχουν περάσει χρόνια από τότε, πολλές φορές ακόμα αναρωτιέμαι: άραγε, είναι αυτό προστασία της τοπικής κοινωνίας προς τον συμπατριώτη τους ή συγκάλυψη και υποκρισία;

Την ίδια σχολική χρονιά, στο ίδιο λύκειο της Καλύμνου, στη διάρκεια διδακτικής ώρας που εγώ είχα κενό, βρισκόμουν στο γραφείο των καθηγητών. Ενώ όλα κυλούσαν ήρεμα, μπήκε ξαφνικά έντρομος στο γραφείο ο διευθυντής μαζί με έναν άλλο συνάδελφο και μας ενημέρωσε ότι κάλεσε ασθενοφόρο για να μεταφέρει αμέσως μια μαθήτρια στο νοσοκομείο, επειδή κάποιος μαθητής την τραυμάτισε με σουγιά στην κοιλιακή χώρα.
Η μαθήτρια είχε ζητήσει άδεια από την καθηγήτριά της για να πάει στην τουαλέτα και ο μαθητής που την τραυμάτισε επίσης ζήτησε άδεια από τον καθηγητή του, γιατί δεν αισθανόταν καλά. Τελικά, όπως μας ενημέρωσαν οι παλιότεροι συνάδελφοι του σχολείου στη συνεδρίαση που ακολούθησε, ο δράστης αντιμετώπιζε σοβαρά ψυχολογικά προβλήματα.
Οι γονείς της κοπέλας αποφάσισαν να μην προβούν σε περαιτέρω δικαστικές ενέργειες και ο σύλλογος των καθηγητών επίσης δεν επέβαλε κάποια ποινή στον δράστη. Κατόπιν συνεννόησης μαζί του, αποφάσισε να διακόψει το σχολείο τη χρονιά εκείνη και να φοιτήσει την επομένη.
Αν και έχουν περάσει χρόνια από το περιστατικό αυτό, ακόμα είμαι επιφυλακτική και ελάχιστες φορές δίνω άδεια στους μαθητές μου να βγουν από την τάξη για να πάνε στην τουαλέτα ή για οποιονδήποτε άλλο λόγο.

Μερικά χρόνια μετά, σε γυμνάσιο της Ρόδου, μια ανοιξιάτικη μέρα είχαμε προγραμματίσει τον μηνιαίο μας περίπατο σε πάρκο πολύ κοντά στο σχολείο. Συνοδεύαμε με τους συναδέλφους τους μαθητές στα στενά δρομάκια του πάρκου και κατευθυνόμασταν σε μια μεγάλη αλάνα, όπου συνήθως τα παιδιά έκαναν αθλητικές δραστηριότητες.
Ξαφνικά, εμφανίστηκε στο πάρκο πρώην μαθητής του σχολείου με ένα αυτοκίνητο –το οποίο οδηγούσε προφανώς χωρίς δίπλωμα−, αναπτύσσοντας μεγάλη ταχύτητα και σκορπώντας τον τρόμο στα παιδιά και στους συναδέλφους. Μάλιστα, την ημέρα εκείνη συνοδεύαμε τα παιδιά χωρίς τον διευθυντή, γιατί είχε κάποια επείγουσα δουλειά στη Διεύθυνση Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης.
Φοβηθήκαμε πολύ! Πώς να αντιδράσεις; Αυτενεργείς! Μια συνάδελφος πήρε τηλέφωνο τον αδελφό της που εργαζόταν στην Τροχαία και τον παρακάλεσε να έρθει αμέσως.

Σίγουρα, όλα τα περιστατικά σχολικής βίας και παραβατικότητας, τα οποία απαιτούν από τον εκπαιδευτικό να προβαίνει σε ενέργειες που είναι πέρα από τον ρόλο του και την ειδικότητά του −για τα οποία, άλλωστε, δεν έχει την κατάλληλη δομή, εκπαίδευση και στήριξη−, επηρεάζουν σε μεγάλο βαθμό την καθημερινότητά του, και όχι μόνο την εκπαιδευτική. Κάθε τόσο έρχεσαι αντιμέτωπος με καταστάσεις που σε εξουθενώνουν ψυχικά.

Προσωπικά, στη διάρκεια της δεκαοκτάχρονης εμπειρίας μου στην εκπαίδευση ευτυχώς δεν έχω να θυμάμαι κάποιο περιστατικό εναντίον μου. Θεωρώ πως καταφέρνω να είμαι πάντα αποδεκτή από την πλειονότητα των μαθητών −να αρέσεις σε όλους δεν γίνεται, είναι και θέμα χημείας, αλλά ευτυχώς με τις φιλολόγους τα παιδιά συνήθως αισθάνονται ένα παραπάνω δέσιμο−, διατηρώντας, ως επί το πλείστον, χαμηλούς τόνους και προσέχοντας πάρα πολύ τα πάντα (εκφράσεις, σκηνική εικόνα, το παράδειγμα που δημιουργείς).
Οπωσδήποτε, τα πρώτα χρόνια δυσκολεύτηκα και στενοχωριόμουν, γιατί καταλάβαινα ότι δεν υπήρχε καλό επίπεδο πειθαρχίας στις τάξεις μου σε σχέση με αυτές άλλων, πιο έμπειρων συναδέλφων.
Με τον καιρό, όμως, συνειδητοποίησα πως υπεύθυνη γι' αυτό ήμουν εγώ, γιατί δεν έβαζα σωστά όρια. Τα παιδιά ζυγίζουν με καταπληκτική μαεστρία τα όρια του καθενός, κάτι που έμαθα στην πορεία. Το βλέπω στην κόρη μου, που είναι 1,5 ετών, πόσο μάλλον στους εφήβους.
Θυμάμαι, ακόμα, χρόνια πριν, σε μια επιμόρφωση ένας σχολικός σύμβουλος είχε πει χαρακτηριστικά ότι η σχέση που πρέπει να αναπτύσσεις με τους μαθητές είναι σαν το τζάκι: "Αν πας πολύ κοντά, μπορεί να καείς, και αν πάλι πας πολύ μακριά, μπορεί να παγώσεις". Νομίζω ότι κάτι τέτοιο εφαρμόζω και αποδίδει.
Επίσης, αν θέλεις να πετύχεις ως εκπαιδευτικός, χρειάζεται σοβαρότητα, εγρήγορση, διαρκής πειραματισμός και εναλλαγή, τόσο ως προς τις παιδαγωγικές μεθόδους όσο και ως προς τις διδακτικές.
Τελικά, τι είναι εκείνο που σε κρατά σ' αυτό το επάγγελμα; Φυσικά, το ότι νιώθεις ζωντανός, εφόσον βρίσκεσαι διαρκώς σε επαφή με τη νέα γενιά, και οι δύο μήνες διακοπές το καλοκαίρι –για τις οποίες είμαστε διαρκώς στο στόχαστρο άλλων επαγγελματικών κλάδων−, που είναι σίγουρα αρκετοί και συνάμα απαραίτητοι, ώστε να ξεχάσεις όλα τα άσχημα της σχολικής χρονιάς που πέρασε, να κρατήσεις μόνο τα όμορφα, να κάνεις απολογισμό και να ξεκινήσεις τη νέα σχολική χρονιά με όρεξη, μεράκι και όνειρα»...

Το άρθρο δημοσιεύθηκε στην έντυπη LiFO

Γιατί οι γονείς δεν πρέπει να κατηγορούν τον εκπαιδευτικό μπροστά στο παιδί

Ένας πραγματικά πολύ καθοριστικός παράγοντας για την όλη παρουσία και πρόοδο του παιδιού στο σχολείο, ο οποίος δυστυχώς -συχνά- μπαίνει σε δεύτερη μοίρα, είναι η σωστή επικοινωνία γονέων και δασκάλων.
Κι αυτό γιατί μέσα από αυτή την τακτική επαφή, ο γονιός μπορεί να έχει μία αμεσότερη εικόνα για την όλη πορεία του παιδιού του στο σχολείο, μαθαίνοντας και πράγματα που πιθανόν το ίδιο να έχει αμελήσει να του αναφέρει ενώ μπορεί να είναι εξαιρετικά σημαντικά αλλά κι ο δάσκαλος αποκτά μία πληρέστερη εικόνα για το συγκεκριμένο μαθητή του.
Ας δούμε λοιπόν 4 βασικούς κανόνες που μπορούν να βοηθήσουν στο κτίσιμο μίας σωστής επικοινωνίας μεταξύ των δασκάλων και γονιών η οποία με τη σειρά της και θα βοηθήσει στην ουσιαστική βελτίωση της παρουσίας του παιδιού στο σχολείο:

1. Εκ των πραγμάτων το πρώτο βήμα πρέπει να κάνει ο γονιός.
Ο δάσκαλος έχει να έρθει σ’ επαφή με τους γονείς δεκάδων παιδιών κι έτσι η πρωτοβουλία, εκ των πραγμάτων, βρίσκεται στο πεδίο του γονιού. Αυτός θ’αναζητήσει τον κατάλληλο χρόνο για την επικοινωνία και στο χέρι του, κυρίως, είναι αυτή η επικοινωνία να γίνει τακτική.
Από την άλλη βέβαια και ο δάσκαλος, ιδιαίτερα όταν υπάρχουν κάποια ζητήματα για τα οποία πρέπει να βρίσκεται σε τακτική επικοινωνία με τους γονείς κάποιου παιδιού, πρέπει να επιδιώκει αυτή η επαφή να είναι συχνότερη – πέραν των καθιερωμένων δηλαδή “ενημερώσεων”.

2. Είναι εξαιρετικά σημαντικό ο γονιός να μην είναι προκατειλημένος απέναντι στο δάσκαλο και ν’ ακούει με προσοχή και δεκτικότητα τις παρατηρήσεις που εκείνος πιθανόν να κάνει για το παιδί του.
Κι αυτό γιατί ένα από τα σημαντικότερα εμπόδια στην επικοινωνία γονέα και δασκάλου είναι, τις περισσότερες φορές, η τήρηση από τον πρώτο μίας αμυντικής στάσης σε οποιαδήποτε παρατήρηση κάνει ο δεύτερος για θέματα που αφορούν το παιδί.
Η ύπαρξη λοιπόν μίας καταρχήν θετικής διάθεσης από την πλευρά του γονέα ν’ ακούσει και να συζητήσει τις παρατηρήσεις του δασκάλου είναι το πρώτο σημαντικό βήμα για το κτίσιμο μίας σωστής επικοινωνίας που θα ωφελήσει σε βάθος χρόνου τα μέγιστα, στην πρόοδο του παιδιού στο σχολείο.

3. Ο γονέας πρέπει ν’ αποφεύγει να κατακρίνει το δάσκαλο μπροστά στο παιδί του – ακόμη κι όταν έχει σημαντικές ενστάσεις για κάποια πράγματα.
O σεβασμός απέναντι στο πρόσωπο του δασκάλου και το λειτούργημά του και η μετάδοση του σεβασμού αυτού και στο παιδί είναι πολύ σημαντική παράμετρος για να δημιουργηθεί μία θετική ατμόσφαιρα στην όλη σχέση γονέα – δασκάλου – παιδιού.
Αυτό δε σημαίνει ότι δεν μπορούν να υπάρχουν ενστάσεις για συγκεκριμένα πράγματα από την πλευρά του γονέα. Ωστόσο και στην περίπτωση αυτή, η ύπαρξη του σεβασμού βοηθάει τα μέγιστα στη συζήτηση κι επίλυση των όποιων ζητημάτων ενώ η αντίθετη στάση μάλλον θα δυσκολέψει ακόμη περισσότερο τα πράγματα βάζοντας και το παιδί σε μία διαδικασία που δεν πρόκειται τελικά να το βοηθήσει.

4. Ο δάσκαλος πρέπει ν’ ακούει με προσοχή και θετική προδιάθεση τα ζητήματα που του θέτει ο γονέας.
Ο δάσκαλος γνωρίζει για τον κάθε μαθητή του μόνο τα πράγματα που βλέπει στις ώρες που καθημερινά το παιδί βρίσκεται στο σχολείο. Δεν μπορεί ωστόσο να γνωρίζει κάποια άλλα πράγματα που μπορεί ωστόσο να είναι καθοριστικά για την παρουσία του παιδιού όπως τα προβλήματα που πιθανόν να έχει στο σπίτι ή άλλα ζητήματα που μόνο οι γονείς μπορούν να γνωρίζουν. Η επικοινωνία του λοιπόν με αυτούς του δίνει την ευκαιρία να αποκτήσει μία πιο ολοκληρωμένη εικόνα για το παιδί και πιθανότατα να κατανοήσει ζητήματα που αφορούν τη συμπεριφορά του και τα οποία έβλεπε αλλά δεν μπορούσε να ερμηνεύσει.
Παράλληλα, ο δάσκαλος, πρέπει κι αυτός από την πλευρά του ν’ αντιμετωπίζει με θετική διάθεση τα θέματα που του θέτουν οι γονείς – χωρίς δηλαδή την προκατάληψη ότι οι όποιες παρατηρήσεις τους έχουν ως στόχο να θέσουν σε αμφισβήτηση ή ν’ απαξιώσουν τη δική του δουλειά. Ακόμη κι εάν σε κάποιες περιπτώσεις οι γονείς, από αγωνία για την πρόοδο του παιδιού τους, δείχνουν αγχωμένοι για ορισμένα ζητήματα, χρειάζεται από την πλευρά του δασκάλου υπομονή και διάλογος για να τεθούν αυτά στη σωστή τους βάση.

ipaideia.gr

mpetskas.com
Φιλοξενία: Το Χαμομηλάκι

Αν δουλεύεις με παιδιά τότε παραμένεις για πάντα παιδί

Μια όμορφη αλήθεια.

Λένε ότι δε σταματάμε να παίζουμε, επειδή μεγαλώνουμε, αλλά το αντίθετο. Μεγαλώνουμε ακριβώς επειδή σταματάμε να παίζουμε. Πόση αλήθεια κρύβει αυτή η φράση!
Θεωρούμε ότι το παιχνίδι είναι ιδιότητα των παιδιών κι ότι εμείς «οι μεγάλοι» έχουμε πολύ σημαντικότερα πράγματα να κάνουμε. Ωστόσο, αν σε βασικά πράγματα συγκρίνουμε τον εαυτό μας με ένα παιδί, θα δούμε την πραγματικότητα. Θα δούμε ότι οι πραγματικά ριγμένοι της υπόθεσης είμαστε εμείς. Που απ’ τη μια στιγμή στην άλλη, από εκεί που παίζαμε με τους φίλους και τους συμμαθητές μας, ξαφνικά βρεθήκαμε να παίρνουμε αποφάσεις για το μέλλον, να αναλαμβάνουμε ευθύνες και να αγωνιούμε για το καθετί.
Και το παιχνίδι, τι απέγινε; Το κλείσαμε σε ένα ντουλάπι μαζί με όλα όσα ανήκουν στην παιδική μας ηλικία, μαζί με το ίδιο το παιδί που ήμασταν κάποτε και μάθαμε να είμαστε πολύ απασχολημένοι με το να παίρνουμε τον εαυτό μας πολύ σοβαρά. Κι εγώ έτσι λειτουργούσα. Μέχρι που συνειδητοποίησα πόσα πράγματα επί της ουσίας διδάσκομαι καθημερινά, τα 8 χρόνια που δουλεύω με παιδιά.
Τα παιδιά ξέρουν να συγχωρούν. Μία απ’ τις βασικότερες αρχές κι αρετές του ανθρώπου. Σκέψου, πόσες φορές έχεις δει ένα παιδάκι να τσακώνεται με τον καλύτερό του φίλο –για κάτι επουσιώδες για σένα, μα θεμελιώδους σημασίας για εκείνα– και παρ’ όλα αυτά, μετά από δέκα λεπτά, να παίζουν και πάλι μαζί σαν να μην έχει προηγηθεί τίποτα;
Τα παιδιά χαίρονται με την ψυχή τους. Εμείς είμαστε σε αρκετές περιπτώσεις συγκρατημένοι, σκεπτόμενοι τι θα πει ο ένας κι ο άλλος, τους τύπους και τις κοινωνικές περιστάσεις, ενώ τα παιδιά μέσα στην αθωότητα και την αφέλειά τους κάτι τέτοια δεν τα υπολογίζουν διόλου. Με τα πιο απλά πράγματα ενθουσιάζονται, βρίσκουν χίλιους δυο τρόπους να είναι χαρούμενα, χωρίς να σκοτίζονται για κάτι. Και μόνο το ενδιαφέρον μας να τους δείξουμε, λάμπουν ολόκληρα, με ένα χαμόγελο όλη μέρα, απλώς και μόνο επειδή αφιερώσαμε λίγο χρόνο και παίξαμε μαζί τους.
Τα παιδιά ξέρουν να αγαπούν. Όταν τα φροντίζεις κι ασχολείσαι μαζί τους γίνονται τα πιο ευτυχισμένα πλάσματα στον κόσμο. Και μόλις τους δοθεί η ευκαιρία, θα σου δείξουν την αγάπη τους∙ με μια ζωγραφιά, με μια έκπληξη αλλά και με μια αγκαλιά τόσο μεγάλη και δυνατή, που είναι ικανή να σβήσει την κούραση της κάθε μέρας και να μας κάνει να ξεφύγουμε λιγάκι απ’ τις έγνοιες και τα προβλήματα της καθημερινότητας.
Η φαντασία ενός παιδιού είναι ίσως απ’ τα πιο θαυμαστά πράγματα επάνω στον πλανήτη. Δώσε τους μία λέξη, ένα κομμάτι χαρτί κι αμέσως δημιουργούν απ’ το πουθενά έναν ολόκληρο κόσμο γεμάτο από δράκους, πειρατές, όπλα, κάστρα, μάχες, ενώ εκείνοι είναι οι ήρωες που θα πολεμήσουν χωρίς δεύτερη σκέψη. Δώσε τους μια μπάλα κι αμέσως βρίσκονται στο παρκέ, παίζοντας μπάσκετ με τους αγαπημένους τους παίκτες του NBA κι όχι μόνο.
Είναι τόσα αυτά που μπορούν να μας μάθουν τα παιδιά. Παρακολούθησα αρκετά σεμινάρια ψυχολογίας κι όλοι οι ψυχοθεραπευτές μας καθοδηγούσαν να κάνουμε ένα και μόνο πράγμα: Να κλείσουμε τα μάτια και να βρούμε μέσα μας το παιδί που ήμασταν κάποτε. Να μιλήσουμε μαζί του και να δούμε σε ποιο σημείο έγινε ο λάθος χειρισμός. Τα παιδιά τα λέμε σκληρά γιατί είναι ειλικρινή, ίσως παραπάνω από όσο χρειάζεται κάποιες φορές. Όμως αυτή η ειλικρίνειά τους, ακριβώς επειδή είναι άδολη μας κάνει να δούμε την αλήθεια κατάματα.
Μονάχα, λοιπόν, αν βρούμε το παιδί μέσα μας θα καταλάβουμε το πραγματικό νόημα της ζωής. Βρίσκοντάς το, θα δούμε ότι η πραγματική ευτυχία και χαρά είναι στα μικρά κι ότι υπάρχουν τόσα πράγματα στην καθημερινότητα που παίρνουμε αψήφιστα, που είναι μοναδικά και κάνουν τη ζωή μας πιο όμορφη.
Δουλεύοντας με παιδιά θυμήθηκα ότι πρέπει να έχω εμπιστοσύνη στους ανθρώπους. Να αμφισβητώ οτιδήποτε είναι δημιουργικό για τη σκέψη μου, αλλά ποτέ την πίστη ότι υπάρχουν άνθρωποι με καλή καρδιά εκεί έξω. Έμαθα να χαίρομαι επειδή θα φάω παγωτό. Να χαίρομαι επειδή έχει ωραίο καιρό κι ακόμη κι αν δε βγω να παίξω, θα πάω μια βόλτα. Έμαθα να λέω αυτό που νιώθω, με όση ειλικρίνεια αυτό κουβαλάει και χωρίς το φόβο ή τον ενδοιασμό ότι θα κριθώ γι’ αυτό απ’ τους άλλους. Έμαθα να παίζω μαζί τους και να διασκεδάζω πραγματικά ανακαλύπτοντας τα τόσα όμορφα που υπάρχουν γύρω μας.
Μα ίσως το πιο σημαντικό που κατάφερα να μάθω είναι το ότι ήρθα ξανά σε επαφή με το παιδί, που βιάστηκα –κι εγώ κι όλοι μας– να αποχωριστώ, γιατί ήθελα να μεγαλώσω, ήθελα να αποφασίζω εγώ για μένα, λες και θα μπορούσα να σταματήσω την εξέλιξη.
Τώρα προσπαθώ να έχω αυτό το παιδί σαν γνώμονα σαν εσωτερικό βοηθό, που με την καθαρή κρίση του με βοηθά να κατασταλάξω σε σημαντικές αποφάσεις. Αυτό το παιδί σε πολλές περιπτώσεις ξέρει το καλύτερο για εμένα και ξέρει ακόμα  τον τρόπο με τον οποίο θα διασκεδάσουμε, θα επιτύχουμε περισσότερα, έχοντας μια πιο αγνή και καθαρή ματιά απέναντι στον κόσμο.
Αν σου δοθεί ποτέ η ευκαιρία, μην την απορρίψεις. Όσο δύσκολο κι αν είναι να δουλεύεις με παιδιά –γιατί είναι, μη γελιόμαστε– είναι κι εκατό φορές πιο όμορφο. Μπορεί να έχει ευθύνη μεγάλη, να πρέπει να είσαι αυστηρός, να χρειάζεσαι την υπομονή όλου του κόσμου, όμως τα οφέλη είναι πολύ περισσότερα. Την επαφή με το παιδί που έχεις μέσα σου και την άδολη αγάπη δε θα στην προσφέρει κανένα άλλο επάγγελμα, όπως επίσης και το αστείρευτο γέλιο, καθώς πολλά απ’ τα λεγόμενα των παιδιών είναι διαμάντια ακατέργαστα.
Τα παιδιά είναι από μόνα τους ένας διαφορετικός κόσμος, τον οποίο πραγματικά αξίζει να ανακαλύψεις.
Πηγή: pillowfights.gr
Συντάκτης: Ιωάννα Μαρίνου
Επιμέλεια κειμένου: Πωλίνα Πανέρη

eirinika.gr
Φιλοξενία: Το Χαμομηλάκι