Πώς γίνονται και ποιοι είναι οι «καλοί μαθητές»;

Το σχολείο είναι ένας από τους πιο σημαντικούς σταθμούς στη ζωή κάθε ανθρώπου, αλλά ακόμα σημαντικότερος φαίνεται και είναι όταν διανύει κάποιος τη σχολική ηλικία. Ακόμη και για τον πιο «αδιάφορο» μαθητή είναι επώδυνο να μην τα καταφέρνει, να έχει αποτυχίες, να μην μπορεί να προσαρμοστεί στο σχολικό περιβάλλον. 

Υπάρχει, όμως, η «συνταγή της επιτυχίας» που κάνει τον καλό μαθητή, είναι εύχρηστη και χωρίς παρενέργειες;

O πιο καλός ο μαθητής…
Τι σημαίνει καλός μαθητής; Πολύ απλό, θα έλεγαν οι περισσότεροι. Είναι ο μαθητής που είναι επιμελής, συνεπής στις σχολικές του υποχρεώσεις, δεν έχει ο ίδιος και δεν δημιουργεί προβλήματα στο σχολείο, στους δασκάλους και στους συμμαθητές του και, γενικά, παίρνει καλούς βαθμούς και δεν δυσκολεύεται ιδιαίτερα στις εξετάσεις. 
Όλα αυτά είναι σωστά και κατανοητά, δεν παύουν όμως να αποδίδουν μια αρκετά στατική εικόνα αυτού που ονομάζουμε «καλό μαθητή», αγνοώντας έτσι τους δύο βασικότερους παράγοντες που διαμορφώνουν, ο καθένας με τον τρόπο του, την έννοια αυτή: 
Τα παιδιά, τους ίδιους δηλαδή τους μαθητές από τη μία και τους γονείς από την άλλη.

Τι συμβαίνει «εδώ και τώρα»
Δεν μπορούμε όμως να αγνοήσουμε ότι, όταν μιλάμε για καλούς μαθητές, μιλάμε για παιδιά και συγκεκριμένα για παιδιά ηλικίας από 6 έως 18 ετών. 

Αυτά τα δώδεκα χρόνια της σχολικής σταδιοδρομίας είναι χρόνια διαρκούς και πολύ ραγδαίας ανάπτυξης, χρόνια συνεχόμενων αλλαγών στην προσωπικότητα, το συναισθηματικό κόσμο, το γνωστικό επίπεδο, τις αντιδράσεις, τη συμπεριφορά του κάθε παιδιού. 

Αυτές όλες οι αλλαγές, οι έντονες και συνήθως αναπάντεχες μεταπτώσεις στον τρόπο που κάθε παιδί βιώνει τον κόσμο γύρω του και μέσα του, δεν είναι απλώς μικρά, δευτερεύοντα μικρο-προβληματάκια που πρέπει να ξεπεραστούν το γρηγορότερο για να συνεχίσει το παιδί να είναι λειτουργικό και αποτελεσματικό στις μαθητικές του υποχρεώσεις, αλλά είναι το «εδώ και τώρα», η καθημερινή, ζωντανή και συχνά πολύ δύσκολη πραγματικότητά τους.

«Επενδύοντας» στα παιδιά
Από την άλλη μεριά, έχουμε τους γονείς. Είναι αυτοί που έχουν τις προσδοκίες, τα όνειρα που -όσο στεγνό και άχαρο κι αν ακούγεται- έχουν «επενδύσει» με πολλούς τρόπους στο παιδί ή στα παιδιά τους και περιμένουν και μέσα από τις επιδόσεις του στο σχολείο (αν όχι κυρίως μέσα από αυτές), να «ανταμειφθούν», να δουν τις προσπάθειές τους να καρποφορούν. 

Για τους γονείς, το «καλός μαθητής» είναι συχνά πολύ προσωπική υπόθεση. Καταρχήν, είναι η αγνή χαρά και ικανοποίηση να βλέπουν το παιδί τους να τα καταφέρνει και να μη δυσκολεύεται. Είναι όμως και πολλά άλλα: είναι η προσωπική τους επιβεβαίωση ότι τα έχουν καταφέρει καλά ως γονείς. 

Είναι μια -πολλές φορές αβάσιμη- ανακούφιση ότι το παιδί τους εξασφαλίζει ένα -σύμφωνα με τα κριτήριά τους- καλό μέλλον. Είναι, ακόμη, «ξόρκι» για τις δικές τους κακοτυχίες ή αποτυχίες («Εσύ θα καταφέρεις αυτό που δεν κατάφερα εγώ»), «τρόπαιο» σε ανταγωνιστικά παιχνίδια με άλλους, «τροφή» για τη ματαιοδοξία τους.

Οι καλοί βαθμοί και η κατάθλιψη
O καλός μαθητής, λοιπόν, είναι αυτός που ξεπερνά ακάθεκτος όλες τις δυσκολίες και τις μεταπτώσεις της ηλικίας του και συνεχίζει να «φέρνει καλούς βαθμούς», εκπληρώνοντας έτσι τις προσδοκίες των γονιών του. 

Υπάρχουν παιδιά που το καταφέρνουν. Γιατί έτσι είναι φτιαγμένα, γιατί στάθηκαν σε μερικά πράγματα τυχερά, γιατί είχαν πάντα την κατάλληλη στήριξη. 

Υπάρχουν όμως και άλλα που δεν τα καταφέρνουν, που το να είναι πάντα καλοί μαθητές κάποια μέρα το πληρώνουν αρκετά ακριβά. Λέει η μητέρα του Γιώργου, που είναι 14 ετών: «Το ότι ήταν καλός μαθητής ήταν για μας απόδειξη ότι όλα πάνε καλά. Είχαμε μπερδέψει το παιδί Γιώργο με το μαθητή. Το ότι δεν πήγαινε σινεμά ή βόλτα με τους φίλους του, ότι είχε απομονωθεί, δεν μας απασχολούσε ιδιαίτερα, γιατί λέγαμε ότι αν είχε προβλήματα, θα έπεφταν και οι σχολικές του επιδόσεις. 

Πόσο έξω μπορεί να πέφτει κανείς ως γονιός… Όταν άρχισαν οι εφιάλτες και ο παιδοψυχολόγος μάς μίλησε για κατάθλιψη, τότε δυστυχώς το καταλάβαμε».

Διάβασμα και τεμπελιά
Ίσως λοιπόν είναι απαραίτητο να αναθεωρήσουμε κάπως τις αντιλήψεις περί καλών μαθητών και να τις προσαρμόσουμε στο κάθε παιδί ξεχωριστά. Καλός μαθητής είναι αυτός που τα καταφέρνει στο σχολείο και στα μαθήματα, αλλά όχι σε βάρος της προσωπικής του ευτυχίας. 

Όταν δηλαδή υπάρχει ισορροπία ανάμεσα στις σχολικές επιδόσεις και στην ευχαρίστηση, στο παιχνίδι, στην παρέα με συνομηλίκους, στην τεμπελιά και στο χασομέρι, απαραίτητο συστατικό, ιδιαίτερα της εφηβικής ηλικίας. Είναι όχι μόνο άχρηστο, αλλά και πολύ επικίνδυνο να είναι κάποιος πρώτος μαθητής και μια μέρα να αναγκαστεί να «εγκαταλείψει» επειδή «κάηκε το σύστημα». 

Καλός μαθητής είναι κι αυτός που οι επιδόσεις του δεν είναι πάντα οι ίδιες, αλλά μπορεί να ...

Οι γονείς των «καλών» μαθητών

Όλοι θέλουμε να έχουμε σωστά και επιτυχημένα παιδιά! 
Η επιστήμη δίνει τη συνταγή! Υπάρχουν σημαντικά πράγματα που μπορούν να κάνουν οι γονείς για να έχουν επιτυχημένα παιδιά. Ξεκινήστε από τώρα!

 

Υψηλές Προσδοκίες
Να έχετε υψηλές προσδοκίες από το παιδί σας σημαίνει ότι θα πρέπει να πιστεύετε στο παιδί σας, στην αξία του και στο μέλλον του. 

Μην ξεκινάτε λοιπόν λέγοντας «έεε, τι να γίνει, δεν είναι καλό στα μαθηματικά», «δεν είναι αθλητικός τύπος», «είναι ανορθόγραφο», κλπ. γιατί με αυτό τον τρόπο δημιουργείτε μια αρνητική προσδοκία και το παιδί ακολουθεί αυτό που εσείς πιστεύετε για το ίδιο. 

Έτσι, είναι προτιμότερο να πείτε «πιστεύω ότι έχεις περιθώριο να βελτιωθείς στα μαθηματικά», «ποιο άθλημα σε ενδιαφέρει», «έχεις ωραίες ιδέες στην έκθεση και εκφράζεσαι όμορφα, χρειάζεται όμως να κάνεις επανάληψη τους κανόνες της ορθογραφίας για να βελτιωθείς».

Στα παιδιά ισχύει ο κανόνας του Πυγμαλίωνα (στο μιούζικαλ «Ωραία μου Κυρία») δηλαδή αυτό που κάποιος περιμένει από ένα άλλο άτομο γίνεται αυτοεκπληρούμενη προφητεία από το άλλο άτομο. Με δυο λόγια, αν περιμένουμε κάτι θετικό από το παιδί θετικό θα κάνει, αν περιμένουμε κάτι αρνητικό, αρνητικό θα κάνει.

Δίνουν εκπαιδευτικά ερεθίσματα από την προσχολική ηλικία
Ξέρατε ότι ένα ανεκτίμητο δώρο στον τομέα της μάθησης είναι να δώσουμε στο παιδί γνώση μαθηματικών από την προσχολική ηλικία; 

Και δεν εννοώ ακριβά ιδιαίτερα ή συγκεκριμένα προγράμματα, απλώς χρειάζεται να μάθει τα βασικά: τους αριθμούς, να μετράει με τη σειρά, και να έχει κάποιες άλλες βασικές γνώσεις (σαν αυτές που μαθαίνει το παιδί παίζοντας με έναν ενήλικα και πηγαίνοντας στα προνήπια). 

Ο καθηγητής Greg Duncan του πανεπιστημίου Northwestern University των ΗΠΑ βρήκε σε έρευνα με 35.000 παιδιά προσχολικής ηλικίας ότι η απόκτηση βασικών μαθηματικών εννοιών από την προσχολική ηλικία προβλέπει καλές επιδόσεις στα μαθηματικά σε μεγαλύτερη ηλικία αλλά και καλύτερες επιδόσεις στην ανάγνωση.

Είναι προσεκτικοί και ευαισθητοποιημένοι απέναντι στο παιδί
Μία σημαντική έρευνα του 2014 σε 243 άτομα που γεννήθηκαν σε συνθήκες φτώχειας στην Αμερική έδειξε ότι τα παιδιά των οποίων οι γονείς ακολούθησαν τη μέθοδο της «ευαισθητοποιημένης προσέγγισης» («sensitive caregiving ή parenting» στην αγγλική ορολογία) τα τρία πρώτα χρόνια της ζωής τους είχαν καλύτερες σχολικές επιδόσεις στα μαθητικά τους χρόνια αλλά και καλύτερες σπουδές και καλύτερη ποιότητα σχέσεων στην ηλικία των 30 ετών.

Οι ευαισθητοποιημένοι γονείς προσέχουν τα σημάδια που δίνει το παιδί και ανταποκρίνονται σε αυτά με αγάπη και φροντίδα. 

Αντίθετα, οι γονείς που έχουν το στυλ «ελικόπτερο» (και είναι σαν να πετάνε διαρκώς πάνω από τα παιδιά τους για να τα ελέγχουν) καθώς και οι γονείς που είναι οι ίδιοι σφιγμένοι και αυστηροί τελικά δε βοηθάνε τα παιδιά τους, αλλά, αντίθετα, μπορεί να γίνουν οι ίδιοι εμπόδιο στην πρόοδο του παιδιού.

Είναι λιγότερο στρεσαρισμένοι
Το στρες των γονιών, ειδικά της μαμάς, έχει αρνητικά αποτελέσματα στο παιδί: εκτός από το ότι δημιουργεί ένταση στο σπίτι (με φωνές και τιμωρίες και λίγη κατανόηση από την πλευρά του στρεσαρισμένου γονιού), γίνεται «κολλητικό» και στρεσάρεται και το παιδί. 

Εδώ λειτουργεί το επιστημονικό φαινόμενο «ψυχολογικά κολλητικό»: δηλαδή οι άνθρωποι «κολλάνε» τα συναισθήματα των άλλων γύρω τους. 

Έτσι, όταν περιστοιχιζόμαστε από χαρούμενους ανθρώπους τείνουμε να είμαστε πιο χαρούμενοι, ενώ όταν οι γύρω μας είναι δυστυχείς τείνουμε να νιώθουμε κι εμείς πιο άσχημα.

Έτσι, ο στρεσαρισμένος, αγχωμένος, θυμωμένος, εκνευρισμένος γονιός μπορεί να μεταφέρει τα συναισθήματα αυτά στο παιδί και να επηρεάσει όχι μόνο τη συναισθηματική του κατάσταση, αλλά και τις σχολικές του επιδόσεις.

Παρέχουν στο παιδί ποιοτικό χρόνο
Οι γονείς κάνουν κάτι θετικό, όμορφο ή χρήσιμο με το παιδί τους: θα του διαβάσουν μια ιστορία, θα συζητήσουν, θα φτιάξουν ένα γλυκό μαζί, θα έχουν διαπροσωπικό χρόνο, επικοινωνία και συναισθηματική σύνδεση. Είναι πολύ καλύτερα λιγότερος αλλά ποιοτικός χρόνος, παρά πολλές ώρες κατά τις οποίες ο γονιός είναι φυσικά παρόν στο δωμάτιο αλλά ασχολείται με κάτι άλλο και όχι με το παιδί του.

Διδάσκουν στο παιδί κοινωνικές δεξιότητες από νωρίς
Ερευνητές από τα πανεπιστήμια Pennsylvania State και Duke των ΗΠΑ ακολούθησαν πάνω από 700 παιδιά ανάμεσα στο νηπιαγωγείο και την ηλικία των 25 ετών και βρήκαν σημαντική συσχέτιση ανάμεσα στις κοινωνικές δεξιότητες που είχαν όταν ήταν 5 ετών και την επιτυχία τους ως ενήλικες 20 χρόνια αργότερα.

Διδάξτε λοιπόν στο παιδί σας τους βασικούς κανόνες ευγένειας με το ‘ευχαριστώ’ και ‘παρακαλώ’, παροτρύνετέ τα να βρουν λύσεις στα προβλήματά τους (όπου είναι εφικτό, αντί να τους τα λύσετε εσείς), διδάξτε τους να αναγνωρίζουν διαφορετικά συναισθήματα στον εαυτό τους και τους άλλους, επιβραβεύστε τη συνεργασία, κλπ. 

Τα παιδιά που είχαν καλές συναισθηματικές δεξιότητες από μικρή ηλικία ήταν πολύ πιθανότερο να πάρουν πτυχίο πανεπιστημίου και λιγότερο πιθανό να συλληφθούν για κάποια παράβαση ή να έχουν προβλήματα ουσιόχρησης.

Η μαμά εργάζεται
Εργαζόμενες μαμάδες, σταματήστε να έχετε άγχος και ενοχές! Σύμφωνα με έρευνα του Harvard Business School, υπάρχουν σημαντικά οφέλη στο παιδί όταν η μαμά εργάζεται. 

Η έρευνα βρήκε ότι τα κορίτσια των οποίων η μαμά εργαζόταν στην παιδική τους ηλικία όταν μεγάλωσαν είχαν περισσότερη εκπαίδευση, καλύτερες δουλειές, μεγαλύτερες εργασιακές ευθύνες και μεγαλύτερο μισθό, σε σχέση με κορίτσια των οποίων οι μαμάδες δεν εργαζόταν.

Αλλά και τα αγόρια με εργαζόμενη μαμά έμαθαν ως ενήλικες να βοηθάνε περισσότερο στο σπίτι και την ανατροφή των παιδιών τους. Η μαμά γίνεται το μοντέλο καλής και σωστής συμπεριφοράς, των πραγμάτων που είναι καλό να κάνει το παιδί (και αργότερα το ενήλικο παιδί) και των σωστών πεποιθήσεων- και τα παιδιά της λίγο-πολύ αντιγράφουν αυτό που κάνει!

Η μαμά έχει καλή εκπαίδευση (Παιδεία θα λέγαμε εμείς)
Το IQ της μαμάς καθορίζει το πόσο καλό λεξιλόγιο θα έχει το παιδί της και τι λεκτικές ικανότητες θα αποκτήσει σε μικρή ηλικία! Επίσης, μια έρευνα του 2014 στο πανεπιστήμιο Michigan των ΗΠΑ, έδειξε ότι οι μαμάδες που τελείωσαν το Λύκειο ή Πανεπιστήμιο ήταν πιο πιθανό να μεγαλώσουν παιδιά που θα έκαναν ακριβώς το ίδιο.

Πιστεύουν ότι το σημαντικότερο είναι η προσπάθεια και όχι η αποφυγή της αποτυχίας
Τι νομίζει το παιδί σας σχετικά με την επιτυχία; Η απάντησή του σε αυτή την ερώτηση καθορίζει την επιτυχία του! Αν το παιδί νομίζει ότι τα καταφέρνει επειδή είναι έξυπνο ή έχει ταλέντο, τότε είναι πιθανό να μη δοκιμάσει κάτι δύσκολο, ώστε να διατηρήσει την εικόνα του έξυπνου (αλλά στα εύκολα!) ή να τα παρατήσει, θεωρώντας ότι οι δυνάμεις του δε φτάνουν μέχρι εκεί. 

Αν πάλι το παιδί πιστεύει ότι πετυχαίνει επειδή προσπαθεί, αφοσιώνεται και κάνει αυτό που πρέπει, το πιθανότερο είναι ότι στα δύσκολα θα επιμείνει, και, πιθανότατα, θα τα καταφέρει!

Διδάξτε στο παιδί σας ότι με δουλειά και προσπάθεια μπορεί να τα καταφέρει και του κάνετε ένα τεράστιο δώρο ζωής! Με αυτό τον τρόπο μαθαίνει να προσπαθεί. Την επόμενη φορά που θα φέρει καλό βαθμό, μια ωραία ζωγραφιά, ή θα μια διάκριση σε κάποιο άθλημα, θυμηθείτε να το επαινέσετε για την προσπάθεια, τη σκληρή δουλειά και την αφοσίωση στο στόχο του!

www.ipaideia.gr

Τι τύπος μαθητή είναι το παιδί σας; Καλέστε το να συμπληρώσει τις παρακάτω ερωτήσεις

Μάθετε μέσα από ένα έξυπνο τεστ πως θα πάει η χρονιά του παιδιού σας, από το τι τύπος μαθητή είναι.
Καλέστε το να συμπληρώσει τις παρακάτω ερωτήσεις. Είναι πολύ απλές!

1. Πού βρίσκεσαι όταν χτυπάει το κουδούνι;
Α. Στο θρανίο σου, με το τετράδιο ανοιχτό και το μολύβι κολοξυσμένο.
Β. Στην τάξη, μιλώντας με τους συμμαθητές σου.
Γ. Στην αυλή, χαιρετώντας τα αυτοκίνητα που περνούν.

2. Όταν κοιτάς το εβδομαδιαίο σου πρόγραμμα, βλέπεις…
Α. ημερομηνίες διαγωνισμάτων.
Β. μουτζούρες και σχεδιάκια.
Γ. Τι να το κάνω το πρόγραμμα όταν μπορώ να πάρω τους φίλους μου τηλέφωνο;

3. Πριν το εβδομαδιαίο τεστ στο λεξιλόγιο, εσύ…
Α. κάνεις επανάληψη κάθε βράδυ.
Β. διαβάζεις το ίδιο πρωί, καθώς τρως πρωινό.
Γ. ζητάς να πας στο ιατρείο του σχολείου μόλις σας μοιράσουν τα τεστ.

4. Ενώ μελετάτε πετρώματα στην τάξη, εσύ…
Α. κρατάς σημειώσεις για όλες τις πέτρες.
Β. χρησιμοποιείς το μεγεθυντικό φακό για να δεις αν έχεις ψαλίδα.
Γ. ονειρεύεσαι ότι ζεις στην εποχή των δεινοσαύρων.

5. Πλησιάζουν οι εκλογές στη τάξη. Εσύ…
Α. βάζεις υποψηφιότητα για πρόεδρος!
Β. ψηφίζεις το κορίτσι που κάνει πάρτι το επόμενο σαββατοκύριακο.
Γ. ζωγραφίζεις μουστάκια στις αφίσες των υποψηφίων.

6. Ο δάσκαλος πετάει ένα υπονοούμενο πως την Παρασκευή θα γράψετε απροειδοποίητο διαγώνισμα. Εσύ…
Α. το σημειώνεις στο τετράδιό σου.
Β. το σημειώνεις στο μυαλό σου.
Γ. αναστενάζεις και το ξεχνάς την επόμενη στιγμή.

7. Κάνετε μάθημα, αλλά εσύ έχεις πολλά νέα να πεις στον κολλητό σου. Τι κάνεις;
Α. Του τα λες στο διάλειμμα.
Β. Προσπαθείς ταυτόχρονα να ακούσεις τη δασκάλα και να του γράψεις ένα μικρό σημείωμα.
Γ. Αγνοείς τη δασκάλα και του γράφεις ένα ατελείωτο γράμμα.

8. Όταν ο δάσκαλος κάνει μία ερώτηση, εσύ συνήθως…
Α. σηκώνεις το χέρι σου.
Β περιμένεις να ρωτήσει εσένα, παρόλο που πιστεύεις πως ξέρεις την απάντηση.
Γ. κρύβεσαι πίσω από το βιβλίο σου.

9. Όταν πάει η τάξη σου στη βιβλιοθήκη, εσύ…
Α. βρίσκεις βιβλία για την επόμενη εργασία σου.
Β. ψιθυρίζεις, γελάς και σου κάνει παρατηρήσεις η βιβλιοθηκάριος.
Γ. κουλουριάζεσαι σε μια καρέκλα με ένα Gameboy.

10. Μια φίλη σε καλεί σπίτι της μετά το σχολείο, αλλά εσύ πρέπει να διαβάσεις ένα βιβλίο για το μάθημα της επόμενης ημέρας. Τι κάνεις;
Α. Της λες ότι θα πας άλλη μέρα.
Β. Πηγαίνεις για λίγο και ξενυχτάς μετά για να τελειώσεις το βιβλίο.
Γ. Πηγαίνεις, περνάς τέλεια και μετά βάζεις τη μεγάλη σου αδερφή να σου διηγηθεί το βιβλίο.

Περισσότερα Α
Παίρνεις Α!
Διοχετεύεις όλη σου την ενέργεια στο σχολείο.
Κι αυτό γιατί καταλαβαίνεις πως όσο πιο πολλά δώσεις, τόσο πιο πολλά θα κερδίσεις.

Περισσότερα Β
Περνάς.
Άλλες φορές προσπαθείς ενώ άλλες ίσα που ασχολείσαι.
Μάλλον δίνεις στο σχολείο μόνο τη μισή προσπάθεια και μάλλον παίρνεις μόνο τα μισά πίσω.

Περισσότερα Γ
Είσαι αλλού.
Το σώμα σου μπορεί να βρίσκεται στο σχολείο, αλλά το μυαλό σου απέχει.
Αν κάνεις μια προσπάθεια και δώσεις λίγη από την ενέργειά σου, θα δεις ότι θα σου αρέσει να είσαι μέρος της τάξης.

gia-mamades

Για αυτό το παιδί και αυτές τις ηρωίδες αξίζει να ...

Γι αυτό το παιδί και αυτές τις ηρωίδες αξίζει να
προσευχηθεί και να δακρύσει κανείς… 
 .

Σε αυτή τη μίζερη και βυθιζόμενη στη δυστυχία Ελλάδα, των αυτοκτονιών, των απολύσεων και της εκμετάλλευσης,
χρειαζόμαστε και λίγη δύναμη, λίγο φως.

του Στρατή Μαζίδη

Αυτό το φως, αυτή την άλλη Ελλάδα γνώρισα χθες το πρωί. Βρισκόμενος έξω για κάποια δουλειά συνάντησα ένα τοπικό δημόσιο πρόσωπο από τα κοινά της Αγίας Παρασκευής. Αρκετά θα έλεγα παρεξηγημένο εν πολλοίς. Κοντοσταθήκαμε, ανταλλάξαμε κάποιες κουβέντες και η συζήτηση ξέφυγε.
Δεν έχουν σημασία τα μεγαλεπίβολα έργα μου είπε. Πρέπει να κρατηθούμε ως κοινωνία. Να αναπτύξουμε την αλληλεγγύη. Και τότε μου εξομολογήθηκε για δύο πράγματα στα οποία συνέβαλλε όντας χαρούμενος με αυτό. Όχι δεν ήταν θέμα περηφάνιας ή να επιδειχθεί. Καμία σχέση.
Μου μίλησε για ένα αγόρι 18 ετών από τη γειτονιά. Ας τον λέμε Λάμπη.
Ο Λάμπης λοιπόν υπήρξε πολύ άτυχος. Πριν καν γιορτάσει τα πρώτα του γενέθλια είχε χάσει και τους δύο του γονείς. Όχι δεν ήταν κάποιο τραγικό τροχαίο ατύχημα. Ήταν τοξικομανείς και οι δύο. Πάρα ταύτα αυτή η παρεξηγημένη ομάδα ανθρώπων έχει πολλές ευαισθησίες. 
Θυμάμαι τα χρόνια που δούλευα στον Πειραιά κοντά στον ΟΚΑΝΑ… Όταν ένας ασυνείδητος χτύπησε ένα αδέσποτο σκυλάκι, ένας χρήστης βρέθηκε να τρέξει στο ζωάκι κλαίγοντας και παρακαλώντας το να ζήσει. Τελικά μέσα στα αίματα πέθανε στην αγκαλιά του. Μια άλλη φορά πάλι στον ηλεκτρικό καθόμουν με δύο τέτοια παιδιά. Ίσα που στέκονταν όρθια. Κι όμως μέσα στη ζάλη τους περνώντας δίπλα από μια εκκλησία σήκωσαν το χέρι να κάνουν το σταυρό τους, που κανείς άλλος “τακτοποιημένος” δε βρήκε το λόγο να κάνει.
Για να επανέλθω όμως, τη φροντίδα του Λάμπη ανέλαβε η γιαγιά του. Η ζωή όμως υπήρξε αρκετά σκληρή και η γυναίκα έφυγε από τη ζωή πολύ σύντομα. Σχεδόν ένα χρόνο μετά.
Και τότε βρέθηκε η αδερφή της γιαγιάς του με την κόρη της, την πρώτη ξαδέρφη δηλαδή των αδικοχαμένων γονιών του. Έδωσαν σκληρή μάχη για να μην έρθει η…ευαίσθητη να αρπάξει το παιδί για να το οδηγήσει σε κάποιο ψυχρό αφιλόξενο ίδρυμα.
Οι γυναίκες έδωσαν μια ηρωική μάχη και την κέρδισαν. Η δε θεία του παιδιού για να το μεγαλώσει, απαρνήθηκε τα πάντα. Την προσωπική της ζωή, τη δημιουργία δικής της οικογένειας και δόθηκε ολοκληρωτικά στο Λάμπη που την αποκαλεί δικαίως “μαμά”.
Τον μεγάλωσαν δύσκολα και με στερήσεις. Όμως ο Λάμπης έλαμψε. Εξαιρετικός μαθητής και βασικός πρωταγωνιστής στα βραβεία μαθηματικών και φυσικής που κέρδισε η τάξη του. Έχει λένε μια κοπελίτσα που τον νοιάζεται ενώ ασχολείται και με τη μουσική.
Όμως η Ελλάδα του μνημονίου και του ΔΝΤ πολλαπλασίασε τις δυσκολίες και τις αντιξοότητες. Έτσι η αδερφή της γιαγιάς του αλλά ουσιαστική γιαγιά βρέθηκε με το γνωστό μου. “Τι θα κάνουμε; Ο Λάμπης είναι εξαιρετικός μαθητής αλλά πώς να τον βοηθήσουμε με τις εξετάσεις;”. Ο φίλος μου, ας τον λέμε Κώστα προβληματίστηκε…
Κάποιες μέρες αργότερα συνάντησε έναν καθηγητή που διατηρεί φροντιστήριο. Του μίλησε για το Λάμπη και αυτός δέχθηκε να τον βοηθήσει. Στα 5-6 του γκρουπ του χώρεσε μια καρέκλα ακόμη.
Δεν πέρασε πολύς καιρός και έρχεται να βρει τον Κώστα.  
“Ο Λάμπης είναι εξαιρετικός! Απίθανο παιδί! Μας έχει εντυπωσιάσει όλους”.
Τα ευχάριστα όμως δε σταμάτησαν εδώ. Ο Κώστας βρήκε έναν ακόμη ιδιοκτήτη φροντιστηρίου για τα υπόλοιπα μαθήματα που θα χρειαστεί το παιδί. Ο επιχειρηματίας έδειξε κατανόηση βρίσκοντας λίγο χώρο για το Λάμπη. Αλλά δεν άργησε πολύ να βρει τον Κώστα και να μιλήσει με τα καλύτερα λόγια για το Λάμπη.
Η αδερφή της γιαγιάς του και η θεία του τώρα προβληματίζονται για τη συνέχεια. “Τι θα γίνει αν περάσει στην επαρχία; Πώς θα τον στείλουμε;” αναρωτιούνται. Ο Κώστας όμως είναι θετικός άνθρωπος. “Μην ανησυχείτε” τους είπε. “Κάτι θα γίνει. Όλο και κάποιος θα βρεθεί να βοηθήσει”.
Αυτό πιστεύω κι εγώ. Όλο και κάποιος θα βρεθεί να βοηθήσει.
Ο Κώστας πάλι, αν και του προτάθηκε τόσες φορές να γνωρίσει το Λάμπη από κοντά, δεν το έκανε. Προτίμησε απλά να μαθαίνει τα νέα του.
Οι γονείς του Λάμπη υπήρξαν άτυχοι. Δεν είχαν την ευκαιρία να δουν το παιδί τους να μεγαλώνει. Πιθανώς τον καμαρώνουν από ψηλά γιατί ο Θεός αναπαύει τα αδικημένα και βασανισμένα του παιδιά. Όμως αυτοί οι “επιπόλαιοι” νέοι όπως λένε οι σοβαροί της κοινωνίας, όταν έμαθαν για τον ερχομό του παιδιού δεν το έβαλαν κάτω. Ούτε πήγαν κάποιο παγερό πρωινό να ξεφορτωθούν το Λάμπη σε κάποιο ψυχρό υπόγειο μιας κλινικής. Του έδωσαν την ευκαιρία να δει το φως της ημέρας με την ελπίδα ότι κι αυτοί θα κατάφερναν μέσα από αυτόν να ξεφύγουν και να σωθούν.
Δεν τα κατάφεραν να ξεφύγουν. Θέλω όμως όσο τίποτε να πιστεύω πως κατάφεραν να σωθούν. Ο Θεός δεν άφησε το παιδί. Η γιαγιά, η αδερφή της, η ξαδέρφη που θυσίασε τη δική της ζωή, ο Κώστας με το θάρρος του, οι άνθρωποι της κοινωνίας μας που ανταποκρίθηκαν σε κάνουν να χαίρεσαι και να κλαις ταυτόχρονα για το Λάμπη.
Κι αν θα μπορούσαν αυτές οι δύο γυναίκες να διαβάσουν αυτό το κείμενο, θα ήθελα να τους πω πόσο τις θαυμάζω και ότι ειλικρινά θα ήταν τιμή όχι απλά να τους σφίξω αλλά και να τους φιλήσω το χέρι.
Αυτοί οι άνθρωποι είναι που μπορούν να πάνε την Ελλάδα μπροστά γιατί απέδειξαν ότι ξέρουν να αναγεννούν από τις στάχτες…
—
ΥΓ: Σύντομα θα σας πω για μια άλλη ηρωίδα και το φοβερό έργο που επιτελεί

πηγή: freepen

Πως διαχειριζόμαστε ένα παιδί που θέλει πάντα να κερδίζει και να είναι πρώτο

Είναι πολύ σημαντικό για ένα παιδί με τόσο έντονη επιθυμία πρωτιάς, να μάθει να συνεργάζεται σωστά και να ζητά βοήθεια από τους άλλους.

 

Πολλά παιδιά από μικρά δείχνουν τη διάθεση τους να είναι πρώτα και να κερδίζουν πάντα. Στην περίπτωση που κάτι τέτοιο δε συμβαίνει αντιδρούν με θυμό, με κλάματα και αποθάρρυνση.
Πέρα από την ιδιοσυγκρασία του κάθε παιδιού που σαφώς καθορίζει και τις αντιδράσεις του, τα περισσότερα παιδιά που εμφανίζουν τελειομανία και έντονη ανταγωνιστικότητα, μιμούνται συμπεριφορές που έχουν δει.

Επιπλέον πολλές φορές οι γονείς υποκινούν τα παιδιά- χωρίς αυτό να είναι αθέμιτο- να κυνηγούν πάντα την επιτυχία.

Αυτό που έχει ιδιαίτερη σημασία είναι να διαχωρίζουμε πάντα την προσωπική αξία του παιδιού από τις επιτυχίες του.
Πρέπει να δείχνουμε στο παιδί ότι επιβραβεύεται η πραγματική του προσπάθεια και όχι να το αναγνωρίζουμε μόνο όταν είναι πρώτο ή κάνει κάτι καλύτερα από τα άλλα παιδιά.
Στην αντίθετη περίπτωση, το παιδί αισθάνεται υποχρεωμένο να κερδίζει για να το αποδεχόμαστε και να το αγαπάμε. Γονείς που είναι ιδιαίτερα αυστηροί με το παιδί και ικανοποιούνται δύσκολα και οι ίδιοι, ενισχύουν αυτή την τάση του παιδιού.
Αν ένα παιδί εμφανίζει τέτοια συμπεριφορά σίγουρα θα συναντήσει προβλήματα στην ομάδα συνομηλίκων του. Πολλές φορές τα πολύ ανταγωνιστικά και απαιτητικά παιδιά απομονώνονται και δε γίνονται αποδεκτά. Αυτό που πρέπει να μάθουμε στο παιδί, είναι πως στη ζωή δε γίνεται πάντα να νικάμε.  
Μπορούμε όμως πάντα να προσπαθούμε όσο περισσότερο μπορούμε και να είμαστε ικανοποιημένοι τον εαυτό μας.
Επιπλέον, πρέπει μέσω της δικής μας συμπεριφοράς να δείχνουμε πως κρίνουμε τους άλλους από την ποιότητάς τους ως άτομα και όχι από τις επιτυχίες τους.
Από την άλλη, βέβαια, ένα παιδί που θέλει να νικά, μπορεί να γίνει ένας εξαιρετικός ηγέτης, μπορεί να οργανώνει δραστηριότητες τόσο στο σπίτι, όσο και στο σχολείο, τις οποίες θα μοιράζεται με άλλους.  
Είναι πολύ σημαντικό για ένα παιδί με τόσο έντονη επιθυμία πρωτιάς, να μάθει να συνεργάζεται σωστά και να ζητά βοήθεια από τους άλλους.

mylady.gr

ΠΗΓΗ  

Πώς γίνονται οι καλοί μαθητές; Μην μπερδεύετε το μαθητή με το παιδί

Το σχολείο είναι ένας από τους πιο σημαντικούς σταθμούς στη ζωή κάθε ανθρώπου, αλλά ακόμα σημαντικότερος φαίνεται και είναι όταν διανύει κάποιος τη σχολική ηλικία. Ακόμη και για τον πιο «αδιάφορο» μαθητή είναι επώδυνο να μην τα καταφέρνει, να έχει αποτυχίες, να μην μπορεί να προσαρμοστεί στο σχολικό περιβάλλον. Υπάρχει, όμως, η «συνταγή της επιτυχίας» που κάνει τον καλό μαθητή, είναι εύχρηστη και χωρίς παρενέργειες;

O πιο καλός ο μαθητής...
Τι σημαίνει καλός μαθητής; Πολύ απλό, θα έλεγαν οι περισσότεροι. Είναι ο μαθητής που είναι επιμελής, συνεπής στις σχολικές του υποχρεώσεις, δεν έχει ο ίδιος και δεν δημιουργεί προβλήματα στο σχολείο, στους δασκάλους και στους συμμαθητές του και, γενικά, παίρνει καλούς βαθμούς και δεν δυσκολεύεται ιδιαίτερα στις εξετάσεις. Όλα αυτά είναι σωστά και κατανοητά, δεν παύουν όμως να αποδίδουν μια αρκετά στατική εικόνα αυτού που ονομάζουμε «καλό μαθητή», αγνοώντας έτσι τους δύο βασικότερους παράγοντες που διαμορφώνουν, ο καθένας με τον τρόπο του, την έννοια αυτή: Τα παιδιά, τους ίδιους δηλαδή τους μαθητές από τη μία και τους γονείς από την άλλη.

Τι συμβαίνει «εδώ και τώρα»
Δεν μπορούμε όμως να αγνοήσουμε ότι, όταν μιλάμε για καλούς μαθητές, μιλάμε για παιδιά και συγκεκριμένα για παιδιά ηλικίας από 6 έως 18 ετών. Αυτά τα δώδεκα χρόνια της σχολικής σταδιοδρομίας είναι χρόνια διαρκούς και πολύ ραγδαίας ανάπτυξης, χρόνια συνεχόμενων αλλαγών στην προσωπικότητα, το συναισθηματικό κόσμο, το γνωστικό επίπεδο, τις αντιδράσεις, τη συμπεριφορά του κάθε παιδιού. Αυτές όλες οι αλλαγές, οι έντονες και συνήθως αναπάντεχες μεταπτώσεις στον τρόπο που κάθε παιδί βιώνει τον κόσμο γύρω του και μέσα του, δεν είναι απλώς μικρά, δευτερεύοντα μικροπροβληματάκια που πρέπει να ξεπεραστούν το γρηγορότερο για να συνεχίσει το παιδί να είναι λειτουργικό και αποτελεσματικό στις μαθητικές του υποχρεώσεις, αλλά είναι το «εδώ και τώρα», η καθημερινή, ζωντανή και συχνά πολύ δύσκολη πραγματικότητά τους.

«Επενδύοντας» στα παιδιά
Από την άλλη μεριά, έχουμε τους γονείς. Είναι αυτοί που έχουν τις προσδοκίες, τα όνειρα που -όσο στεγνό και άχαρο κι αν ακούγεται- έχουν «επενδύσει» με πολλούς τρόπους στο παιδί ή στα παιδιά τους και περιμένουν και μέσα από τις επιδόσεις του στο σχολείο (αν όχι κυρίως μέσα από αυτές), να «ανταμειφθούν», να δουν τις προσπάθειές τους να καρποφορούν. Για τους γονείς, το «καλός μαθητής» είναι συχνά πολύ προσωπική υπόθεση. Καταρχήν, είναι η αγνή χαρά και ικανοποίηση να βλέπουν το παιδί τους να τα καταφέρνει και να μη δυσκολεύεται. Είναι όμως και πολλά άλλα: είναι η προσωπική τους επιβεβαίωση ότι τα έχουν καταφέρει καλά ως γονείς. Είναι μια -πολλές φορές αβάσιμη- ανακούφιση ότι το παιδί τους εξασφαλίζει ένα -σύμφωνα με τα κριτήριά τους- καλό μέλλον. Είναι, ακόμη, «ξόρκι» για τις δικές τους κακοτυχίες ή αποτυχίες («Εσύ θα καταφέρεις αυτό που δεν κατάφερα εγώ»), «τρόπαιο» σε ανταγωνιστικά παιχνίδια με άλλους, «τροφή» για τη ματαιοδοξία τους.

Οι καλοί βαθμοί και η κατάθλιψη
O καλός μαθητής, λοιπόν, είναι αυτός που ξεπερνά ακάθεκτος όλες τις δυσκολίες και τις μεταπτώσεις της ηλικίας του και συνεχίζει να «φέρνει καλούς βαθμούς», εκπληρώνοντας έτσι τις προσδοκίες των γονιών του. Υπάρχουν παιδιά που το καταφέρνουν. Γιατί έτσι είναι φτιαγμένα, γιατί στάθηκαν σε μερικά πράγματα τυχερά, γιατί είχαν πάντα την κατάλληλη στήριξη. Υπάρχουν όμως και άλλα που δεν τα καταφέρνουν, που το να είναι πάντα καλοί μαθητές κάποια μέρα το πληρώνουν αρκετά ακριβά. Λέει η μητέρα του Γιώργου, που είναι 14 ετών: «Το ότι ήταν καλός μαθητής ήταν για μας απόδειξη ότι όλα πάνε καλά. Είχαμε μπερδέψει το παιδί Γιώργο με το μαθητή. Το ότι δεν πήγαινε σινεμά ή βόλτα με τους φίλους του, ότι είχε απομονωθεί, δεν μας απασχολούσε ιδιαίτερα, γιατί λέγαμε ότι αν είχε προβλήματα, θα έπεφταν και οι σχολικές του επιδόσεις. Πόσο έξω μπορεί να πέφτει κανείς ως γονιός... Όταν άρχισαν οι εφιάλτες και ο παιδοψυχολόγος μάς μίλησε για κατάθλιψη, τότε δυστυχώς το καταλάβαμε».
  

Διάβασμα και τεμπελιά
Ίσως λοιπόν είναι απαραίτητο να αναθεωρήσουμε κάπως τις αντιλήψεις περί καλών μαθητών και να τις προσαρμόσουμε στο κάθε παιδί ξεχωριστά. Καλός μαθητής είναι αυτός που τα καταφέρνει στο σχολείο και στα μαθήματα, αλλά όχι σε βάρος της προσωπικής του ευτυχίας. Όταν δηλαδή υπάρχει ισορροπία ανάμεσα στις σχολικές επιδόσεις και στην ευχαρίστηση, στο παιχνίδι, στην παρέα με συνομηλίκους, στην τεμπελιά και στο χασομέρι, απαραίτητο συστατικό, ιδιαίτερα της εφηβικής ηλικίας. Είναι όχι μόνο άχρηστο, αλλά και πολύ επικίνδυνο να είναι κάποιος πρώτος μαθητής και μια μέρα να αναγκαστεί να «εγκαταλείψει» επειδή «κάηκε το σύστημα». Καλός μαθητής είναι κι αυτός που οι επιδόσεις του δεν είναι πάντα οι ίδιες, αλλά μπορεί να πέφτουν όταν κάτι σοβαρό τον απασχολεί, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι ήρθε η συντέλεια του κόσμου, ούτε για τους γονείς του και, κατά συνέπεια, ούτε για τον ίδιο. Καλός μαθητής είναι κι αυτός που είναι καλός σε ορισμένα μαθήματα και σε άλλα λιγότερο. Καλός μαθητής είναι επίσης και εκείνος που παίρνει μέτριους βαθμούς και είναι ευχαριστημένος, έχει ενδιαφέροντα πράγματα που αγαπάει και προσπαθεί γι’ αυτά, έστω κι εξωσχολικά. Ίσως πρέπει να γίνουμε λίγο πιο γενναιόδωροι με τον τίτλο του καλού μαθητή και να τον διευρύνουμε.

Καλός είναι μόνο ο πρώτος;
Καλός μαθητής είναι μόνο ο πρώτος μαθητής ή αυτός που είναι ανάμεσα στους πρώτους; Δυστυχώς, εμείς οι γονείς, σπρωγμένοι εν μέρει από τις προσωπικές μας φιλοδοξίες και εν μέρει από το σχολικό σύστημα, τείνουμε να παίρνουμε ως βασικότερο κριτήριο αξιολόγησης του καλού μαθητή τις μελλοντικές πιθανότητες που έχει (όπως τις έχουμε εκτιμήσει βέβαια οι ίδιοι χρόνια πριν) να πάει καλά στις εκάστοτε Πανελλήνιες και να μπει σε μια «καλή σχολή». Ίσως, όμως, να είναι προτιμότερο, για το καλό των παιδιών κυρίως, να αξιολογούμε τις σχολικές τους επιδόσεις την κάθε στιγμή (χωρίς να αλληθωρίζουμε προς το μέλλον), σύμφωνα με τις προσπάθειες που καταβάλλουν, τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν και τις υπόλοιπες «επιδόσεις» σε άλλους τομείς της ζωής τους.

Η καλύτερη «συνταγή»

Μιλώντας λοιπόν γι’ αυτό τον πιο «διευρυμένο» καλό μαθητή, μπορούμε να δούμε τι χρειάζεται και τι μπορεί να βοηθήσει ένα παιδί να τα πηγαίνει καλά στο σχολείο.
Η ενθάρρυνση για την αυτονομία. Το σχολείο είναι δουλειά του παιδιού. Μια σχολική σταδιοδρομία που αρχίζει με τη λογική: «Έχουμε να κάνουμε μαθήματα» και με συνεχείς παραινέσεις των γονιών στο παιδί για να μελετήσει, μπαίνει σε κακές βάσεις. Η αυτονομία μαθαίνεται σιγά-σιγά, πριν και μετά την αρχή του σχολείου, όταν οι γονείς εμπιστεύονται τα παιδιά τους και τα ενθαρρύνουν να κάνουν πράγματα μόνα τους, να συμμετέχουν ανάλογα με την ηλικία τους σε δουλειές του σπιτιού, να έχουν φίλους και να διαχειρίζονται τις σχέσεις τους.
Η αναγνώριση και η εκτίμηση αυτού που προσπαθεί ένα παιδί είναι κάτι το οποίο χρειάζεται μεγάλη γενναιοδωρία εκ μέρους των γονιών και, ίσως, κάτι παραπάνω. Πρέπει να είναι όσο πιο ειλικρινείς γίνεται. Ένα καθήκον των γονιών είναι να αναγνωρίσουν μέσα τους και να μετριάσουν, όσο γίνεται, την τελειομανία και την υπέρμετρη φιλοδοξία τους σε σχέση με τα παιδιά τους, γιατί δεν υπάρχει το τέλειο παιδί, όπως δεν υπάρχουν οι τέλειοι γονείς. Σχετικά με τα μαθήματα του σχολείου, αυτό σημαίνει ότι πρέπει να εμπιστευτούμε το παιδί ότι θα βρει το δικό του ρυθμό και τρόπο, ενώ ας έχουμε υπόψη ότι όσο περισσότερη πίεση ασκούμε, τόσο λιγότερες είναι οι πιθανότητες να συμβεί αυτό.

Η βοήθεια στην οργάνωση της δουλειάς
Αυτό φυσικά δεν είναι εύκολο, γιατί η ανησυχία των γονιών βάζει σε δοκιμασία την υπομονή τους. Επειδή, όμως, οι φωνές και ο θυμός τελικά δεν έχουν κανένα θετικό αποτέλεσμα, έχει πιο ουσιαστική σημασία το να βοηθήσουν το παιδί τους να βρει τρόπους να είναι πιο συστηματικό. Να βρει πού του αρέσει να διαβάζει, ποια ώρα, να μην το αφήνουν περισσότερο από ένα ορισμένο χρονικό διάστημα, ανάλογο της ηλικίας του (π.χ. όχι παραπάνω από μισή με μία ώρα στην πρώτη τάξη, μία με μιάμιση στη δευτέρα και στην τρίτη κ.ο.κ.), να κοιτάει πρώτα τι έχει και μετά να αρχίζει, να κάνει μικρά ενδιάμεσα διαλείμματα, να εναλλάσσει γραπτές με προφορικές ασκήσεις, για να μένει συγκεντρωμένο. Όλα αυτά έχουν μεγάλη σημασία και πολλά παιδιά πελαγώνουν γιατί δεν μπορούν να οργανώσουν τη μελέτη τους και όχι τόσο γιατί δυσκολεύονται με το περιεχόμενο.

Τα παιδιά χρειάζονται τη στήριξη των γονιών

Προσοχή όμως:

Όχι για να τους υπενθυμίζουν συνέχεια ότι έχουν κι άλλα μαθήματα, ότι δεν τα πήγαν αρκετά καλά στην τελευταία ορθογραφία ή στο τεστ και για να τα κρατάνε καθισμένα 4 ώρες στην καρέκλα μέχρι να τελειώσουν τη μελέτη τους. Χρειάζονται τους γονείς για βοήθεια σε ό,τι δεν καταλαβαίνουν και δυσκολεύονται. Για να έχουν κάποιον που θα τα ακούσει, όταν έστω και μικροπροβληματάκια με τη συμμαθήτρια, τη δασκάλα, το γυμναστή, τον καλύτερο φίλο, τον καθηγητή της Χημείας τούς προκαλούν ανησυχία, ένταση, λύπη.

Μην μπερδεύετε το μαθητή με το παιδί
O ρόλος των γονιών είναι να μη συγχέουν το μαθητή με το παιδί και να δίνουν στο παιδί τους να καταλαβαίνει ότι μια αποτυχία στο σχολείο δεν σημαίνει γι’ αυτούς ότι απογοητεύονται ή ότι κλονίζεται η αγάπη τους γι’ αυτό. Αυτό μπορεί πολλοί γονείς να το θεωρούν αυτονόητο («Αλίμονο, εγώ το παιδί μου το αγαπάω ό,τι κι αν κάνει, ό,τι μαθητής κι αν είναι»), πολύ συχνά, όμως, του δίνουν άλλα μηνύματα. Με την πρόθεση να του δείξουν ότι «πρέπει να το πάρει στα σοβαρά», το τιμωρούν, το μαλώνουν ή δείχνουν μόνο τη δυσαρέσκεια και την απογοήτευσή τους, χωρίς να προσπαθήσουν καν να το καταλάβουν και να το βοηθήσουν. Για να ξεπεράσουν όμως τις δυσκολίες τους, τα παιδιά χρειάζονται ανθρώπους που ενδιαφέρονται να ακούσουν και να καταλάβουν. Με τον τρόπο αυτό, μαθαίνουν να ζητούν βοήθεια όταν τη χρειάζονται και να μην εγκαταλείπουν όταν κάτι δεν πάει καλά. Χρειάζονται γονείς που καταλαβαίνουν ότι πραγματικά καλός μαθητής είναι μόνο αυτός που είναι καλά και στην υπόλοιπη ζωή του.

Λουίζα Bογιατζή-συμβουλευτική ψυχολόγος

Σωστός δάσκαλος, καλός μαθητής

Οι εκπαιδευτικοί και τα παιδιά σκιαγραφούν το ιδανικό προφίλ αλλήλων για ένα αποδοτικό μάθημα

Μια μεγάλη έρευνα με την οποία σκιαγραφείται το ιδανικό προφίλ των εκπαιδευτικών (από την πλευρά των μαθητών) αλλά και το ιδανικό προφίλ των μαθητών (από την πλευρά των εκπαιδευτικών) και οι απαιτήσεις που έχουν οι μεν από τους δε, ίσως προσφέρεται για μια πιο... νηφάλια ανάγνωση, τώρα που και οι δύο πλευρές βρίσκονται σε διακοπές, αναμένοντας το «πρώτο κουδούνι» στις αρχές Σεπτεμβρίου.

Έτσι λοιπόν, «αγάπη στους μαθητές του, γνώση του αντικειμένου του, μεράκι και όρεξη για δουλειά, υπομονή» είναι τα βασικά προσόντα που πρέπει να έχει ο εκπαιδευτικός σύμφωνα με τους Έλληνες μαθητές οι οποίοι δίνουν ιδιαίτερο βάρος στην προσωπικότητα του εκπαιδευτικού, ώστε να τους βοηθήσει να αγαπήσουν το σχολείο. Στα χέρια ενός αδιάφορου, μέτριου δασκάλου ακόμη και η καλύτερη μέθοδος και το καλύτερο σχολικό βιβλίο θα φαίνεται αδιάφορο, το σχολικό περιβάλλον απωθητικό...

Από την πλευρά τους, οι δάσκαλοι βάζουν τις δικές τους προδιαγραφές για τον καλό μαθητή. «Να είναι πειθαρχημένος, να κάνει με συνέπεια τις εργασίες του, να είναι ομαδικός, να μην μπλέκει σε καβγάδες». Το πρότυπο του ιδανικού δασκάλου - καθηγητή και του ιδανικού μαθητή προκύπτει από τις απαντήσεις 1.500 μαθητών από την Α’ Δημοτικού έως και την Γ’ Γυμνασίου και 1.000 εκπαιδευτικών στην πρωτοβάθμια και δευτεροβάθμια εκπαίδευση, οι οποίοι συμμετείχαν σε πανελλαδική έρευνα που πραγματοποιήθηκε από το 2004 έως το 2007. Η έρευνα πραγματοποιήθηκε από τον επίκουρο καθηγητή του τμήματος Κοινωνιολογίας του Πανεπιστημίου Αιγαίου κ. Ευστράτιο Παπάνη, τον σχολικό σύμβουλο πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης κ. Παναγιώτη Γιαβρίμη και την κ. Αγνή Βίκη από το Παιδαγωγικό Ινστιτούτο. Εντύπωση προκαλεί ότι οι επτά στους δέκα εκπαιδευτικούς (ακριβές ποσοστό 68,2%) θεωρούν ως χαρακτηριστικό του καλού μαθητή να παρακολουθεί ιδιαίτερα μαθήματα. Δηλαδή, αμφισβητούν ουσιαστικά το έργο που γίνεται στο σχολείο, ενώ στέλνουν και το μήνυμα ότι οι εκπαιδευτικοί εκτός από το πρωινό τους ωράριο, έχουν και απογευματινό ωράριο διδασκαλίας εκτός σχολείου βέβαια.

Μαθητές με συνέπεια, πειθαρχία, ομαδικότητα

Να ακούτε τις οδηγίες των δασκάλων, να ολοκληρώνετε τις εργασίες μόνοι (χωρίς τη βοήθεια των γονέων σας), να είστε ομαδικοί, να μην ενοχλείτε τους συμμαθητές. Αυτές είναι οι βασικές από τις οδηγίες εκπαιδευτικών προς τους μαθητές, ώστε αυτοί να πληρούν τις «προδιαγραφές» του επιμελούς. Οι εκπαιδευτικοί σκιαγραφούν το προφίλ του καλού μαθητή με τα εξής χαρακτηριστικά:

• Ο μαθητής πρέπει να πραγματοποιεί έγκαιρα τις εργασίες και τις ασκήσεις που έχει. Η συντριπτική πλειονότητα των εκπαιδευτικών –92%– θεωρεί ότι είναι το βασικό στοιχείο του καλού μαθητή.
• Είναι εντυπωσιακό ότι το 68,2% των εκπαιδευτικών που συμμετείχαν στην έρευνα, θεωρεί ως χαρακτηριστικό του καλού μαθητή... οι γονείς του να τον στέλνουν να κάνει ιδιαίτερα μαθήματα.
• Η πειθαρχία στις οδηγίες του εκπαιδευτικού πρέπει να χαρακτηρίζει, επίσης, τον καλό μαθητή – αυτό υποστηρίζει το 84,1% των εκπαιδευτικών.
• Η ομαδικότητα είναι μεγάλο προσόν τόσο στο σχολείο όσο και στη ζωή. Το 77,7% λέει ότι η συμμετοχή σε ομαδικές δραστηριότητες είναι βασικό χαρακτηριστικό του καλού μαθητή.
• Όλοι γνωρίζουν ότι ένας μαθητής μαθαίνει μόνο όταν έχει απορίες. Οι δύο στους τρεις δασκάλους (67,6%) θεωρούν προτέρημα το να έχουν οι μαθητές απορίες.
• Ένα ακόμη προσόν του καλού μαθητή είναι να προσαρμόζεται εύκολα (το προτάσσει το 81,2% των εκπαιδευτικών) στη σχολική διαδικασία.

Από την άλλη, οι εκπαιδευτικοί θεωρούν ότι στην εικόνα του μαθητή διαδραματίζει ρόλο και η παρουσία των γονέων του. Είναι ενδεικτικό ότι:

• Το 82,7% θεωρεί ότι οι γονείς πρέπει να ενδιαφέρονται ευρύτερα για την ανάπτυξη της προσωπικότητάς του.
• Οι γονείς πρέπει να επισκέπτονται συχνά το σχολείο για να συζητούν για την πορεία του παιδιού, τόνισε το 72,4% των δασκάλων.
• Τέλος, το 76,7% των εκπαιδευτικών ανέφερε ότι οι γονείς πρέπει να γνωρίζουν τις παρέες των παιδιών τους.

Δάσκαλοι με γνώσεις, και αγάπη

Να γνωρίζει καλά το αντικείμενο που διδάσκει, να έχει χιούμορ, να οργανώνει σωστά την τάξη και το χρόνο διδασκαλίας, να είναι δίκαιος, να μπορεί να εμπνεύσει στους μαθητές ενθουσιασμό για το μάθημα. Αυτά είναι τα κύρια προσόντα που ζητούν οι μαθητές να έχει ο δάσκαλός τους (ή καθηγητής τους) ώστε οι συνθήκες του μαθήματος να είναι ιδανικές. Τα παιδιά περιγράφουν το προφίλ του ιδανικού εκπαιδευτικού με τα εξής βασικά χαρακτηριστικά:

• Το 77,4% των μαθητών ζητεί ο δάσκαλος να οργανώνει το μάθημα με τέτοιο τρόπο, ώστε να είναι κατανοητό και να μην μένουν κενά.
• Το 71,3% θεωρεί ότι ο εκπαιδευτικός δεν πρέπει να είναι απόμακρος, τυπικός ή αυστηρός, αλλά φιλικός με τους μαθητές του.
• Τα παιδιά (το 67,3%) θεωρoύν ότι πρέπει ο δάσκαλος να δείχνει ενδιαφέρον για τη δουλειά του.
• Ο δάσκαλος πρέπει –λέει το 65,5% των μαθητών– να είναι πρόθυμος και να ακούει τους μαθητές εάν κάτι τους απασχολεί.
• Το 65% τονίζει ότι ο δάσκαλος πρέπει να έχει υπομονή και να εξηγεί πολλές φορές μια δυσνόητη ενότητα του μαθήματος.
• Επίσης, το 65% δηλώνει ότι θέλει να είναι ο δάσκαλος δημοκρατικός.
• Ο δάσκαλος, όπως αναφέρει το 66% των μαθητών, πρέπει να επιβραβεύει την προσπάθεια, και όχι το αποτέλεσμα που ορισμένες φορές είναι λάθος.
• Το 62% ζητεί από τον δάσκαλό του να χρησιμοποιεί παραδείγματα για τη διευκρίνιση των δύσκολων σημείων του μαθήματος.
• Επίσης, οι έξι στους δέκα μαθητές –60,6%– αναφέρουν ότι ο καλός δάσκαλος πρέπει να δίνει οδηγίες για τις ασκήσεις και τις εργασίες.
• Οι έξι στους δέκα μαθητές αναφέρουν ότι ο δάσκαλος δεν πρέπει να είναι δύσπιστος, ώστε να κερδίσει τους μαθητές και να δομήσει μια αμοιβαία σχέση εμπιστοσύνης.
• Το 42,7% θεωρεί ότι ο δάσκαλος πρέπει να είναι λίγο αυστηρός (και όχι πολύ...) μέσα στην τάξη και όταν διορθώνει τις εργασίες. Το 27,8% πιστεύει ότι ο δάσκαλος χρειάζεται να μην είναι καθόλου αυστηρός, το 20,9% αρκετά και το 8,6% πολύ.
• Οι τρεις στους δέκα (32,8%) θεωρούν ότι ο δάσκαλος (ή καθηγητής) πρέπει σε λίγες περιπτώσεις να επιβάλει ποινές ή να ανταμείβει με μια ιδιαίτερη διάκριση τους μαθητές.

Του Αποστολου Λακασα
πηγή: Εφημ. Καθημερινή