Αφού θα το βρω στη Google γιατί να το μάθω στο Σχολείο; / Is Google Making Us Stupid?

Ζούμε στην εποχή της πληροφορίας και της εύκολης πρόσβασης σε αυτήν. 

Πολλές φορές απευθυνόμαστε σε μηχανές αναζήτησης όπως η google ή η yahoo για να βρούμε κάτι που δεν ξέρουμε, να αναζητήσουμε πληροφορίες για προϊόντα, να κάνουμε αγορές κ.ο.κ. 

Συνήθως, η ευκολία αυτή μας λύνει τα χέρια και είναι πράγματι ένα σπουδαίο επίτευγμα της εποχής μας. 

Is Google Making Us Stupid?

Ταυτόχρονα όμως οδηγεί πολλούς ανθρώπους στο να αναρωτιούνται πολύ συχνά αν είναι αναγκαίο να μάθουν μια πληροφορία όταν την πληροφορία αυτή μπορούν να τη βρουν εύκολα κάνοντας μια αναζήτηση στη Google.
    Αυτή η άποψη είναι πολύ διαδεδομένη στο χώρο της εκπαίδευσης, μεταξύ των καθηγητών, μεταξύ των μαθητών αλλά και μεταξύ αυτών που χαράζουν εκπαιδευτική πολιτική ή εκπαιδεύουν τους μελλοντικούς καθηγητές και δασκάλους. Αυτήν την άποψη θα διε­ρευνήσουμε σε αυτό το άρθρο και θα προσπαθήσουμε να την κατατάξουμε στην περιοχή της αλήθειας ή σε αυτήν του μύθου.
    Φυσικά, δεν είναι απαραίτητο να συμφωνήσετε με τα επόμενα επιχειρήματα, ούτε όλα είναι μαύρο ή άσπρο. Σίγουρα όμως μπορεί να είναι ένα μικρό έναυσμα για περισσότερη σκέψη! Ας ορίσουμε λοιπόν το πρόβλημα θέτοντας προς κρίση την επόμενη ερώτηση – άποψη:

«Αφού μπορώ να βρω στη google οποιαδήποτε γνώση θέλω, οποιαδήποτε στιγμή θέλω, γιατί να πρέπει να μάθω τη γνώση αυτή στο σχολείο;»
(...)
Όμως, αυτή η ερώτηση – άποψη είναι και επικίνδυνη και λανθασμένη.
    Είναι πρώτα απ’ όλα επικίνδυνη διότι αμφισβητεί άμεσα τα θεμέλια της εκπαίδευσης, μιας και ενστικτωδώς μετασχηματίζεται στην ερώτηση – άποψη: «Αφού μπορώ να βρω οποιαδήποτε πληροφορία θέλω, όποτε τη θέλω, γιατί να πάω στο σχολείο;».
    Είναι επιπλέον λανθασμένη διότι αφενός αγνοεί το πώς λειτουργεί η ανθρώπινη σκέψη και αφετέρου κάνει υποθέσεις (…μπορώ να βρω οποιαδήποτε πληροφορία θέλω, όποτε τη θέλω …) οι οποίες δεν ισχύουν για τους περισσότερους ανθρώπους, ακόμη και για τους ψηφιακά μορφωμένους.

Ας αναλύσουμε περαιτέρω τα παραπάνω επιχειρήματα:
    Είναι γνωστό ότι η εκπαίδευση είναι πολύτιμο αγαθό για την ανθρώπινη κοινωνία. Τα επιτεύγματα του ανθρώπινου πολιτισμού εκτοξεύτηκαν από τη στιγμή που η εκπαίδευση επεκτάθηκε σε όλα τα κοινωνικά στρώματα και έγινε υποχρεωτική. 

Ατομικά, για κάθε άνθρωπο, υψηλά επίπεδα εκπαίδευσης αντιστοιχούν σε υψηλότερα ετήσια έσοδα, καλύτερη υγεία και μεγαλύτερο προσδόκιμο ζωής. 

Συλλογικά, για την κοινωνία σημαίνει μεγαλύτερη τεχνολογική και οικονομική ανάπτυξη, χαμηλότερα έξοδα περίθαλψης, χαμηλότερη εγκληματικότητα (Wiliam 2011).
    Ο James Flynn παρατήρησε ότι ο δείκτης ευφυΐας αυξάνεται από γενιά σε γενιά (φαινόμενο Flynn). Η εκπαίδευση είναι μια από τις κύριες αιτίες της ανόδου των επιδόσεων των ανθρώπων στα τεστ του δείκτη ευφυΐας (IQ τεστ). Τα 9 χρόνια υποχρεωτικής εκπαίδευσης, που επικράτησαν στον εικοστό αιώνα, αρκούν για να εξηγήσουν το φαινόμενο Flynn μιας και η ευφυΐα αυξάνεται κατά 2-4 μονάδες για κάθε πρόσθετη χρονιά στο σχολείο (Demetriou 2015).

Συνεπώς, απαξιώνοντας την εκπαίδευση και τη λειτουργία της θέτουμε έναν ωρολογιακό μηχανισμό υπονόμευσης της ανθρώπινης ευημερίας και εξέλιξης.

Η ευφυΐα αυξάνεται κατά 2-4 μονάδες για κάθε πρόσθετη χρονιά στο σχολείο.

Όμως, κάποιος θα μπορούσε να ισχυριστεί ότι ουσιαστικά δε φταίει ο θεσμός της εκπαίδευσης αλλά το σημερινό της αναχρονιστικό περιεχόμενο.
Παρόλο που δεν είναι εντελώς λανθασμένος ο ισχυρισμός αυτός, ....
........

ολόκληρο το άρθρο εδώ

Φιλοξενία: Το Χαμομηλάκι

Βασικοί τρόποι μάθησης / Types of Learning Styles

Ποιο είναι αυτό που αντιστοιχεί στον τρόπο που προσλαμβάνεις τη γνώση; 

Η μάθηση είναι ένα σύνθετο φαινόμενο που έχει μελετηθεί από διάφορους κλάδους της επιστήμης, όπως η ψυχολογία, η παιδαγωγική, η βιολογία κλπ. Έρευνες έχουν δείξει ότι όλοι  οι άνθρωποι μαθαίνουν με διαφορετικό τρόπο, εστιάζουν σε διαφορετικού τύπου πληροφορίες και εμφανίζουν την τάση να αντιδρούν με διαφορετικούς τρόπους σε ερεθίσματα που δέχονται από τις πληροφορίες αυτές. Τα είδη των μαθησιακών στυλ έχουν αποτελέσει αντικείμενο εκτεταμένης έρευνας, αφού η κατανόηση των διαφορετικών στυλ που εφαρμόζουν οι άνθρωποι όταν μαθαίνουν μπορεί να βοηθήσει στη βελτίωση της εκπαιδευτικής διαδικασίας. Υπάρχουν δε περισσότερα από 80 ερωτηματολόγια, τα οποία σχετίζονται με πληθώρα διαφορετικών θεωριών και μοντέλων αναφορικά με τα μαθησιακά στυλ.

Εσύ πώς μαθαίνεις; Μερικοί µαθητές αισθάνονται πιο άνετα με την προσέγγιση της μάθησης μέσα από θεωρίες και αφηρηµένες έννοιες, κάποιοι προτιμούν πρακτικές δραστηριότητες και την παρατήρηση φαινοµένων, ενώ άλλοι κλίνουν προς την ενδοσκόπηση. Ένα στυλ µάθησης δεν είναι καλύτερο ή ανώτερο από ένα άλλο, είναι απλά διαφορετικό. Το μοντέλο του Fleming (1987) προτείνει τέσσερις μαθησιακούς τύπους.

Βασικοί τρόποι μάθησης:  Κάθε τύπος μας δίνει πληροφορίες για το πώς ένας άνθρωπος προτιμά να μαθαίνει:

‣Ο οπτικός (visual) μαθησιακός τύπος

Μαθαίνει πιο αποτελεσματικά μέσα από χάρτες, διαγράµµατα, ταµπέλες καθώς και βέλη, κύκλους, ιεραρχίες και άλλες διατάξεις που χρησιµοποιούν οι άνθρωποι για να παρουσιαστεί ό,τι θα µπορούσε να είχε παρουσιαστεί µε λέξεις. Για τον οπτικό τύπο είναι χρήσιµο ένα οργανόγραµµα µε σύµβολα, που να παρουσιάζει με οπτικό τρόπο τη σχέση µεταξύ των εννοιών. Απολαμβάνει, επίσης, τη ζωγραφική και το σχέδιο, δείχνει ενδιαφέρον για μηχανές και εφευρέσεις, μοντελισμό και προτιμά παιχνίδια κατασκευών.

‣ Ο αναγνωστικός/λεκτικός (reading/ write) μαθησιακός τύπος:

Μαθαίνει πιο αποτελεσματικά μέσα από λεκτικές πληροφορίες, ανάγνωση και συγγραφή πληροφοριών. Προτιµά τη διδασκαλία µε εποπτικά μέσα, π.χ. power point, αναζητά πληροφορίες από τα λεξικά, τις εγκυκλοπαίδειες, το Διαδίκτυο και αξιοποιεί γραπτές πηγές πληροφόρησης.

‣ Ο ακουστικός (auditory) μαθησιακός τύπος:

Μαθαίνει πιο αποτελεσματικά μέσα από πληροφορίες που «ακούγονται ή οµιλούνται», όπως οµαδικές συζητήσεις, εισηγήσεις, ακούγοντας ραδιόφωνο, ενημερωτικές οµιλίες, διαβάζοντας διαδικτυακές συνοµιλίες κ.λπ. Ο τύπος αυτός είναι συνήθως καλός αναγνώστης και στα παιχνίδια λέξεων, ενώ θυμάται εύκολα ημερομηνίες και ονόματα.

‣ Ο κιναισθητικός (kinesthetic) μαθησιακός τύπος:

Μαθαίνει πιο αποτελεσματικά µέσω της εµπειρίας και της πρακτικής άσκησης. Χρησιµοποιεί όλες τις αισθήσεις του (όραση, αφή, γεύση, όσφρηση και ακοή) για να έχει πολυαισθητηριακές εµπειρίες και δίνει έµφαση στην πραγματική διάσταση των πληροφοριών. Αξιοποιεί πολλά παραδείγµατα, προσοµοιώσεις και πρακτική εξάσκηση. Ο τύπος αυτός απολαμβάνει τα αθλήματα ή άλλες δραστηριότητες που σχετίζονται με κίνηση και η πρακτική εμπειρία τού επιτρέπει να συμμετέχει ενεργά στην ανακάλυψη του κόσμου και έτσι μαθαίνει καλύτερα.

Είναι σημαντικό να θυμόμαστε ότι ένας άνθρωπος δεν είναι απαραίτητο να έχει ένα μόνο μαθησιακό στυλ, αλλά μπορεί να έχει στοιχεία από όλα, που συνθέτουν ουσιαστικά και τη μοναδική προσωπικότητά του.

Aπό τη Βάνα Ρόζου, υποψήφια διδάκτορα ΕΚΠΑ, διδάσκουσα Σχολής Εκπαίδευσης Mediterranean College.

shape.gr

rasmussen.edu
Φιλοξενία: Το Χαμομηλάκι

Τεστ: Ποιος είναι ο καλύτερος τρόπος μάθησης για το παιδί σας;

Έχετε αναρωτηθεί ποτέ ποιος είναι ο πιο κατάλληλος τρόπος μάθησης για το παιδί σας; 

Αυτό εξαρτάται από πολλούς παράγοντες. Γι' αυτό κάντε το παρακάτω τεστ και θα πάρετε την απάντηση που θέλετε. 

Αφού απαντήσετε με το χέρι στην καρδιά στις ερωτήσεις που ακολουθούν, θα μάθετε μέσα σε λίγα λεπτά τι τρόπο μάθησης είναι καλό να χρησιμοποιήσετε ανάλογα με την κλίση του παιδιού σε κάποια μαθήματα.

1) Είναι η βραδιά που η οικογένεια παίζει επιτραπέζιο. Τι θα διαλέξει το παιδί σας:
Α. Οι Μικροί Γιατροί Operation
Β. Scrabble
Γ. Pictionary
Δ. Clue

2) Θα έρθει η μητέρα σας και λέτε στο παιδί σας να κάνει κάτι. Εκείνο:
Α. Παίζει Mario Kart στο Wii
Β. Διαλέγει ένα βιβλίο να διαβάσει
Γ. Πηγαίνει στο δωμάτιό του να χτίσει κάτι με τα Lego του
Δ. Παίζει Scooby-Doo! Case File στον υπολογιστή του

3) Πηγαίνετε ένα οδικό ταξίδι για να επισκεφθείτε τα πεθερικά σας. Εκτός από το φορητό DVD τι άλλο θα πάρετε μαζί σας για το παιδί, σύμφωνα με τις δραστηριότητές του:
Α. Έργα τέχνης
Β. Λογοτεχνικά βιβλία
Γ. Εργαλεία ζωγραφικής και χειροτεχνιών και βιβλία δραστηριοτήτων
Δ. Επιτραπέζια παιχνίδια, όπως η Ναυμαχία και η Ντάμα

4) Νέοι γείτονες μετακόμισαν απέναντι και πήγατε με το παιδί σας να τους γνωρίσετε. Μετά τη συνάντηση θυμάται:
Α. Ότι είχαν τραμπολίνο στην αυλή
Β. Τα ονόματα τους
Γ. Τα πρόσωπά τους
Δ. Ερωτήσεις που του έκαναν

5) Το παιδί σας θα πάει μόνο του για πρώτη φορά στο σπίτι του καλύτερού του φίλου και πρέπει να ξέρει καλά τον δρόμο. Εκτός από το κινητό, εσείς:
Α. Περπατάτε μαζί του τη μισή διαδρομή και του δείχνετε με το δάχτυλο την άλλη μισή
Β. Γράφετε λεπτομερείς οδηγίες με αρκετά ορόσημα
Γ. Ζωγραφίζετε έναν χάρτη
Δ. Του δίνετε τη διεύθυνση και του ονομάζετε τους δρόμους που πρέπει να περάσει κατά τη διαδρομή του

6) Πηγαίνετε σε ένα βιβλιοπωλείο για να διαλέξει το παιδί βιβλίο. Εκείνο διαλέγει:
Α. Ένα φωνητικό βιβλίο
Β. Ένα βιβλίο - προκλήσεων για μεγαλύτερη ηλικία απ' αυτό
Γ. Ένα βιβλίο με πολύ εντυπωσιακό εξώφυλλο
Δ. Ένα λογοτεχνικό βιβλίο

7) Θέλετε να αρχίσει να στρώνει το κρεβάτι του. Ο καλύτερος τρόπος για να του το μάθετε είναι:
Α. Να το κάνει την ώρα που του δίνετε οδηγίες
Β. Να του γράψετε οδηγίες
Γ. Να του δείξετε τι πρέπει να κάνει
Δ. Να το χωρίσετε σε μια σειρά από βήματα που θα κάνει ένα-ένα

8) Μετά από παρακολούθηση αρκετής ώρας κινουμένων σχεδίων, το πιο πιθανό είναι να αλλάξει το πρόγραμμα και να βάλει:
Α. Reality shows όπως το "So You Think You Can Dance"
Β. Ένα εκπαιδευτικό τηλεπαιχνίδι όπως το "Είσαι πιο έξυπνος από ένα δεκάχρονο;"
Γ. Άλλα κινούμενα σχέδια
Δ. Ένα εκπαιδευτικό πρόγραμμα του Discovery channel

9) Είστε σε ένα παιδικό μουσείο φυσικής ιστορίας και στο πρώτο μέρος που θέλει να πάει είναι:
Α. Στο διαδραστικό έκθεμα στα μεγάλα θηλαστικά
Β. Στην έκθεση για την κλιματική αλλαγή, η οποία έχει πολλά πράγματα να δείτε και να διαβάσετε
Γ. Στην παιδική ταινία της IMAX
Δ. Στο κυνήγι του χαμένου θησαυρού

10) Τα οικονομικά είναι σφιχτά, οπότε μπορείτε να γράψετε το παιδί σε μία μόνο εξωσχολική δραστηριότητα. Αυτό που θέλει να κάνει περισσότερο είναι:
Α. Κλακέτες ή τάεκ βο ντο
Β. Θεατρικές δραστηριότητες
Γ. Φωτογραφία ή ζωγραφική
Δ. Κάποια άλλη επιστημονική δραστηριότητα

11) Καθώς το παιδί κάνει τις ασκήσεις του στο σπίτι, βλέπετε ότι:
Α. Συνεχώς σηκώνεται να πιει κάτι ή να φάει κάτι ή απλά να τριγυρνάει τριγύρω
Β. Θέλει να έρχεται και σας λέει τι έχει κάνει
Γ. Δείχνει να σκέφτεται και να ονειροπολεί διάφορα
Δ. Φτιάχνει μια λίστα για το τι πρέπει να κάνει πρώτα κι ύστερα αρχίζει τις εργασίες του μία-μία

12) Το παιδί σας θέλει τη βοήθειά σας απομνημόνευση πίνακες πολλαπλασιασμού. Το πιο πιθανό είναι να σας ζητήσει να:
Α. Χρησιμοποιήστε ξυλάκια, ώστε να μπορεί να κάνει ομάδες των αριθμών
Β. Κάνετε ένα τραγούδι για να τον βοηθήσει να τα θυμάται
Γ. Κάνετε ένα κουίζ με κάρτες
Δ. Του εξηγήσετε μία μέθοδο, ώστε να μπορεί να τα απομνημονεύει πιο εύκολα

Αποτελέσματα
Σωματικός - κινητικός τύπος μάθησης
Αν έχετε περισσότερες απαντήσεις Α: 

    Το παιδί σας είναι ένας έξυπνος σωματικός - κιναισθητικός τύπος. Έχει πιθανώς μια φυσική αίσθηση της ισορροπίας, καθιστώντας το ένα καλό αθλητή ή χορευτή. Αυτού του τύπου τα παιδιά μαθαίνουν καλύτερα με τον εμπειρικό τρόπο. Δηλαδή, όταν χρησιμοποιούν το σώμα τους (σκεφτείτε τη χρήση αντικειμένων για να μετρήσετε με ή τεμάχια για την κατασκευή) ή όταν κάνουν κάτι και ταυτόχρονα το ακούνε. 

    Το παιδί σας κατά πάσα πιθανότητα είναι και ευαίσθητος τύπος. Όταν έχει κάτι να σας πει, θα το αποδείξει χρησιμοποιώντας χειρονομίες και παντομίμα, το οποίο είναι ο λόγος που είναι πιθανό να είναι ένα καλός ηθοποιός.

Πιθανή καριέρα: Αθλητής, χορευτής, ηθοποιός, γιατρός, στρατιωτικός, κατασκευαστής, καλλιτέχνης, σχεδιαστής τοπίου
Πώς να το βοηθήσετε με τις εργασίες στο σπίτι: 

Δώστε στο παιδί σας μια μπάλα γυμναστικής για να καθίσει, καθώς κάνει τα μαθήματά του. Η απόλυτη πράξη εξισορρόπησης σε αυτό θα βοηθήσει να επικεντρωθεί καλύτερα. Ή αφήστε το να τα κάνει όρθιο. 

Αφήστε το να στέκεται στο τραπέζι της κουζίνας για να κάνει τη δουλειά του, ώστε να μπορεί να κουνάει και να μετατοπίσει το βάρος του. Αφήστε το να κάνει διαλείμματα. 

Ένα παιδί που μαθαίνει ενεργητικά πρέπει να κάνει ένα διάλειμμα για να παίξει το πιάνο ή να κάνει χορό ή να παίξει με Lego. 

Παρόλα αυτά, να του θυμίζετε ότι πρέπει να είναι πίσω στη δουλειά του μετά από 15 λεπτά. 

Πάρτε εργαλεία για να του δείχνετε τις πράξεις ή την ορθογραφία. Τα καλύτερα είναι ένας άβακας για τους αριθμούς κι ένας πίνακας για τις λέξεις. 

Εξωτερική εργασία: Το καλύτερο είναι να κλωτσούν μια μπάλα ποδοσφαίρου ή να κάνουν σχοινάκι. Αφήστε το παιδί σας να πάει έξω στην αυλή και να διοχετεύσει περιττή ενέργειά πριν κάνει τη μελέτη του.

Γλωσσικός - ακουστικός τύπος μάθησης
Αν έχετε περισσότερες απαντήσεις Β: 

Το παιδί σας είναι ένας έξυπνος γλωσσικός - ακουστικός μαθητής. Αυτού του τύπου τα παιδιά σκέφτονται με λέξεις, όπως λογοπαίγνια, και αγαπάνε να λένε ιστορίες ή ν' ακούνε ιστορίες. 

Είναι επίσης τα παιδιά που απομνημονεύουν τα πράγματα εύκολα. Μπορούν να απομνημονεύσουν από τις ημερομηνίες και την ορθογραφία λέξεων μέχρι και τα πιο ασήμαντα πράγματα. Επίσης, να ξέρετε πως ένας από τους λόγους που γνωρίζουν διάφορες λέξεις είναι επειδή ακούνε συχνά τα αγαπημένα τους τραγούδια.
Πιθανή καριέρα: Δημοσιογράφος, εκπαιδευτικός, διαφημιστής, δημόσιες σχέσεις, σεναριογράφος
Πώς να το βοηθήσετε με τις εργασίες στο σπίτι: 

Βοηθήστε το μετά μουσικής. Αν το παιδί σας δυσκολεύεται να μάθει την προπαίδεια του...

.....
η συνέχεια εδώ
Φιλοξενία: Το Χαμομηλάκι

Με το Μολύβι στο Χαρτί και όχι Πληκτρολόγιο η «συνταγή» της Μάθησης

Oι μαθητές και οι φοιτητές που χρησιμοποιούν μολύβι και χαρτί είναι αποδοτικότεροι στο να μαθαίνουν καινούργια πράγματα σε σύγκριση με όσους χρησιμοποιούν υπολογιστή και πληκτρολόγιο, σύμφωνα με νέα μελέτη ειδικών του Πανεπιστημίου Σταβάνγκερ στη Νορβηγία και του Πανεπιστημίου της Μασσαλίας στη Γαλλία.

Αυτό, όπως υποστηρίζουν οι ειδικοί, συμβαίνει επειδή, όταν γράφουμε με το χέρι, οι κινήσεις που κάνουμε αποτυπώνουν καλύτερα τα όσα καλούμαστε να μάθουμε σε μια περιοχή του εγκεφάλου που ονομάζεται περιοχή Broca. (πρόκειται για μια περιοχή στην κάτω μετωπιαία έλικα του αριστερού ημισφαιρίου του εγκεφάλου που μελετήθηκε ενδελεχώς από τον γάλλο γιατρό Πολ Μπροκά, ο οποίος αποκάλυψε ότι αποτελεί το «κινητικό κέντρο του λόγου»).

Το να αγγίζουμε απλώς το πληκτρολόγιο προκειμένου να γράψουμε ενεργοποιεί ελάχιστα αυτή την περιοχή του εγκεφάλου, κάτι που, ως φαίνεται, δεν ενισχύει εξίσου τη διαδικασία της μάθησης.

Παράλληλα απαιτείται μεγαλύτερη νοητική προσπάθεια και περισσότερος χρόνος προκειμένου να γράψουμε στο χαρτί, γεγονός που βοηθά στην αποτύπωση των αναμνήσεων.

Οι ερευνητές κατέληξαν σε αυτά τα συμπεράσματα που δημοσιεύονται στο επιστημονικό περιοδικό «Αdvances in Ηaptics» έπειτα από παρακολούθηση εθελοντών, σε ορισμένους εκ των οποίων ζητήθηκε να γράψουν με μολύβι και χαρτί ενώ στους υπολοίπους σε υπολογιστή. 

Και οι δύο ομάδες εθελοντών κλήθηκαν να μάθουν μια άγνωστη αλφάβητο.
Οι επιστήμονες κατέγραψαν την πορεία της μάθησης των εθελοντών στην τρίτη και στην έκτη εβδομάδα του πειράματος και, όπως είδαν, τα άτομα που χρησιμοποιούσαν την «παραδοσιακή» μέθοδο του μολυβιού και του χαρτιού είχαν καλύτερες επιδόσεις στην εκμάθηση της νέας αλφαβήτου. 

Παράλληλα απεικονίσεις του εγκεφάλου έδειξαν ότι στα άτομα που είχαν χρησιμοποιήσει μολύβι και χαρτί υπήρχε πολύ πιο έντονη δραστηριότητα της περιοχής Broca.

πηγή

Φιλοξενία: Το Χαμομηλάκι

Ο εγκέφαλος – Ένα σπουδαίο μάθημα με τεράστια οφέλη στη μάθηση!

«Έχει μια δίψα το μυαλό μας και ζητά να καταλάβει τον κόσμο γύρω του. Όσα περισσότερα κατορθώνει, ακόμα περισσότερα λαχταράει κι όσο πιο πολλά βλέπει, τόσο πιο πολλά γίνεται ικανό να βλέπει» Μαρία Μίτσελ, Αμερικανίδα αστρονόμος

Ένα σημαντικό πλεονέκτημα που μας προσφέρουν οι νεότερες έρευνες σχετικά με τη λειτουργία του εγκεφάλου είναι ότι μας βοηθούν να γνωρίζουμε καλύτερα το πώς μπορεί να μάθει ένα παιδί. Πιο συγκεκριμένα, παλιότερα θεωρούνταν πως ο εγκέφαλος παραμένει “σταθερός”, ανίκανος να αλλάξει και να προσαρμοστεί. Σήμερα όμως, η επιστήμη έχει αποδείξει πως κάτι τέτοιο δεν ισχύει. Αντίθετα, ο εγκέφαλός μας είναι πιο “πλαστικός” και εύκαμπτος από ότι αρχικά νομίζαμε!

Ο εγκέφαλος έχει την ικανότητα να αλλάζει, να αναδιοργανώνεται και να σχηματίζει νέες νευρικές συνδέσεις. Αυτή η σημαντικότατη ανακάλυψη μπορεί να βοηθήσει στο να βελτιωθεί σε μεγάλο βαθμό η ικανότητα εκμάθησης ενός ατόμου. Επιστήμονες στον χώρο της εκπαίδευσης τονίζουν πως οι σωστές στρατηγικές μάθησης, μπορούν να οδηγήσουν σε δομικές και λειτουργικές μεταβολές του εγκεφάλου, βελτιώνοντας έτσι τη συνολική ικανότητα μάθησης!

Πώς μπορούν όλα αυτά να βοηθήσουν ένα παιδί;
Ίσως σας φαίνεται η νευροεπιστήμη ένα δύσκολο θέμα μελέτης που θα έπρεπε να διδάσκεται αν όχι στο πανεπιστήμιο, σίγουρα από το λύκειο και μετά. Ερευνητές όμως καταλήγουν πως η μελέτη του εγκεφάλου μπορεί να διδαχτεί πολύ νωρίτερα, ακόμα και από τις πρώτες τάξεις του δημοτικού!

Ενώ οι γονείς και το σχολείο συνηθίζουν να μιλούν και να εξηγούν τα μέρη του σώματος και τις λειτουργίες τους, σπάνια αναφέρονται στο πιο σημαντικό όργανο, τον εγκέφαλο! Από την άλλη πλευρά, τα παιδιά δεν μπορούν να τον δουν και έτσι μένει στη φαντασία τους το τι μπορεί να συμβαίνει μέσα στο κεφάλι τους. Τα περισσότερα παιδιά δημοτικού, έχουν πολύ περιορισμένη γνώση του εγκεφάλου και αγνοούν τις απίστευτες ικανότητές του.

Το πιο σημαντικό εύρημα είναι πως όταν τα παιδιά διδάσκονται το πώς λειτουργεί ο εγκέφαλός – ιδιαίτερα την πλαστικότητά του και την ικανότητά του να αναπτύσσει νέες δεξιότητες μέσω της προσπάθειας και της εξάσκησης – αλλάζουν τον τρόπο που αντιμετωπίζουν τα λάθη και τις αποτυχίες τους, και ταυτόχρονα αποκτούν μεγαλύτερο κίνητρο μάθησης. Σημειώστε εδώ πως οι πεποιθήσεις και η συμπεριφορά των παιδιών σχετικά με την επίτευξη ενός στόχου και την αποτυχία, διαμορφώνονται από την προσχολική ακόμα ηλικία. Οπότε, αντιλαμβάνεστε πόσο αναγκαία γίνεται η έγκαιρη γνωριμία τους με τον εγκέφαλο.

Όταν τα παιδιά αρχίζουν και γνωρίζουν τις δυνατότητες του εγκεφάλου, γνωρίζουν καλύτερα και τις δικές τους δυνατότητες. Όταν ανακαλύπτουν πως η μάθηση αλλάζει τη δομή και τη λειτουργία του εγκεφάλου, αυξάνεται το ενδιαφέρον τους για μάθηση. Με την υπενθύμιση αυτή, καταλαβαίνουν πως όταν δυσκολεύονται σε κάτι, δεν είναι επειδή δεν μπορούν να μάθουν, αλλά επειδή χρειάζονται περισσότερη εξάσκηση και καθοδήγηση.

Τι μπορούμε να κάνουμε οι γονείς;
Οι γονείς πρέπει να δείξουμε στα παιδιά πως η μάθηση βρίσκεται στα χέρια τους και για να το πετύχουμε αυτό μια καλή αρχή είναι να μιλήσουμε για τον εγκέφαλο! Το πρώτο πράγμα που μπορούμε να πούμε στα παιδιά είναι πως ο εγκέφαλός είναι ένα εκπληκτικό εργαλείο που μπορούν να το κατευθύνουν και να το χρησιμοποιήσουν όπως θέλουν!

Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό για τα παιδιά που νομίζουν πως δεν είναι έξυπνα και πως ό,τι και αν κάνουν δεν μπορούν να αλλάξουν. Αν συνειδητοποιήσουν όμως ότι μπορούν κυριολεκτικά να αλλάξουν τον εγκέφαλό τους βελτιώνοντας τον τρόπο με τον οποίο προσεγγίζουν τη μάθηση, τότε θα νιώσουν μεγάλη απελευθέρωση και ανακούφιση!

Δημιουργούμε ευχάριστα συναισθήματα την ώρα της μάθησης! Όταν βρισκόμαστε σε ευχάριστη κατάσταση, ο εγκέφαλος εκκρίνει μια πολύ σημαντική ουσία, την ντοπαμίνη. Η ντοπαμίνη έχει ζωτική σημασία στην ικανότητα του εγκεφάλου να επεξεργάζεται νέες πληροφορίες. Όσο τα θετικά συναισθήματα προκαλούν την κυκλοφορία της ντοπαμίνης σε περισσότερα τμήματα του εγκεφάλου, τόσο περισσότεροι νευρώνες ενεργοποιούνται οι οποίοι ενισχύουν την εγρήγορση, τη μνήμη και τις εκτελεστικές λειτουργίες.

Συζητάμε! Έρευνες δείχνουν πως η μάθηση δεν είναι πολύ αποτελεσματική αν τα παιδιά απλά κάθονται και ακούν. Αντίθετα, όταν εμπλέκονται ενεργά μιλώντας για αυτά που έχουν μάθει, εσωτερικεύουν τη νέα γνώση και έτσι ο εγκέφαλος την επεξεργάζεται σε ανώτερο επίπεδο.

Δίνουμε οπτικά ερεθίσματα! Η όραση είναι η πιο δυνατή αίσθηση. Έρευνες δείχνουν ότι τα οπτικά ερεθίσματα μας βοηθούν να ανακτούμε και να θυμόμαστε πληροφορίες πιο εύκολα. Αυτό είναι απόλυτα λογικό αν σκεφτούμε πως ο εγκέφαλος είναι κατά κύριο λόγο επεξεργαστής εικόνας. Τα πόστερ, οι φωτογραφίες, οι ζωγραφιές, τα σχεδιαγράμματα, τα βίντεο βοηθούν τα παιδιά να μάθουν κάτι καινούριο!

Ενθαρρύνουμε την κίνηση! Πώς θα σας φαινόταν αντί να λέγαμε στο παιδί να κάτσει στη θέση του ακίνητο, να το ενθαρρύναμε να κινείται; Μελέτες έχουν διαπιστώσει ότι η κίνηση επηρεάζει τη δομή και τη λειτουργία του εγκεφάλου ενισχύοντας την πνευματική ανάπτυξη. Παραδείγματα; Μαθαίνουμε το παιδί να μετράει ενώ παράλληλα κάνει πηδηματάκια, μαθαίνουμε τις ηπείρους και παράλληλα αγγίζει πέντε αντικείμενα, μαθαίνουμε τις καταστάσεις της ύλης και χτυπάμε τρεις φορές το χέρι στο τραπέζι.

Δημιουργούμε συνδέσεις! Οι προηγούμενες εμπειρίες και γνώσεις που συνδέονται με μια νέα πληροφορία είναι πολύ σημαντικές για τον εγκέφαλο. Ο εγκέφαλος δεν μπορεί να συγκρατήσει τυχαίες πληροφορίες, χρειάζεται να τις συνδέσει με κάτι που ήδη προϋπάρχει στη μνήμη του. Επομένως, κατά τη διάρκεια της μάθησης, είναι σημαντικό τα παιδιά να συνδέουν τη νέα γνώση με κάτι που ήδη γνωρίζουν ή με μια προσωπική τους εμπειρία!

Εξάσκηση, εξάσκηση, εξάσκηση! Όσο περισσότερο εξασκούνται τα παιδιά πάνω σε κάτι, τόσο πιο κοφτερό γίνεται το ήδη πιο ισχυρό τους εργαλείο, το μυαλό τους! Και αυτό είναι κάτι που τους διδάσκει η ζωή σχεδόν καθημερινά. Γνωρίζουν πολύ καλά πως όσο πιο πολύ εξάσκηση κάνουν στο ποδόσφαιρό, στο κολύμπι, στο χορό, τόσο πιο πολύ βελτιώνονται οι δεξιότητές τους. Τώρα το μόνο που μένει να μάθουν είναι πως έτσι λειτουργεί και ο εγκέφαλος. Όσο περισσότερο επαναλαμβάνουν κάτι, τόσο πιο δυνατό γίνεται το δίκτυο του εγκεφάλου που σχετίζεται με τη μνήμη!

Η εκμάθηση για το πώς να χρησιμοποιούν τα παιδιά το πιο δυνατό τους εργαλείο, θα έπρεπε ιδανικά να υπάρχει σαν μάθημα από την πρώτη κιόλας τάξη του δημοτικού. Αν συνέβαινε αυτό, θα υπήρχε αύξηση στα κίνητρα μάθησης, βελτίωση στις στρατηγικές μελέτης και θα βοηθούσε τα παιδιά να πιστέψουν πως μπορούν να δημιουργήσουν ένα πιο έξυπνο, δημιουργικό και δυνατό μυαλό!

Ελένη Σίγκου για
Parentshelp.gr

Διαβάστηκαν:

• Diamond, A., & Lee, K. (2011). Interventions Shown to Aid Executive Function Development in Children 4 to 12 Years Old. Science, 333(6045), 959-964.
• Semrud-Clikeman, M. & Ellsion, P.A.T. (2009). Child Neuropsychology. New York: Springer.
• Sousa, D. A. (2011). How The Brain Learns-4th ed. Corwin USA
• Willis, J. (2009). What Should you Know About Your Brain. Educational Leadership, 67, 4.
• Wilson, D. (2014). Engaging Brains: How to Enhance Learning by Teaching Kids About Neuroplasticity. Retrieved from: https://www.edutopia.org/blog/neuroplasticity-engage-brains-enhance-learning-donna-wilson

parentshelp.gr

Φιλοξενία: Το Χαμομηλάκι

Μετάγνωση: Από το «δεν μπορώ...» στο «πώς μπορώ...» - Metacognition: Σκέψου πώς σκέφτεσαι

 «Σκεφτείτε καθαρά για να γίνει απλό» 

Metacognition: How Thinking About Thinking Can Help Kids

 

     Πολύ συχνά τα παιδιά πελαγώνουν όταν έχουν να επιλύσουν ένα δύσκολο πρόβλημα στα μαθηματικά, να γράψουν μια ιστορία, να μάθουν το μάθημα της επόμενης μέρας. 

Εκφράσεις όπως 

«δεν μπορώ με τίποτα να το λύσω», 

«δεν ξέρω τι να γράψω» ή 

«είναι πολύ για να το μάθω;» 

είναι αρκετά συνηθισμένες όταν βρίσκονται μπροστά σε μαθησιακές προκλήσεις.

     Όταν τα παιδιά αντιλαμβάνονται τον εαυτό τους ως αδύναμο ή ανίκανο να ανταπεξέλθει σε κάτι συγκεκριμένο, αναπτύσσουν μια σταθερή στάση απέναντι σε αυτό με αποτέλεσμα να αντιδρούν παθητικά μη μπορώντας να σκεφτούν πως μπορούν να αλλάξουν την κατάσταση. 

Είναι δηλαδή σαν να προεξοφλούν την αδυναμία τους να διεκπεραιώσουν κάτι, πριν καν προσπαθήσουν.

Πώς μπορούν όμως τα παιδιά να μεταβούν από αυτή την αρνητική κατάσταση στη θετική προσέγγιση της μαθησιακής πρόκλησης;

      Αυτό που έχουν ανάγκη τα παιδιά, για να επιτύχουν όχι μόνο μέσα στο σχολείο αλλά και έξω από αυτό, είναι αυτό που ονομάζουν οι ειδικοί μετάγνωση.

Τι είναι η μετάγνωση και πώς επιτυγχάνεται;
     Η μετάγνωση έχει να κάνει με τον τρόπο που αντιλαμβανόμαστε, θυμόμαστε, σκεφτόμαστε και πράττουμε. 

Είναι η επίγνωση που έχουμε για το πώς σκεφτόμαστε, για το τι ξέρουμε και τι όχι. Όταν αναλύουμε τη σκέψη μας, αποκτούμε εικόνα για τα συναισθήματά μας, τις ανάγκες μας και τη συμπεριφορά μας.
Είναι σαν να βρισκόμαστε σε έναν εσωτερικό διάλογο με τον εαυτό μας που μας επιτρέπει να μαθαίνουμε, να διαχειριζόμαστε και να προσαρμοζόμαστε στις νέες εμπειρίες. 

Η μεταγνωστική σκέψη μάς βοηθά να ξεπερνούμε καθημερινά εμπόδια και αυτός είναι ο λόγος που μπορεί να αποδειχθεί ένα ισχυρό εργαλείο για τα παιδιά!

Για παράδειγμα, ένας μαθητής που σκέφτεται πως δεν μπορεί να λύσει ένα μαθηματικό πρόβλημα, ακολουθώντας τη στρατηγική της μετάγνωσης θα πρέπει να αναρωτηθεί τι είναι αυτό που τον κάνει να το πιστεύει αυτό και στη συνέχεια να σκεφτεί τι μπορεί να κάνει για να αλλάξει αυτή την κατάσταση. 

«Τι είναι αυτό που με δυσκολεύει;» 

«Τι χρειάζεται να κάνω για να ξεπεράσω τη δυσκολία μου;».

Ένας μαθητής που δυσκολεύεται να γράψει μια έκθεση, το πιθανότερο είναι πως νιώθει απογοήτευση, νευρικότητα και άγχος όταν έρχεται η ώρα να αντιμετωπίσει τη δυσκολία του και σκέφτεται πως ενώ οι άλλοι απλά μπορούν, αυτός δεν είναι καλός στο γραπτό λόγο. 

Αν μάθει όμως να προβληματίζεται, να αναλύει και να εξετάζει την κατάσταση, μπορεί να σκεφτεί πιο παραγωγικά.

«Νιώθω έτσι όποτε έχω να γράψω ένα μεγάλο κείμενο. Αν το χωρίσω σε μικρά κομμάτια ίσως γίνει πιο εύκολο».

Με άλλα λόγια, η μεταγνωστική σκέψη βοηθάει τα παιδιά να σκέφτονται τον τρόπο που σκέφτονται και έτσι μαθαίνουν να διαχειρίζονται την απογοήτευσή τους βρίσκοντας έναν καλύτερο τρόπο να αντιμετωπίζουν προκλήσεις στο μέλλον!

Τι μπορούν να κάνουν οι γονείς;
     Προκειμένου να ενισχυθεί η μετάγνωση, οι γονείς είναι σημαντικό να δίνουν στα παιδιά χώρο για σκέψη. Αυτό μπορούν να το επιτύχουν κάνοντας ερωτήσεις που σχετίζονται όχι μόνο με θέματα που αφορούν το σχολείο, αλλά και με θέματα καθημερινότητας.
Οι ερωτήσεις ανοιχτού τύπου όπως, 

«Μπορείς να μου πεις γιατί το πιστεύεις αυτό;» βοηθούν τα παιδιά να αντιληφθούν καλύτερα τη σκέψη τους. 

Ερωτήσεις που δίνουν χώρο στα παιδιά να σκεφτούν τη συμπεριφορά τους, πχ. 

«Γιατί πιστεύεις πως ένιωσες τόσο θυμό όταν έκλεισα την τηλεόραση;» και ερωτήσεις που εστιάζουν στη λύση π.χ. 

«Πώς θα το χειριζόσουν αυτό την επόμενη φορά;» επιτρέπουν μια καλύτερη αντιμετώπιση δύσκολων καταστάσεων στο μέλλον.

Ερωτήσεις που εστιάζουν στη μαθησιακή διαδικασία 

«Πώς θα καταλάβεις πότε έχεις μάθει το μάθημα της Ιστορίας;» 

βελτιώνουν δεξιότητες και τον τρόπο που εργάζονται τα παιδιά προκειμένου να έχουν ένα σωστό αποτέλεσμα.

Ο στόχος της μεταγνωστικής σκέψης είναι να βοηθήσει τα παιδιά να διαχειρίζονται αρνητικά συναισθήματα και να βρίσκουν αποτελεσματικές λύσεις όταν έχουν να αντιμετωπίσουν κάτι που τους δυσκολεύει. Όσο πιο πολύ θα κατανοούν τη μαθησιακή διαδικασία που χρησιμοποιούν, τόσο πιο εύκολα θα αντιλαμβάνονται ποιες στρατηγικές μάθησης είναι αποτελεσματικές.

Ο Αμερικανός επιχειρηματίας της Apple, Steve Jobs, συνήθιζε να λέει «Σκεφτείτε καθαρά για να γίνει απλό», μια καθόλου τυχαία συμβουλή από κάποιον άνθρωπο που πέτυχε, διακρίθηκε και έφτασε στην κορυφή στον τομέα του!

Ελένη Σίγκου 
Parentshelp.gr
Φιλοξενία: Το Χαμομηλάκι

Πώς να ενισχύσουμε την περιέργεια των παιδιών που αγαπούν τη μάθηση

Οι περισσότεροι γονείς επιθυμούν με κάθε τρόπο να εμφυσήσουν στα παιδιά τους την αγάπη για τη μάθηση και τις δεξιότητες της κριτικής σκέψης, αλλά στις μέρες μας είναι δύσκολη υπόθεση. Η κοινωνία μας κατακλύζεται από παραπληροφόρηση, θεωρίες συνωμοσίας, άρνηση της επιστήμης και άλλα στοιχεία που μας πηγαίνουν πίσω. Χρειαζόμαστε πολίτες που να παίρνουν υπεύθυνα μεγάλες αποφάσεις για τη δημοκρατία, την κλιματική αλλαγή, την υγεία, την τεχνολογία, την εκπαίδευση, την αντιμετώπιση της φτώχειας και για άλλα ζητήματα.

Η διανοητική περιέργεια ωφελεί όχι μόνο την κοινωνία μας στο σύνολό της αλλά επίσης και τα παιδιά ως άτομα σε έναν ολοένα εξελισσόμενο κόσμο. Ένα παιδί που απολαμβάνει να μαθαίνει θα έχει την αυτοπεποίθηση να ξεπεράσει νέες προκλήσεις και να εξερευνήσει με επιμονή, μαθαίνοντας από τα λάθη του.

Πώς, μπορούν λοιπόν οι γονείς να βοηθήσουν τα παιδιά τους να αναπτύξουν αγάπη για τη μάθηση και διανοητική περιέργεια; Ειδικοί έδωσαν τα φώτα τους απαντώντας στη huffpost.

Πώς να ενισχύσουμε την διανοητική περιέργεια των παιδιών που αγαπούν τη μάθηση

Δημιουργούμε χώρο για ερωτήσεις και ανοιχτές συζητήσεις

Όλα τα παιδιά έχουν ερωτήματα, σκέψεις και ιδέες για τον κόσμο γύρω τους. Χρειάζονται έναν ασφαλή και μη επικριτικό χώρο για να κάνουν και να σκεφτούν αυτές τις ερωτήσεις από διαφορετικές και εναλλακτικές οπτικές. Οι ειδικοί συστήνουν οι γονείς να αφιερώνουν χρόνο για συζητήσεις με τα παιδιά και να τα ρωτούν τι έχουν στο νου τους.

Μπορεί να είναι κάτι απλό όπως το τι έκαναν σήμερα, αν τους άρεσε η ταινία που είδαν, τι μουσική ακούνε ή τι παιχνίδια προτιμούν να παίξουν. Οι ερευνητές έχουν βρει ότι αυτός είναι ένας ισχυρός δείκτης επιτυχίας των παιδιών στο μέλλον, όπως και η ενθάρρυνση για γενικές ερωτήσεις που αφορούν στον κόσμο και στη ζωή.

Ενθαρρύνουμε τα προσωπικά τους ενδιαφέροντα

Οι γονείς μπορούν να θρέψουν τα ενδιαφέροντα των παιδιών, καθώς σε αυτά τα ζητήματα χρειάζεται «επένδυση» με κάθε τρόπο ώστε να αναπτυχθούν. Αν για παράδειγμα ενδιαφέρονται για τα μαθηματικά ή τη φυσική, πάρτε τους παιχνίδια που να τους δίνουν ευκαιρίες να «γυμνάζουν» τον εγκέφαλό τους. Αν παρατηρείτε ότι ενδιαφέρονται για τα βιβλία, βεβαιωθείτε ότι θα υπάρχουν ενδιαφέρουσες επιλογές στο σπίτι.

Γινόμαστε πρότυπο αναφορικά με τη μάθηση

Οι ψυχολόγοι θεωρούν ότι ο καλύτερος τρόπος για να ενσταλάξουν οι γονείς την αγάπη για τη μάθηση στα παιδιά τους είναι οι ίδιοι να γίνουν πρότυπα διανοητικής περιέργειας. Διαβάστε μπροστά τους – βιβλία, όχι από το κινητό. Ξεκινήστε νέα χόμπι και δείξτε τους πώς είναι, ασχοληθείτε με τη μαγειρική και συμπεριλάβετέ τα στην εμπειρία σας.

Αναγνωρίζουμε τα βέλτιστα στυλ μάθησης

Τα παιδιά δείχνουν ενδιαφέρον όταν βλέπουν ότι τα καταφέρνουν. Αν διδάξετε σε ένα παιδί μεθόδους μάθησης, θα δείτε και μια αύξηση στη φυσική του περιέργεια. Θα κάνει περισσότερες ερωτήσεις για να μάθει και θα αρχίζει να δημιουργεί νοητικές συνδέσεις.

Αν και υπάρχουν αρκετά παρόμοια στυλ μάθησης, διαφορετικοί άνθρωποι προτιμούν διαφορετικούς τρόπους συλλογής, επεξεργασίας και ανάκλησης των πληροφοριών. Οι γονείς χρειάζεται να δοκιμάσουν και να προσαρμόσουν ανάλογα με τις ανάγκες και τις ικανότητες του παιδιού, παρέχοντάς του εργαλεία.

Προσφέρουμε θετική ενίσχυση

Πώς αντιδράμε σε σχολικά θέματα; Αν πείτε «πήρες Α;», θα σκεφτούν ότι αυτό που έχει σημασία είναι το Α. Αν πείτε «Τι έμαθες και τι σου άρεσε από τη μέρα σου σήμερα στο σχολείο;», θα δουν ότι εκτιμάτε περισσότερο την εμπειρία τους και τη γενική διαδικασία της μάθησης.

Γενικά, οι ειδικοί συστήνουν να δίνουμε μεγαλύτερη έμφαση στον μακροπρόθεσμα στόχος της διανοητικής περιέργειας για τη ζωή, παρά στους βραχυπρόθεσμους στόχους, όπως στους καλούς βαθμούς και στα βραβεία.

Παρέχουμε τα υλικά για να εκφράζουν τις ιδέες τους

Οι γονείς μπορούν να προάγουν τη διανοητική περιέργεια στα παιδιά, παρέχοντας υλικά για να εκφράζουν τις ιδέες τους μέσα από τη γραφή και τη ζωγραφική – όπως μαρκαδόρους, χαρτί, σημειωματάρια, μπλοκ και χρώματα. Ιδανικά, θα μπορούσαν τα παιδιά να έχουν ένα κουτί τέχνης με τέτοιες προμήθειες.

Αυτά τα υλικά δεν χρειάζεται να είναι ακριβά για να αποδειχθούν χρήσιμα. Η τέχνη και η γραφή μπορούν να βοηθήσουν τα παιδιά να καταλάβουν τον κόσμο γύρω τους, να εξερευνήσουν ερωτήματα και σκέψεις για συγκεκριμένα ζητήματα, να εκφράσουν αυτό που έχουν στο νου τους και να συνοψίσουν τα όσα μαθαίνουν.

Πηγή: huffpost.com

enallaktikidrasi.com
Φιλοξενία: Το Χαμομηλάκι

Πάρτε το τάμπλετ από τα παιδιά και δώστε τους ένα μουσικό όργανο - Give Your Child a Musical Instrument and Ditch the Tablet

Στις 18 Ιουνίου 2018, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) αναγνώρισε επισήμως τον εθισμό στα βιντεοπαιχνίδια ως διαταραχή. Αντιμέτωποι με αυτόν τον κίνδυνο, οι γονείς πρέπει να δράσουν μειώνοντας την έκθεση στις ηλεκτρονικές συσκευές και προτείνοντας εναλλακτικές απασχόλησης πολύ πιο ασφαλείς και δημιουργικές, όπως η μουσική.

Science Says: Give Your Child a Musical Instrument and Ditch the Tablet

Ζούμε στην ψηφιακή εποχή. 

Είναι λοιπόν λογικό η τεχνολογία να είναι μέρος της καθημερινότητάς μας. Μόνο που όταν πρόκειται για τα παιδιά μας η τεχνολογία δεν παίζει πάντα θετικό ρόλο, αλλά μάλλον το αντίθετο πολλές φορές. Είτε πρόκειται για τάμπλετς είτε για smartphones, τα παιδιά χρειάζονται ερεθίσματα άλλα, από αυτές τις εθιστικές συσκευές. 

Για αυτό τον λόγο η μουσική θεωρείται ως μια εναλλακτική πολύ πιο υγιής και είναι ευθύνη των γονιών να την εισάγουνε στη ζωή των παιδιών τους.

Είναι αλήθεια πως πολλοί γονείς εκτιμούν τη γαλήνη που βασιλεύει στο σπίτι όταν τα παιδιά παίζουν με το τάμπλετ ή με το smartphone. Εντούτοις, αυτές οι συσκευές μειώνουν την γνωστική τους ανάπτυξη και δεν τους προσφέρουν πάντα θετικά ερεθίσματα. 

Η μουσική, πέρα από την ηρεμιστική και θεραπευτική της ιδιότητα, τρέφει τον εγκέφαλο του παιδιού και ενισχύει την πνευματική του ανάπτυξη.

Τάμπλετς και smartphones, η τεχνολογία που επιβαρύνει την υγεία των παιδιών μας
Για να κατανοήσουμε την σημασία της μείωσης της χρήσης των τάμπλετς και άλλων ηλεκτρονικών συσκευών για το παιδί, πρέπει καταρχήν να συνειδητοποιήσουμε τον κίνδυνο που ενέχουν. 

Στην πραγματικότητα, η τεχνολογία μπορεί να έχει αρνητικό αντίκτυπο τόσο σε σωματικό όσο και σε πνευματικό επίπεδο. Σύμφωνα με μία έρευνα που εκδόθηκε στο Paediatrics Child Health Journal, τα παιδιά εκτίθενται σε μία ατέλειωτη πηγή πληροφοριών που μπορεί δύσκολα να ελεγχθεί από τους γονείς. 

Στο σημείο αυτό αναφερόμαστε στο ίντερνετ, το οποίο μοιάζει με τη Λερναία Ύδρα της εποχής μας. Της κόβετε το κεφάλι κι αμέσως ένα άλλο ξεφυτρώνει στη θέση του. 

Πολύ δύσκολο να ελεγχθεί, το ίντερνετ φέρνει το παιδί σας σε επαφή με πολλές πληροφορίες που ενδεχομένως να αποκαλυφθούν από ακατάλληλες ως και επικίνδυνες για την ηλικία του.

Από την άλλη, η τεχνολογία επηρεάζει το παιδί σας εφόσον του δημιουργεί εξάρτηση. Το παιχνίδι σε ένα τάμπλετ ή Smartphone μπορεί να διαρκέσει ώρες ολόκληρες, οδηγώντας το παιδί σε μία αδράνεια επικίνδυνη. Στις 18 Ιουνίου 2018, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) αναγνώρισε επισήμως τον εθισμό στα βιντεοπαιχνίδια ως διαταραχή. Αυτή η πληροφορία επιβεβαιώνει ότι μπορούν να προκαλέσουν εθισμό και πως ο καλύτερος τρόπος για να το αποφύγουμε είναι να προσφέρουμε στα παιδιά μία άλλη εναλλακτική τόσο ασφαλή όσο και διασκεδαστική.

Μουσική, ένα σπουδαίο ερέθισμα
Γιατί όμως να επιλέξουμε την μουσική; 

Σύμφωνα με μια έρευνα που βασίζεται στον ρόλο της μουσικής στην πνευματική ανάπτυξη των παιδιών, η μουσική έχει επίδραση στις κινητικές, γλωσσικές, κοινωνικές, γνωστικές και ακαδημαϊκές ικανότητες των παιδιών. 

Σύμφωνα με τους ερευνητές, η μουσική φέρνει το παιδί σε επαφή με πολυαισθητηριακές εμπειρίες που ενδυναμώνουν την ικανότητα μάθησης και ενισχύουν την γνωστική του ανάπτυξη. Πολλές έρευνες οδήγησαν στο συμπέρασμα ότι υπάρχει συσχετισμός ανάμεσα στην μουσική και στην γλωσσική ανάπτυξη των παιδιών. 

Σύμφωνα με τους ερευνητές, όταν το παιδί παίζει ένα όργανο, βελτιώνονται οι προσοδιακές του ικανότητες, ειδικά ο ρυθμός και ο επιτονισμός. 

Στην πραγματικότητα, ο παραλληλισμός ανάμεσα στην γλωσσική σύνταξη και στην μουσική δομή έχει υπάρξει αντικείμενο πολλών μελετών. Σε ένα άρθρο που εκδόθηκε από το επιστημονικό περιοδικό Developmental Science, η αντίληψη του ρυθμού μπορεί να προβλέψει τις συντακτικές ικανότητες παιδιών έξι ετών.

Η μουσική ως θεραπευτικό εργαλείο
Πέρα από τον ρόλο της ως ερέθισμα, η μουσική είναι ένα εργαλείο θεραπευτικό που χρησιμοποιείται για να διαχειριστούμε πολλές διαταραχές όπως ο αυτισμός. 

Σε ένα άρθρο που εκδόθηκε από το περιοδικό Frontiers in Integrative Neuroscience, οι επιστήμονες υποστηρίζουν πως η μουσική μπορεί να παίξει σημαντικό ρόλο στην διαχείριση του αυτισμού. 

Όπως εξηγούν, τα παιδιά στο φάσμα του αυτισμού υποφέρουν από πολλά προβλήματα που αφορούν τις ικανότητές τους να επικοινωνήσουν με αποτελεσματικό τρόπο. Είναι δύσκολο για αυτά να μείνουν συγκεντρωμένα και δυσκολεύονται να πλησιάσουν τους άλλους. 

Για αυτό και η μουσική και κυρίως το μουσικό περιβάλλον, θα βοηθούσε τα παιδιά αυτά διευκολύνοντας τις κοινωνικές τους αλληλεπιδράσεις σε ένα πλαίσιο που τους είναι ευχάριστο.

Τι ρόλο παίζουν οι γονείς;

Εφόσον το παιδί τώρα διαμορφώνεται, είναι σημαντικό οι γονείς να το καθοδηγήσουν με τον πιο σωστό τρόπο. Αυτό που θα μπορούσε να φαίνεται ως μία καλή ιδέα όπως το να του δώσουν ένα τάμπλετ και να το αφήσουν να παίξει ήσυχο, θα μπορούσε να αποβεί ριψοκίνδυνο για το ευ ζην του και να οδηγήσει σε απρόβλεπτες συνέπειες. 

Εκτός από τα επικίνδυνα αποτελέσματα του να έρχονται σε επαφή με την τεχνολογία από τόσο μικρή ηλικία, τα παιδιά ξεχνούν την κοινωνική τους ζωή και βρίσκονται κλεισμένα στο σπίτι. Για αυτό τον λόγο οι γονείς πρέπει να δράσουν παίρνοντας τον έλεγχο και προτείνοντας εναλλακτικές πολύ πιο ασφαλείς και δημιουργικές όπως η μουσική.

santeplusmag.com
Συγγραφέας: Amelie B
Απόδοση: Μαρία Μαγγανάρη, MSc in Person -Centred Counseling and Psychotherapy, P.E.T., T.E.T., M.B.A.
Φιλοξενία: Το Χαμομηλάκι

Μίμηση, Μία Σημαντική Δεξιότητα...

Η μίμηση είναι μία από τις βασικότερες λειτουργίες μάθησης όταν πρόκειται για παιδιά τυπικής ανάπτυξης.

Ωστόσο, δυσκολεύει τα παιδιά στο φάσμα του αυτισμού, καθώς απαιτείται να επιστήσουν την προσοχή τους για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα στις πράξεις κάποιου ατόμου. Είναι πιθανόν το παιδί να είναι σε θέση να εκτελέσει πολλές από τις πράξεις που βλέπει, χωρίς όμως να κατανοεί την έννοια της μίμησης.

Για παράδειγμα, ίσως μπορεί να χειροκροτήσει, αλλά όταν του ζητηθεί να μιμηθεί κάποιον άλλον που χειροκροτεί, να αδυνατεί να ανταποκριθεί. Το πιο δύσκολο είναι η κατανόηση της ίδιας της διαδικασίας της μίμησης καθώς και το ότι μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως μέσο εκμάθησης. Ξεκινήστε με τους πιο απλούς τρόπους μίμησης και συνεχίστε σταδιακά με πιο περίπλοκους.

Μίμηση: Πως τη μαθαίνουν

Η πρώτη μίμηση που μαθαίνουν τα παιδιά συνειδητά είναι η μίμηση απλών πράξεων με τη χρήση αντικειμένων. Η απλή μίμηση με αντικείμενα περιλαμβάνει την εκτέλεση πράξεων για τις οποίες προορίζεται το αντικείμενο και ιδιαίτερα με αντικείμενα που μπορούν να τραβήξουν την προσοχή του παιδιού, όπως για παράδειγμα μία κουδουνίστρα. Το παιδί δεν θα δυσκολευτεί να κουνήσει την κουδουνίστρα, αφού είναι φτιαγμένη γι’ αυτό, και επιπλέον, ο θόρυβος θα τραβήξει την προσοχή του. 

Επίσης, υπάρχει μεγάλη πιθανότητα να πετύχει τη μίμηση ακόμη και τυχαία, καθώς αρκεί να κουνήσει έστω και ελάχιστα την κουδουνίστρα για να κάνει θόρυβο. Ένα άλλο παράδειγμα είναι το να κυλήσετε ένα αυτοκινητάκι. Παράλληλα, μπορείτε να κάνετε ήχους αυτοκινήτου για να τραβήξετε ακόμη περισσότερο την προσοχή του παιδιού. 

Όταν το παιδί σας μιμείται επιτυχώς, έστω κι αν μιμείται μέρος της πράξης σας, δείξτε ενθουσιασμό προκειμένου να καταλάβει ότι αυτό ακριβώς είναι που περιμένατε από εκείνο. Έτσι, θα αρχίσει να κατανοεί τη διαδικασία της μίμησης.
Ένα άλλο είδος μίμησης είναι η εκτέλεση πράξεων με χρήση αντικειμένων διαφορετική από τη συνηθισμένη, όπως το να κυλήσετε μία μπαγκέτα από τη μία άκρη του τραπεζιού στην άλλη αντί να τη χρησιμοποιήσετε για να χτυπήσετε ένα τύμπανο. Και σε αυτήν την περίπτωση, βοηθάει το να κάνετε ήχους ή ό,τι άλλο πιστεύετε ότι θα τραβήξει την προσοχή του παιδιού και θα το κάνει να διασκεδάσει. 

Εναλλακτικά, μπορείτε να χρησιμοποιήσετε μία χτένα για να ξύσετε το τραπέζι ή να χτυπήσετε κάποιο έπιπλο με ένα κουτάλι. Σε κάθε περίπτωση, προσπαθήστε να χρησιμοποιήσετε αντικείμενα που το παιδί θα βρει ενδιαφέροντα και θα τραβήξουν την προσοχή του.
Είναι πιο εύκολο να γίνεται η διαδικασία της μίμησης ταυτόχρονα αντί για διαδοχικά και να χρησιμοποιούνται ίδια αντικείμενα κατά τη μίμηση, οπότε επιλέξτε αντικείμενα καθημερινής χρήσης όπως κουτάλια ή πλαστικά τουβλάκια.
Από τα απλά είδη μίμησης, το πιο δύσκολο για το παιδί είναι να μιμηθεί πράξεις κατά τη διάρκεια των οποίων δεν μπορεί να έχει εικόνα του εαυτού του. Για παράδειγμα, είναι δύσκολο να σας μιμηθεί όταν κρατάτε κάτι πάνω απ’ το κεφάλι σας, καθώς δεν μπορεί να έχει εικόνα του εαυτού του την ώρα της μίμησης κι επομένως αδυνατεί να κρίνει αν μιμείται σωστά ή όχι.
Η διαδικασία της μίμησης με χρήση αντικειμένων μπορεί να έχει και πιο σύνθετη μορφή. Αν το παιδί σας κατανοεί μη λεκτικές οπτικές δραστηριότητες όπως να ταιριάζει χρώματα και να φτιάχνει κατασκευές με τουβλάκια, μπορείτε να παίξετε παιχνίδια μίμησης με χρωματιστά τουβλάκια. 

Για παράδειγμα, χτίστε έναν πύργο με τρία τουβλάκια διαφορετικού χρώματος. Ύστερα, δώστε στο παιδί τρία ίδια τουβλάκια και ζητήστε του να κατασκευάσει έναν πύργο ίδιο με τον δικό σας.
Η μίμηση των κινήσεων του σώματος έρχονται συνήθως μετά από την πετυχημένη μίμηση πράξεων με τη χρήση αντικειμένων. Η μίμηση κινήσεων είναι πιο δύσκολη, καθώς το παιδί πρέπει να θυμάται την κίνηση που κάνατε και μετά να τη μιμηθεί. 

Θα ήταν καλό να ξεκινήσετε με απλές κινήσεις που θα μπορεί εύκολα το παιδί να παρατηρήσει και που θα μπορεί να δει και τον εαυτό του όταν προσπαθεί να εκτελέσει την ίδια πράξη. Μία καλή ιδέα για να ξεκινήσετε είναι το χειροκρότημα μία πράξη που πολλά παιδιά κάνουν αυθόρμητα. 

Με το χειροκρότημα δημιουργείται θόρυβος και μπορείς να δεις και τον εαυτό σου και τον άλλον όταν κάνετε την πράξη ταυτόχρονα. Εναλλακτικά, μπορείτε να χτυπήσετε το τραπέζι, να κουνήσετε τα χέρια σας στον αέρα ή να προσποιηθείτε ότι πετάτε απλώνοντας τα χέρια σας. 

Συνήθως, είναι ευκολότερο να ξεκινήσετε με απλές κινήσεις πριν προχωρήσετε σε πιο περίπλοκες, όπως οι κινήσεις των δακτύλων. Οι πιο σύνθετες κινήσεις που είναι δύσκολο να παρατηρήσει κανείς, εντάσσονται αργότερα.
Μία πιο δύσκολη μορφή μίμησης κινήσεων του σώματος είναι η ταυτόχρονη μίμηση δύο πράξεων. Για παράδειγμα, μπορείτε να ζητήσετε από το παιδί να ακουμπήσει τον ώμο του και ταυτόχρονα να βγάλει τη γλώσσα του.
Η μίμηση μίας σειράς πράξεων είναι η πιο δύσκολη μορφή μίμησης. Η διαδοχική μίμηση θα πρέπει αρχικά να γίνεται με δύο απλές πράξεις όπως χειροκρότημα πριν το χτύπημα του τραπεζιού. 

Μετά μπορείτε να εντάξετε περισσότερες διαδοχικές πράξεις και πιο σύνθετες κινήσεις. Η ικανότητα να εκτελεί το παιδί συγκεκριμένες πράξεις στη σωστή ακολουθία μπορεί να ερμηνευτεί και ως ικανότητα να εκτελεί δραστηριότητες πολλαπλών βημάτων ή στο να μετράει σωστά.

Αναπτύσσοντας τις δεξιότητες μίμησης του παιδιού σας

Λαμβάνοντας υπόψη τη σημασία της μίμησης για τη γλωσσική ανάπτυξη του παιδιού, αναφέρονται παρακάτω κάποιοι τρόποι με τους οποίους μπορείτε να βοηθήσετε το παιδί σας να αναπτύξει τις δεξιότητες μίμησης:
-Να είστε πρόσωπο με πρόσωπο με το παιδί και να διατηρείτε βλεμματική επαφή.
-Προσπαθήστε να χρησιμοποιείτε ένα αντικείμενο που το παιδί βρίσκει ενδιαφέρον για να διατηρήσετε την προσοχή του και να μείνει το βλέμμα του επικεντρωμένο σε αυτό.
-Αντί να προσπαθείτε μόνο να κάνετε το παιδί να μιμηθεί εσάς, αντιστρέψτε τους ρόλους και μιμηθείτε εσείς το παιδί. Για παράδειγμα, μιμηθείτε τους ήχους ή τις εκφράσεις του προσώπου του παιδιού σας, ή παρακολουθήστε το την ώρα που παίζει και μιμηθείτε τις πράξεις του.
-Τραγουδήστε ξανά και ξανά τα ίδια τραγούδια στο παιδί μέχρι να αρχίσει να τραγουδάει κι εκείνο ή να μιμείται τις κινήσεις σας.
-Κάντε ήχους ζώων και ενθαρρύνετε το παιδί να σας μιμηθεί.

Πηγές:
www.teacch.com
www.1to1therapy.ca
www.ikidcenters.com

Πηγή - Jim Jimmy (Κλεισθένης)

Το Χαμομηλάκι

Όλα τα παιδιά πρέπει να συμμετέχουν στο μάθημα

Η σημασία της συμμετοχής όλων των παιδιών στο μάθημα

👦👧👦👧👦👧👦👧👧

Κοινή παραδοχή αποτελεί το γεγονός ότι όλοι οι μαθητές μηδενός εξαιρουμένου έχουν τα ίδια δικαιώματα απέναντι στη μάθηση και την εκπαίδευση.

Η παροχή ίσων ευκαιριών στον χώρο της παιδείας δημιουργεί πρόσφορο έδαφος για μια παιδεία δημοκρατική και εποικοδομητική. Οι μαθητές πρέπει να έχουν συνεχώς κίνητρα ώστε να συμμετέχουν στο μάθημα και εκεί έγκειται όχι μόνο το αναλυτικό πρόγραμμα προσαρμοσμένο στις ανάγκες των μαθητών αλλά η πνευματική επιμόρφωση του εκπαιδευτικού μέσα από σεμινάρια και ειδική καθοδήγηση για το προφίλ της εκπαιδευτικής διαδικασίας για μαθητές με ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες (Avramidis, Kalyva,2007) 

Απώτερος στόχος είναι να επιδιώξουμε την ειδική ευαισθητοποίηση καθώς και την παιδευτική προετοιμασία του οικογενειακού αλλά και του ευρύτερου κοινωνικού περιβάλλοντος τα οποία εφόσον προβούν με σεβασμό στην αποδοχή των αποκλινόντων ατόμων μπορούν να συμβάλλουν ενεργά πρωτίστως στη δημιουργία κινήτρων για συμμετοχή στο μάθημα αλλά και την ενίσχυση της αυτοπεποίθησής τους μέσα από αυτή (Connor, Cady, Sweite, 2006).

Η συμμετοχή των μαθητών με ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες είναι ιδιαίτερα σημαντική. Τα παιδιά με ιδιαιτερότητες ενδέχεται να είναι περιθωριοποιημένα και να μην αναλαμβάνουν την πρωτοβουλία για ενεργή συμμετοχή (Boer, Pijl, Minnaert, 2011). Εκεί δραστηριοποιείται και η συμβολή του εκπαιδευτικού. 

Ο δάσκαλος δίνει την ώθηση στο παιδί να στοχαστεί, να προβληματιστεί, να διεγείρει την κριτική του σκέψη και να οξύνει την πνευματική του διαύγεια, να μάθει, να διδαχθεί ακόμη και να λανθάνει σε κάτι (Καψάλης, Παπασταμάτη, 2006 ). 

Το δικαίωμα του παιδιού να δώσει μια λανθασμένη απάντηση αλλά και να επιβραβευθεί και προσπάθεια είναι σημαντικό για το παιδί. Με αυτόν τον τρόπο θα αρχίσει να παίρνει πρωτοβουλίες, να εκφράζει ελεύθερα τις απορίες του, να σηκώνει το χέρι να σηκωθεί στον πίνακα και να επιδίδεται με ζήλο σε όλες τις σχολικές δραστηριότητες μέσα αλλά και έξω από την τάξη. 

Το πνεύμα συλλογικότητας και η ομαδική ταυτότητα της διδακτικής δραστηριότητας με αρμονία και αποδοχή, βοηθάει το παιδί να νιώθει μέλος της μαθητικής κοινότητας και το κυριότερο να εξισώνει τον εαυτό του με τους άλλους μαθητές (Γερμανός, 2006).

Η συμμετοχή του παιδιού στο μάθημα προάγει την αυτοπεποίθησή του, την καλλιέργεια και ανάπτυξη των κοινωνικών του δεξιοτήτων, την ελευθερία της επιλογής να συμμετάσχει σε μια ομάδα για μια σχολική εργασία, την ενίσχυση της κριτικής του σκέψης μέσα από τη διέγερση των προβληματισμών που τίθενται κατά τη διδακτική ώρα , την αίσθηση ευθύνης απέναντι στις σχολικές του υποχρεώσεις, την συνεργασία και τις διαπροσωπικές σχέσεις που αναπτύσσει με τον δάσκαλο και τους συμμαθητές του αλλά και την επίγνωση του δικαιώματός του να συμμετέχει στο μάθημα (Δόικου, 2007). 

Εξάλλου, η διδακτική δραστηριότητα είναι μια αδιάλειπτη αλληλεπίδραση που δημιουργείται μέσα από το πλέγμα των κοινωνικών σχέσεων που συνάπτει το παιδί με όσους το περιβάλλουν.

Οι μαθητές με ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες ενδέχεται να έχουν ανικανότητα ή δυσχέρεια για τη σχολική συμφοίτηση με τα λοιπά παιδιά ένεκα της αποκλίνουσας συμπεριφοράς που τα διακρίνει και φυσικά αυτή την ιδιαίτερη απόκλιση την εκλαμβάνουμε ως αιτιολογικό υπόβαθρο ορισμένων ειδικών δυσχερειών αλλά και των αναγκών που παρουσιάζει το παιδί τόσο στην καθημερινότητά του όσο και στη σχολική του φοίτηση (Κατσαρός, 2008 ). 

Με τη συμμετοχή στο μάθημα ο μαθητής θέτει ολοένα και υψηλότερους στόχους για τον εαυτό του και αυτό του δίνει το έναυσμα να επιθυμεί να γίνεται ολοένα και πιο αποδοτικός. Αυτό βέβαια είναι άρρηκτα συνυφασμένο και με την ενθάρρυνση από τον εκπαιδευτικό (Σαΐτης, 2008 ). 

Οι διδακτικοί στόχοι πρέπει να είναι προκλητικοί και να υπάρχουν περιθώρια για ποιοτική βελτίωση της επίδοσής τους για όλους τους μαθητές. Κάθε ευκαιρία για μάθηση και συμμετοχή πρέπει να αξιοποιείται δημιουργικά. 
Ο εκπαιδευτικός πρέπει να ενθαρρύνει κάθε πρωτοβουλία για συμμετοχή και να επιβραβεύει κάθε απόπειρα για έμπρακτο ενδιαφέρον για το μάθημα (Σαΐτης, 2008).

Η μεγάλη πρόκληση για τους εκπαιδευτικούς είναι να δημιουργούν συνεχώς νέα κίνητρα και ενδιαφέροντα αλλά και απαιτητικά περιβάλλοντα μάθησης όπου ενθαρρύνεται και η ενεργή συμμετοχή των μαθητών (Φλουρής, 2006 ). 
Ο Εκπαιδευτικός οφείλει να επινοεί διδακτικές δραστηριότητες αλλά και μάθηση που επιτάσσει και την συμμετοχή και όχι μια στείρα παράδοση μαθήματος με τους μαθητές παθητικούς δέκτες και ακροατές (Παιδαγωγικό Ινστιτούτο, 2008 ). 

Οι πρακτικές δραστηριότητες κατή την ώρα του μαθήματος είναι κάτι αρκετά βοηθητικό εφόσον εξασφαλίζεται η συμμετοχή του μαθητή σε πειράματα, συνθετικές εργασίες, παρατηρήσεις και άλλα όπως η οργάνωση σε δραστηριότητες εξωσχολικές ( επίσκεψη στα μουσεία ). Οι μαθητές πρέπει να αναλάβουν τον έλεγχο της δικής τους μάθησης , κάτι το οποίο παραπέμπει στο ότι ...