Οι πιο Πετυχημένες Αποτυχίες μας

Οι αποτυχίες πληγώνουν τον εγωισμό μας. 

Όμως μας κάνουν να αλλάζουμε, να αναθεωρούμε τους στόχους μας και τελικά να ανακαλύπτουμε για τον εαυτό μας πράγματα που καμία εύκολη ή πρόσκαιρη επιτυχία δεν μπορεί να μας προσφέρει.
Ξεκινάμε κάθε μας καινούργιο βήμα στη ζωή ελπίζοντας ότι θα πετύχει. Τις περισσότερες φορές κάνουμε τα πάντα, προετοιμαζόμαστε, εξοπλιζόμαστε, έτσι ώστε να έχουμε όσο το δυνατόν περισσότερες πιθανότητες να καταφέρουμε αυτό για το οποίο μοχθούμε. 
Κι όμως, κάποιες φορές στο τέλος του δρόμου μάς περιμένει η αποτυχία. Είναι μία από τις πιο βασικές εμπειρίες της ζωής, η οποία, αν και επώδυνη -τραγική κάποτε-, δεν παύει να είναι αναγκαία και αναπόφευκτη. 

Και για όποιον ξέρει να «χάνει», μπορεί να είναι το σκαλοπάτι για μια «καινούργια» ζωή.

Οι «νικημένοι νικητές»

«Όταν μας έρχονται ανάποδα όλα, τι χαρά να δοκιμάζουμε την ψυχή μας αν έχει αντοχή κι αξία! Θαρρείς κι ένας οχτρός αόρατος, παντοδύναμος -άλλοι τον λένε Θεό κι άλλοι διάολο- χυμάει να μας ρίξει, μα εμείς στέκουμε όρθιοι. Κι έτσι κάθε φορά που εσωτερικά είμαστε νικητές, όταν εξωτερικά είμαστε νικημένοι κατά κράτος, ο αληθινός άνδρας νιώθει άφραστη περηφάνια και χαρά. Η εξωτερική συμφορά μετουσιώνεται σε ανώτατη, δυσκολώτατη ευδαιμονία.» 

Αυτό είναι ένα απόσπασμα από τον «Αλέξη Ζορμπά» του Νίκου Καζαντζάκη. Έχοντας ζήσει και μαθητεύσει έναν ολόκληρο χρόνο σχεδόν δίπλα στον πλανόδιο φιλόσοφο Ζορμπά, ο αφηγητής-ήρωας του βιβλίου καταφέρνει να αναγνωρίσει τη σπίθα της ελευθερίας που κουβαλά σχεδόν πάντα μαζί της η αποτυχία. Την ελευθερία της αλλαγής.

Πλήγμα στον εγωισμό μας
Δεν είμαστε όμως όλοι Ζορμπάδες, ούτε έχουμε καν την ευκαιρία στη ζωή μας να γνωρίσουμε ανθρώπους σαν το Ζορμπά. Αντίθετα, μάλιστα. Μία άποψη επικρατεί γύρω μας: Στη ζωή σημαντική είναι η επιτυχία, η νίκη, η συνεχής και αδιάκοπη εξέλιξη προς τα εμπρός, ει δυνατόν χωρίς πτώσεις, παύσεις ή πισωγυρίσματα. 

Η έννοια της επιτυχίας είναι σχεδόν ταυτισμένη με την έννοια της ευτυχίας, ενώ αντίθετα η αποτυχία θυμίζει δυστυχία, μιζέρια, κατάντια. 

Σε ένα ορισμένο βαθμό είναι έτσι. 

Η αποτυχία μάς θυμίζει τα λάθη, την αδυναμία, την ανεπάρκειά μας και γι’ αυτό, όταν μας συμβαίνει, μας γεμίζει δυσάρεστα συναισθήματα. Μπροστά στην αποτυχία έχουμε καταρχήν να παλέψουμε με τον πόνο, την απογοήτευση, το θυμό, τη ματαίωση, την απόγνωση, την ντροπή, το φόβο. 

Η αυτοεκτίμησή μας δέχεται ένα γερό πλήγμα. 
Είτε πρόκειται για μια αποτυχία καθαρά συναισθηματική, όπως η διάλυση μιας σχέσης, είτε επαγγελματική, βλέπουμε μπροστά μας να ναυαγεί αυτό που επιθυμήσαμε, αγαπήσαμε, ίσως και αγωνιστήκαμε γι’ αυτό. Η «ήττα» μάς πληγώνει βαθιά, κλονίζει την πίστη στις ικανότητες και τις επιλογές μας, σε ολόκληρο τον εαυτό μας.

Η αποτυχία κουβαλά μαζί της την ελευθερία της αλλαγήςΠρέπει να περάσεις για να ξεπεράσεις…

Σε μια τέτοια στιγμή από πού θα μπορούσαμε, λοιπόν, να αντλήσουμε τη δύναμη για να μεταμορφώσουμε την κλονισμένη μας πίστη σε λαχτάρα για κάτι καινούργιο και την «καταστροφή» σε μάθημα ζωής που θα μας κάνει να θέλουμε να προχωρήσουμε παρακάτω;
Όσο κι αν ακούγεται παράξενο, έχουμε ανάγκη πρώτα-πρώτα να «πενθήσουμε» την εικόνα που είχαμε για τον εαυτό μας πριν συμβεί το «κακό» που μας συνέβη.
Αυτό περίπου περιγράφει η Ιουλία: 

«Όταν χώρισα με το Μάκη, γκρεμίστηκε ο κόσμος μου, δεν μπορούσα για εβδομάδες να σταματήσω να κλαίω. Ένιωθα προδομένη, απο­γοητευμένη, εγκαταλελειμμένη, κι επιπλέον ένοχη για την αποτυχία της σχέσης.
Άφησα τον εαυτό μου να πενθήσει Αυτό που τελικά με έσωσε ήταν ότι αρχικά άφησα στον εαυτό μου το χρόνο να πενθήσει. Επί 5-6 μήνες δεν είχα διάθεση ούτε να φροντίσω τον εαυτό μου, ούτε να περάσω καλά, ούτε τίποτα. Ήμουν βυθισμένη στη λύπη. Μετά άρχισα σιγά-σιγά να επεξεργάζομαι με τη βοήθεια μιας ψυχολόγου αυτό που είχε γίνει, το πως έκανα πάντα σχέσεις με άνδρες που με εκμεταλλεύονταν επειδή μαζί τους αισθανόμουν δυνατή και προστατευτική. Κάποια στιγμή πρόσεξα για πρώτη φορά το Στέφανο, συνάδελφο από χρόνια που ήξερα ότι του αρέσω αλλά απέρριπτα. Είναι πολύ τρυφερός και γενναιόδωρος μαζί μου, είμαστε μαζί ενάμιση χρόνο και είμαι πιο ευτυχισμένη από ποτέ. Νομίζω πως τώρα αρχίζω να ζω πραγματικά!».

Όχι στο αυτομαστίγωμα!
Θα ήταν καλύτερα αν μπορούσαμε να αποδεσμευτούμε από τον πολύ αρνητικό κι επώδυνο αυτό όρο. Όχι για να αποφύγουμε την ευθύνη ή για να μη δούμε τα πράγματα όπως πραγματικά είναι, κάθε άλλο. 

Προτού σπεύσουμε να ονομάσουμε αποτυχία κάτι που δεν μας πήγε καλά και να κατηγορήσουμε τον εαυτό μας γι’ αυτό, μπορούμε να αναρωτηθούμε πώς συνέβησαν όλα. 

Αυτό που έχει σημασία είναι να δώσουμε ένα νόημα σε ό,τι συνέβη για να προχωρήσουμε από τις ενοχές και τις αυτοκατηγορίες στην ανάληψη ευθύνης. 

Υπάρχει μεγάλη διαφορά ανάμεσα στην αυτοκριτική που εκμηδενίζει και ισοπεδώνει («Πάντα κάνω λάθος», «Ποτέ δεν τα καταφέρνω καλά», «Είμαι άχρηστος τελικά», «Δεν με θέλει», «Όλες οι ατυχίες πέφτουν πάνω μου») και σε αυτήν που προσπαθεί να καταλάβει τι δεν πήγε καλά και πώς θα μπορούσαμε να είχαμε αποφύγει αυτό που έγινε. 

Μπορούμε να αναπροσανατολίσουμε τις επιθυμίες και τους στόχους μας, εκτιμώντας πιο ρεαλιστικά τις δυνατότητές μας, αν απευθύνουμε στον εαυτό μας τις κατάλληλες ερωτήσεις, όπως:
«Μήπως οι στόχοι μου ήταν πολύ υψηλοί, πολύ ρομαντικοί, πολύ άπιαστοι για μένα;»
«Μήπως τα μέσα που χρησιμοποίησα δεν ήταν κατάλληλα για τη συγκεκριμένη κατάσταση;»
«Τι θα έκανα διαφορετικά έχοντας την εμπειρία αυτή;».

Ανακαλύπτοντας τον άλλο εαυτό μας
Είναι αλήθεια: 

Η αποτυχία, ακόμη και μικρή, δίνει μεγάλο πλήγμα στο ναρκισσισμό μας. Εκλύει μια δύναμη αυτοκαταστροφική. Για μερικούς ανθρώπους, κάποιες εξετάσεις που δεν πέρασαν, μία δουλειά που δεν τους «βγήκε», μία σχέση που έληξε άδοξα, ισοδυναμεί με καταστροφή και ακρωτηριασμό του Εγώ τους, γιατί πλήττεται η εικόνα τελειότητας, υπερεπάρκειας, υπερδύναμης που έχουν για τον εαυτό τους.

«trial and error» Κι όμως, η «αποτυχία» μπορεί να αποβεί μία εμπειρία ιδιαίτερα ωφέλιμη για εμάς. Αυτό δεν είναι διδακτισμός. 

Η αποτυχία είναι ένας τρόπος να λύνουμε προβλήματα με την τεχνική «trial and error» (δοκιμή και λάθος). 

Μπαίνουμε σε μία κατάσταση επείγουσας ανάγκης και υπό την πίεσή της αναγκαζόμαστε να γίνουμε πιο δημιουργικοί, να επιστρατεύσουμε τις βαθύτερες δυνάμεις μας και να ανακαλύψουμε νέους τρόπους δράσης όταν οι παλιοί αποδεικνύονται ανεπαρκείς. 

Κανείς δεν μπορεί να αποφύγει τις «κακοτοπιές» στη ζωή. Κανείς δεν είναι τέλειος, αλάνθαστος, αγαπητός και επιθυμητός σε όλους, με μία λέξη άτρωτος. 

Οι αποτυχίες μάς φέρνουν σε επαφή με τα όρια του εαυτού μας, αλλά και με δυνατότητες που ποτέ δεν υποψιαζόμαστε ότι είχαμε. Δίνει το έναυσμα για να σκεφτούμε ότι τελικά μπορούμε να είμαστε και κάτι άλλο από αυτό που πιστεύαμε έως σήμερα. Ακόμη κι αν πιστεύαμε ότι βρισκόμαστε στο «σωστό» για εμάς δρόμο, μπορεί να ανακαλύψουμε μετά από μία «ήττα» ότι υπάρχουν μέσα μας εφόδια για κάτι τελείως διαφορετικό. «Μπορώ να είμαι και κάποιος άλλος»: Σε αυτή τη διαπίστωση κρύβεται η δύναμη για να ξεκινήσουμε κάτι καινούργιο.
Αυτό που έχει σημασία είναι να δώσουμε ένα νόημα σε ό,τι συνέβη
Η αλήθεια μάς λυτρώνει
Η αποτυχία δεν έρχεται πάντα κάνοντας θόρυ­βο και γκρεμίζοντας τα πάντα στο πέρασμά της. Πολλές φορές είναι σιωπηλή και προσπαθεί να περάσει απαρατήρητη. 

Το πρώτο βήμα για να μην πάνε χαμένες οι ευκαιρίες που κρύβει μια αποτυχία είναι να αναγνωρίσουμε και να παρα­δεχτούμε ότι απο­τύχαμε, ότι δηλαδή δεν έχει πια νόημα να προσπαθούμε για να κατα­φέρουμε κάτι. 

Όποιος γραπώνεται με νύχια και με δόντια σε μια «τελειωμένη» σχέση, όποιος δεν θέλει να δει ότι τα επαγγελματικά του σχέδια δεν ευοδώνονται, όποιος προσπαθεί με το αλκοόλ, το φαγητό, την πολλή δουλειά να κάνει ότι δεν βλέπει, στερεί από τον εαυτό του την ευκαιρία να επωφεληθεί από τα λάθη, τις ατυχίες, τα στραβοπατήματά του.

Λουίζα Βογιατζή - Συμβουλευτική ψυχολόγος.
vita.gr
antikleidi

Φιλοξενία: Το Χαμομηλάκι

ΛΑΘΟΣ συμβουλές που δίνουμε στα παιδιά μας για την επιτυχία

Όλοι οι γονείς θέλουμε τα παιδιά μας να πετύχουν στη ζωή, γι’ αυτό και τα διδάσκουμε στάσεις που εμείς πιστεύουμε ως γονείς ότι θα τα βοηθήσουν να φτάσουν τους στόχους τους. 

Παιδιά Επιτυχία

6 PIECES OF BAD ADVICE WE GIVE OUR KIDS

Εντούτοις, πολλές ευρέως χρησιμοποιούμενες θεωρίες πάνω σε αυτό το ζήτημα τελικά αποδεικνύονται αντιπαραγωγικές: μπορεί να παρέχουν ικανοποιητικά αποτελέσματα βραχυπρόθεσμα, αλλά τελικά οδηγούν σε επαγγελματική εξουθένωση και μικρότερη επιτυχία. 
Εδώ συγκεντρώσαμε κάποιες από τις χειρότερες συμβουλές που μπορούμε να δώσουμε στα παιδιά μας σχετικά με την επιτυχία και τι θα μπορούσαμε να επιλέξουμε για να τις αντικαταστήσουμε με κάτι καλύτερο.

1. Επαναλαμβάνουμε στα παιδιά μας: Εστιάστε στο μέλλον. Να έχετε το νου σας στο «βραβείο».
Αντί αυτού, είναι προτιμότερο να πούμε: Ζήστε (ή εργαστείτε) στο παρόν
Ο νους μας έχει την τάση να ταξιδεύει περίπου το 50% του χρόνου κατά τον οποίο είμαστε ξύπνιοι. Όποιος συνεχώς προσπαθεί να εστιάσει στο μέλλον- καλοί βαθμοί ή εισαγωγή στο πανεπιστήμιο- είναι επιρρεπής σε μεγαλύτερο φόβο και άγχος. 
Αν και το άγχος μπορεί να είναι και δημιουργικό, το χρόνιο στρες βλάπτει την υγεία μας, όπως και άλλους σημαντικούς παράγοντες επιτυχίας, δηλαδή την προσοχή, τη μνήμη και κατ’ επέκταση την απόδοσή μας.

Τα παιδιά αποδίδουν καλύτερα και νιώθουν πιο ευτυχισμένα, όταν μαθαίνουν πώς να μένουν στο παρόν. Κι όταν αυτό συμβαίνει, μπορούν να μάθουν γρηγορότερα, να σκεφτούν δημιουργικά και να επιλύσουν προβλήματα ευκολότερα. Οι έρευνες μάλιστα υποδεικνύουν ότι μέσω της ευτυχίας μπορούμε να γίνουμε 12% πιο παραγωγικοί. Τα θετικά συναισθήματα μάς κάνουν επίσης ανθεκτικούς στο στρες, βοηθώντας μας να ξεπεράσουμε γρηγορότερα τα εμπόδια που σίγουρα θα συναντήσουμε.

Βεβαίως και είναι καλό να έχουν τα παιδιά στόχους, για τους οποίους να εργάζονται. Αλλά αντί να τα ενθαρρύνουμε να εστιάζουν συνεχώς στο επόμενο βήμα, ας τα βοηθήσουμε να μείνουν συγκεντρωμένα και σε αυτό που κάνουν εκείνη τη στιγμή.

2. Συμβουλεύουμε τα παιδιά μας: Το στρες είναι αναπόφευκτο· πρέπει να πιέζετε τον εαυτό σας
Ενώ είναι προτιμότερο να τους λέμε: Μάθετε να χαλαρώνετε, όταν το έχετε ανάγκη
Τα παιδιά βυθίζονται στο άγχος σε όλο και μικρότερες ηλικίες. Το ανησυχητικό μάλιστα είναι ότι αρχίζουν να καταγράφονται μέχρι και περιστατικά απόπειρας αυτοκτονίας.

Ο τρόπος που εμείς οι ενήλικες ζούμε την καθημερινότητά μας επικοινωνεί στα παιδιά πως το στρες είναι αναπόφευκτο κομμάτι της ζωής. Συνήθως ζούμε τις μέρες μας μέσα σε ένα συνεχές άγχος και υπερδιέγερση για να τα προλάβουμε όλα και τα βράδια επιλέγουμε το αλκοόλ ή υπνωτικά χάπια για να καταφέρουμε να χαλαρώσουμε. Αυτό όμως δεν αποτελεί πρότυπο για τα παιδιά.

Εδώ συστήνουμε οι γονείς να διδάσκουν στα παιδιά τους δεξιότητες που θα τα κάνουν ανθεκτικότερα μπροστά σε στρεσογόνα γεγονότα. Αν και δεν μπορούμε να αλλάξουμε τις απαιτήσεις της καθημερινότητας, μπορούμε να χρησιμοποιούμε τεχνικές, όπως ο διαλογισμός, η γιόγκα και οι βαθιές αναπνοές για να αντιμετωπίσουμε καλύτερα την πίεση. 
Τέτοια εργαλεία θα φανούν χρήσιμα στα παιδιά σας για την υπόλοιπη ζωή τους.

3. Τους υπενθυμίζουμε: Να ασχολείστε συνεχώς με κάτι
Ενώ είναι προτιμότερο να τους λέμε: Να μπορείτε και να διασκεδάζετε κάνοντας απολύτως τίποτα
Ακόμα και στον ελεύθερο χρόνο, οι άνθρωποι στις Δυτικές κοινωνίες τείνουν να εκτιμούν περισσότερο τα έντονα συναισθήματα, όπως ο ενθουσιασμός, παρά τα ήπιας έντασης συναισθήματα, όπως η γαλήνη (το αντίθετο συμβαίνει στις χώρες της Δυτικής Ασίας.). 
Δεν λέμε ότι είναι λάθος ο ενθουσιασμός, η διασκέδαση και η αναζήτηση νέων εμπειριών. 
Αλλά κάποιες φορές το στρες και η αδρεναλίνη εξουθενώνει τον οργανισμό μας, ενεργοποιώντας συνεχώς την απόκριση μάχης ή φυγής. 
Έτσι, τα παιδιά καταλήγουν να ξοδεύουν όλη τους την ενέργεια σε τέτοιες δραστηριότητες το σαββατοκύριακο, αφήνοντας τα με λιγότερους πόρους, όταν επιστρέφουν στο σχολείο.

Επιπλέον, οι έρευνες δείχνουν ότι ο εγκέφαλός μας τείνει να εφευρίσκει έξυπνες ιδέες, όταν δεν είναι απόλυτα συγκεντρωμένος, όπως ας πούμε όταν κάνουμε μπάνιο. Δεν χρειάζεται να μπλοκάρουμε λοιπόν τη σκέψη των παιδιών μας. Γιατί τα παιδιά έχουν την ικανότητα να μετατρέψουν κάθε κατάσταση σε μια θαυμάσια ευκαιρία για παιχνίδι, όπως όταν περιμένουν σε έναν προθάλαμο ή όταν περπατούν.

Μπορούν επίσης να διαλέξουν την ανάγνωση ενός βιβλίου ή απλά τη χαλάρωση κάτω από ένα δέντρο στον κήπο, χαζεύοντας τον ουρανό. Όλα αυτά τους επιτρέπουν να προσεγγίσουν ένα πιο γαλήνιο, ήρεμο τόπο στο νου τους και μέσω αυτού να γίνουν δημιουργικά. 

Το κλειδί λοιπόν είναι να μην το παρακάνουμε με τις δραστηριότητες και το αυστηρό πρόγραμμα στον ελεύθερο χρόνο τους, γιατί ακόμα και η ονειροπόληση είναι σημαντική για την ανάπτυξή τους.

4. Λέμε στα παιδιά: Εστιάστε και παίξτε με τα δυνατά σας σημεία
Αντί αυτού, είναι προτιμότερο να πούμε: Κάντε λάθη και μάθετε να αποτυγχάνετε
Οι γονείς θέλουν να αναγνωρίζουν τα δυνατά σημεία των παιδιών τους και να προσδιορίζουν τις δραστηριότητές τους σύμφωνα με αυτές. Λένε ότι ένα παιδί τα πάει καλά στα μαθηματικά ή έχει καλλιτεχνική τάση. 
Αλλά έρευνα του πανεπιστημίου του Stanford τονίζει ότι αυτός ο τρόπος στην ουσία παγιδεύει το παιδί σε μια ορισμένη περσόνα, απομακρύνοντάς το από οτιδήποτε καινούριο θα μπορούσε να δοκιμάσει.

Όταν ένα παιδί επαινείται κυρίως για τις αθλητικές του ικανότητες, για παράδειγμα, είναι λιγότερο πιθανό να θελήσει να βγει από τη ζώνη άνεσής του και να δοκιμάσει να μάθει σκάκι. Και αυτό ακριβώς είναι που θα το κάνει στο μέλλον αγχωτικό και καταθλιπτικό, όταν έρθει σε επαφή με την αποτυχία. Γιατί; Μα γιατί πιστεύει ότι είναι τόσο καλό, που αν συναντήσει εμπόδια σε ένα δεδομένο πεδίο, αυτό τελικά αποκαλύπτει ότι δεν ήταν και τόσο καλό.

Όμως ο εγκέφαλός μας είναι προγραμματισμένος να μαθαίνει νέα πράγματα. Κι αυτό συμβαίνει μέσα από τα λάθη. Αντί λοιπόν να εστιάζετε στα δυνατά σημεία του παιδιού σας, διδάξτε τα ότι μπορούν να μάθουν ο,τι θέλουν, αρκεί να προσπαθούν.

5. Συμβουλεύουμε τα παιδιά: Μάθετε τις αδυναμίες σας και γίνετε σκληρότεροι
Ενώ είναι προτιμότερο να πούμε: Να φέρεστε πάντα καλά στον εαυτό σας
Τείνουμε επίσης να πιστεύουμε ότι η κριτική είναι σημαντικό μέρος της αυτοβελτίωσης. Αλλά αν και η αυτεπίγνωση είναι σημαντική, οι γονείς συχνά διδάσκουν τα παιδιά τους να είναι επικριτικά με τον εαυτό τους. Αν για παράδειγμα, ένας γονέας πει ότι το παιδί του χρειάζεται να είναι πιο κοινωνικό, τότε εκείνο μπορεί να το εσωτερικεύσει σαν κριτική για το ότι είναι εσωστρεφές.

Αλλά οι έρευνες μας δείχνουν ότι αυτό είναι ουσιαστικά σαμποτάζ στον εαυτό τους. Καταλήγουν να εστιάζουν στα μειονεκτήματά τους, μειώνοντας έτσι την αυτοπεποίθησή τους. Φοβούνται την αποτυχία και αδυνατούν έτσι να λάβουν αποφάσεις. Γίνονται πιο αγχωτικά και μελαγχολικά.

Γι’ αυτό και δουλειά των γονιών είναι να ενθαρρύνουν τα παιδιά τους να αναπτύξουν την αυτό- ενσυναίσθηση, ώστε να μάθουν να φέρονται στον εαυτό τους, όπως σε ένα καλό φίλο. 
Αυτό δε σημαίνει ότι πρέπει να γίνουν υποχωρητικά και συνεχώς επιεικείς με τα πάντα, αλλά ότι δεν χρειάζεται να αυτομαστιγώνονται. 
Ένα ντροπαλό παιδί με αυτό- ενσυναίσθηση θα πει στον εαυτό του ότι δεν είναι κακό να νιώθει ντροπή κάποιες φορές και ότι η προσωπικότητά του δεν είναι απλά τόσο εξωστρεφής όσο άλλων παιδιών. Αυτό δεν είναι μειονέκτημα, αλλά αν εκείνο το θελήσει, μπορεί να θέσει στο μέλλον μικρούς στόχους, ώστε να γίνει λίγο πιο κοινωνικό.

6. Συμβουλεύουμε τα παιδιά μας: Ο κόσμος είναι ανταγωνιστικός, οπότε πρέπει να αγωνιστείτε σκληρά
Ενώ είναι προτιμότερο να πούμε: Να μάθετε να δείχνετε κατανόηση και ενσυναίσθηση, όταν χρειάζεται
Η έρευνα δείχνει ότι από την παιδική μας ηλικία και μετά, οι κοινωνικοί δεσμοί μας είναι οι σημαντικότεροι προβλεπτικοί παράγοντες της υγείας, της ευτυχίας, ακόμα και της μακροβιότητας. Οι θετικές σχέσεις με τους άλλους είναι απαραίτητο κομμάτι της ψυχικής ευεξίας, κάτι που επηρεάζει άμεσα τις δεξιότητες και τις δυνατότητες επιτυχίας μας. 
Και φυσικά, όταν μας συμπαθούν, έχουμε μεγαλύτερες πιθανότητες να επιτύχουμε. Γι’ αυτό, αν είμαστε ενσυναισθητικοί με τους γύρω μας και δημιουργούμε υποστηρικτικές σχέσεις αντί να στρεφόμαστε μόνο στον εαυτό μας, μακροπρόθεσμα κερδίζουμε από αυτό.

Τα παιδιά είναι ενσυναισθητικά και συμπονετικά με αυθόρμητο και φυσικό τρόπο. Επομένως, είναι καλή ευκαιρία να ενθαρρύνουμε αυτά τα φυσικά τους ένστικτα να νοιάζονται για συναισθήματα των άλλων ανθρώπων και να μπαίνουν, όταν χρειάζεται, στη θέση των άλλων.

Είναι αλήθεια ότι ο κόσμος είναι σκληρός. Αλλά θα γινόταν λιγότερο, αν δίναμε λιγότερη έμφαση στον σκληρό ανταγωνισμό και δίναμε προτεραιότητα στην ευγενική συμβίωση.

Emma Seppala, Ph.D., Ερευνήτρια στο Πανεπιστήμιο του Stanford

enallaktikidrasi