Καλή Παναγιά!!

Ἐκλαμπροτέρα οὐρανῶν, φωτὸς καθαρωτέρα, 

Χαῖρε Νύμφη Ἀνύμφευτε.
Τῶν οὐρανίων στρατιῶν, πασῶν ἁγιωτέρα, 

Χαῖρε Νύμφη Ἀνύμφευτε.

 Χαμομηλάκι

Καλή Παναγιά !

Καλή Παναγιά!

Πόσο μου αρέσει αυτή η Ευχή!
Πόσο όμορφη είναι!

Είναι Αγιορείτικη Ευχή.
Οι μοναχοί του Αγίου Όρους τιμούν την Κυρά τους.

Τί θα πει όμως «Καλή Παναγιά»;
Υπάρχει και κακή Παναγιά;

Όχι, δεν υπάρχει κακή Παναγιά. Μη σας μπαίνουν τέτοιες ιδέες. Ευφυολογήματα για εξυπνακίστικες ατάκες.
Όπως δεν υπάρχουν κακά Χριστούγεννα.
Όπως δεν υπάρχει κακό Πάσχα.

Καλή Παναγιά, θα πει: Να είναι καλή η περίοδος μέχρι τον Δεκαπενταύγουστο, την μέρα που τιμούμε την Παναγία μας.
Αυτό θα πει.

Ο Άγιος Παΐσιος και άλλοι  σύγχρονοι Πατέρες, δίνουν την εξής  απάντηση: Όταν οι πιστοί λένε την ευχή «Καλή Παναγιά», ο όρος Παναγιά, δεν αντιστοιχεί στο πρόσωπο της Θεομήτορος, αλλά στην περίοδο του «Δεκαπενταύγουστου», με κατάληξη την ημέρα του εορτασμού της κοιμήσεως της Θεοτόκου. Κατά συνέπεια, είναι σαν να λέμε «Καλό Δεκαπενταύγουστο» (Καλό Πάσχα του καλοκαιριού), ή καλή μικρή Σαρακοστή! Η  ευχή  λοιπόν «Καλή Παναγιά» σημαίνει: «Καλό ταξίδι στις αρχές του ονείρου που θα βρει απάγκιο τον Δεκαπενταύγουστο!» Και κατά τον Άγιο Παΐσιο «Καλή Παναγιά» πάει να πει, με το καλό να συναντήσουμε στους ναούς  την Παναγιά που έχει βγει για να  βρει και να παρηγορήσει τους αναγκεμένους!.

Φιλοξενία: Το Χαμομηλάκι

Η Παναγιά και το 1821

Ο θρυλικός Γέρος του Μωριά, ο αρχιστράτηγος του Ξεσηκωμού, Θεόδωρος Κολοκοτρώνης αναφέρει στα απομνημονεύματά του ότι πολλοί αγωνιστές δείλιαζαν μπροστά στην προοπτική της Τριπολιτσάς, ενώ αρκετοί οπλαρχηγοί τους είχαν εγκαταλείψει.
Τότε εισήλθε στην εκκλησία της Παναγίας στο Χρυσοβίτσι, έκανε τον σταυρό του και φίλησε την εικόνα της λέγοντας δακρυσμένος «Παναγιά μου, βοήθησε και τούτη τη φορά τους Έλληνες να ψυχωθούν». Στη συνέχεια βγήκε από την εκκλησία και βροντοφώναξε στα παλληκάρια του την πασίγνωστη φράση «Ο Θεός υπέγραψε τη λευτεριά της Ελλάδος και δεν θα πάρει πίσω την υπογραφή Του».

Η εικόνα της Παναγίας στη Μονή Προυσού με αργυρόχρυση επένδυση -
τάμα του αρχιστράτηγου Γεώργιου Καραϊσκάκη

Την Ευζωνική στολή, έτσι όπως την ξέρουμε σήμερα, τη βλέπουμε, σε πίνακες της περιόδου της Τουρκοκρατίας (1453-1821), να τη φορούν οι αρματωλοί και οι κλέφτες. Ο τσολιάς, με την φουστανέλα και το τσαρούχι, γίνεται σύμβολο της Εθνεγερσίας. Μετά την Επανάσταση του 1821 η στολή του Εύζωνα καθιερώνεται επίσημα σαν Εθνική ενδυμασία όλων των οπλαρχηγών και αγωνιστών της επαναστάσεως.

Το Χαμομηλάκι

Η Παναγία και τα τραγούδια της - Τραγούδια σαν προσευχή

Τραγούδια απ´όλη την Ελλάδα που μιλούν για τη ζωή της Παναγιάς,
τη Γέννηση του Χριστού, το θρήνο της στη Σταύρωση του γιου της, την Κοίμησή της.

Που μιλούν για τη συμπαράστασή της σε διάφορες δύσκολες ώρες του έθνους μας, για τον κύκλο της ζωής στη γέννηση, στο γάμο, στο θάνατο.
Προσευχές, επικλήσεις, δίστιχα βγαλμένα μέσα από τον καθημερινό βίο.

Ω! Παναγιά Γαλατζανή βλέπε τα ταματάκια

γιατί έχει θάλασσα χαρές μα πιο πολλά φαρμάκια.

Δώστους Παναγιά κουράγιο

ώσπου νά’ρθουν στο μουράγιο

Χαλίκια γκριζογάλανα στο πέλαγος κοιμίζουν

και στ’ ακρογιάλια του νησιού βαρκούλες αρμενίζουν

Γειά σου ναύτη παλικάρι και χαρά’στη θα σε πάρει

Στα βράχια τις ακρογιαλιές τα χρόνια μου περνούσα

θαλασσοπούλια πέταγαν και με παρηγορούσαν

Το Αιγαίου κι αν γριεύει το ναυτάκι το μαγεύει

το ναυτάκι το μαγεύει το Αιγαίο κι αν γριεύει

Παραδοσιακό Δωδεκανήσων

«Την Παναγιά παρακαλώ και λέω τση να ραίνει

με τη ντροσά του ουρανού όλη την οικουμένη.

Την Παναγιά παρακαλώ βάλσαμο να σταλάζει

στου πονεμένου την καρδιά που βαριαναστενάζει.

Την Παναγιά παρακαλώ και τση ζητώ τη χάρη

στου καθενούς τη σκοτεινιά να φέγγει σα φεγγάρι»

απειραθίτικα δίστιχα από τη Νάξο

«Έλα Παναγιά μου, σώσε,

νουν και λογισμόν με δώσε,

νουν και λογισμόν και γνώση

και γλυτσά φωνήν καμπόσην

να θυμούμαι τα τραγούδια τα

παλιά και τα καινούργια»

δημοτικό τραγούδι Ρόδου

Νανουρίσματα:

«Ο ύπνος στα ματάκια του κι η γειά στην κεφαλή του

κι η Παναγία κι ο Χριστός να ‘ναι πάντα μαζί του»

Σάμος

«Κοιμήσου μες στην κούνια σου και στα παχιά πανιά σου

η Παναγιά η Δέσποινα να είναι συντροφιά σου»

Νάξος

Του γάμου:

«Νύφη μου τριαντάφυλλο, κούκλα μου στολισμένη

σου εύχομαι στην Παναγιά, να ‘σαι στερεωμένη.

Όσα καλοπατήματα μ´ εβγάλαν στην αυλή σου

τόσες φορές η Παναγιά να βλέπει το κορμί σου»

Κως

Της αγάπης:

«Χριστέ μου, δώσ’ μου υπομονή και Παναγιά ελπίδα

να ζήσω να την ξαναδώ την εύμορφή μου ελπίδα»

Πάρος

Ιδού και μερικά που επικαλούνται την Παναγία για να της ζητήσουν βοήθεια ή να τη δοξολογήσουν:
«Ω Παναγιά μου, Τηνιακιά, με τα πολλά καντήλια

γιάτρεψε το παιδάκι μου, να σου τα κάμω χίλια»

για τη Μεγαλόχαρη της Τήνου

«Το ταπεινό εκκλησάκι Σου, μητέρα του Θεού μας

μας παίρνει την ψυχή μας, μας κλέβει και το νου μας.

Ανήμερα στη χάρη Σου πλήθη το πλημμυρίζουν

στα εννιάμερα της Παναγιάς σαν Σε πανηγυρίζουν»

για την Αγία Θαλασσινή της Άνδρου

«Κυρά-Φανερωμένη μου, του Λευκαδίτη σκέπη

χαρά στον που σε προσκυνά, χαρά στον που σε βλέπει

σεμνή Παρθένο να κρατάς στ’ απέριττο θρονί σου

το γιόκα σου τον ακριβό και το μονογενή σου»

για τη Φανερωμένη Λευκάδας

«Είναι μικρό, φτωχό το κλησιδάκι σου

μα η χάρις σου είναι άπειρη κι ατέλειωτη.

Ατέλειωτα, ως το ρεύμα της πηγής σου,

που χύνεται και χύνεται

κι από κοντά αθόρυβα

παράδοξα το ρεύμα σου πληθύνεται.

Είθε και στην καρδιά μου, που έχει στραγγιχτεί,

να δώσει ζωή και δύναμιν η χάρις σου»

για την Παναγιά του Ντομάν στη Σκιάθο

MUSICHEAVEN
M-DIAMANTOPOULOU
topoi kai tropoi