«Δεν ντρέπεσαι που κάνεις σαν μωρό;»

Όταν προκαλούμε ντροπή στα παιδιά – Το τοξικό αποτέλεσμα…

«Μην συμπεριφέρεσαι σαν χαζό»

«Είσαι τόσο άτακτος, τόσο ανώριμος, τόσο ανεύθυνος, τόσο… τόσο…τόσο…»

🌼Αλήθεια, θα μας άρεσε, αν οι άλλοι μας συμπεριφέρονταν έτσι;🌼

Φράσεις που χρησιμοποιούνται σαν ένα αποτελεσματικό εργαλείο για να αλλάξει μια συμπεριφορά, ή μήπως έχουν καταστρεπτικές συνέπειες στη ψυχοσύνθεση των παιδιών;

Στην πραγματικότητα, όταν οι γονείς χρησιμοποιούν σχόλια που προκαλούν ντροπή στα παιδιά ή υποτιμητικά συναισθήματα, μπορούν να δουν τη συμπεριφορά των παιδιών στιγμιαία να αλλάζει με σκοπό να τους ευχαριστήσουν.

Αυτό ωστόσο συμβαίνει με ένα βαρύ τίμημα.

Τα αρνητικά συναισθήματα εσωτερικεύονται, δημιουργούν αρνητική εικόνα του εαυτού και το χειρότερο, εσωτερικές πληγές που μπορεί να μη γιατρευτούν ποτέ!

Μπορεί το αίσθημα της ντροπής να έχει ένα γρήγορο και συχνά αποτελεσματικό τρόπο επίδρασης στη συμπεριφορά, κρύβει όμως μία παγίδα. Εστιάζει στη συμπεριφορά και όχι στο άτομο πίσω από αυτήν.

Χρησιμοποιείται για να κερδίσουμε τη γρήγορη συμμόρφωση του παιδιού και όχι για να κατανοήσουμε, να διδάξουμε, να καθοδηγήσουμε την καλύτερη συμπεριφορά – κάτι που σαφέστατα χρειάζεται περισσότερο χρόνο και προσπάθεια.

Το τοξικό αποτέλεσμα της ντροπής…
Τα λόγια, οι λέξεις, οι φράσεις που χρησιμοποιούν οι γονείς όταν απευθύνονται στα παιδιά έχουν τεράστια επίδραση στην εικόνα που δημιουργούν για τον εαυτό τους από τα πρώτα χρόνια κιόλας της ζωής τους.

Με άλλα λόγια, βλέπουν τον εαυτό τους όπως τους βλέπουν οι γονείς και τα κοντινά τους πρόσωπα.
Όταν τα παιδιά ακούν συνέχεια πόσο «κακά», «χαζά», «ανώριμα» είναι και μάλιστα συχνά μπροστά σε άλλους, εσωτερικεύουν το μήνυμα και δημιουργούν την ανάλογη αντίληψη για τον εαυτό τους η οποία θα καθορίσει και τη συμπεριφορά τους στο παρόν και στο μέλλον.

Έτσι, ένα παιδί που έχει πιστέψει πως είναι κακό, θα έχει και κακή συμπεριφορά.

Αυτό με τη σειρά του μπορεί να κάνει τον γονιό να θελήσει να προκαλέσει ακόμη περισσότερη ντροπή για να ελέγξει τη συμπεριφορά του παιδιού.

Επομένως, η ντροπή δεν μειώνει επί της ουσίας τη συμπεριφορά που θέλουν να αλλάξουν οι γονείς, αλλά το ίδιο το παιδί.
Έρευνες δείχνουν πως τα άτομα που έχουν νιώσει ντροπή και υποτίμηση από τους γονείς, είναι πιο πιθανό να είναι επιθετικά και συχνά επιδεικνύουν αυτοκαταστροφικές συμπεριφορές.

Επίσης, το καλά εδραιωμένο συναίσθημα της ντροπής προκαλεί παραίτηση από σχέσεις, απομόνωση, άγχος, φόβο, κατάθλιψη, και προκειμένου να αντισταθμιστεί, συχνά το άτομο εμφανίζει εκφοβιστική και υποτιμητική συμπεριφορά προς άλλους, τελειομανία σε ακραίο βαθμό, ακόμη και τάση σε ψυχικές ασθένειες.

Τι μπορούν να κάνουν οι γονείς;
Αρχικά οι γονείς είναι σημαντικό να αντιληφθούν πως όταν ντροπιάζουν ή υποτιμούν τα παιδιά, στην πραγματικότητα πράττουν λεκτική κακοποίηση με ανυπολόγιστες συνέπειες στον συναισθηματικό τους κόσμο.

Πρέπει να θυμούνται πως ακόμα και αν δουν μια προσωρινή συμμόρφωση, κερδίζουν μια μάχη αλλά χάνουν τον πόλεμο.
Ο ρόλος του γονιού είναι να παρέχει ασφάλεια, αποδοχή, κατανόηση και να συμπεριφέρεται με σεβασμό. Να καθοδηγεί και να διδάσκει με το παράδειγμά του έτσι ώστε το παιδί να μαθαίνει μέσα από αυτό τι πρέπει να βελτιώσει.

Όταν συμβαίνει αυτό, τότε το παιδί θα εξελιχθεί σε έναν υγιή συναισθηματικά ενήλικα, που θα σέβεται τόσο τον εαυτό του όσο και τους άλλους γύρω του.
Ο χρυσός και απλός κανόνας που πρέπει να τηρείται απέναντι στα παιδιά, είναι να τους συμπεριφερόμαστε όπως θα θέλαμε οι άλλοι να συμπεριφέρονται σε εμάς!

Ελένη Σίγκου για Parentshelp.gr

Φιλοξενία: Το Χαμομηλάκι

Όταν κάποιος σας φέρεται άσχημα... / Μαθήματα ζωής για μας και τα παιδιά μας

... έχετε τρεις επιλογές: να αντιδράσετε έξυπνα, να αφήσετε το συναίσθημα να σας καταβάλει, ή να αντιδράσετε επιθετικά.

Όταν ένα άτομο που σας φέρεται άσχημα ανήκει στο στενό σας κύκλο, θα πρέπει να του ξεκαθαρίσετε ότι, αν δεν αλλάξει συμπεριφορά, θα πρέπει να βάλετε την ευεξία σας πάνω απ’ όλα και θα αρχίσετε να το αποφεύγετε. 

Όταν κάποιος σας φέρεται άσχημα, έχετε τρεις επιλογές: να αντιδράσετε έξυπνα, να αφήσετε το συναίσθημα να σας καταβάλει, ή να αντιδράσετε επιθετικά.

Δεν είναι εύκολο να αντιμετωπίσετε αυτές τις συναισθηματικά έντονες καταστάσεις επειδή ενεργοποιούν πολύ συγκεκριμένες περιοχές του εγκεφάλου.

Παραδείγματος χάρη, όταν κάποιος σας φέρεται άσχημα ή σας απειλεί, περιοχές όπως ο προμετωπιαίος φλοιός, η αμυγδαλή, ο φλοιός του προσαγωγίου, και ο νησιωτικός φλοιός ενεργοποιούνται για να αντιδράσουν σε μία κατάσταση. 

Αυτές οι περιοχές συνδέονται με το ένστικτο της επιβίωσης και συχνά μας οδηγούν να αντιδράσουμε επιθετικά ή να φύγουμε μπροστά σε μια απειλητική κατάσταση.

Θα πρέπει να διαχειρίζεστε αυτές τις καταστάσεις με συναισθηματική νοημοσύνη. Με αυτόν τον τρόπο, ούτε ο φόβος ούτε ο θυμός θα μπορέσουν να καθορίσουν τον τρόπο αντίδρασής σας.

1. Δίνω την άδεια στον εαυτό μου να θυμηθεί ποιος/α είμαι και τι αξίζω
Όταν κάποιος σας απειλεί, ξεπερνά τα όρια της αποδεκτής συμπεριφοράς. Πράγματα όπως η περιφρόνηση, τα σκληρά λόγια, η ταπείνωση, και τα ψέματα, παραβιάζουν την αίσθηση της αυτοεκτίμησής μας.

Όταν περνάτε τέτοιες καταστάσεις, αισθάνεστε να σας επιτίθενται επειδή η αυτοαντίληψη, η αυτοεκτίμηση, και η προσωπική σας ακεραιότητα, πράγματα που χτίζονται δύσκολα, υπονομεύονται.

Αν σας πει κάποιος ότι “δεν είσαι καλός/η για τίποτα”, το τελευταίο πράγμα που πρέπει να κάνετε είναι να θυμώσετε ή να το πιστέψετε.

Το πρώτο βήμα είναι να μη λαμβάνετε τις απόψεις και τις αντιλήψεις των άλλων ως δεδομένα. Θα πρέπει να θυμάστε ότι είστε ικανοί/ες να κάνετε οτιδήποτε βάλετε στο μυαλό σας. Σύμφωνα με αυτή τη μελέτη, μια δυνατή αυτοεκτίμηση είναι ένα θεμελιώδες κομμάτι για την ευεξία σας και δε θα πρέπει να αφήνετε κανέναν να την επηρεάζει.
Αυτό που λέει κάποιος για εσάς ΔΕΝ σας καθορίζει. Έτσι, μην αφήσετε την αντίληψη ενός άλλου ατόμου να διαταράσσει την εσωτερική σας ισορροπία.

2. Δίνω άδεια στον εαυτό μου να περιορίσει την επιθετικότητά του
Φέρτε στο μυαλό σας την παρακάτω εικόνα: ένα χρυσό δακτυλίδι αιωρείται γύρω σας, σαν σωσίβιο. Είναι αυτό που σας βοηθά να επιβιώσετε σε διάφορες πτυχές της ζωής σας, με την οικογένεια, τη δουλειά, το σχολείο, κ.λπ..

Είναι αυτό που σας συντηρεί, η καθημερινή δύναμη η οποία σας βοηθά να συνεχίσετε. Αλλά, μια ωραία μέρα, κάποιος έρχεται και σας πλησιάζει πολύ.
Έρχεται από πίσω σας με μια μεγάλη βελόνα στραμμένη προς το σωσίβιό σας, θέλοντας να το τρυπήσει.
Μετά από αυτό νιώθετε να βουλιάζετε.

Μην αφήσετε να συμβεί κάτι τέτοιο. Έχετε κάθε δικαίωμα να το αποτρέψετε, να αμυνθείτε, να θέσετε όρια στο τι επιτρέπεται και τι όχι.
Πρόκειται για αρχή της πνευματικής υγείας: αν σας ενοχλεί κάτι, αντιδράστε και αμυνθείτε.
Πάνω απ’ όλα, μην αφήσετε κανέναν να σας πλησιάσει με σκοπό να σας πληγώσει.

3. Επιτρέπω στον εαυτό μου να είναι δυναμικός
Όταν κάποιος σας φέρεται άσχημα, τότε αναλαμβάνουν δράση τα συναισθήματα, προκαλώντας μια αντίδραση φόβου ή θυμού. 

Αυτά τα δύο συναισθήματα παρακάμπτουν εντελώς τις λογικές περιοχές του εγκεφάλου, εμποδίζοντάς σας να μιλήσετε με κουράγιο και σοφία.

Πρώτα απ’ όλα, θα πρέπει να ηρεμήσετε ώστε να μπορέσετε να μιλήσετε με δυναμικότητα. Σύμφωνα με μια έρευνα που διεξήχθη από το Πανεπιστήμιο του Santander στην Κολομβία, η δυναμικότητα είναι μια απαραίτητη κοινωνική δεξιότητα προκειμένου να μπορέσετε να εκφραστείτε σωστά και με ενσυναίσθηση ώστε να χτίσετε δεσμούς με άλλα άτομα.

Φανταστείτε ένα παλάτι, ένα λευκό δωμάτιο με ανοιχτά παράθυρα μέσα από το οποίο εισέρχεται ένα γαλήνιο φως. Μπείτε μέσα και αναπνεύστε. Τίποτα απ’ όσα λένε ή κάνουν οι άλλοι δε θα πρέπει ποτέ να σας κάνει να ξεχάσετε ποιοι/ες είστε και τι αξίζετε.

Όταν νιώθετε αρκετά ήρεμοι/ες, πείτε τη γνώμη σας. Το να μιλήσετε με δυναμικά σημαίνει ότι μπορείτε να μιλήσετε με σιγουριά, αλλά και με σεβασμό, ξεκαθαρίζοντας τι θα επιτρέψετε και τι όχι.

Μιλήστε χωρίς φόβο και υπερασπιστείτε τον εαυτό σας.

4. Επιτρέψτε στον εαυτό σας να φύγει, όταν κάποιος σας φέρεται άσχημα
Όποιο άτομο σας κακομεταχειρίζεται δεν αξίζει του χρόνου και της προσοχής σας. Ειδικότερα δεν αξίζει να βρίσκεται στον κοινωνικό σας περίγυρο. Ωστόσο, ορισμένοι άνθρωποι είναι ειδικοί στη δημιουργία προβλημάτων, σκορπίζοντας την κακή διάθεση και την περιφρόνησή τους σε όσους δεν τα αξίζουν.

Παρόλα αυτά, γνωρίζετε ότι, ορισμένες φορές, τα άτομα που σας φέρονται άσχημα είναι πολύ κοντά σας: συνάδελφοι, οικογένεια, ακόμη και ο/η σύντροφός σας. Στην τελευταία περίπτωση, θα πρέπει να γνωρίζετε πως σύμφωνα με μια μελέτη του Πανεπιστημίου της Χώρας των Βάσκων, υπάρχουν πολλά είδη κακομεταχείρισης και πως δεν πονά μόνο η σωματική βία.

Άλλος ένας απαραίτητος κανόνας για την πνευματική υγεία είναι να θυμάστε ότι όσοι σας φέρονται άσχημα δε σας σέβονται, ούτε συμμερίζονται τα αισθήματά σας.
Δεν είναι τρόπος ζωής να ζείτε με τέτοια ένταση και καταστροφικές δυναμικές.

Θα πρέπει να σκεφτείτε την κατάσταση και να πάρετε μια απόφαση: να πείτε καθαρά τι επιτρέπετε και τι όχι και να προειδοποιήσετε αυτά τα άτομα πως αν συνεχίσουν αυτή τη συμπεριφορά, θα πάρετε τις αποστάσεις σας.

Η συναισθηματική σας υγεία είναι πάνω απ’ όλα.

5. Επιτρέψτε στον εαυτό σας να επουλωθεί και να δυναμώσει, όταν κάποιος σας φέρεται άσχημα

Κάποιες φορές, τα άτομα που σας πληγώνουν περισσότερο είναι τα άτομα που βρίσκονται πιο κοντά στην καρδιά σας.

Όταν ένα άτομο σημαντικό για εσάς περάσει τα όρια του σεβασμού, “σπάνε” πολλά πράγματα μέσα σας.
Ορισμένες φορές, η διατήρηση αποστάσεων δεν είναι αρκετή. Ο λόγος είναι πως η απογοήτευση είναι ακόμη εκεί και πρέπει να την επουλώσετε.

Δώστε χρόνο στον εαυτό σας. Χρειάζεται να αφιερώσετε χρόνο προκειμένου να κάνετε πράγματα που θα θρέψουν την ψυχή σας: περπάτημα, συγγραφή, ζωγραφική, ταξίδια, ή η επίσκεψη σε έναν φίλο ή μία φίλη είναι πράγματα που μπορείτε να βάλετε στο πρόγραμμά σας.

Μπορείτε να βρείτε καταφύγιο σε πολλά πράγματα, αλλά ο καλύτερος τρόπος για να επουλώσετε τις πληγές είναι να περιβάλετε τον εαυτό σας με άτομα τα οποία σας αγαπούν αληθινά και αξίζουν την αγάπη σας. Οι τοξικές σχέσεις είναι κομμάτι της ζωής (σύμφωνα με μια μελέτη του Πανεπιστημίου San Buenaventira στην Κολομβία) και θα πρέπει να μάθετε να προστατεύεστε από αυτές.

Ωστόσο, αν νιώθετε ότι δε μπορείτε να διαχειριστείτε μια κατάσταση ή ένα συναίσθημα, το καλύτερο που μπορείτε να κάνετε είναι να δείτε έναν/μία ειδικό που θα μπορέσει να σας βοηθήσει και να σας καθοδηγήσει.
Όπως υπάρχουν άνθρωποι που σας στεναχωρούν, έτσι υπάρχουν και άνθρωποι που σας αναζωογονούν και σας εμπνέουν. Αναζητήστε τους.

πηγή

Φιλοξενία: Το Χαμομηλάκι

Το παιδί δεν πρέπει να ακούει προσβολές γιατί μόνο έτσι θα μάθει να σέβεται τον εαυτό του

Έχουν περάσει πολλά χρόνια από τότε, αλλά ακόμα θυμάμαι την μητέρα μιας συμμαθήτριάς μου απ’ το σχολείο. Μπορεί να μην θυμάμαι καλά το πρόσωπό της ωστόσο την συμπεριφορά της απέναντι στην κόρη της, δεν την ξέχασα ποτέ! Και μόνο  όταν έκανα δικά μου παιδιά συνειδητοποίησα το γιατί.
Για την μαμά της, η συμμαθήτριά μου ήταν πάντα «μπουμπούνας», δεν είχε κοινωνικές δεξιότητες και δεν ήταν τόσο έξυπνη όσο η αδερφή της. Οι χαρακτηρισμοί και οι προσβολές του τύπου «Μα καλά, χαζή είσαι;» ήταν πολύ συνηθισμένες. Με τον καιρό το κορίτσι κλεινόταν όλο και περισσότερο στον εαυτό του, φοβόταν να μιλήσει και δεν είχε κανένα ίχνος αυτοπεποίθησης. Αυτού του είδους η λεκτική επίθεση την έκανε στο τέλος να νιώθει «λίγη».

Οι προσβολές πραγματικά μπορεί να επηρεάσουν αρνητικά την ψυχολογική και συναισθηματική ανάπτυξη ενός παιδιού και μελλοντικά να του δημιουργήσουν αισθήματα κατωτερότητας και να πλήξουν την αυτοπεποίθηση και την αυτοεκτίμησή του.

Το να είμαστε αυστηροί όταν πρόκειται να συνετίσουμε τα παιδιά μας είναι τελείως διαφορετικό από το να τα προσβάλλουμε.Για παράδειγμα είναι φυσιολογικό να απαιτήσουμε απ΄ το παιδί να σταματήσει να ενοχλεί ή να συμπεριφέρεται λανθασμένα. Ωστόσο το να του φωνάξουμε ή να τον χαρακτηρίσουμε με υποτιμητικά επίθετα είναι προβληματικό.

Τι θεωρείται ωστόσο ως προσβολή;

• Τα υποτιμητικά επίθετα: «Είσαι χαζό / βλαμμένο / καθυστερημένο… κ.α.»
• Ο συναισθηματικός εκβιασμός: «Με ντροπιάζεις. Απογοητεύομαι από σένα»
• Οι συγκρίσεις: «Μακάρι να έμοιαζες έστω και λίγο στην αδερφή σου»
• Η κριτική μπροστά σε όλους: «Είναι ο χειρότερος μαθητής στην τάξη του»
• Η απόρριψη: «Φύγε, δεν θέλω να σε βλέπω!»

Μπορεί αυτές οι κουβέντες να μην πονούν όσο η σωματική βία, ωστόσο τα σημάδια που αφήνουν στην ψυχοσύνθεση ενός παιδιού προκαλούν ανεπανόρθωτη ζημιά στο παιδί αλλά και στην σχέση μας μαζί του. Συγκεκριμένα προκαλεί:

Χαμηλή αυτοεκτίμηση

Όταν κριτικάρουμε ένα παιδί για την εμφάνιση, τις πράξεις ή τις επιδόσεις του, τότε αναπτύσσει προσωπικότητα με χαμηλή αυτοεκτίμηση. Όταν εμείς οι ίδιοι δεν καλλιεργούμε από την αρχή την αυτοεκτίμηση του παιδιού μας, δύσκολα θα βρεθεί κάποιος άλλος να το κάνει στη θέση μας. Όταν όμως τους δίνουμε την ενθάρρυνση και τα «μπράβο» που χρειάζονται για να αντιμετωπίσουν τις προκλήσεις της ζωής τότε, μεγαλώνουμε δυναμικούς ενήλικες που θα απαιτούν πάντα από τους άλλους να τους φέρονται με σεβασμό.

Ανυπακοή

Όταν το παιδί έχει μάθει να ακούει υποτιμητικούς χαρακτηρισμούς είναι πολύ πιθανόν στην εφηβεία να επαναστατήσει και να γίνει ατίθασο. Με αυτόν τον τρόπο αντιδράει στην κακή συμπεριφορά μας απέναντί του. Μάλιστα, δεν είναι απίθανο μεγαλώνοντας να στραφεί στην χρήση απαγορευμένων ουσιών για παρηγοριά, αφού νιώθει μη αποδεκτό και αγαπητό από τον περίγυρό του.

Επιθετικότητα

Η βία φέρνει βία. Ένα παιδί που έχει μεγαλώσει σ’ ένα περιβάλλον με λεκτική και συναισθηματική βία, δύσκολα θα ξεφύγει από αυτό το μοτίβο στην ενήλικη ζωή του. Γιατί πολύ απλά αυτό θα έχει μάθει απ’ το σπίτι του.

Κακή σχέση με τον γονέα

Ο σεβασμός δεν είναι μόνο υποχρέωση των παιδιών. Κερδίζεται και από τις δυο πλευρές. Όταν τα προσβάλλουμε, τα απομακρύνουμε από κοντά μας. Πώς μπορεί να σε εμπιστευτεί κάποιος, όταν έχει συνηθίσει να τον αποκαλείς βλάκα ή χαζό;

Ναι στα όρια, όχι στην υποτίμηση

Είναι αυτονόητο ότι πρέπει να βάζουμε όρια στα παιδιά μας. Όταν το κάνουμε, όμως, πρέπει να μπαίνουμε στη θέση τους. Όταν τα παιδιά νιώθουν ότι τα καταλαβαίνουμε, είναι πολύ πιο πρόθυμα να αποδεχτούν τα όριά μας. Ο γονιός που επισημαίνει διαρκώς στο παιδί, ότι μπορεί να κάνει τα αδύνατα δυνατά, του δίνει τα εφόδια για να αποκτήσει αυτοπεποίθηση και να γίνει δυνατό. Όταν, όμως, ο γονιός ασκεί αρνητική κριτική στα παιδιά του, τα λόγια ή οι πράξεις του μεταφράζονται ως υποτίμηση και έλλειψη στήριξης. Και εμείς δεν θέλουμε κάτι τέτοιο.

ΠΗΓΗ: mama365.gr
newsitamea.gr
Φιλοξενία: Το Χαμομηλάκι