ΤΟ ΣΚΑΣΙΑΡΧΕΙΟ (L’ Ecole Buissonnier) - Η καλύτερη ίσως, εκπαιδευτική ταινία όλων των εποχών

ΤΟ ΣΚΑΣΙΑΡΧΕΙΟ (L’ Ecole Buissonnier)
Σκηνοθεσία: Jean-Paul Le Chanois
Πρωτότυπη μουσική: Kosma, Joseph
Ερμηνευτές: Blier, Bernard; Faber, Juliette; Delmont, Edouard; Coste, Pierre
Παραγωγή: Cooperative generale du cinema francais

Θα μπορούσε ποτέ ένα «σκασιαρχείο» να ήταν παιδαγωγικά πιο χρήσιμο από ένα τυπικό μάθημα; Η απάντηση σε αυτό το παράδοξο υπάρχει σε μια μόνο κινηματογραφική ταινία!

Στην εξαιρετική ταινία του Jean-Paul Le Chanois «Το σκασιαρχείο», διάρκειας 111 λεπτών. Μια ταινία ύμνο στο λειτούργημα του εκπαιδευτικού και στην ελεύθερη δημιουργική εκπαίδευση.

Αν και γυρίστηκε το 1948-49 η ταινία δεν προβλήθηκε ποτέ στην Ελλάδα! Και δεν είναι τυχαίο.

Skasiarxeio avi Drive from ioannap on Vimeo.

Το σενάριο της ταινίας στηρίζεται στη ζωή του μεγάλου Γάλλου παιδαγωγού και μεταρρυθμιστή της παιδείας Σελεστέν Φρενέ(Celestin Freinet 1896-1966).

Καταγράφει βασικά τον πρώτο χρόνο της εκπαιδευτικής του πορείας, γύρω στο 1920, στην πόλη Bar-sur-Loup, τότε που έθετε για πρώτη φορά τις βάσεις μιας νέας εκπαιδευτικής αντίληψης.

Η παιδαγωγική μέθοδος του Φρενέ στοχεύει στη δημιουργία ενός άλλου σχολείου όπου κάθε παιδί αντιμετωπίζεται σαν μια ξεχωριστή προσωπικότητα, μπορεί να εκφράζεται ελεύθερα, όπου η παιδεία δεν είναι αποκομμένη από την κοινωνική πραγματικότητα κι ο ρόλος του εκπαιδευτικού συνίσταται κυρίως στο να βοηθήσει τα παιδιά να βρουν μόνα τους το δρόμο της γνώσης.

Ο Σελεστέν Φρενέ, πρώτος αυτός, επεδίωξε να εισάγει τις νέες τεχνολογίες της εποχής στην εκπαίδευση: τυπογραφία, ραδιόφωνο, κινηματογράφο. Είναι πιο γνωστός ως ο πρώτος που έβαλε το τυπογραφείο στην τάξη και καθιέρωσε την διασχολική αλληλογραφία. Λιγότερο γνωστό είναι ότι πρώτος αυτός έβαλε τον κινηματογράφο στο σχολείο το 1926!

Ήταν φυσικό οι πρωτοποριακές του μέθοδοι να μην είναι αρεστές στο κατεστημένο, κυρίως αυτό της Καθολικής Εκκλησίας. Γι αυτό κυνηγήθηκε ανελέητα. Πάλεψε μέσα από αντίξοες συνθήκες και στο τέλος υποχρεώθηκε να εγκαταλείψει τη δημόσια εκπαίδευση για να συνεχίσει πιο ελεύθερος το παιδαγωγικό του έργο. Αλλά πια δεν ήταν μόνος. Στη βάση των ιδεών του δημιουργήθηκε ένα μεγάλο διεθνές παιδαγωγικό κίνημα που είναι ακόμα ζωντανό.

Το σενάριο της ταινίας στηρίχτηκε σε σημειώσεις της συζύγου του, Ελίζας, κι έχει την αυθεντικότητα του ντοκουμέντου αλλά ταυτόχρονα έχει μια δυνατή δραματουργική δομή που την κάνει να κρατά το ενδιαφέρον του θεατή από την αρχή μέχρι το τέλος.

Η ευφάνταστη σκηνοθεσία του Jean-Paul Le Chanois καταφέρνει να αναδείξει άριστα την ατμόσφαιρα της δεκαετίας του 20 και αποσπά εξαιρετικές ερμηνείες τόσο από τους ενήλικες ηθοποιούς, όσο και από τα παιδιά.

Η ταινία βγήκε στις αίθουσες το 1949, σημείωσε τεράστια εμπορική επιτυχία και είναι χαρακτηριστικό ότι για πρώτη φορά οι γνώμες των κριτικών στη Γαλλία ήταν ομόφωνα θετικές. Προβλήθηκε σε δεκάδες Φεστιβάλ και απέσπασε πάνω από 30 βραβεία. Ανάμεσα στις διακρίσεις ξεχωρίζουν το βραβείο στο Φεστιβάλ του Κάρλοβι Βάρι, το βραβείο Καλύτερης Ξένης Ταινίας στην Αμερική και κυρίως η υιοθέτησή της από την Επιτροπή Κινηματογράφου του ΟΗΕ«ως ταινία που υμνεί τα Ανθρώπινα Δικαιώματα».

Το σκασιαρχείο, οι ταινίες του Ζαν Βιγκό και «Τα τρομερά παιδιά» των Μελβίλ και Κοκτώ, είναι οι βάσεις πάνω στις οποίες στηρίχτηκε η γενιά των Γάλλων κινηματογραφιστών οι οποίοι αργότερα δημιούργησαν τη νουβέλ βάγκ του γαλλικού κινηματογράφου.

Ο μεγάλος σκηνοθέτης Φρανσουά Τρυφώ έχει πει ότι επηρεάστηκε βαθιά από αυτή τη ταινία και σημειώνει ότι σηματοδοτεί μια νέα αντίληψη για το σχολείο και την παιδαγωγική διαδικασία.

Το παράδοξο είναι ότι 64 χρόνια μετά, όλα τα ζητήματα που έθεσε ο Σελεστέν Φρενέ, και ξεδιπλώνονται με άριστο τρόπο μέσα στην ταινία, είναι ακόμα το ζητούμενο και για μας στην Ελλάδα.

Πηγή: cinedraseis.wordpress.com

greekteachers

Σχολική Φοβία, Άρνηση ή απλώς «Σκασιαρχείο»;

Τι είναι η σχολική φοβία, ή άρνηση του σχολείου;
Σχολική φοβία, είναι η έντονη αντίδραση του παιδιού που εκφράζει άρνηση ή φόβο να πάει σχολείο, άγχος ν’ αποχωριστεί το... σπίτι του και τους γονείς του.

Η επιδημιολογικές έρευνες δείχνουν πώς το πρόβλημα αυτό εμφανίζεται εξίσου σε αγόρια και κορίτσια μεταξύ των ηλικιών 5-17 ανεξαρτήτως το κοινωνικό-οικονομικό τους υπόβαθρο.
Έχει όμως παρατηρηθεί ότι συνηθέστερα η σχολική φοβία εμφανίζεται σε μεταβατικές περιόδους των παιδιών, στις ηλικίες μεταξύ 5-6 και 10-14 ετών.
Η σχολική φοβία αποτελεί πηγή συναισθηματικής φόρτισης όχι μόνο για το παιδί αλλά και για το οικογενειακό περιβάλλον και το προσωπικό του σχολείου.
Συνιστάται ιδιαίτερη προσοχή στον προσδιορισμό, στην αντιμετώπιση αλλά και στην πρόληψη του προβλήματος διότι συνδέεται με σημαντικές βραχυχρόνιες και μακροχρόνιες επιπτώσεις στην κοινωνική, μαθησιακή και συναισθηματική εξέλιξη του παιδιού.

Ποια είναι τα αίτια για την δημιουργία της σχολικής φοβίας;
Η άρνηση του σχολείου μπορεί να έχει ποικίλους τρόπους εκδήλωσης ανάλογα με την προσωπικότητα και την ηλικία του παιδιού όπως επίσης πολλά και διαφορετικά αίτια που πιθανά πυροδοτούν την έναρξη της. Το ίδιο παιδί μπορεί να εκδηλώνει άρνηση προς το σχολείο για παραπάνω από ένα συγκεκριμένο αίτιο.
Τα συνηθέστερα αίτια που έχουν επιστημονικώς καταγραφεί και πρέπει να αξιολογηθούν με προσοχή είναι τα παρακάτω:

Φόβος για ερεθίσματα/γεγονότα που συνδέονται με το σχολείο (π.χ μεταφορά με το σχολικό, εξετάσεις, συμπεριφορές καθηγητών, κοινωνική πίεση από τους συμμαθητές έλλειψη αυτοπεποίθησης για τις ικανότητες τους μαθησιακές δυσκολίες κλπ)

Άγχος αποχωρισμού (άγχος του παιδιού να αποχωριστεί τους γονείς και το σπίτι του)

Φόβος της απώλειας του γονιού (ανησυχία του παιδιού οτι σε κάποιον από τους γονείς του θα συμβεί κάτι βλαβερό όσο εκείνο είναι στο σχολείο: πιθανός θάνατος, αρρώστια, εγκατάλειψη της οικογενειακής εστίας)

Αγχογόνο γεγονός που βίωσε στην ζωή του ( διαζύγιο γονιών, οικονομικά προβλήματα, αλλαγή περιβάλλοντος )

Έλλειψη προσαρμοστικότητας ( μετά από μεγάλο διάστημα διακοπής του σχολικού προγράμματος λόγω αρρώστιας, διακοπών, αλλαγής σχολείου ή οικείας)

Αναζήτηση της γονικής προσοχής ( Η αντίδραση και ή άρνηση για το σχολείο ενισχύεται από την ικανοποίηση που εισπράττει το παιδί μένοντας σπίτι κάνοντας τις ασχολίες που το ευχαριστούν).

Πώς μπορεί ο γονιός να εντοπίσει έγκαιρα το πρόβλημα;
Τα παιδιά που εκδηλώνουν έντονη και συστηματική άρνηση για το σχολείο σε τακτικά χρονικά διαστήματα, εκδηλώνουν μερικά από κάποια σωματικά συμπτώματα όπως: πονοκέφαλο, ξηροστομία, γαστρεντερικό άλγος, ζάλη-ναυτία, ταχυπαλμία, δύσπνοια κλπ.

Συχνά στα παιδιά με συστηματική ανησυχία για το σχολείο παρατηρείται αλλαγή...