Η προσωπικότητα του παιδιού επιδρά στις επιδόσεις του σε ανάγνωση και μαθηματικά

Η προσωπικότητα του παιδιού μπορεί να επηρεάσει τις επιδόσεις του στην ανάγνωση και στα μαθηματικά, σύμφωνα με μια νέα μελέτη ψυχολόγων από το Πανεπιστήμιο του Τέξας στο Οστιν η οποία δημοσιεύθηκε στην επιθεώρηση «Journal of Personality and Social Psychology». 

«Κλειδί» η «ανοιχτή» προσωπικότητα 

Συγκεκριμένα οι ερευνητές είδαν ότι όταν τα παιδιά έχουν πιο «ανοιχτή» προσωπικότητα, όταν έχουν αυτοπεποίθηση αλλά και συνεχή περιέργεια να μαθαίνουν νέα πράγματα εμφανίζουν περισσότερες πιθανότητες να έχουν καλύτερες επιδόσεις τόσο στην ανάγνωση όσο και στα μαθηματικά. 

Αντιθέτως, τα παιδιά που είναι πιο «κλειστά», σχολαστικά και επίμονα δεν εμφανίζουν τόσο καλές επιδόσεις τόσο στην ανάγνωση όσο και στα μαθηματικά. 

«Τα ευρήματά μας παρέχουν επιπλέον γνώση σχετικά με το πολύπλοκο «παζλ» των δεξιοτήτων που αλληλεπιδρούν και οδηγούν σε διαφορές στην ακαδημαϊκή επιτυχία μεταξύ παιδιών. 

Δείχνουν επίσης την πολυπλοκότητα της γενετικής αρχιτεκτονικής της ακαδημαϊκής επιτυχίας, η οποία απαρτίζεται από πολύ περισσότερα κομμάτια εκτός από την ευφυΐα» ανέφερε η κύρια συγγραφέας της νέας μελέτης, Μαργκερίτα Μαλανκίνι, μεταδιδακτορική ερευνήτρια στο Τμήμα Ψυχολογίας και στο Ερευνητικό Κέντρο σχετικά με τον Πληθυσμό του Πανεπιστημίου του Τέξας στο Οστιν. 

Προηγούμενες μελέτες είχαν δείξει ότι οι διαφορές στις ακαδημαϊκές επιδόσεις μεταξύ παιδιών σχετίζονται με τις διαφορές που έχουν στον αυτοέλεγχο – στο πόσο καλά δηλαδή το κάθε παιδί μπορεί να ελέγξει τη συμπεριφορά του, όταν έρχεται αντιμέτωπο με δύσκολες, αντικρουόμενες καταστάσεις, με καταστάσεις που αποσπούν την προσοχή, με τις παρορμήσεις και τα ένστικτά του. 

Ωστόσο η έννοια του αυτοελέγχου είναι πολύ ευρεία και ενσωματώνει τόσο τις νοητικές ικανότητες του παιδιού όπως η εκτελεστική λειτουργικότητά του όσο και χαρακτηριστικά της προσωπικότητας όπως η σχολαστικότητά του. 

Μελέτη σε πάνω από 1.000 διδύμους 

Για να ξεκαθαρίσουν αυτό το «θολό», ευρύ τοπίο, οι ερευνητές του Πανεπιστημίου του Τέξας συνέλεξαν στοιχεία για περισσότερους από 1.000 διδύμους ηλικίας οκτώ ως 14 ετών που συμμετείχαν στο «Texas Twin Project», μια μεγάλη πληθυσμιακή μελέτη που βασίζεται σε ζευγάρια διδύμων και διευθύνεται από τους αναπληρωτές καθηγητές Ψυχολογίας του Πανεπιστημίου του Τέξας Ελιοτ Τάκερ-Ντρομπ και Πέιτζ Χάρντεν. 

Οι μελέτες διδύμων επιτρέπουν στους επιστήμονες να απομονώσουν και να παρατηρήσουν την επίδραση τόσο των γενετικών όσο και των περιβαλλοντικών παραγόντων στους ανθρώπους. 

Όπως έδειξε η μελέτη των διδύμων, ακόμα και όταν οι ερευνητές έλαβαν υπόψη τους την ευφυΐα του κάθε παιδιού, εντόπισαν ισχυρή σύνδεση μεταξύ της εκτελεστικής λειτουργικότητας – πρόκειται για την ικανότητα σχεδιασμού, οργάνωσης και ολοκλήρωσης διαφορετικών καθηκόντων – και των καλών επιδόσεων στην ανάγνωση και στα μαθηματικά. 

Η σύνδεση αυτή φάνηκε να έχει τη ρίζα της κυρίως σε γενετικούς παράγοντες. 

Μεγαλύτερη η επίδραση των γενετικών παραγόντων 

Από τα ευρήματα προέκυψε επίσης ότι τα παιδιά που είχαν υψηλότερα σκορ στην εκτελεστική λειτουργικότητα ήταν εκείνα που διέθεταν πιο «ανοιχτό» χαρακτήρα και είχαν μεγαλύτερη περιέργεια να μαθαίνουν πράγματα και μεγαλύτερη αυτοπεποίθηση. 

Αυτές οι σχέσεις φάνηκε να επηρεάζονται κατά 60% από γενετικούς παράγοντες και κατά 40% από περιβαλλοντικούς. 

Αντιθέτως, τα παιδιά που ήταν πιο «κλειστά», πιο σχολαστικά και επιμελή δεν φάνηκε να έχουν αντίστοιχα υψηλά σκορ στην εκτελεστική λειτουργικότητα. 

«Τα αποτελέσματα αυτά μαρτυρούν ότι ορισμένοι από τους γενετικούς παράγοντες που προδιαθέτουν τα παιδιά να έχουν καλές επιδόσεις στο σχολείο είναι οι ίδιοι γενετικοί παράγοντες που τα προδιαθέτουν να είναι πιο ανοιχτά στις νέες προκλήσεις, να είναι πιο δημιουργικά, πιο περίεργα και με μεγαλύτερη αυτοπεποίθηση για τις ικανότητές τους» εξήγησε ο καθηγητής Τάκερ-Ντρομπ. 

_______________________ 

Αντικλείδι

Φιλοξενία: Το Χαμομηλάκι

Η Στάση του Παιδιού απέναντι στα Μαθηματικά καθορίζει και τις Επιδόσεις - Student attitude towards Mathematics and performance

Student attitude towards Mathematics and performance

Για πρώτη φορά, ερευνητές εντόπισαν το δίκτυο του εγκεφάλου που συνδέει την θετική στάση προς τα μαθηματικά με την επιτυχία με την επιτυχία του ατόμου σ' αυτό το γνωστικό πεδίο, σύμφωνα με στοιχεία δημοσιεύονται στο επιστημονικό έντυπο Psychological Science.

Ερευνητές της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου του Στάνφορντ, με επικεφαλής τον Δρ Λανγκ Τσεν, εστίασαν σε μαθητές δημοτικού και διαπίστωσαν ότι η θετική στάση απέναντι στα μαθηματικά συνδέεται με καλύτερη λειτουργία του ιππόκαμπου, ένα σημαντικό κέντρο της μνήμης, κατά την επίδοση στην επίλυση αριθμητικών προβλημάτων.

Επίσης, διαπίστωσαν ότι ακόμα και αν συνεκτιμηθεί ο δείκτης νοημοσύνης και άλλοι συνεισφέροντες παράγοντες, η θετική στάση προς τα μαθηματικά εξακολουθούσε να προβλέπει ποιοι μαθητές θα έχουν καλύτερες επιδόσεις σε αυτό το μάθημα.

«Η στάση απέναντι σε ένα θέμα είναι πραγματικά σημαντική. Βάσει των στοιχείων μας η συνεισφορά της θετικής αντίληψης/στάσης απέναντι στα μαθηματικά είναι εξίσου σημαντική με την συνεισφορά του δείκτη νοημοσύνης», εξηγεί ο Δρ Τσεν.

Οι επιστήμονες μέχρι σήμερα πίστευαν ότι τα κέντρα ανταμοιβής του εγκεφάλου καθοδηγούν τη σχέση στάσης - επιτεύγματος, δηλαδή τα παιδιά με πιο θετική στάση έχουν καλές επιδόσεις στα μαθηματικά καθώς αποκομίζουν μεγαλύτερη ανταμοιβή.

Στην παρούσα μελέτη, οι ερευνητές έδωσαν σε 240 παιδιά 7-10 ετών να συμπληρώσουν ένα ερωτηματολόγιο, με στοιχεία δημογραφικά, για τον δείκτη νοημοσύνης, την ικανότητα ανάγνωσης και την ικανότητα της λειτουργικής μνήμης. 

Το επίπεδο των μαθηματικών γνώσεων ελέγχθηκε μέσω διαφόρων τεστ. Επίσης, οι γονείς και κηδεμόνες απάντησαν για τα συμπεριφορικά και συναισθηματικά χαρακτηριστικά των παιδιών τους, καθώς και για το άγχος για τα μαθηματικά αλλά και γενικότερα. 

Τα παιδιά απάντησαν επίσης σε ερωτήσεις για την στάση τους απέναντι στα μαθηματικά, όπως πόσο τα ενδιέφεραν, ποιες ήταν οι ακαδημαϊκές τους επιδόσεις σε αυτά, καθώς και η στάση τους απέναντι στο σχολείο γενικότερα.

Σαράντα επτά παιδιά υποβληθηκαν σε μαγνητική απεικόνιση εγκεφάλου κατά την επίλυση μαθηματικών προβλήματων. Παράλληλα, μια άλλη ομάδα 28 παιδιών υποβλήθηκε σε μαγνητική απεικόνιση εγκεφάλου και άλλες εξετάσεις στο πλαίσιο σύγκρισης.

Πράγματι η επίδοση στα μαθηματικά συσχετιζόταν με την θετική στάση προς αυτά, ακόμα και μετά την συνεκτίμηση του δείκτη νοημοσύνης, της λειτουργικής μνήμης, του άγχους που προκαλούν τα μαθηματικά, του γενικότερου άγχους και της γενικότερης στάσης προς το σχολείο.

Τα παιδιά με κακή στάση απέναντι στα μαθηματικά σπάνια είχαν καλές επιδόσεις σε αυτό το μάθημα.

Από την αξιολόγηση των στοιχείων των μαγνητικών τομογραφιών οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι όταν το παιδί έλυνε ένα μαθηματικό πρόβλημα το θετικό σκορ της στάσης απέναντι στα μαθηματικά συσχετιζόταν με την ενεργοποίηση του ιππόκαμπου. 

Η περαιτέρω ανάλυση έδειξε ότι ο ιππόκαμπος διαμεσολαβούσε στη σχέση μεταξύ θετικής αντίληψης και επαρκούς ανάκλησης των δεδομένων στη μνήμη, κάτι που με τη σειρά του σχετίζεται με καλύτερες ικανότητες επίλυσης προβλημάτων.

«Η θετική προδιάθεση επιδρά απευθείας στην μνήμη και το σύστημα μάθησης του εγκεφάλου μας. Και η κατανόηση αυτής της σχέσης είναι πραγματικά σημαντική», τόνισε ο Δρ Τσεν.

Σε κάθε περίπτωση η μελέτη ανοίγει έναν νέο δρόμο για την βελτίωση των σχολικών επιδόσεων και της μάθησης στα παιδιά που αντιμετωπίζουν δυσκολίες στο σχολείο.

Μαίρη Μπιμπή

health

Το Χαμομηλάκι

Το παιδί μου πήρε κακούς βαθμούς. Τι να κάνω για να το βοηθήσω;

Πολλοί γονείς δίνουν εξαιρετική βαρύτητα στη βαθμολογία, γιατί πιστεύουν ότι έτσι το παιδί τους θα επιβιώσει πιο εύκολα στους δύσκολους καιρούς μας.

Δώστε του να καταλάβει ότι είναι δική του δουλειά
να τα πηγαίνει καλά με το σχολείο

Αν η αντίδρασή σας είναι άσχημη μόλις δείτε την καρτέλα με τους κακούς βαθμούς, τότε δεν θα μάθετε ποτέ για ποιους λόγους, το παιδί έφτασε σε αυτό το σημείο.

Τι πρέπει να κάνετε;

Διατηρείτε στενή σχέση με το παιδί.
Στηρίζετέ το με ουσιαστικό τρόπο, χωρίς υπερπροστασία.
Η «συνταγή της επιτυχίας» φαίνεται πως είναι η δημοκρατική και «ζεστή» παρουσία σας στη ζωή του παιδιού, δίπλα του, μα όχι ασφυκτικά πάνω του.
Τα παιδιά τα οποία βελτιώνουν την εικόνα που έχουν τα ίδια για το άτομό τους συνήθως βελτιώνουν και την επίδοσή τους στο σχολείο.

Αφήνετε στον έφηβό σας περιθώριο πρωτοβουλιών, εκπαιδεύετέ τον να λύνει μικροπροβλήματα, να παίρνει αποφάσεις, να κρίνει μόνος του και να διαπιστώνει ότι «μπορεί να κάνει καλά» διάφορα πράγματα, από απλά μερεμέτια μέχρι πρόχειρο μαγείρεμα ή λύση ασκήσεων.

Διερευνήστε αν το παιδί συμμετέχει στην τάξη.
Αν διαπιστώνετε ότι κρατά παθητική στάση στο μάθημα, καλό είναι να αναλογιστείτε το γιατί.

Ανταμείβετε το παιδί σας για τις καλές επιδόσεις του σε οποιοδήποτε τομέα. Να κρατάτε όμως ένα μέτρο. Αν λέτε «μπράβο» επειδή απλώς διεκπεραίωσε κάτι αναγκαίο, τότε θα πιστέψει ότι αν κάποια στιγμή βαρεθεί να κάνει τα απαραίτητα, θα χάσει απλώς το «μπράβο».

Φροντίστε ώστε το παιδί να καλλιεργήσει τα δικά του κίνητρα και τους δικούς του στοχους στη ζωή. Έχει διαφορά το να λύνει ένα πρόβλημα για να ευχαριστήσει εσάς από το να λύνει ένα πρόβλημα επειδή χαίρεται να λέει «το βρήκα»!

Δώστε του να καταλάβει ότι είναι δική του δουλειά να τα πηγαίνει καλά με το σχολείο και ότι αυτό είναι κάτι που το οφείλει στον εαυτό του ανεξάρτητα από το αν του λέει «μπράβο» ο καθηγητής ή εσείς.

Δείχνετε στο παιδί σας έμπρακτα ότι το αγαπάτε ακόμη και όταν οι βαθμοί του είναι κατώτεροι των προσδοκιών του ή των δικών σας. Η αγάπη των γονιών ή των φίλων δεν πρέπει να συνδέεται με την «επίδοση» σε οποιονδήποτε τομέα.

Διαβάζετε και εσείς οι ίδιοι, όσο πιο συχνά μπορείτε.
Αν αδυνατείτε να το κάνετε, τουλάχιστον δείχνετε στο παιδί ότι η ανώτερη παιδεία συνοδεύεται κατά κανόνα από περισσότερες απολαβές στην ενήλικη ζωή.

Αλεξάνδρα Καππάτου
Ψυχολόγος – Παιδοψυχολόγος
Πηγή www.akappatou.gr

Πανελλαδικές: Μυστικά διατροφής για καλές επιδόσεις

Η σωστή διατροφή μπορεί να βοηθήσει τους μαθητές να αποδώσουν καλύτερα στις εξετάσεις τους και να θέσουν υπό έλεγχο το στρες.

 .

Να συνοδεύουν τα γεύματά τους με σαλάτες

Όπως εξηγεί ο διαιτολόγος-διατροφολόγος Δημήτρης Π. Μπερτζελέτος, η άρτια προετοιμασία των μαθητών περνάει από τον προγραμματισμό, όχι μόνο του ίδιου του διαβάσματος, αλλά και από αυτόν στη διατροφή.

«Σκοπός είναι η επίτευξη καλής γενικής υγείας και θρεπτικής κατάστασης», λέει. «Γι’ αυτό είναι απαραίτητο να κάνουν πολλά, αλλά μικρά γεύματα στη διάρκεια της ημέρας».

Ο κ. Μπερτζελέτος παρέχει τις εξής συμβουλές για να πάνε όλα καλά:

• Να ξεκινάνε την ημέρα με ένα καλό πρωινό. Την ημέρα των εξετάσεων πρέπει να φάνε ένα καλό, αλλά όχι βαρύ πρωινό (δεν πρέπει να περιέχει πολλά λιπαρά, σάλτσες και βούτυρο). Να προτιμήσουν κάποια από: γάλα, αρτοσκευάσματα, μέλι, αυγό, ψωμί.
• Να αποφεύγουν τις μέρες των εξετάσεων το πολύ φαγητό. Δεν πρέπει να τρώνε πολύ μεγάλες ποσότητες ούτε πολλά λιπαρά, για να αποφύγουν τις πεπτικές διαταραχές.
• Να τρώνε απλά για μεσημέρι. Να αποφεύγουν τα βαριά και λιπαρά γεύματα (όπως πίτσες, κρέμες γάλακτος, μαγιονέζες, «βαριά μαγειρευτά») διότι είναι δύσπεπτα και να προτιμούν απλά φαγητά (κρέας ή ψάρι με σαλάτα, ζυμαρικά με λίγη σάλτσα, πουλερικά).
• Να συνοδεύουν τα γεύματά τους με σαλάτες, που είναι δροσιστικές-ενυδατικές και προστατεύουν από την αύξηση του σωματικού βάρους.
• Για βράδυ να τρώνε ελαφρά, δίνοντας έμφαση σε εύπεπτα τρόφιμα, που δεν «πέφτουν βαριά» στο στομάχι και δεν διαταράσσουν τον ύπνο. Πρέπει επίσης να τρώνε υδατάνθρακες (π.χ. μια μικρή μακαρονάδα με λίγο τυρί).
• Να τρώνε τουλάχιστον πέντε φορές την ημέρα. Εκτός από τα τρία κύρια γεύματα (πρωινό, μεσημεριανό, βραδινό), οι μαθητές χρειάζονται δύο ή τρία σνακ (δεκατιανό, απογευματινό και προ του ύπνου).

«Τα σνακ έχουν ξεχωριστή σημασία, διότι βοηθούν στη μεγιστοποίηση της απόδοσης του διαβάσματος χάρη στην ενέργεια που μπορούν να προσφέρουν», λέει ο κ. Μπερτζελέτος. «Αυτό το επιτυγχάνουν κυρίως χάρη στους υδατάνθρακες που περιέχουν, οι οποίοι αποτελούν το «καύσιμο» του εγκεφάλου».

Καλές επιλογές για σνακ είναι τα αρτοσκευάσματα (λ.χ. κουλούρι τύπου Θεσσαλονίκης), τα λαχανικά (κυρίως τα καρότα), τα φρούτα (μπανάνες, φρούτα εποχής), τα αποξηραμένα φρούτα, οι μπάρες δημητριακών, καθώς και μικρή ποσότητα από «ελαφριά» γλυκά (όπως ζελέ, κρέμα καραμελέ, παγωτό απλό χωρίς σιρόπι ή κρέμα γάλακτος, απλή σοκολάτα).

Άλλες συμβουλές

• Να πίνετε άφθονο νερό
• Μην το παρακάνετε με τον καφέ (μπορεί να προκαλέσει υπερδιέγερση με αντίθετα από τα προσδοκώμενα αποτελέσματα, όπως εκνευρισμό, ταχυκαρδίες)
• Να φοράτε άνετα ρούχα, διότι ένα ζευγάρι στενά παπούτσια ή μια πολύ σφιγμένη ζώνη αποτελεί, χωρίς να το καταλαβαίνετε, πρόσθετο στρεσογόνο παράγοντα
• Να κάνετε συχνά και μικρά διαλείμματα. Με αυτό τον τρόπο θα διατηρείτε τις δυνάμεις σας και θα αξιοποιείτε καλύτερα τις αποδοτικές ώρες, στη διάρκεια των οποίων προτιμότερο είναι να διαβάζετε ό,τι θεωρείτε δυσκολότερο, αφήνοντας για τις υπόλοιπες ώρες τα ευκολότερα κομμάτια της ύλης.
• Μην αλλάξετε τους βιολογικούς σας ρυθμούς. Να μπαίνετε για ύπνο όσο πιο κοντά γίνεται στις ώρες που συνηθίζατε πριν από τις εξετάσεις. Μισή ώρα πριν ξαπλώσετε, θα βοηθούσε η κατανάλωση λίγου ζεστού γάλακτος, καθώς και ένα ζεστό ντους, ενώ αντενδείκνυται η κατανάλωση καφέ και αναψυκτικών κατά τις βραδινές ώρες.

By myhnews.gr

Καλύτερες επιδόσεις σημειώνουν οι μαθητές που διαβάζουν με τους γονείς

Σύμφωνα με τα συμπεράσματα της έρευνας της PISA.

Τη σημαντική συμβολή που μπορούν να έχουν οι γονείς στις σχολικές επιδόσεις των παιδιών τους αναδεικνύουν στοιχεία του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης, που επεξεργάστηκαν οι ειδικοί του διεθνούς προγράμματος αξιολόγησης μαθητών του οργανισμού (PISA).

«... δεν χρειάζεται να έχει κανείς μεταπτυχιακό
ή απεριόριστο χρόνο για να βοηθήσει τα παιδιά του
στη μαθητική τους ζωή. Αυτό που χρειάζεται
είναι γνήσιο ενδιαφέρον»

Σύμφωνα με τα συμπεράσματα της σχετικής έρευνας, που είδαν σήμερα το φως της δημοσιότητας, οι 15χρονοι μαθητές που διάβαζαν με τους γονείς τους στην πρώτη τάξη του δημοτικού σχολείου, εμφανίζουν καλύτερες επιδόσεις σε σχέση με τους μαθητές που ξεκίνησαν τη μαθητική τους ζωή με λίγη ή καθόλου βοήθεια από τους δικούς τους γονείς. Όπως επισημαίνεται, μάλιστα, στη σχετική έκθεση οι καλές επιδόσεις των μαθητών που έχουν βοήθεια από τους γονείς τους, δεν σχετίζονται με το οικονομικό επίπεδο ή το κοινωνικό υπόβαθρο της οικογένειας.

Ειδικότερα, οι 15χρονοι μαθητές των οποίων οι γονείς δήλωσαν ότι διάβαζαν με τα παιδιά τους «κάθε μέρα ή σχεδόν κάθε μέρα» -ή «μια ή δυο φορές την εβδομάδα»- εμφάνισαν πολύ καλύτερες επιδόσεις στα αξιολογικά τεστ του προγράμματος PISA σε σχέση με τους μαθητές οι γονείς των οποίων διάβαζαν σχολικά ή και εξωσχολικά βιβλία με τα παιδιά τους «ποτέ ή σχεδόν ποτέ» ή μόνο «μία ή δύο φορές την εβδομάδα».

Στην έρευνα που πραγματοποιήθηκε στις χώρες μέλη του ΟΟΣΑ, διαπιστώθηκε ότι πολλοί γονείς δηλώνουν πώς δεν έχουν τη δυνατότητα να παρακολουθήσουν τα πρώτα βήματα της μαθητικής ζωής των παιδιών τους εξαιτίας των επαγγελματικών ή άλλων υποχρεώσεων, ενώ υπάρχει κι ένα αρκετά υψηλό ποσοστό γονέων που θεωρούν ότι δεν έχουν το κατάλληλο υπόβαθρο γνώσεων για να βοηθήσουν τα παιδιά τους.

Οι επιφυλάξεις αυτές στερούνται πραγματικής βάσης, σύμφωνα με τους ερευνητές του προγράμματος PISA. «Τα καλά νέα είναι ότι δεν χρειάζεται να έχει κανείς μεταπτυχιακό ή απεριόριστο χρόνο για να βοηθήσει τα παιδιά του στη μαθητική τους ζωή», αναφέρουν οι συντάκτες της έκθεσης. «Αυτό που χρειάζεται είναι γνήσιο ενδιαφέρον», προσθέτουν.

Ένα άλλο σημαντικό συμπέρασμα που προκύπτει από την έρευνα για τους γονείς είναι ποτέ δεν είναι αργά για να ασχοληθούν με τα παιδιά τους. Για παράδειγμα, οι 15χρονοι μαθητές που συζητούν με τους γονείς τους πολιτικά ή κοινωνικά θέματα τακτικά εμφανίζουν καλύτερες επιδόσεις από τους συνομηλίκους τους που δεν έχουν την ίδια τύχη.

Με τις καλές επιδόσεις των μαθητών συνδέονται, επίσης, οι συζητήσεις με τους γονείς τους για βιβλία, κινηματογραφικές ταινίες ή ακόμη και για τηλεοπτικά προγράμματα, οι συζητήσεις με περιεχόμενο «πώς τα πάνε στο σχολείο», ακόμη και η συγκέντρωση της οικογένειας γύρω από το τραπέζι την ώρα του φαγητού.

www.kathimerini.gr 

με πληροφορίες από ΑΠΕ-ΜΠΕ