Υπερκόπωση

Είχα κάνει τη νύχτα μέρα. Ελάχιστος ύπνος. Ξεκούραση μηδέν. Χίλια πράγματα φορτωμένα στη πλάτη.

«Μπορώ να τα καταφέρω», έλεγα. «Εγώ αντέχω».

Μου μιλούσανε οι γύρω μου. Οι άνθρωποι που με αγαπάνε.

«Ρίξε ρυθμούς. Φορτώνεσαι πολύ. Πιο χαμηλά τη μπάλα».

Αλλά εγώ εκεί. Τίποτα. Το χαβά μου.

Και έφτασε μια μέρα που κατέρρευσα.

Όχι μεταφορικά. Κυριολεκτικά.

Δεν μπορούσα πια να κρατήσω πια το κεφάλι μου όρθιο πάνω στους ώμους. Να πονάω φρικτά. Και δώστου γιατρούς και δώστου εξετάσεις…

 

Υπερκόπωση.

Ξέρεις τι έγινε; Αφού δεν κάθισα από μόνος μου εκούσια, με «κάθισε» το σώμα μου αντί για μένα.

 

Φταίω. Φταίω, γιατί υπερεκτίμησα τις δυνάμεις μου.

Φταίω. Φταίω, γιατί ήμουν ξεροκέφαλος και δεν άκουγα κανέναν.

Φταίω. Φταίω, γιατί βαθιά μέσα μου ένας κρυφός εγωισμός μουρμούριζε «Εγώ μπορώ. Εγώ είμαι δυνατός. Εγώ αντέχω».

 

Πρόσεξε. Πρόσεξε καλά.

Πρόσεξε μην κάνεις το ίδιο λάθος με εμένα.

 

Ελευθεριάδης Γ. Ελευθέριος, Ψυχολόγος M.Sc.  

e-psyxologos.gr
Φιλοξενία: Το Χαμομηλάκι

Μήπως είσαι συναισθηματικά εθισμένος και δεν το ξέρεις;

Ο εθισμός είναι μία καταναγκαστική, χρόνια φυσιολογική ή ψυχολογική ανάγκη να χρησιμοποιεί κάποιος μία ουσία (πχ., αλκοόλ, ναρκωτικά, νικοτίνη, ζάχαρη, κλπ.). μία συμπεριφορά (πχ., σεξ) ή μία δραστηριότητα (πχ., τζόγο) που έχει αρνητικές συνέπειες στην υγεία, την ψυχολογία ή την κοινωνικότητα του ατόμου. Ο εθισμός επίσης προκαλεί συμπτώματα απόσυρσης (άγχος, εκνευρισμός, ναυτία, τρέμουλο, κλπ.) όταν το άτομο προσπαθήσει να τον διακόψει.

Εθισμός είναι η κάθε έντονη τάση του ανθρώπου να κάνει, να χρησιμοποιεί ή να ενδίδει σε κάποια ευχαρίστηση- η οποία όμως έχει και αρνητικές συνέπειες.

Υπάρχουν όμως και κάποιες «κακές» συναισθηματικές συνήθειες που γίνονται έντονες και καταναγκαστικές, με την έννοια ότι το άτομο δεν μπορεί να σταματήσει να τις κάνει. Σε αυτές τις περιπτώσεις μιλάμε για συναισθηματικό εθισμό.

Οι συνέπειες του συναισθηματικού εθισμού

• Όμορφη αίσθηση, η οποία στη συνέχεια αντικαθίσταται από δυσφορία
• Κακές αποφάσεις
• Ακατάλληλη συμπεριφορά
• Κακή διαχείριση του εαυτού
• Κακή οργάνωση/προγραμματισμός
• Μειωμένη παραγωγικότητα
• Προβλήματα σχέσεων

Να ποια είναι τα πράγματα στα οποία μπορεί να είσαι συναισθηματικά εθισμένος και δεν το ήξερες:

Θυμός

Για πολλούς ανθρώπους ο θυμός είναι ένα έντονο συναίσθημα στο οποίο έχουν εθιστεί. Ψάχνουν αφορμές να θυμώσουν και να ξεσπάσουν. Με τον θυμό αισθάνονται ότι έχουν δύναμη, ότι ελέγχουν την κατάσταση και ότι οι ίδιοι έχουν το πάνω χέρι. Βρίσκουν δικαίωση στο θυμό τους. Νιώθουν αλάνθαστοι, υπεράνω και θεωρούν ότι οι άλλοι είναι δεν κάνουν τα πράγματα καλά, δεν είναι αντάξιοι των προσδοκιών που έχουν, δεν είναι αρκετά «καλοί». Αυτό σε αντίθεση με τους ίδιους, που αισθάνονται ανωτερότητα και υπεροχή. Οι άνθρωποι αυτοί όταν είναι θυμωμένοι νιώθουν πιο βολικά, νιώθουν ότι όλα είναι ΟΚ στη ζωή τους.

Γκρίνια

Πολλοί άνθρωποι είναι εθισμένο στη γκρίνια, εσωτερική και εξωτερική. Αυτό σημαίνει ότι είτε από μέσα τους, στη σκέψη και το συναίσθημα τείνουν να γκρινιάζουν, είτε το εκδηλώνουν εξωτερικά γκρινιάζοντας προς τους κοντινούς τους ανθρώπους. Η γκρίνια πάει χέρι-χέρι με τις αρνητικές σκέψεις, τις αρνητικές εκτιμήσεις, την έλλειψη ευγνωμοσύνης και την απαισιοδοξία. Ο γκρινιάρης άνθρωπος έχει εθιστεί στο συναίσθημα αυτό που του δίνει την αίσθηση της δύναμης, την αίσθηση ότι είναι ο καλύτερος κριτής και δικαστής των πάντων: των οικείων, των γνωστών και των αγνώστων, της πολιτικής, της οικονομικής, της κοινωνικής κατάστασης, κλπ. Για όλα έχει να πει κάτι αρνητικό. Τρέφεται από το αρνητικό και τη γκρίνια. Τα στραβά και τα ανάποδα του κόσμου τον κάνουν να αισθάνεται δικαίωση και υπεροχή, αφού αυτός τα εντόπισε πρώτος και μάλιστα το δήλωσε στον περίγυρό του!

Θρήνος

Για άλλους πάλι ανθρώπους ο θρήνος και το πένθος είναι το συναίσθημα στο οποίο έχουν εθιστεί. Για αυτή την ομάδα ανθρώπων ισχύει αυτό που λέει ο ποιητής «περασμένα μεγαλεία που θυμώντας τα να κλαίς». Αυτοί οι άνθρωποι είτε θυμούνται κάτι πολύ όμορφο που είχαν στο παρελθόν τους αλλά πέρασε ανεπιστρεπτί, είτε παραμένουν κολλημένοι σε ένα τραύμα από το παρελθόν (πχ., μία σχέση που έληξε) και δεν μπορούν ή δε θέλουν να το ξεπεράσουν. Οι άνθρωποι αυτοί έχουν παρελθοντικό προσανατολισμό. Δεν τους ενδιαφέρει ιδιαίτερα το παρόν και δεν ασχολούνται σχεδόν καθόλου με το μέλλον. Έχουν εθιστεί στον θρήνο τους, στο να διηγούνται την προσωπική τους ιστορία και έχουν κάνει προσωπική τους ταυτότητα τον πόνο που άφησε αυτό το κενό.

Ευχαρίστηση

Μία άλλη περίπτωση συναισθηματικού εθισμού είναι το αέναο κυνήγι της ευχαρίστησης. Για κάποιους ανθρώπους το παν στη ζωή είναι να έχουν ευχαρίστηση, όπως το να έχουν έντονη σεξουαλική ζωή ή να αφοσιώνονται στον τζόγο ή τα ηλεκτρονικά ή οτιδήποτε άλλο. Φυσικά όταν κάτι γίνεται με μέτρο δεν υπάρχει πρόβλημα. Το πρόβλημα ξεκινάει όταν το άτομο χάνει το μέτρο και όλη του η ζωή περιστρέφεται γύρω από τη δραστηριότητα που του προσφέρει ευχαρίστηση. Σε αυτή την περίπτωση το άτομο αυτό δε σκέφτεται κανέναν άλλον και τίποτε άλλο- οι αποφάσεις του εστιάζουν στο πώς θα έχει το ίδιο το μάξιμουμ της ευχαρίστησης, ακόμα και αν αυτό προκαλεί σοβαρά προβλήματα στους αγαπημένους του (πχ., απατάει τον/τη σύντροφό του, χάνει το σπίτι του στον τζόγο, δεν έχει χρόνο για το παιδί του, κλπ.).

Παρορμητισμός

Κάποιοι άνθρωποι είναι εθισμένοι στο να κάνουν πράγματα παρορμητικά. Αυτό φυσικά μπορεί να συμβεί στον καθένα που και που, όπως όταν κάποιος αποφασίζει παρορμητικά να κάνει μία αγορά (πχ. ένα ρούχο ή κάτι που ενδεχομένως δεν το χρειάζεται), ή να πάει ένα ταξίδι, κοκ. Αλλά αυτό είναι το εκτός του κανόνα, είναι η εξαίρεση. Μερικές φορές η παρορμητικότητα μπορεί να έχει θετικά αποτελέσματα. Συνήθως όμως φέρνει προβλήματα. Ο άνθρωπος που είναι εθισμένος στην παρορμητικότητα στην ουσία δρα μόνο έτσι: κάνει ό,τι του κατέβει στο κεφάλι, είτε πρόκειται για μικρό είτε για μεγάλο ζήτημα, χωρίς οργάνωση, χωρίς προγραμματισμό και, φυσικά, χωρίς να σκεφτεί τις συνέπειες για τον ίδιο και τους αγαπημένους του.

Επιθυμία

Ένας άλλος συναισθηματικός εθισμός είναι η επιθυμία. Πρόκειται για την τάση του ανθρώπου να γίνεται έρμαιο των επιθυμιών του, ανά πάσα στιγμή: μπορεί να επιθυμεί ένα γλυκάκι, ένα παγωτό, να επιθυμεί ένα τσιγάρο ή ένα ποτάκι, ή ένα καινούργιο ακριβό κινητό, οτιδήποτε. Ο άνθρωπος που είναι έρμαιο των επιθυμιών του δεν μπορεί να πει «όχι» στον εαυτό του. Δεν μπορεί να φανταστεί τον εαυτό του να ζει και να λειτουργεί κανονικά αν δεν πραγματοποιηθεί η επιθυμία του. Έτσι, αυτό το άτομο μονίμως εντοπίζει τι είναι αυτό που επιθυμεί και τρέχει να το πραγματοποιήσει. Με αυτόν τον τρόπο όμως δεν μπορεί να αντισταθεί σε πειρασμούς, κάτι που μπορεί να έχει αρνητικές συνέπειες για το βάρος, την υγεία και την ψυχολογική του ισορροπία.

Φόβος

Ο φόβος είναι επίσης ένα είδος συναισθηματικού εθισμού που οδηγεί σε αρνητικά αποτελέσματα. Ο φόβος είναι καταρχήν σημαντικό συναίσθημα, επειδή μας χτυπάει το καμπανάκι του κινδύνου και μας ειδοποιεί να προσέξουμε. Έτσι μπορεί να αποφύγουμε δυσάρεστα αποτελέσματα, ακόμα και να σώσουμε τη ζωή μας ή τη ζωή κάποιου άλλου. Ωστόσο, ο φόβος μπορεί να γίνει συνήθεια. Όταν κάποιος φοβάται και τη σκιά του, όταν ζει με την πιθανότητα κάποιου άσχημου πράγματος που θα μπορούσε να συμβεί (αλλά δεν έχει συμβεί, δεν είναι κοντά στο να συμβεί και δεν υπάρχουν καν ενδείξεις ότι πρόκειται να συμβεί), τότε αυτό γίνεται προβληματική κατάσταση για το άτομο που ζει στη σκιά του φόβου του. Το άτομο αυτό παίρνει ευχαρίστηση από το να κάνει τρομακτικά σενάρια στο μυαλό του, να φαντάζεται την καταστροφή, να λέει διαρκώς «μη» και «πρόσεχε» στους άλλους (και στον εαυτό του). Ο εθισμένος στον φόβο παίρνει ευχαρίστηση από το γεγονός ότι θεωρεί ότι είναι πιο έξυπνος και διορατικός από τους άλλους, ότι έχει ανώτερες διανοητικές λειτουργίες και την ικανότητα να προβλέπει με ακρίβεια τι θα γίνει, αν οι άλλοι δεν τον ακούσουν. Ο εθισμένος στον φόβο άνθρωπος βρίσκει μία ισορροπία τρόμου στο να φοβάται πολύ και στο τέλος να μην πραγματοποιείται ο φόβος του. Αλλά αυτό έχει αρνητικές συνέπειες για τον ίδιο του τον εαυτό και τις σχέσεις του, μια που δεν είναι υγιής σκέψη ή συμπεριφορά.

Από Λίζα Βάρβογλη

varvogli.gr
Φιλοξενία: Το Χαμομηλάκι

Καληνύχτα σας :) - Good Night :)

Ένα λεπτό ειλικρινούς προσοχής στο παιδί σου...

Ένα λεπτό ειλικρινούς προσοχής στο παιδί σου, αποτρέπει δεκάδες δυστυχισμένες στιγμές του στο μέλλον

Οι μεγαλύτερες ανασφάλειες του ανθρώπου προέρχονται από την έλλειψη της απαραίτητης προσοχής κατά την παιδική του ηλικία. Εκείνη την τρυφερή ηλικία όπου όλα μοιάζουν πρωτόγνωρα και η ανάγκη να τα μοιραστεί με τα πιο κοντινά του πρόσωπα είναι πρωταρχική.

Η ματαίωση της ανάγκης αυτής, όπως και οποιασδήποτε ανάγκης ενός παιδιού, έχει συνέπειες. Η πρώτη σκέψη που έρχεται στο  ανώριμο για ορθή κρίση μυαλό του είναι πως είναι ανεπαρκές. Πως κάτι άλλο είναι πολύ πιο σημαντικό για τους γονείς του από τις κατακτήσεις, τις ανακαλύψεις ή τις προόδους του.

Όπως κάθε άνθρωπος που παραμελείται από τα αγαπημένα του πρόσωπα, το παιδί βιώνει τη συναισθηματική απογοήτευση. Θεωρεί, μάλιστα, ότι το ίδιο είναι υπεύθυνο, καθώς η στάση των γύρω του δείχνει πως δεν πληροί τις προϋποθέσεις για να αξίζει την πολυπόθητη προσοχή τους.

Ως ενήλικας, το παιδί αυτό έχει δυο επιλογές ανάλογα με την ιδιοσυγκρασία του. Ή θα κλειστεί στον εαυτό του, υποτιμώντας τον, ή θα αναπτύξει την άμυνα της επίδειξης των δυνατών του σημείων, υπερτιμώντας τα.

Στην πρώτη περίπτωση, το βασικό κριτήριο στις σχέσεις γίνεται η επιλογή ανθρώπων που θεωρούμε πως μπορούν να μας δώσουν αυτά που μας λείπουν. Η απαίτηση, το παράπονο ή η πλήρης υποταγή είναι τα μέσα που χρησιμοποιούμε συνήθως για να γεμίσουμε το κενό μας.

Στη δεύτερη περίπτωση, υπάρχει η τάση για υπερίσχυση πάνω σε ανθρώπους, προκειμένου να μειωθεί το αίσθημα ανεπάρκειας που έχει δημιουργηθεί. Ο κατά τα φαινόμενα δυναμισμός γίνεται εργαλείο ψαρέματος θαυμασμού που ικανοποιεί ψευδώς τον πληγωμένο εγωισμό.

Η εσωτερική ισορροπία είναι δύσκολο να επιτευχθεί, διότι το ανεξήγητο κενό που δημιουργήθηκε κατά την παιδική ηλικία, εκείνη η απουσία συναισθηματικής φροντίδας, κλόνισε τόσο τη ζυγαριά της αυτοπεποίθησής του παιδιού που δεν κατόρθωσε ποτέ να στεριώσει τον άξονά της.

Ως ενήλικες είναι αρκετά δύσκολο ν’ αντιληφθούμε αυτά τα κενά, ώστε να μπορέσουμε να τα καλύψουμε. Χρειάζεται κόπος, θέληση και χρόνος. Ως γονείς, από την άλλη, έχουμε την ευκαιρία να μην τα δημιουργήσουμε στα παιδιά μας. Να μην κάνουμε αυτό που μας έκαναν.

Μεγαλώνοντας ένα παιδί αντιλαμβάνεσαι πιο εύκολα τα λάθη που έγιναν στη δική σου ανατροφή. Είναι επιλογή σου να έχεις τα μάτια και την καρδιά ανοιχτά  για να τα παρατηρήσεις και μέσα από το ταξίδι της αυτογνωσίας να τα διορθώσεις στον εαυτό σου. Όμως είναι υποχρέωσή σου να φροντίσεις ώστε να μην τα επαναλάβεις στο δικό σου παιδί.

Κανένας γονιός δεν είναι αλάθητος, αλλά το να μεταφέρεις τα ίδια λάθη από γενιά σε γενιά, είναι μια κληρονομιά αχρείαστη κι ανώφελη.

Άκου, λοιπόν, το παιδί σου όταν θέλει κάτι να σου πει, ακόμα κι αν σου φαίνεται ασήμαντο ή αν πνίγεσαι στη δουλειά. Ένα λεπτό ειλικρινούς προσοχής σου τώρα, αποτρέπει δεκάδες δυστυχισμένες στιγμές του στο μέλλον. Εξάλλου, τίποτα δεν είναι πιο σημαντικό από την υγεία. Από την ψυχική υγεία του παιδιού σου.

fotostalida.gr

Φιλοξενία: Το Χαμομηλάκι

Πώς να βοηθήσω το παιδί μου που δυσκολεύεται να συγκεντρωθεί;

1. Διατήρησε ήρεμη οικογενειακή ατμόσφαιρα.
    Να θυμάσαι ότι αν βάζεις τις φωνές στο παιδί σου επειδή είχες μια δύσκολη μέρα ή επειδή θέλεις να το κάνεις να σε ακούσει ΔΕΝ πρόκειται να βοηθήσει. Αντίθετα, θα κάνει τα πράγματα χειρότερα.

2. Με το που θα επιστρέψει το παιδί από το σχολείο δώσε του λίγο χρόνο και προσοχή.
    Συνδεθείτε συναισθηματικά. Ρώτησέ το πώς ήταν η μέρα του. κάντε μια αγκαλίτσα. Αλλά μην κάνεις κάτι άλλο. 

Ας είναι για 2-3 λεπτά όπου απλώς δίνεις όλη σου την προσοχή στο παιδί. Αυτό βοηθάει να έρθετε κοντά και να δημιουργηθεί κλίμα συναισθηματικής εγγύτητας, ασφάλειας και ηρεμίας.

3. Περιόρισε τη χρήση ηλεκτρονικών στο σπίτι.
Παρόλο που μπορεί για λίγο τα ηλεκτρονικά να είναι καλές μπέιμπι-σίτερ, στην πραγματικότητα δε βοηθάνε το παιδί να συγκεντρωθεί. Τα μεγαλύτερα παιδιά θα πρέπει να κάνουν τα μαθήματά τους σε χώρο που δεν έχει κινητά, τάμπλετς, κλπ., ενώ τα μικρότερα παιδιά θα πρέπει να έχουν περιορισμένο χρόνο απασχόλησης με ηλεκτρονικά. 

Ο λόγος είναι ότι η γρήγορη εναλλαγή της εικόνας, τα χρώματα, ο ήχος, η συνεχής δράση κρατάνε το μυαλό τεχνητά απασχολημένο, αλλά δεν του διδάσκουν να συγκεντρώνεται όταν δεν υπάρχουν αυτά τα στοιχεία (όπως όταν το παιδί κρατάει ένα βιβλίο ή ένα τετράδιο για τη μελέτη του). Και να σβήνεις την τηλεόραση όταν κανείς στο σπίτι δεν παρακολουθεί κάτι.

4. Να έχεις θετική στάση όταν είσαι με το παιδί σου.
Αυτό σημαίνει να μην αρχίζεις τις διαφωνίες, τις φωνές και τους καυγάδες με τον/τη σύζυγο, να μην κακολογείς τα πεθερικά σου ή κουτσομπολεύεις άλλους, σίγουρα να μη μιλάς άσχημα για τη δασκάλα του παιδιού σου ή για το σχολείο γενικά.

5. Να έχεις λίγους και καλούς κανόνες και να τους εφαρμόζεις.
Οι κανόνες πρέπει να είναι απλοί και ξεκάθαροι και ανάλογοι με την ηλικία του παιδιού. Μπορείς για παράδειγμα να ζητήσεις από ένα παιδί προσχολικής ηλικίας να πάει το πιάτο του στο νεροχύτη και να μαζέψει τα παιχνίδια του, ενώ μπορείς να ζητήσεις από έναν έφηβο να τακτοποιήσει τα ρούχα του στα συρτάρια του και να διατηρήσει μια γενική τάξη στο δωμάτιο του. Και φυσικά θα πρέπει και οι δύο γονείς να συμφωνούν με την τήρηση των κανόνων.

6. Διατήρησε τάξη και οργάνωση.
Μάθε να πετάς οτιδήποτε άχρηστο, να μην έχεις πράγματα αφημένα στη μέση και πεταμένα γύρω-γύρω. Βοήθησε το παιδί σου να οργανώσει την τσάντα του και τον χώρο μελέτης του. Δώσε του μεγάλα καλάθια ή κούτες για να βάζει τα παιχνίδια και τα πράγματά του.

7. Γράψε το παιδί σου σε ένα σπορ.
Πολλοί γονείς θεωρούν ότι ένα παιδί με δυσκολία συγκέντρωσης θα έχει χειρότερη συμπεριφορά αν ασχοληθεί με κάποιο σπορ και μετά επιστρέψει σπίτι κουρασμένο. Στην πραγματικότητα τα παιδιά που βρίσκουν τρόπο να διοχετεύσουν την ενέργειά τους σε κάποια αθλητική δραστηριότητα βρίσκουν ότι τους είναι πιο εύκολο να καθίσουν και να κάνουν τα μαθήματά τους.

varvogli
Φιλοξενία: Το Χαμομηλάκι