Showing posts with label Γκρίνια. Show all posts
Showing posts with label Γκρίνια. Show all posts

Monday, 24 June 2024

Οι καημενούληδες...

Το πιο εύκολο πράγμα είναι να έχουμε παράπονα.
Να νιώθουμε μόνιμα οι αδικημένοι της υπόθεσης. 
Οι καημενούληδες.

Και να περνάμε έτσι μια ζωή γκρινιάζοντας μέσα στην κακομοιριά και την μιζέρια.
Το δύσκολο είναι, να αποκτήσουμε ανδρείο φρόνημα. 
Μαχητικό.
Και να παλεύουμε. Να παλεύουμε με νύχια και με δόντια, μέχρι τη τελευταία μας πνοή.

Να παλεύουμε κόντρα σε ανθρώπους, κόντρα σε συμπεριφορές κακές, κόντρα σε ό,τι μας θέλει γονατισμένους…

Ελευθεριάδης Γ. Ελευθέριος

Φιλοξενία: Το Χαμομηλάκι

Monday, 29 August 2022

Μήπως είσαι συναισθηματικά εθισμένος και δεν το ξέρεις;

Ο εθισμός είναι μία καταναγκαστική, χρόνια φυσιολογική ή ψυχολογική ανάγκη να χρησιμοποιεί κάποιος μία ουσία (πχ., αλκοόλ, ναρκωτικά, νικοτίνη, ζάχαρη, κλπ.). μία συμπεριφορά (πχ., σεξ) ή μία δραστηριότητα (πχ., τζόγο) που έχει αρνητικές συνέπειες στην υγεία, την ψυχολογία ή την κοινωνικότητα του ατόμου. Ο εθισμός επίσης προκαλεί συμπτώματα απόσυρσης (άγχος, εκνευρισμός, ναυτία, τρέμουλο, κλπ.) όταν το άτομο προσπαθήσει να τον διακόψει.

Εθισμός είναι η κάθε έντονη τάση του ανθρώπου να κάνει, να χρησιμοποιεί ή να ενδίδει σε κάποια ευχαρίστηση- η οποία όμως έχει και αρνητικές συνέπειες.

Υπάρχουν όμως και κάποιες «κακές» συναισθηματικές συνήθειες που γίνονται έντονες και καταναγκαστικές, με την έννοια ότι το άτομο δεν μπορεί να σταματήσει να τις κάνει. Σε αυτές τις περιπτώσεις μιλάμε για συναισθηματικό εθισμό.

Οι συνέπειες του συναισθηματικού εθισμού

  • Όμορφη αίσθηση, η οποία στη συνέχεια αντικαθίσταται από δυσφορία
  • Κακές αποφάσεις
  • Ακατάλληλη συμπεριφορά
  • Κακή διαχείριση του εαυτού
  • Κακή οργάνωση/προγραμματισμός
  • Μειωμένη παραγωγικότητα
  • Προβλήματα σχέσεων

Να ποια είναι τα πράγματα στα οποία μπορεί να είσαι συναισθηματικά εθισμένος και δεν το ήξερες:

Θυμός

Για πολλούς ανθρώπους ο θυμός είναι ένα έντονο συναίσθημα στο οποίο έχουν εθιστεί. Ψάχνουν αφορμές να θυμώσουν και να ξεσπάσουν. Με τον θυμό αισθάνονται ότι έχουν δύναμη, ότι ελέγχουν την κατάσταση και ότι οι ίδιοι έχουν το πάνω χέρι. Βρίσκουν δικαίωση στο θυμό τους. Νιώθουν αλάνθαστοι, υπεράνω και θεωρούν ότι οι άλλοι είναι δεν κάνουν τα πράγματα καλά, δεν είναι αντάξιοι των προσδοκιών που έχουν, δεν είναι αρκετά «καλοί». Αυτό σε αντίθεση με τους ίδιους, που αισθάνονται ανωτερότητα και υπεροχή. Οι άνθρωποι αυτοί όταν είναι θυμωμένοι νιώθουν πιο βολικά, νιώθουν ότι όλα είναι ΟΚ στη ζωή τους.

Γκρίνια

Πολλοί άνθρωποι είναι εθισμένο στη γκρίνια, εσωτερική και εξωτερική. Αυτό σημαίνει ότι είτε από μέσα τους, στη σκέψη και το συναίσθημα τείνουν να γκρινιάζουν, είτε το εκδηλώνουν εξωτερικά γκρινιάζοντας προς τους κοντινούς τους ανθρώπους. Η γκρίνια πάει χέρι-χέρι με τις αρνητικές σκέψεις, τις αρνητικές εκτιμήσεις, την έλλειψη ευγνωμοσύνης και την απαισιοδοξία. Ο γκρινιάρης άνθρωπος έχει εθιστεί στο συναίσθημα αυτό που του δίνει την αίσθηση της δύναμης, την αίσθηση ότι είναι ο καλύτερος κριτής και δικαστής των πάντων: των οικείων, των γνωστών και των αγνώστων, της πολιτικής, της οικονομικής, της κοινωνικής κατάστασης, κλπ. Για όλα έχει να πει κάτι αρνητικό. Τρέφεται από το αρνητικό και τη γκρίνια. Τα στραβά και τα ανάποδα του κόσμου τον κάνουν να αισθάνεται δικαίωση και υπεροχή, αφού αυτός τα εντόπισε πρώτος και μάλιστα το δήλωσε στον περίγυρό του!

Θρήνος

Για άλλους πάλι ανθρώπους ο θρήνος και το πένθος είναι το συναίσθημα στο οποίο έχουν εθιστεί. Για αυτή την ομάδα ανθρώπων ισχύει αυτό που λέει ο ποιητής «περασμένα μεγαλεία που θυμώντας τα να κλαίς». Αυτοί οι άνθρωποι είτε θυμούνται κάτι πολύ όμορφο που είχαν στο παρελθόν τους αλλά πέρασε ανεπιστρεπτί, είτε παραμένουν κολλημένοι σε ένα τραύμα από το παρελθόν (πχ., μία σχέση που έληξε) και δεν μπορούν ή δε θέλουν να το ξεπεράσουν. Οι άνθρωποι αυτοί έχουν παρελθοντικό προσανατολισμό. Δεν τους ενδιαφέρει ιδιαίτερα το παρόν και δεν ασχολούνται σχεδόν καθόλου με το μέλλον. Έχουν εθιστεί στον θρήνο τους, στο να διηγούνται την προσωπική τους ιστορία και έχουν κάνει προσωπική τους ταυτότητα τον πόνο που άφησε αυτό το κενό.

Ευχαρίστηση

Μία άλλη περίπτωση συναισθηματικού εθισμού είναι το αέναο κυνήγι της ευχαρίστησης. Για κάποιους ανθρώπους το παν στη ζωή είναι να έχουν ευχαρίστηση, όπως το να έχουν έντονη σεξουαλική ζωή ή να αφοσιώνονται στον τζόγο ή τα ηλεκτρονικά ή οτιδήποτε άλλο. Φυσικά όταν κάτι γίνεται με μέτρο δεν υπάρχει πρόβλημα. Το πρόβλημα ξεκινάει όταν το άτομο χάνει το μέτρο και όλη του η ζωή περιστρέφεται γύρω από τη δραστηριότητα που του προσφέρει ευχαρίστηση. Σε αυτή την περίπτωση το άτομο αυτό δε σκέφτεται κανέναν άλλον και τίποτε άλλο- οι αποφάσεις του εστιάζουν στο πώς θα έχει το ίδιο το μάξιμουμ της ευχαρίστησης, ακόμα και αν αυτό προκαλεί σοβαρά προβλήματα στους αγαπημένους του (πχ., απατάει τον/τη σύντροφό του, χάνει το σπίτι του στον τζόγο, δεν έχει χρόνο για το παιδί του, κλπ.).

Παρορμητισμός

Κάποιοι άνθρωποι είναι εθισμένοι στο να κάνουν πράγματα παρορμητικά. Αυτό φυσικά μπορεί να συμβεί στον καθένα που και που, όπως όταν κάποιος αποφασίζει παρορμητικά να κάνει μία αγορά (πχ. ένα ρούχο ή κάτι που ενδεχομένως δεν το χρειάζεται), ή να πάει ένα ταξίδι, κοκ. Αλλά αυτό είναι το εκτός του κανόνα, είναι η εξαίρεση. Μερικές φορές η παρορμητικότητα μπορεί να έχει θετικά αποτελέσματα. Συνήθως όμως φέρνει προβλήματα. Ο άνθρωπος που είναι εθισμένος στην παρορμητικότητα στην ουσία δρα μόνο έτσι: κάνει ό,τι του κατέβει στο κεφάλι, είτε πρόκειται για μικρό είτε για μεγάλο ζήτημα, χωρίς οργάνωση, χωρίς προγραμματισμό και, φυσικά, χωρίς να σκεφτεί τις συνέπειες για τον ίδιο και τους αγαπημένους του.

Επιθυμία

Ένας άλλος συναισθηματικός εθισμός είναι η επιθυμία. Πρόκειται για την τάση του ανθρώπου να γίνεται έρμαιο των επιθυμιών του, ανά πάσα στιγμή: μπορεί να επιθυμεί ένα γλυκάκι, ένα παγωτό, να επιθυμεί ένα τσιγάρο ή ένα ποτάκι, ή ένα καινούργιο ακριβό κινητό, οτιδήποτε. Ο άνθρωπος που είναι έρμαιο των επιθυμιών του δεν μπορεί να πει «όχι» στον εαυτό του. Δεν μπορεί να φανταστεί τον εαυτό του να ζει και να λειτουργεί κανονικά αν δεν πραγματοποιηθεί η επιθυμία του. Έτσι, αυτό το άτομο μονίμως εντοπίζει τι είναι αυτό που επιθυμεί και τρέχει να το πραγματοποιήσει. Με αυτόν τον τρόπο όμως δεν μπορεί να αντισταθεί σε πειρασμούς, κάτι που μπορεί να έχει αρνητικές συνέπειες για το βάρος, την υγεία και την ψυχολογική του ισορροπία.

Φόβος

Ο φόβος είναι επίσης ένα είδος συναισθηματικού εθισμού που οδηγεί σε αρνητικά αποτελέσματα. Ο φόβος είναι καταρχήν σημαντικό συναίσθημα, επειδή μας χτυπάει το καμπανάκι του κινδύνου και μας ειδοποιεί να προσέξουμε. Έτσι μπορεί να αποφύγουμε δυσάρεστα αποτελέσματα, ακόμα και να σώσουμε τη ζωή μας ή τη ζωή κάποιου άλλου. Ωστόσο, ο φόβος μπορεί να γίνει συνήθεια. Όταν κάποιος φοβάται και τη σκιά του, όταν ζει με την πιθανότητα κάποιου άσχημου πράγματος που θα μπορούσε να συμβεί (αλλά δεν έχει συμβεί, δεν είναι κοντά στο να συμβεί και δεν υπάρχουν καν ενδείξεις ότι πρόκειται να συμβεί), τότε αυτό γίνεται προβληματική κατάσταση για το άτομο που ζει στη σκιά του φόβου του. Το άτομο αυτό παίρνει ευχαρίστηση από το να κάνει τρομακτικά σενάρια στο μυαλό του, να φαντάζεται την καταστροφή, να λέει διαρκώς «μη» και «πρόσεχε» στους άλλους (και στον εαυτό του). Ο εθισμένος στον φόβο παίρνει ευχαρίστηση από το γεγονός ότι θεωρεί ότι είναι πιο έξυπνος και διορατικός από τους άλλους, ότι έχει ανώτερες διανοητικές λειτουργίες και την ικανότητα να προβλέπει με ακρίβεια τι θα γίνει, αν οι άλλοι δεν τον ακούσουν. Ο εθισμένος στον φόβο άνθρωπος βρίσκει μία ισορροπία τρόμου στο να φοβάται πολύ και στο τέλος να μην πραγματοποιείται ο φόβος του. Αλλά αυτό έχει αρνητικές συνέπειες για τον ίδιο του τον εαυτό και τις σχέσεις του, μια που δεν είναι υγιής σκέψη ή συμπεριφορά.

varvogli.gr
Φιλοξενία: Το Χαμομηλάκι

Thursday, 30 June 2022

Όταν το παιδί γκρινιάζει συνέχεια...

Η παιδική γκρίνια είναι μία κατάσταση που οδηγεί σε εκνευρισμό των γονέων και σε έντονες ενδοοικογενειακές φασαρίες. 
Η μαμά καταλήγει να γίνεται υστερική και ο μπαμπάς στην προσπάθειά του να λύσει μία κατάσταση τελικά την αποφεύγει φεύγοντας από αυτήν.
Τα παιδιά γκρινιάζουν κυρίως, γιατί νιώθουν συναισθηματικά μόνα τους και επιζητούν την προσοχή των γονέων με λάθος τρόπο. 
Επίσης, γκρινιάζουν για να αποκτήσουν κάτι που θέλουν για παράδειγμα να παρακολουθήσουν ένα παιχνίδι στο tablet, αλλά ο γονιός το αρνείται. 
Τα παιδιά γκρινιάζουν, επειδή δε θέλουν να ικανοποιήσουν την επιθυμία των γονιών τους (για παράδειγμα να διαβάσουν κάτι ή να τακτοποιήσουν το δωμάτιό τους).

Τρόποι αντιμετώπισης της παιδικής γκρίνιας
    Για να αντιμετωπίσουμε την παιδική γκρίνια μπορούμε να επιχειρήσουμε κάποιους τρόπους διαχείρισής της. 
Αρχικά, ως γονείς είμαστε τα πρότυπα των παιδιών μας άρα και δε πρέπει ούτε εμείς να χρησιμοποιούμε τη γκρίνια. 
Αν τα παιδιά μας δουν να γκρινιάζουμε στο σπίτι για το αφεντικό μας, τη μητέρα μας, την φίλη μας σίγουρα θα μας μιμηθούν.
Οπότε προσπαθήστε να χαλαρώσετε και δείξτε την απαραίτητη ψυχραιμία και ηρεμία.
    Μπορείτε να χρησιμοποιήσετε το χιούμορ και να γελάσετε κάτι το οποίο θα θεραπεύσει τη γκρίνια του παιδιού άμεσα. Ως γονείς χρειάζεται να έχετε μία σταθερή στάση στις απαιτήσεις του παιδιού ώστε να μη χρησιμοποιεί τη γκρίνια για να πετύχει τους σκοπούς του.
    Μία φορά το παιδί να γκρινιάξει για κάτι και το πετύχει
μετά θα ξαναγκρινιάξει σίγουρα για να πετύχει κάτι άλλο. 
Επίσης, μπορείτε να πείτε στα παιδιά ότι είστε διατεθειμένοι να τα ακούσετε όταν σταματήσουν την γκρίνια, οπότε μπορούν να πάνε στο δωμάτιό τους και να ηρεμήσουν. 
    Να γνωρίζετε ότι η αγκαλιά και η γενικότερη έκφραση της αγάπης είναι απαραίτητη για την αντιμετώπιση της παιδικής γκρίνιας.
Ο τρόπος που δείχνουμε την αγάπη είναι πάρα πολύ σημαντικός στην ανάπτυξη του παιδιού και μάλιστα ένας γονιός, για να είναι καλός γονιός, θα πρέπει να κοιτάει μέσα του, να μπορεί να βρίσκει και να διορθώνει τα δικά του λάθη.
Όσο καλύτερα γνωρίζουν οι γονείς τον εαυτό τους, τα όριά τους, τόσο καλύτερα και πιο εποικοδομητικά θα σχετίζονται με τα παιδιά τους.
    Για την αντιμετώπιση της παιδικής γκρίνιας είναι πολύ βασική η ενίσχυση του παιχνιδιού ανάμεσα στο γονιό και στο παιδί. 
Οι γονείς χρειάζεται να παίζουν με τα παιδιά τους τουλάχιστον μισή ώρα καθημερινά. Έτσι λοιπόν, μπορούμε να αφήσουμε το παιδί να διαλέξει ένα παιχνίδι, να το οργανώσει αυτό χωρίς τη δική μας παρέμβαση.
    Πολύ σημαντικό είναι να μην ασκήσουμε καθόλου κριτική στο παιδί κατά τη διάρκεια του παιχνιδιού, αν το παιδί θελήσει άλλη δραστηριότητα καλό είναι να το ακολουθήσουμε χωρία να πούμε κάτι κι αν κάνει καμιά μικρή ανεπιθύμητη συμπεριφορά να μη δώσουμε μεγάλη σημασία και καταστρέψουμε την ώρα του παιχνιδιού με το παιδί μας.
    Επιπλέον, ενόσω ασχολούμαστε με το παιδί να μην βιαζόμαστε να τελειώσουμε, να μην ανταγωνιζόμαστε το παιδί μας και να μην ασχολούμαστε παράλληλα και με άλλα δικά μας θέματα, όπως το κινητό ή την τηλεόραση. Παρατηρήστε τα επιτεύγματα του παιδιού και κάντε το να νιώσει μοναδικό.
    Μπορείτε να ανταμείβετε το παιδί σας και να το ενισχύετε θετικά όταν μοιράζεται και είναι γενναιόδωρος, όταν συγχωρεί, όταν βοηθά και ζητάει βοήθεια, όταν ακούει, όταν ζητάει συγνώμη, όταν επιλύει μόνο του διάφορα προβλήματα. Είναι σίγουρο πως όταν οι γονείς αφιερώσουν ποιοτικό χρόνο στα παιδιά τους και τα ενθαρρύνουν για κάτι η γκρίνια στο σπίτι θα ελαττωθεί κατά πολύ.

Ποιοί κανόνες μετριάζουν την παιδική γκρίνια

Αξιοσημείωτη συσχέτιση μπορεί να έχει η γκρίνια με την εφαρμογή κανόνων στο σπίτι. Οι γονείς θα πρέπει να σκεφτούν και να...
............
η συνέχεια εδώ
Φιλοξενία: Το Χαμομηλάκι

Thursday, 17 March 2022

Άνθρωπέ μου, τι μου γυρνάς κατσούφης όλη την ώρα;

Βρε συ, δοκίμασε λίγο να μαλακώσεις. Λίγο να είσαι πιο ευγενικός. 
Λίγο πιο χαρούμενος. Πιο χαμογελαστός. 
Αυτό θέλουν οι γύρω σου από σένα. Αυτό θέλουν οι άνθρωποί σου. 
Να σε δούνε λίγο πιο ήρεμο, πιο χαλαρό, να σε χαρούνε.
Ούτε τα λεφτά σου θέλουν, ούτε τα δώρα σου, ούτε τις εξυπηρετήσεις σου, ούτε τα πάντα ταιριαγμένα. 
Εσένα θέλουν. Να είσαι καλά εσύ και να είναι καλά και αυτοί μαζί σου.
Τι μου γυρνάς κατσούφης όλη την ώρα; Γιατί είσαι μέσα στα μούτρα; Μουντρούχος, σκοτεινός, προβληματισμένος….
Γιατί;
Χαμογέλασε λίγο. Δώσε λίγο από το χρόνο σου σε αυτούς που σε αγαπάνε. Πες τους μια καλή κουβέντα, ένα γλυκό λόγο, κάτι τις μικρό. Αυτό θέλουν…
Είναι τόσο δύσκολο;
Δεν τελειώνουν οι δουλειές, βρε συ. Ούτε οι υποχρεώσεις. Τι νομίζεις; Ο πρώτος είσαι ή ο τελευταίος που δεν προλαβαίνει να πάρει ούτε ανάσα;
Χαλάρωσε λίγο. Λίγο. Πάρτο αλλιώς. Δεν μπορείς να φανταστείς πόση χαρά θα δώσεις. 
Και μην νομίζεις. Αν το καταφέρεις, θα το χαρείς και εσύ…

πηγή
Φιλοξενία: Το Χαμομηλάκι

Friday, 17 December 2021

«Κακές» Συνήθειες των «Καλών Οικογενειών»

Κάθε οικογένεια έχει τους δικούς της κανόνες και τις δικές της συνήθειες, ανάλογα με την προσωπικότητα των γονιών, αλλά και τις ανάγκες όλων των μελών της οικογένειας. Και, φυσικά, όλοι οι γονείς θέλουν καταρχήν το καλύτερο για τα παιδιά τους. 
Παρόλα αυτά, υπάρχουν μερικές «κακές συνήθειες» που μπορεί να έχουμε ως οικογένεια και, χωρίς να το καταλάβουμε, επηρεάζουν αρνητικά τα παιδιά μας.
Δεν αρκεί, όμως, να κόψουμε μία κακή συνήθεια! Θα πρέπει να την αντικαταστήσουμε με μία θετική.

✔ Γκρίνια και Λογομαχίες

Αληθινή πρόκληση! Όταν τα παιδιά αρχίζουν να γκρινιάζουν ή να λογομαχούν μεταξύ τους, για το ποιος θα πάρει την καραμέλα, ποιανού είναι το παιχνίδι, κλπ. Αυτή η συμπεριφορά των παιδιών εξαντλεί την υπομονή των γονιών πολύ γρήγορα και δημιουργεί αρνητική ατμόσφαιρα στο σπίτι, στο αυτοκίνητο, στις διακοπές, παντού. 
Πώς να τη σταματήσετε; 
Αν για παράδειγμα είστε στο αυτοκίνητο, κάντε άκρη, σβήστε τη μηχανή και δηλώστε «θα περιμένω να τελειώσετε και τότε θα ξεκινήσω». Αν είστε στο σπίτι, παίρνετε το τηλεκοντρόλ της τηλεόρασης, το τάμπλετ, οτιδήποτε είναι αυτό που βρίσκεται στο κέντρο της προσοχής των παιδιών και δηλώνετε «όταν σταματήσετε να τσακώνεστε και συνεργαστείτε, θα σας το δώσω». 
Δεν θα το πιστέψετε, αλλά όταν εφαρμόσετε αυτή την τακτική με ψυχραιμία, κάνετε τη δήλωση με ήρεμη φωνή (και δεν "λυγίσετε" σε παρακάλια ή παραπάνω γκρίνια), θα δείτε θεαματικά αποτελέσματα, που έχουν και διάρκεια (επειδή τα παιδιά μαθαίνουν).

✔ Ακαταστασία
Δε χρειάζεται να έχετε την τέλεια οργάνωση και αξιοποίηση χώρου με άδειες επιφάνειες, χωρίς ίχνος ανθρώπινης ύπαρξης, όπως στα περιοδικά με σπίτια. 
Δεν είναι ανάγκη να φτάσετε σε καμία μορφή άπιαστης "τελειότητας", γιατί έτσι απλώς θα βασανίσετε τον εαυτό σας και τα παιδιά σας. 
Βάλτε τάξη στο σπίτι σας με απλό τρόπο: 
με το που επιστρέφουν τα παιδιά από το σχολείο ζητήστε τους να κρεμάσουν τα μπουφάν και να βάλουν τα παπούτσια τους σε συγκεκριμένο χώρο. Αν δεν το κάνουν, θυμίστε τους ότι αυτός είναι ο κανόνας και περιμένετε από πάνω τους μέχρι να το κάνουν. 
Ζητήστε τους την Παρασκευή το απόγευμα να αδειάσουν τις τσάντες τους και να πετάξουν οτιδήποτε άχρηστο. 
Επενδύστε σε καλάθια και κουτιά για να βάζετε μέσα μικροπράγματα ή παιχνίδια που δεν έχουν συγκεκριμένη θέση. Αν το παιδί σας έχει πολλά παιχνίδια με μικρά κομματάκια δεν είστε υποχρεωμένη να σκύβετε και να τα μαζεύετε καθημερινά! 
Επενδύστε σε μία ψηλή σκούπα με φαράσι (κρατήστε την καθαρή, μόνο γι’ αυτή τη δουλειά) και μαζέψτε όλα τα μικρά παιχνιδάκια και κομματάκια σε ένα μεγάλο κουτί με σκέπασμα! 
Αποκτήστε τη συνήθεια να μην αφήνετε πράγματα στον πάγκο της κουζίνας. 
Αφιερώστε ένα συρτάρι όπου ρίχνετε μέσα όλα όσα χρειάζονται ξεκαθάρισμα: λογαριασμούς, γράμματα, χαρτιά, κλπ.

✔ Σπατάλη
Διδάξτε στο παιδί σας τη διαφορά ανάμεσα στο «θέλω κάτι» και στο «χρειάζομαι κάτι». Χρειάζομαι να πιω νερό, αλλά "χρειάζομαι" στ’ αλήθεια μια δεύτερη ζεστή σοκολάτα; διδάξτε στο παιδί να μη σπαταλάει χρήματα, ενέργεια, αλλά και φυσικούς πόρους. 
Σβήνουμε τα φώτα, όταν δεν είμαστε στο δωμάτιο, δεν αφήνουμε τη βρύση να τρέχει και εκτός από οικονομία στο πορτοφόλι, κάνουμε κάτι μικρό αλλά σημαντικό για να σώσουμε τον πλανήτη μας.

✔ Παραφορτωμένο πρόγραμμα
Ένα μεγάλο πρόβλημα σήμερα είναι ότι πολλές οικογένειες έχουν τόσο βαρυφορτωμένο πρόγραμμα, που δεν έχουν χρόνο τα μέλη τους να βρεθούν, δεν έχουν ευκαιρία να χαλαρώσουν και είναι όλοι μονίμως κουρασμένοι και στην τσίτα. 
Αυτό όμως δημιουργεί εκνευρισμό και προβλήματα συμπεριφοράς στα παιδιά. 
Αξιολογήστε τι θέλει και τι μπορεί και τι χρειάζεται να κάνει το παιδί σας, ορίστε ένα πρόγραμμα εξωσχολικών δραστηριοτήτων που το παιδί σας μπορεί να αντέξει και σιγουρευτείτε ότι του μένει χρόνος για παιχνίδι, για να βλέπει τους φίλους του και, κυρίως, για να κοιμάται αρκετά.

✔ Δεν έχετε χρόνο για ένα γεύμα μαζί 4-5 φορές την εβδομάδα
Σίγουρα όσο μεγαλώνουν τα παιδιά, διαφοροποιούνται τόσο οι ανάγκες όσο και τα ωράριά τους. Έτσι, μπορεί να γίνεται πιο δύσκολο να μαζευτεί η οικογένεια για φαγητό. 
Όμως οι έρευνες δείχνουν ότι οι οικογένειες που τρώνε 4-5 την εβδομάδα όλοι μαζί είναι πιο ευτυχισμένες, τα παιδιά έχουν καλύτερες επιδόσεις στο σχολείο και καλύτερη συμπεριφορά. Το γεύμα δε χρειάζεται απαραιτήτως να είναι το βραδινό. Μπορεί κάλλιστα να είναι το πρωινό!

✔ Τεχνολογία
Παρόλο που η τεχνολογία με τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης έχει εισβάλει στη ζωή μικρών και μεγάλων, οι άνθρωποι κατάφεραν να είναι πιο απομονωμένοι και πιο απογοητευμένοι από την κοινωνική τους ζωή! 
Κόψτε την κακή συνήθεια να κοιτάτε όλη την ώρα το κινητό σας ή να είστε στο κομπιούτερ και να ακούτε τι έχει να σας πει το παιδί. 
Ξεκινώντας από νωρίς, όταν ακόμα το παιδί είναι μικρό, βάζετε τον κανόνα (καταρχήν στον εαυτό σας) ότι στο τραπέζι δε φέρνουμε το κινητό μας (εκτός και αν έχετε επείγουσα δουλειά), οπότε στην εφηβεία το παιδί έχει εμπεδώσει τον κανόνα (παρόλο που θα τον πολεμήσει!). σιγουρευτείτε ότι τόσο εσείς όσο και τα παιδιά σας βλέπετε φίλους, βγαίνετε έξω, κινείστε και αθλείστε.

✔ Συγκρίσεις
Μην πέσετε στην παγίδα των συγκρίσεων! 
«Είδες τι καλά που πήγε η φίλη σου η Μαρία στο τεστ;», 
«Να γίνεις κι εσύ σαν τον ξάδελφο σου τον Κώστα» 
ή, ακόμα χειρότερα, 
«Δες τι καλό παιδί που είναι ο αδερφός σου!». 
Εδώ μάλιστα κάνετε και δύο λάθη: ένα λάθος είναι που συγκρίνετε τα αδέρφια, και το δεύτερο λάθος είναι ότι αποκαλείτε τον έναν "καλό παιδί", σαν να εννοείτε ότι ο άλλος είναι κακό παιδί. 
Προσοχή λοιπόν τόσο στις συγκρίσεις, όσο και στη γλώσσα που χρησιμοποιείτε! Και φυσικά μη συγκρίνετε τον/τη σύζυγό σας με άλλα άτομα! Μάθετε να νιώθετε χαρά για την οικογένειά σας, καλλιεργήστε θετικές συνήθειες και μάθετε να απολαμβάνετε τις ωραίες στιγμές!

varvogli
Φιλοξενία: Το Χαμομηλάκι

Saturday, 30 January 2021

Κάθεσαι και γκρινιάζεις για την κάθε αηδία... / Μαθήματα ζωής για μας και τα παιδιά μας

"Τα είχα όλα".

Εύχομαι πραγματικά, να μην φτάσεις ποτέ στο σημείο να το πεις.
Κάθεσαι και γκρινιάζεις για την κάθε αηδία. Για το κάθε τι μικρό. Χαλάς τη διάθεση σου, μιζεριάζεις, κλείνεσαι στον εαυτό σου. Σπαταλάς χρόνο που θα μπορούσες να αφιερώσεις σε αυτούς που αγαπάς.
Και αυτό γιατί;

Για αηδίες. Για πράγματα μικρά. Ευτελή. 
Πράγματα που σε κάνουν σήμερα να είσαι μέσα στο άγχος, μέσα στα νεύρα, μέσα στην πίεση και που αν σε ρωτήσω σε ένα μήνα, τι ήταν αυτό που σε έσκαζε, δεν θα θυμάσαι να μου πεις…
Λόγια, κουβέντες, μικροπαρεξηγήσεις, δυσκολίες, μικροαναποδιές. Εντάξει. Ας είναι. Τι να κάνουμε τώρα. 
Όλοι λίγο πολύ τα έχουν. Γιατί να σκας; Γιατί τόσο πολύ;
Πρόσεξε καλά. Αυτό είναι αχαριστία.

Θα ξυπνήσεις μια μέρα και θα ‘χεις φάει τέτοιο χαστούκι από τη ζωή, που θα χτυπάς το κεφάλι σου και θα λες "τα είχα όλα", μα θα είναι αργά…

Πρόσεξε καλά. Τώρα, που έχεις ακόμα χρόνο.


Ελευθεριάδης Γ. Ελευθέριος, Ψυχολόγος M.Sc.

e-psyxologos
Φιλοξενία: Το Χαμομηλάκι

Friday, 22 January 2021

Πολλές φορές, έχω την πολυτέλεια «να μην είμαι καλά»...

... γιατί τίποτα σοβαρό δε συμβαίνει στη ζωή μου…

Βρέθηκα αυτές τις μέρες, στους διαδρόμους ενός Νοσοκομείου Παίδων…
Και ξέρεις τι συνειδητοποίησα;
Πως πολλές φορές, έχουμε την πολυτέλεια, «να μην είμαστε καλά».
Είδα εκεί μέσα γονείς να σφίγγουνε τα δόντια για χάρη των παιδιών τους και να τους χαμογελάνε την ώρα που τα μέσα τους σπαράζουν…
Είδα παιδιά να κάνουνε πιο πολλή υπομονή από δέκα ενήλικες μαζί…
Είδα γιατρούς, νοσηλευτές και φροντιστές να παλεύουνε με νύχια και με δόντια, με ό,τι έχουνε, με υποδομές -συχνά- ανύπαρκτες, με μια πραότητα, με μια γαλήνη, άξια απορίας…

Και μετά από όλα αυτά είναι να αναρωτιέσαι… 
"Έχω όντως προβλήματα; Έχω όντως ζόρια;".
Δεν ξέρω.
Καθένας, ο ίδιος μόνο, κρίνει για τον εαυτό του.

Για μένα πάντως θα σου πω, πως πολλές φορές, έχω την πολυτέλεια «να μην είμαι καλά», γιατί τίποτα σοβαρό δε συμβαίνει στη ζωή μου…

Ελευθεριάδης Γ. Ελευθέριος, Ψυχολόγος M.Sc.
Φιλοξενία: Το Χαμομηλάκι

Tuesday, 19 January 2021

Όλη μέρα μέσα στη γκρίνια, μέσα στη μιζέρια... - Μαθήματα ζωής για μας και τα παιδιά μας

Ό,τι σπέρνεις…
Αν σπέρνεις τσιγγούνικα, μίζερα, μαζεμένα, λίγη θα είναι και η σοδειά σου. Αν από την άλλη φροντίζεις να σπέρνεις απλόχερα, άφθονη θα είναι και η σοδειά που θα πάρεις ως ανταμοιβή.
Αποφάσισε.

Όλη μέρα μέσα στη γκρίνια, μέσα στη μιζέρια, με τα μούτρα σου να σέρνονται στο πάτωμα. 
Από το στόμα σου, δεν βγαίνει καλή κουβέντα. "Σε ευχαριστώ, σε αγαπώ, συγγνώμη, δόξα τω Θεώ", δεν καταδέχεσαι να πεις. 
Όλο κουρασμένος είσαι, όλο δεν μπορείς, όλο δεν πάνε καλά τα πράγματα. 
Και μετά σου φταίνε οι άλλοι. Τι να σου κάνουν και οι άλλοι; Εδώ εσύ δεν αντέχεις τον εαυτό σου. Θα σε αντέξουν αυτοί;
Δώσε ρε. Δώσε. Δώσε αγάπη στους γύρω σου. Δώσε μια καλή κουβέντα. Ένα καλό λόγο. Ένα χαμόγελο. Δώσε μια παρηγοριά. 
Φέρσου με αρχοντιά. Άσε τις μικρότητες. 
Άσε τις γυφτιές. 

Με αρχοντιά ρε. Δεν είναι τα λεφτά. Αυτά είναι το τελευταίο. 
Η συμπεριφορά σου είναι. Δώσε απλόχερα. Να χαμογελάς ρε. 
Να χαμογελάς. Δεν υπάρχει μεγαλύτερα φιλανθρωπία.

Ό,τι σπέρνεις, αυτό θερίζεις. Να το ξέρεις.

Αποφάσισε.
Κάνε ό,τι σου λέει καρδιά σου…

Ελευθεριάδης Γ. Ελευθέριος, Ψυχολόγος M.Sc.

Φιλοξενία: Το Χαμομηλάκι

Saturday, 19 January 2019

Σας κρατάει μούτρα το παιδί σας και γκρινιάζει συνεχώς;

Τόσο η γκρίνια όσο και τα μούτρα 
είναι συμπεριφορές ιδιαίτερα συνηθισμένες στα παιδιά.

Τι μπορεί να οδηγήσει ένα παιδί να γκρινιάζει συνεχώς; 
Οι λόγοι είναι πολλοί και όχι πάντα προβλέψιμοι.
Οι ειδικοί πάντως τονίζουν ότι η σχέση ανάμεσα στο γονιό και το παιδί είναι το κλειδί για τη διαχείριση της ανεπιθύμητης συμπεριφοράς. 
Αν η σχέση σας με το παιδί σας δεν είναι για κάποιο λόγο καλή προφανώς θα πρέπει να αρχίσετε από εκεί. 
Αφιερώστε λοιπόν λίγο χρόνο να ακούσετε πραγματικά τις λέει το παιδί σας. 
Φροντίστε να το κοιτάζετε στα μάτια όταν μιλάει, επικοινωνήστε μαζί του στο δικό του επίπεδο , σωματικά ,και όταν είναι δυνατόν , δώστε του όλη την προσοχή σας.

Όπως εξηγεί η ψυχολόγος Sarah Ockwell-Smith στο βιβλίο της «Δεν θέλουν τιμωρία, αγάπη θέλουν», εκδόσεις διόπτρα, να ακούτε προσεκτικά οτιδήποτε θέλουν να σας πουν τα παιδιά σας, ό,τι κι αν είναι αυτό. 
Αν δεν ακούτε πρόθυμα τα μικρά πράγματα όταν είναι μικρά, δεν θα σας λένε τα μεγάλα πράγματα όταν θα είναι μεγάλα, γιατί για εκείνα όλα ήταν πάντα μεγάλα.

Εναλλακτική επικοινωνία
Για τα μικρότερα παιδιά, που δυσκολεύονται να εκφράσουν τα συναισθήματά τους λεκτικά, οι μη λεκτικές μέθοδοι μπορούν να κάνουν τεράστια διαφορά. 
Για τα νήπια, το να μάθουν λίγα πράγματα για τη νοηματική γλώσσα μπορεί να αποδειχτεί πολύ βοηθητικό. Επίσης, οι κάρτες συναισθημάτων συχνά είναι εξαιρετικά χρήσιμες. Το παιδί μπορεί να βρει τη σωστή κάρτα και να σας δείξει πώς αισθάνεται, ακόμα κι αν δεν μπορεί να το πει αυτό λεκτικά.

Περισσότερη αυτονομία
Ένας από τους καλύτερους τρόπους να μειώσετε την γκρίνια και τα μούτρα, σύμφωνα με την Sarah Ockwell-Smith, είναι να βοηθήσετε το παιδί σας να νιώσει ότι έχει περισσότερη εξουσία πάνω στη ζωή του. 
Περισσότερη αυτονομία δεν σημαίνει ότι πρέπει πάντα να το αφήνετε να κάνει ό,τι θέλει - το αντίθετο μάλιστα.
Πρέπει ωστόσο να επιτρέπετε στο παιδί σας να έχουν όσο το δυνατόν μεγαλύτερο έλεγχο πάνω στη ζωή τους, προσαρμόζοντας τον βαθμό ελέγχου στην ηλικία τους καθώς μεγαλώνουν.

Περισσότερη χαλάρωση
Όταν τα παιδιά σας είναι κουρασμένα ή σε υπερδιέγερση, κανονίστε να έχουν χρόνο να ξεκουραστούν, και αυτό μπορεί να έχει θετική επίδραση στην συμπεριφορά τους. Δημιουργήστε έναν χώρο στο σπίτι σας που να μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως χώρος χαλάρωσης.

Περισσότερη σωματική επαφή
Η αφή μπορεί ασκεί σπουδαία επίδραση στα παιδιά. 
Μια αγκαλιά μπορεί να βοηθήσει σε οποιαδήποτε ηλικία, ακόμα κι αν το παιδί σας είναι μεγάλο και τραβιέται όταν πάτε να το αγγίξετε.
Με τα μικρότερα παιδιά, μπορείτε να παίξετε στο πάτωμα, να κάνετε κατασκευές με τουβλάκια, να στήσετε έναν σιδηρόδρομο, ή να ζωγραφίσετε. 
Όλοι αυτοί είναι θαυμάσιοι τρόποι για να επιβιώσετε.

mothersblog.gr
Φιλοξενία: Το Χαμομηλάκι

Thursday, 9 August 2018

Πως να ηρεμήσεις ένα παιδί που ουρλιάζει σε δημόσιο χώρο

Μια άβολη και δυσάρεστη κατάσταση για τους γονείς είναι εκείνη που το παιδί τους φωνάζει, κλαίει και… «χτυπιέται», ειδικά σε κάποιον δημόσιο χώρο, όπου τα επικριτικά βλέμματα των άλλων τους «καρφώνουν».
Είναι αλήθεια, πως σε μια τέτοια κατάσταση η υπομονή χάνεται εύκολα και η αντίδραση του γονέα μπορεί να είναι σπασμωδική και χωρίς αποτέλεσμα. Μπορεί και εκείνος να φωνάξει, να αδιαφορήσει ή ακόμα - είναι σπάνια περίπτωση, αλλά συμβαίνει - και να βάλει το χέρι του στο στόμα του παιδιού για να σταματήσει τις φωνές.
Έτσι, όμως, η κατάσταση δεν διορθώνεται, χειροτερεύει. Μία γιατρός με εξειδίκευση στην ανάλυση συμπεριφοράς, προτείνει 4 βήματα, τα οποία θα βοηθήσουν τους γονείς να βγουν αλώβητοι από την «μάχη» με την υπερβολική συμπεριφορά του παιδιού τους.

Την επόμενη φορά, λοιπόν, που θα βρεθείτε σε αντίστοιχη θέση και το παιδί σας θα ουρλιάζει, δοκιμάστε τα παρακάτω 4 βήματα για να την αντιμετωπίσετε.

Σταματήστε: Οι γονείς θα έπρεπε να σταματούν ό,τι κάνουν και να δίνουν την προσοχή τους στο παιδί. Νιώθει παραμελημένο, ενθουσιασμένο; Πεινάει, διψάει; Το ενοχλεί κάτι, μήπως πονά; Αφήστε στην άκρη τα υπόλοιπα και δώστε σημασία στο παιδί σας, για να καταλάβετε τι συμβαίνει.
Γονατίστε: Όταν οι γονείς κατεβαίνουν στο επίπεδο του παιδιού τους, το κοιτούν στα μάτια και του μιλούν ξεκάθαρα, τότε του δίνουν να καταλάβει, ότι το εκτιμούν και το σέβονται. Επιπλέον, με τον τρόπο αυτό και ο γονέας αντιλαμβάνεται καλύτερα και ευκολότερα την κατάσταση και τον λόγο για τον οποίο το παιδί του συμπεριφέρεται όπως συμπεριφέρεται.
Ψιθυρίστε: Οι γονείς πρέπει να χαμηλώσουν τη φωνή τους και να χαμογελάσουν στο παιδί. Έτσι θα ακούσουν και εκείνοι καλύτερα τι συμβαίνει και θα γίνουν σωστό παράδειγμα αντιμετώπισης τέτοιων καταστάσεων για το παιδί τους.
Τραγουδήστε: Αν τα παιδιά είναι απαρηγόρητα, τότε δοκιμάστε να τραγουδήσετε χαμηλόφωνα. Ένα τραγούδι που το παιδί αγαπά θα το βοηθήσει πολύ σε ψυχολογικό επίπεδο.
Τα 4 αυτά βήματα, υποστηρίζει η ειδικός, μπορούν να εφαρμοστούν οπουδήποτε και κάτω από οποιεσδήποτε συνθήκες. Το καλύτερο, όμως, που έχει να κάνει ένας γονέας  - αν έχει τη δυνατότητα – είναι να απομακρύνει το παιδί από την κατάσταση που του προκαλεί άγχος και στρες. «Φύγετε από το σινεμά, το κατάστημα ή την αίθουσα με το παιδί μέχρι εκείνο να ηρεμήσει. Τα παιδιά πρέπει να νιώσουν αγάπη και ηρεμία, όχι ένταση και θυμό», προτείνει συγκεκριμένα.

Πηγή: fatherly.com
infokids.gr
Φιλοξενία: Το Χαμομηλάκι

Wednesday, 28 March 2018

Το παιδί μου γκρινιάζει όλη μέρα. Τί να κάνω; - Whiny Kids Take A Toll on the Whole Fam

Μεγαλώνοντας ένα παιδί που γκρινιάζει όλη μέρα
Ποιος φταίει για ένα «γκρινιάρικο παιδί»; Και πώς είναι η καθημερινότητα μαζί του; 
Whiny Kids Take A Toll on the Whole Fam
Τις δικές της απαντήσεις δίνει η Αμερικανίδα αρθρογράφος, μητέρα και… παθούσα Elizabeth Broadbent.

Ξεκινάει από την ώρα που ξυπνάει. «Δεν θέλω να δω River Monsters», γκρινιάζει ο τετράχρονος γιος μου, επίμονα, απελπισμένα, λες και κάποιος απειλεί να του ξεριζώσει τα νύχια και όχι να ανοίξει την τηλεόραση. 
«Μισώ το River Monsters. Δεν θέλω να δω Wild Kratts. Δεν θέλω να δω Octonauts».

«Μα σου αρέσει το Octonauts», σχολιάζει ο οκτάχρονός μου, ενώ αναστενάζει σαν κάποιος βετεράνος σε αυτόν τον πόλεμο. Άντε πάλι από την αρχή.

Είναι 6 το πρωί και ο μεγαλύτερος γιος μου φωνάζει στο μικρότερο ότι έχει κουραστεί με την γκρίνια του, ότι γκρινιάζει συνέχεια, ότι είναι ένα γκρινιάρικο μωρό και πρέπει να σταματήσει να το κάνει. Κατά βάθος, γνέφω επιδοκιμαστικά. Από μέσα μου, επικροτώ το μεγαλύτερο γιο μου.

Εξωτερικά, προσπαθώ να εξομαλύνω την κατάσταση. Αλλά είμαι γεμάτη απογοήτευση. 
Γιατί ο Sunny όντως γκρινιάζει όλη την ώρα. Σχεδόν για τα πάντα. Και αυτό είναι εξαντλητικό για όλους μας.

Ένα γκρινιάρικο παιδί δεν επηρεάζει μόνο τον εαυτό του, αλλά και όλους γύρω του. 
Δεν με πιστεύετε; 
Ρωτήστε οποιαδήποτε μαμά ενός «γκρινιάρη» και θα σας πει το ίδιο. Οι μικρές, καθημερινές μανούβρες που κάνει η οικογένεια της τσακίζουν το ηθικό. 
Φανταστείτε ότι ζητάτε από τα παιδιά σας να ντυθούν. Έχετε βγάλει τα ρούχα τους από την ντουλάπα. Είναι απόλυτα ικανά να το κάνουν μόνα τους. Τα ρούχα τους δεν διαθέτουν δύσκολα κουμπώματα. Αλλά το μικρότερο παιδί σας αποφασίζει, με το τετράχρονο μυαλό του, ότι δεν μπορεί να ντυθεί χωρίς βοήθεια και αντί να σας πει ήρεμα «Μαμά, θέλω βοήθεια», απλά κλαίει και γκρινιάζει και χτυπιέται.

Και εσείς, που μπορεί εκείνη τη στιγμή να ακολουθείτε μια καθημερινή ρουτίνα περιποίησης στο μπάνιο ή να είστε με το σουτιέν καθώς ψάχνετε στη στοίβα των καθαρών ρούχων για μια μπλούζα, αναστενάζετε. Συγκεντρώνετε όλη την ψυχραιμία σας. Συνειδητοποιείτε το λόγο της γκρίνιας και μετά σκέφτεστε έναν τρόπο αντιμετώπισης: 
«Φέρε εδώ τα ρούχα σου να σε βοηθήσω». Έτσι βρίσκεστε να προσπαθείτε, μόνο με το σουτιέν, να φορέσετε ένα παντελόνι στο τετράχρονο παιδί σας ενώ θα έπρεπε να μπορεί να το κάνει μόνο του, ενώ αναρωτιέστε σε ποιο σημείο θα πρέπει να σταματήσετε να το βοηθάτε να διαχειριστεί τα συναισθήματά του και να το αφήσετε να χαράξει με κόπο το μονοπάτι του προς την ανεξαρτησία.

Γιατί ξέρετε ότι όλοι κατηγορούν εσάς για αυτό, ιδιαίτερα αν το γκρινιάρικο παιδί είναι το μικρότερο της οικογένειας. 
Εσείς δημιουργήσατε αυτό το τέρας, τους ακούτε να σκέφτονται, γιατί τον κανακεύατε για υπερβολικά πολύ καιρό και τώρα έχει γίνει κακομαθημένος. 
Εσείς φταίτε. 
Εκτός αν δεν φταίτε εσείς, γιατί περιμένατε να είναι σε θέση να φέρνει τα παπούτσια του στην ηλικία που το έκαναν και τα άλλα παιδιά σας (κάτι που του προκαλεί ένα ξέσπασμα γκρίνιας, με αποτέλεσμα όλοι να νευριάζετε και τελικά να αργείτε στο ραντεβού σας). Τα άλλα παιδιά σας δεν έχαναν τη γη κάτω από τα πόδια τους όταν αρνιόσασταν να τους αγοράσετε αυτοκόλλητα σε κάθε επίσκεψή σας σε κατάστημα παιχνιδιών.

Και για κάποιο λόγο, αυτό το παιδί απεχθάνεται μέχρι θανάτου τη λάσπη και την κοπριά και τις αυλές, και εσείς είστε μια οικογένεια που λατρεύετε τη λάσπη και την κοπριά και τις αυλές. 
Έτσι, όταν όλοι βγαίνετε έξω, εκείνος γκρινιάζει και κοπανιέται και κλαίει και ισχυρίζεται ότι δεν μπορεί να βρει τις γαλότσες του και τελικά δηλώνει ότι θέλει να μείνει στο σπίτι και ενώ εσείς ίσως τελικά συμφωνήσετε μαζί του, μετά θέλει να μείνει και κάποιος άλλος μαζί του και αυτός ο άλλος να είστε εσείς.

Αποχαιρετήστε λοιπόν την κηπουρική, μαμά/μπαμπά, γιατί τώρα πρέπει να ψυχαγωγήσετε ένα κακοδιάθετο 4χρονο. 
Διαφορετικά, όλοι οι άλλοι θα το ακούνε να ουρλιάζει και να κλαίει και τελικά κανένας δεν θα περάσει καλά. Σε τέτοιες περιπτώσεις δεν υπάρχει καλή επιλογή.

Και προσπαθήστε να λέτε τη λέξη «γαμώτο» μόνο από μέσα σας, διαφορετικά εκείνος θα την πιάσει αμέσως και μετά οι άλλοι θα κατηγορούν εσάς.

Ένα γκρινιάρικο παιδί αρκεί για να εξαντλήσει όλη την οικογένεια. 
Είναι σαν ένα μικρό γκρίζο σύννεφο βροχής που εμφανίζεται ξαφνικά και σας χαλάει όλα τα σχέδια. 
Ώρα να πάμε για πίτσα; 
Ο μικρός γκρινιάρης πετάγεται και ουρλιάζει: «Εγώ μισώ την πίτσα!». Μόνο που την προηγούμενη εβδομάδα λάτρευε την πίτσα. Κανένα πρόβλημα. Τώρα όλοι έχουν θυμώσει μαζί του και έχουν νευριάσει γενικά και αρχίζουν να αμφισβητούν την επιλογή της πίτσας γιατί πηγαίνοντας για πίτσα σημαίνει ότι θα τον ακούνε να γκρινιάζει όλη την ώρα.

Ενδίδουμε στο μικρό τύραννο; 
Τον τραβάμε με το ζόρι στην πιτσαρία παρά τις κλωτσιές και τα ουρλιαχτά του; 
Τι είναι καλύτερο την παρούσα στιγμή για την ευτυχία και την αρμονική συνύπαρξη της οικογένειας; 
Και τι είναι καλύτερο για το μικροσκοπικό τύραννο, που πρέπει να μάθει ότι δεν μπορεί να κάνει κουμάντο σε όλους με την γκρίνια του; Για μία ακόμα φορά, δεν υπάρχει καλή επιλογή.

Ναι, το ξέρω ότι είναι μόλις τεσσάρων. Ξέρω τα πάντα για αυτή την ηλικία. Μεγάλωσα δύο ακόμα αγόρια που πέρασαν από την ηλικία των τεσσάρων, με όλη την προσκόλληση και τα ξεσπάσματα και τα δάκρυά της. Και την γκρίνια της. Αλλά μα το Θεό, κανένας τους δεν γκρίνιαζε όπως αυτό το παιδί.

Το μωρό μου ξεσπάει σε κλάματα για τα πάντα. 
Για παπούτσια που έχει χάσει. 
Για παπούτσια που δεν μπορεί να δέσει τα κορδόνια τους. 
Για το σκύλο που κατεβαίνει από τον καναπέ. 
Για το λάθος βιβλίο, τη λάθος εκπομπή στην τηλεόραση, τη λάθος μπλούζα ή το λάθος παιχνίδι. 
Πεινάει. Διψάει. Είναι κουρασμένος. 
Και αρνείται επίμονα να εκφράσει αυτές τις ανάγκες ευγενικά, όπως «Θέλω να φάω κάτι, μαμά» ή «Τώρα θέλω να πάω σπίτι, μαμά». 
Οι αδερφοί του είχαν μάθει να το κάνουν στην ηλικία του. Αλλά ο γκρινιάρης μου; Ποτέ. 
Επιμένει να σας ρωτάει ξανά και ξανά και ξανά πότε θα φύγουμε μέχρι που του βάζετε τις φωνές και δίνετε την εντύπωση στους περαστικούς και σε άλλους γονείς ότι είστε το μεγαλύτερο τέρας. Και νιώθετε σαν τέρας. Αλλά πραγματικά αισθάνεστε ότι το κεφάλι σας θα εκραγεί αν ακούσετε για μία ακόμα φορά το «Είμαι κουρασμένος».

Έτσι, κάνετε υπομονή. Ζείτε με αυτό, περιστασιακά ξεσπώντας. 
Και ελπίζετε ότι τα πράγματα θα βελτιωθούν. 
Ελπίζετε, γιατί δεν μπορείτε να συνεχίσετε να ζείτε άλλο έτσι για πολύ ακόμα. 
Ειλικρινά, σύμπαν, δεν αντέχω άλλο.

Για την ώρα, το μόνο που μπορείτε να κάνετε είναι να απολαμβάνετε τις αγκαλιές του μικρού σας γκρινιάρη, κάθε δευτερόλεπτο που κρατούν – γιατί όσο κι αν τον αγαπάτε, ανυπομονείτε να μεγαλώσει και να αλλάξει.

Monday, 19 October 2015

Μαθήματα ζωής για μας και τα παιδιά μας
Οι συνήθειες που μας κλέβουν τη χαρά

Μήπως από μόνοι σας έχετε βάλει τον εαυτό σας σε μια διαδικασία αυτολύπησης και γκρίνιας; Μήπως τα πράγματα είναι πολύ καλύτερα από ότι νομίζουμε και κυρίως πολύ πιο απλά; 
Δείτε, τι ΔΕΝ πρέπει να κάνετε αν θέλετε να ζήσετε χαρούμενοι και ευτυχισμένοι.
Η ευτυχία θέλει κόπο και δεν είναι κάτι που πηγάζει φυσικά από μέσα μας. Είναι αποτέλεσμα προσωπικής δουλειάς, σειράς εμπειριών, συνηθειών, απόψεων και αποφάσεων που λαμβάνουμε στην πορεία της ζωής μας. Οι λόγοι για να βυθιστούμε στη μελαγχολία, τη μεμψιμοιρία και τη βαθιά δυστυχία είναι πολλοί στις μέρες μας και ο αγώνας να μην πέσουμε στην παγίδα τους είναι πιο σκληρός από ποτέ.
Όλα όσα σας κάνουν ευτυχισμένους τα γνωρίζετε μονάχα εσείς. Όσα όμως ενισχύουν τη δυστυχία σας δεν τα αντιλαμβάνεστε συνειδητά και τα συνεχίζετε ρίχνοντας τους εαυτούς σας ακόμα πιο βαθιά στα τάρταρα δυσκολεύοντας ακόμα περισσότερο τη διάθεσή σας να ανακάμψει.
Αν η καθημερινότητά σας χαρακτηρίζεται από μια, ή παραπάνω από τις ακόλουθες συνήθειες, δράστε ανάλογα, αλλάξτε τις τακτικές σας και πετάξτε από το παράθυρο την κακή ενέργεια.

Διαρκής γκρίνια

Μην μπερδεύετε το περιστασιακό παράπονο με την χρόνια κατάσταση γκρίνιας. Όλοι έχουμε την ανάγκη να παραπονεθούμε όταν κάτι δεν πάει όπως θα θέλαμε, αλλά το να γκρινιάζουμε για κάθε τι που συμβαίνει στη ζωή μας είναι μια πολύ κακή συνήθεια που το μόνο που καταφέρνει είναι να φέρνει ακόμα περισσότερη δυστυχία. 

Ο γκρινιάρης, επιπλέον, εξαντλεί όλη του την ενέργεια στο να παραπονεθεί και για το παραμικρό και δεν δείχνει καμία διάθεση ούτε να βελτιώσει τη ζωή του ούτε καν να ακούσει τη γκρίνια κάποιου άλλου.
Όσοι «πάσχουν» από μακροχρόνια γκρίνια αναλώνουν τις ζωές τους στο να εντοπίζουν πάντα τα αρνητικά και ξεχνάνε πως αυτό είναι το πιο εύκολο να κάνει κανείς. Όλοι έχουν πολλούς λόγους για να γκρινιάξουν αλλά δεν το κάνουν για τον απλό λόγο ότι η μεμψιμοιρία δεν προσέφερε ποτέ σε κανέναν τίποτα.
Shopping therapy

Όσοι επιμένουν στη χαρά που προσφέρει ένα καινούριο smart phone ή ένα καινούριο ζευγάρι παπούτσια, έχουν μάλλον χάσει τον προσανατολισμό τους, θεωρώντας πως τα υλικά αγαθά θα τους φέρουν πιο κοντά στην ευτυχία. Η απόκτηση ενός νέου αντικειμένου θα σας χαροποιήσει ομολογουμένως, αλλά αυτή η χαρά θα διαρκέσει μερικές μονάχα ώρες, ενώ η απόκτηση νέων εμπειριών, οι νέες προκλήσεις, ακόμα και η ανάγνωση ενός καλού βιβλίου θα σας προσφέρουν πολλά περισσότερα και με μεγαλύτερη διάρκεια από το νέο tablet.

Κατανάλωση αλκοόλ
Το γνωρίζετε ήδη, πως οι μακροχρόνιες συνέπειες εκτεταμμένης κατανάλωσης αλκοόλ κάνουν περισσότερο κακό στη διάθεσή σας παρά καλό. Μπορεί παροδικά να σας ανεβάζει τη διάθεση, η καθημερινή όμως κατάχρηση αλκοόλ καταλήγει να ρίχνει περισσότερο την ψυχολογία. Ένα γερό μεθύσι, καταλήξει σε μια κακή επόμενη μέρα, που όχι μόνο πάει χαμένη, αλλά σας οδηγεί στη λήψη κακών αποφάσεων που απλά φέρνουν και άλλη δυστυχία.
Η έλλειψη χόμπι
Όσο και να σας αρέσει η δουλειά σας δεν εμπίπτει στην κατηγορία χόμπυ. Το χόμπι είναι κάτι που δεν το επιβαρύνει το άγχος της δουλειάς και είναι κάτι με το οποίο παθιάζεστε και στο οποίο αφιερώνεστε ολόψυχα. 
Όσοι έχουν χόμπι, είτε αυτό είναι το παίξιμο της κιθάρας, είτε το πλέξιμο, είτε το kick boxing είναι πιο ευτυχισμένοι, καθώς αφιερώνοντας χρόνο στο χόμπι τους, επενδύουν στον εαυτό τους και στις ικανότητές του, αναγνωρίζουν οι ίδιοι τις δυνάμεις τους, χωρίς να περιμένουν την επιβεβαίωση, που δεν θα έρθει ποτέ, από κάποιον τρίτο.
Κακή διατροφή
Η λαιμαργία και οι κακές διατροφικές συνήθειες δεν κάνουν μόνο κακό στην φυσική σας υγεία αλλά και την ψυχολογική. Η υπερφαγία μας οδηγεί σε συναισθήματα απογοήτευσης που συχνά είναι και η αφορμή, αφού καταλήγουμε πάντα να παίρνουμε βάρος από αυτή τη συνήθεια, κάτι που οδηγεί σε ακόμα χειρότερη εικόνα του εαυτού μας.
Η ψυχολογική ανακούφιση που λαμβάνουμε από μια τροφή γεμάτη ζάχαρη κρατάει μονάχα όσο την καταναλώνουμε, ενώ στο τέλος της ημέρας βρισκόμαστε στο σημείο από το οποίο ξεκινήσαμε. Θυμηθείτε, πως η καλή και υγιεινή διατροφή αυξάνει την ενέργεια σας, κάτι που φτιάχνει τη διάθεση και ένα σώμα του οποίου η φυσική κατάσταση είναι σχετικά καλή είναι μια καλή βάση για την ευτυχία.
Μιλάτε άσχημα για τρίτους
Την επόμενη φορά που θα συναντήσετε τους φίλους σας, παρατηρήστε ποια είναι τα κύρια θέματα συζήτησης και αν αυτά αφορούν περισσότερο κουτσομπολιά, τότε μάλλον κάνετε παρέα με άτομα δυστυχή και είστε κι εσείς ένα από αυτά. 
Εκείνοι που αναλώνονται σχολιάζοντας τις ζωές των άλλων δεν έχουν δικές τους και αναλώνονται στις ξένες. Όσοι μάλιστα δεν νιώθουν ευτυχισμένοι στη ζωή τους έχουν την τάση να κρίνουν με ευκολία και ελαφρά τη καρδία τις ζωές των άλλων. 
Σταματήστε την κακή συνήθεια να βγάζετε μόνο κακία απέναντι στους άλλους, αφού αυτό που ουσιαστικά κάνετε είναι να καμουφλάρετε έτσι τις δικές σας ανασφάλειες. Αν μη τι άλλο η ανταλλαγή μιας καλής κουβέντας, όχι μόνο δείχνει θετική διάθεση αλλά θα σας κάνει και πιο αγαπητούς.
Μοναχικότητα
Μια από τις συνηθέστερες αιτίες της δυστυχίας ενός ατόμου είναι η μοναξιά και μην θεωρείτε πως εξαιρούνται του κανόνα όσοι έχουν σύντροφο. Πολλοί άνθρωποι που βρίσκονται σε σχέση, νιώθουν μόνοι και αυτό οφείλεται στην απουσία κοινωνικής συναναστροφής, σαν αποτέλεσμα της εποχής των ψηφιακών κοινωνικών δικτύων. Όλο και περισσότεροι επιλέγουν τις ψηφιακές σχέσεις, ξεχνώντας έτσι σταδιακά την τέχνη της ανθρώπινης επαφής και όλα τα θετικά που φέρνει αυτή. Αντί να γράψετε ακόμα ένα σχόλιο σε ένα από τα δεκάδες κοινωνικά δίκτυα στα οποία είστε συνδεδεμένος, δοκιμάστε ένα βράδυ να βγείτε βόλτα με ένα φίλο και να απολαύσετε την φυσική παρέα κάποιου, όντας ανοιχτοί στις προκλήσεις της βραδιάς.
Απουσία στόχου
Είτε είναι βραχυπρόθεσμος, είτε μακροπρόθεσμος ο στόχος, αυτό που έχει σημασία είναι να υπάρχει. Οι βραχυπρόθεσμοι στόχοι, όσο ασήμαντοι και να μοιάζουν, όταν εκπληρωθούν, βοηθούν στο χτίσιμο της αυτοπεποίθησής σας και σας δίνουν ώθηση και ενέργεια για να πετύχετε μεγαλύτερους και περισσότερο φιλόδοξους στόχους.
Η έλλειψη στοχοθέτησης οδηγεί στη μετριότητα της στασιμότητας, ενώ οι ανέφικτοι στόχοι έχουν επίσης αρνητικά αποτελέσματα. Μην βάζετε λοιπόν υπερβολικούς στόχους, η μη εκπλήρωση των οποίων θα σας κάνει να νιώσετε ακόμα χειρότερα απ’ ότι νιώθατε αρχικά. Ξεκινήστε ταπεινά και χτίστε σταδιακά την αυτοπεποίθηση που χρειάζεστε για τα μεγάλα σχέδια.
Σας απασχολεί η γνώμη των άλλων
Οι δυστυχέστεροι όλων είναι εκείνοι που αναλώνονται καθημερινά και με πάθος στο να ευχαριστήσουν τους άλλους και όχι τους εαυτούς τους. Η ανασφάλεια ότι μας κρίνουν οι άλλοι μας ωθεί στο να χάνουμε ώρες από τη ζωή μας υιοθετώντας ένα συγκεκριμένο τρόπο ζωής, ώστε να γινόμαστε αρεστοί από εκείνους που εν τέλει θα μας κρίνουν και σχολιάσουν ασχέτως, αν τους αρέσουμε ή όχι.
Οι φίλοι όμως, μόνο των οποίων η γνώμη θα έπρεπε να μας ενδιαφέρει, δεν ασχολούνται με τα ρούχα που φοράμε και με τη μουσική που ακούμε, καθώς μας αγαπάνε γι’ αυτό που πραγματικά είμαστε, χωρίς περιστροφές.
Οι άγνωστοι επηρεάζουν τη διάθεσή σας
Μην αφήνετε σε καμία περίπτωση την κακή διάθεση των ξένων να χαλάσει και τη δική σας μέρα. Κυκλοφορούν πολλοί γκρινιάρηδες, τρελοί και κακεντρεχείς εκεί έξω που έχουν στόχο να μεταδώσουν την κακή τους διάθεση σε όλο τον κόσμο. Μην τους το επιτρέψετε, ακόμα και αν σας φερθούν εχθρικά χωρίς προφανή λόγο. Απαντήστε με ένα χαμόγελο και επιστρέψτε τους έτσι την κακή τους ενέργεια…
_____
Πηγή: clickatlife.gr
Αντικλείδι, http://antikleidi.com

Sunday, 18 October 2015

Μαθήματα ζωής για μας και τα παιδιά μας
Γιατί γκρινιάζω; Πώς θα εκτιμήσω αυτά που έχω;

Πώς θα σταματήσουμε την κακιά συνήθεια,
πριν απομακρυνθούν όλοι από δίπλα μας.
Αναμφισβήτητα δεν υπάρχει άνθρωπος που να μην έχει γκρινιάξει ποτέ. Ακόμα και αν κάποιος θεωρεί πως δεν έχει κανένα λόγο να παραπονιέται, πάλι γκρινιάζει. Πολλές φορές γκρινιάζουμε χωρίς καν να το συνειδητοποιούμε. 
Παραπονιόμαστε για τον καιρό, την κίνηση, το λεωφορείο που άργησε, τις τιμές που συνεχώς ανεβαίνουν, τα περιττά κιλά, τη δουλειά που έχουμε, τις καθημερινές υποχρεώσεις, τους γείτονες που κάνουν πολλή φασαρία, τον σύζυγο που δε βοηθάει.
Θυμηθείτε εκείνες τις φορές που όλα πήγαιναν στραβά και η γκρίνια αποτελούσε την πιο εύκολη αντίδραση σε όλα αυτά που βιώνατε. Γιατί όμως συμβαίνει αυτό; Γιατί είναι πολύ πιο εύκολο να γκρινιάζουμε για μία κατάσταση από το να προσπαθούμε να την επιλύσουμε, να παραπονιόμαστε συνεχώς για ό,τι άσχημο συμβαίνει από το να βλέπουμε ό,τι καλό συμβαίνει στη ζωή μας.

Γιατί όμως η γκρίνια δεν μας βοηθά σε τίποτα;

Καλλιεργεί μία αρνητική στάση απέναντι στη ζωή. Η γκρίνια μας βοηθά να εστιάζουμε την προσοχή μας σε ό,τι αρνητικό συμβαίνει γύρω μας, παραβλέποντας τις θετικές εμπειρίες. Και αυτό με τη σειρά του οδηγεί σε ακόμα μεγαλύτερη μιζέρια και δυστυχία.
Επηρεάζει τη σχέση με τους γύρω μας. Κανείς δεν αντέχει για πολύ τον άνθρωπο που συνεχώς γκρινιάζει για τα πάντα. Όλοι θέλουμε κοντά μας ανθρώπους θετικούς, χαμογελαστούς και αισιόδοξους. Για το λόγο αυτό τα άτομα που συνεχώς γκρινιάζουν στο τέλος μένουν μόνα τους, γιατί οι φίλοι τους παρατούν, μην αντέχοντας τον αρνητισμό τους.


Τι μπορείς να κάνεις λοιπόν εσύ για να σταματήσεις να παραπονιέσαι συνεχώς;

Έκφρασε τα αρνητικά σου συναισθήματα όταν τα νιώθεις και μην τα καταπιέζεις. 
Όλοι περνάμε δύσκολες περιόδους στη ζωή μας, όπου κατακλυζόμαστε από αρνητικά συναισθήματα και σκέψεις. Όταν λοιπόν δεν τα εκφράζουμε, αυτά συσσωρεύονται μέσα μας και βγαίνουν με τη μορφή γκρίνιας. Μοιράσου λοιπόν με τους δικούς σου ανθρώπους τις αρνητικές σκέψεις και τα συναισθήματά σου. Θα νιώσεις αμέσως καλύτερα!

Σταμάτα να είσαι επικριτικός. 

Πολλές φορές γκρινιάζουμε για τους ανθρώπους που έχουμε γύρω μας, γιατί πιστεύουμε πως δεν είναι αρκετά καλοί για εμάς, επικρίνοντάς τους για τη συμπεριφορά τους. Την επόμενη φορά λοιπόν που θα είσαι έτοιμος να επικρίνεις το, διπλανό σου, κάνε ένα βήμα πίσω και προσπάθησε να δεις τα πράγματα από τη δική του οπτική γωνία.

Βρες τι είναι αυτό που σε κάνει πραγματικά χαρούμενο. 

Αν ρωτήσεις τους ανθρώπους που συνεχώς γκρινιάζουν τι τους κάνει πραγματικά χαρούμενους δεν ξέρουν τι να σου απαντήσουν. Αυτό συμβαίνει γιατί εστιάζουν όλη τους την ενέργεια σε ό,τι αρνητικό συμβαίνει γύρω τους. 

Ποιες είναι λοιπόν οι δραστηριότητες που σε κάνουν να χαμογελάς; Κάνεις πράγματα για τον εαυτό σου ή σε έχουν απορροφήσει πλήρως οι δραστηριότητες της καθημερινότητάς σου; Παρατήρησε εάν γκρινιάζεις συνεχώς για κάτι συγκεκριμένο (π.χ. τη δουλειά ή τη σχέση σου) και προσπάθησε να το αλλάξεις το συντομότερο δυνατό.
Η ζωή δεν είναι τέλεια. Ποτέ δεν ήταν και ποτέ δε θα γίνει. Το κυνήγι της «τέλειας» ζωής είναι άσκοπο και ατέρμονο. 
Μόλις λοιπόν το αποδεχτείς αυτό, ξετυλίγεται μπροστά στα μάτια σου ένας άλλο κόσμος. Ένας κόσμος θετικών συναισθημάτων και εμπειριών. Ένας κόσμος που αντί να γκρινιάζεις συνεχώς για όλα αυτά που δεν έχεις, νιώθεις ευγνωμοσύνη για όλα αυτά που έχεις. Γιατί μην ξεχνάς πως στη ζωή τίποτα δεν είναι δεδομένο και ό,τι έχεις σήμερα μπορεί να μην το έχεις αύριο. 
Να είσαι λοιπόν ευγνώμων για όλα αυτά που έχεις. Θα καταλήξεις να έχεις περισσότερα. Αν επικεντρώνεσαι σε ό,τι δεν έχεις, ποτέ δεν θα έχεις αρκετά.

Μουστάκα Ελευθερία 
MSc Κλινικός Ψυχολόγος - Συνεργάτης στο Ιπποκράτειο

Tuesday, 8 January 2013

Το παιδί μου γκρινιάζει συνεχώς! Τι να κάνω;

Aντιμετωπίστε τη γκρίνια αποτελεσματικά

Ένα από τα κύρια αρνητικά χαρακτηριστικά των παιδιών είναι η γκρίνια. Αν τα παιδιά συνηθίσουν να γκρινιάζουν, δύσκολα σταματάνε στην πορεία, καθώς τους έχει γίνει μόνιμο κουσούρι. Οι γονείς ανήμποροι συνήθως να υποφέρουν την γκρίνια των μικρών, τους κάνουν όλα τα χατίρια.


Για ποιους λόγους όμως γκρινιάζουν τα παιδιά; Kαι για ποιους δε γκρινιάζουν θα μας πείτε! Τα μικρά αγγελούδια δύναται να γκρινιάζουν για τους εξής λόγους:
-Δε θέλει να κάνει αυτό που του ζητάτε
-Δεν το αφήνετε να κάνει αυτό που επιθυμεί
-Δεν του αγοράζετε αυτό που θέλει
Και άλλοι πολλοί.

Πως, λοιπόν, μπορείτε να αντιμετωπίσετε τη γκρίνια;

1. Eρευνητές εστιάζουν την προσοχή τους στους γονείς. Θεωρούν ότι το φταίξιμο είναι όλο πάνω τους. Τα παιδιά συμπεριφέρονται ανάλογα με τις αντιδράσεις των γονιών τους. Αν το παιδί σας σας μιλάει και σας ζητάει κάτι και εσείς δεν του δίνετε καμία σημασία, τότε το επόμενο στάδιο λέγεται ύψωση φωνής. Το παιδί θα αντιδράσει στην αδιαφορία σας και θα θεωρήσει ότι με το να υψώσει τον τόνο της φωνής του ή να γκρινιάξει θα σας τραβήξει την προσοχή. Επομένως τέρμα η αδιαφορία όταν θέλετε να αποφύγετε κάτι. Συζήτηση είναι η μαγική λέξη-κλειδί.
2. Όταν γκρινιάζει μη μένετε απαθής. Πιάστε το αμέσως με το καλό. Εξηγήστε του ότι με αυτή τη συμπεριφορά δεν πρόκειται να πετύχει αυτό που θέλει και ότι το μόνο που πετυχαίνει είναι να καταντάει κουραστικό. Διδάξτε του καλούς τρόπους συμπεριφοράς και μέσω παραδειγμάτων καταστήστε του κατανοητό ότι η γκρίνια δεν αποτελεί λύση για τα προβλήματά του
3. Αν παρόλο που έχετε συζητήσει μαζί του και το έχετε πιάσει με το καλό αυτό δε σταματάει να γκρινιάζει, εφοπλιστείτε με υπομονή και προσπαθήστε να κοιτάξετε σφαιρικά το θέμα. Μήπως πίσω από τη γκρίνια κρύβεται άλλο πρόβλημα πέραν από την τάση του να του κάνετε τα χατίρια; Αναρωτηθείτε για τα εξής: Περνάτε αρκετό χρόνο μαζί του; Του δείχνετε όλο σας το ενδιαφέρον; Ασχολείστε μαζί του; Παίζετε;

Μήπως ήρθε η ώρα για αλλαγή πλεύσης; Όταν υπάρχει γκρίνια σημαίνει ότι δεν υπάρχει επικοινωνία. Μήπως να δενόσασταν περισσότερο με το παιδί σας; Περάστε περισσότερο χρόνο μαζί του και παρατηρήστε τις αλλαγές στη συμπεριφορά του.

Κείμενο:  Δήμητρα Τσιγγενέ
Πηγή: queen.gr

© Το χαμομηλάκι | To hamomilaki