Showing posts with label Σχέσεις. Show all posts
Showing posts with label Σχέσεις. Show all posts

Tuesday, 17 September 2024

Ο αυταρχισμός καταστρέφει την σχέση του γονιού με το παιδί του

Ο σύγχρονος “δημοκρατικός” τύπος γονέα, που θέτει όρια αλλά και ενθαρρύνει το παιδί να πάρει πρωτοβουλίες, ενισχύει τις προϋποθέσεις για μια υγιή σχέση γονιού και παιδιού, σε αντιδιαστολή με τους παλαιότερους κυρίαρχους τύπους του “αυταρχικού” και του “επιεικούς” γονέα. 
Στο μεταξύ, όπως επισημαίνουν οι ειδικοί, το παιχνίδι μπορεί να αποτελέσει το καλύτερο όχημα για να μεταδώσει ένας γονιός αξίες, πρότυπα και συμπεριφορές στο παιδί του.

Τα παραπάνω επισημάνθηκαν, μεταξύ άλλων, στην επιστημονική ημερίδα με θέμα «Χτίζοντας γέφυρες επικοινωνίας με τα παιδιά μας» που διοργάνωσε ο Δήμος Χανίων το Σάββατο στο Θέατρο «Μίκη Θεοδωράκη». 
Ειδικότερα, η συμβουλευτική ψυχολόγος και επιστημονικά υπεύθυνη Σχολών Γονέων Βασιλική Παππά, μιλώντας με θέμα «Τύποι γονέων και συμπεριφορά παιδιών και εφήβων», τόνισε ότι σύμφωνα με μια επιστημονική θεωρία οι γονείς κατατάσσονται σε 3 τύπους: τους αυταρχικούς, τους επιεικείς και τους δημοκρατικούς.

«Ο δημοκρατικός γονιός είναι ο τύπος που ενδείκνυται για μια πιο υγιή σχέση με τα παιδιά. Είναι ο γονιός που ενδιαφέρεται πολύ και για την ικανοποίηση των αναγκών του παιδιού του αλλά και την ικανοποίηση των δικών του αναγκών, είναι στοργικός και εκδηλώνει τα συναισθήματά του.
Επίσης, επιλέγει τη συζήτηση και τον διάλογο με το παιδί, όχι όμως σε υπερβολικό βαθμό διότι τότε πάμε στο επιεικές μοντέλο», σημείωσε η κα Παππά και πρόσθεσε ότι οι βασικές έννοιες που χαρακτηρίζουν τον «δημοκρατικό» γονέα είναι οι έννοιες «όρια» και «ενθάρρυνση». 
Για τη σημασία του παιχνιδιού ως μέσο σύνδεσης και ανάπτυξης στη σχέση γονέα παιδιού μίλησε η ψυχολόγος – ψυχοθεραπεύτρια Αθανασία Κοκκινάκη.
Πιο συγκεκριμένα τόνισε ότι προϋπόθεση για να συμβεί κάτι τέτοιο είναι πρωτίστως ο γονιός να συνδεθεί με το «παιδί» που έχει μέσα του: «Είναι δύσκολο να παίξει το παιδί αν εμείς δεν το ενθαρρύνουμε. Γι’ αυτό είναι σημαντικό να είμαστε παρόντες, διαθέσιμοι και να έχουμε υλικά βοηθητικά», ανέφερε και επεσήμανε ότι ειδικά τα παιχνίδια ρόλων έχουν μεγάλη παιδαγωγική αξία:
«Στο πλαίσιο αυτό, είναι σημαντικό να προσπαθούμε να μην είμαστε πολύ κατευθυντικοί αλλά να αφήνουμε πρωτοβουλίες στο παιδί για να αναπτύξει τη δημιουργικότητα και την αυτενέργειά του»,
σημείωσε η κα Κοκκινάκη και πρόσθεσε:
«Μέσα από το παιχνίδι μπορούμε να χτίσουμε σχέση γιατί το παιδί ακούει καλύτερα παίζοντας παρά έξω από αυτό. Επίσης, μέσα στο παιχνίδι το παιδί αναπαριστά και εκφράζει και τις εμπειρίες που βιώνει στο εδώ και τώρα και αυτά που το απασχολούν. Μπορούμε έτσι να παρατηρήσουμε όλη τη συναισθηματική του νοημοσύνη».
Στους συναισθηματικούς δεσμούς και την ανάπτυξη στην εφηβεία αναφέρθηκε η επίκουρη καθηγήτρια Αναπτυξιακής Ψυχολογίας στο Πανεπιστήμιο Κρήτης Βασιλική Τσούρτου. Η κα Τσούρτου αφού επεσήμανε ότι 
«δεν υπάρχουν συνταγές στις ανθρώπινες σχέσεις», υπογράμμισε ότι η σχέση γονέα και εφήβου είναι μια δυναμική σχέση αλληλεπίδρασης με βαθιές ρίζες μέσα στον χρόνο.
«Οι συναισθηματικοί δεσμοί μεταξύ γονιού και παιδιού στους οποίους αναφέρομαι συγκροτούνται στην πρώτη βρεφική ηλικία και λειτουργούν ως ενεργά μοντέλα δεσμού. Σαν δηλαδή αναπαραστάσεις στη μνήμη που μας συνοδεύουν σε όλη μας τη ζωή»,
σημείωσε.
Τόνισε ακόμα ότι οι συναισθηματικοί δεσμοί ενός εφήβου δεν περιορίζονται στην οικογένεια αλλά αφορούν και άλλους κοινωνικούς παράγοντες όπως οι φίλοι, οι συνομήλικοι, η γειτονιά, τα πολιτιστικά και κοινωνικά πρότυπα κ.λπ. Όλοι αυτοί οι παράγοντες –επεσήμανε- επηρεάζουν τη συγκρότηση της ταυτότητας του εφήβου.

Σε ό,τι αφορά τέλος την ανησυχία των γονέων για τις πηγές αρνητικής επιρροής προς τα παιδιά τους, η κα Τσούρτου τόνισε ότι οι γονείς θα πρέπει να βοηθήσουν τα παιδιά τους να καλλιεργήσουν ένα αισθητήριο ώστε να κάνουν τις καλύτερες δυνατές επιλογές μπροστά στον καθημερινό καταιγισμό πληροφοριών και εικόνων με τον οποίο έρχονται αντιμέτωπα.

Πηγή: haniotika-nea.gr
4moms.gr
Φιλοξενία: Το Χαμομηλάκι

Friday, 29 March 2024

Τους ανθρώπους που βρίσκουν πάντα χρόνο για σένα...

... να τους κρατάς κοντά σου. 

Πάντα υπάρχει χρόνος. Πάντα! 
Για μια καλημέρα, για ένα «τι κάνεις;», για έναν γρήγορο καφέ.

Οι άνθρωποι δεν έχουν ανάγκη από μηνύματα στα social media.
Έχουν ανάγκη από επαφή, ακόμα και από ένα απλό γλυκό άκουσμα της φωνής κάποιου που αγαπάνε.

Οι άνθρωποι δεν θέλουν πολλά. Θέλουν λίγα, αλλά ουσιαστικά.
Θέλουν ενδιαφέρον, αγάπη, φροντίδα.

Να βρίσκεις χρόνο για τους ανθρώπους σου. Μέσα στη μέρα σου αρκεί ένα λεπτό για να πεις καλημέρα. Ένα λεπτό αρκεί για να αλλάξεις την ημέρα κάποιου που αγαπάς.

Να δίνεις σημασία.
Οι άνθρωποι είναι ό,τι πολυτιμότερο έχουμε στη ζωή μας. 

Η οικογένεια, οι φίλοι μας, είναι η ευλογία της ζωής.

Να τους το δείχνεις! Είναι τσάμπα και συνάμα το πιο «ακριβό» δώρο που μπορείς να τους κάνεις.

Ειρήνη Αγγελίδη

Πηγή: loveletters.gr
dinfo.gr
Φιλοξενία: Το Χαμομηλάκι

Tuesday, 26 March 2024

Γιατί ένα παιδί δεν έχει φίλους; Πώς να αντιδράσουν οι γονείς;

Ένα πρόβλημα που ταλανίζει χιλιάδες γονείς είναι το γιατί το παιδί δεν έχει φίλους ή δυσκολεύεται να κοινωνικοποιηθεί.

Η συνεχής εξάπλωση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης, αλλά και η ανασφάλεια που νιώθουν οι γονείς στο να αφήνουν τα παιδιά να παίζουν ελεύθερα έξω έχει δημιουργήσει τεράστιο πρόβλημα στην κοινωνικοποίησή τους και γίνεται ολοένα και πιο δύσκολο για τα παιδιά να αποκτήσουν πραγματικές φιλίες.

Η κοινωνικότητα του ατόμου όμως εξαρτάται και από την προσωπικότητα και καθώς κάθε παιδί είναι ένα ξεχωριστό άτομο πρέπει να λαμβάνουμε υπόψη μας διαφορετικούς παράγοντες.

Σίγουρα οι γονείς μπορούν να βοηθήσουν τα παιδιά να έρθουν πιο κοντά με άλλα άτομα της ηλικίας τους, χωρίς όμως να γίνονται πιεστικοί γιατί αυτό θα έχει μόνο αρνητικά αποτελέσματα.

Πώς να βοηθήσω το παιδί μου να κάνει φιλίες;

Αρχικά δεν θα πρέπει να ανησυχούμε με το παραμικρό και πρέπει να κατανοήσουμε πως κάθε παιδί έχει τους δικούς του ρυθμούς. Σε κάθε ηλικία το παιδί βρίσκεται σε διαφορετική περίοδο ανάπτυξης και διαφέρει πολύ η έννοια της φιλίας όπως την κατανοούμε εμείς σε αντίθεση με το πώς την κατανοεί ένα παιδί μικρής ή μεγαλύτερης ηλικίας.

Έτσι είναι καλό αν θέλουμε με τον τρόπο μας να βοηθήσουμε το παιδί να αποκτήσει περισσότερες παρέες θα πρέπει να γνωρίζουμε σε ποια φάση της ανάπτυξης του βρίσκεται ώστε να δράσουμε αναλόγως.

Η ικανότητα του παιδιού να δημιουργεί φιλίες με τους συνομηλίκους του είναι μια ζωτική πηγή εμπειριών, από την οποία τροφοδοτείται η ανάπτυξή του.

Το παιδί έχει ανάγκη την καθοδήγηση των γονιών, που θα του δώσουν τα κατάλληλα εφόδια για να αντιμετωπίσει τη ζωή. 

Ωστόσο, έχει εξίσου ανάγκη και την παιδική παρουσία γύρω του για να παίξει, να χαρεί και να μη νιώθει μόνο του. Θέλει, επίσης, να έχει σύμμαχο στις ζαβολιές και να μοιράζεται σχέδια, μυστικά και συναισθήματα.

Μαθαίνοντας να τα πηγαίνει καλά με τα άλλα παιδιά, αποκτά εμπιστοσύνη στον εαυτό του, γίνεται πιο αυτόνομο και αποφασιστικό. Ταυτόχρονα, σταθμίζει τις δυνατότητες του, ανακαλύπτοντας σε ποιους τομείς είναι καλύτερο και σε ποιους πιο αδύναμο. Μαθαίνει πως λειτουργούν οι ανθρώπινες σχέσεις, πως να πλησιάζει τους άλλους, να επιλύει από κοινού τα προβλήματα που ανακύπτουν και συνειδητοποιεί ότι οι άλλοι το υπολογίζουν. Αποκτά την ικανότητα να κατανοεί τη θέση των άλλων και να αντιλαμβάνεται τις επιθυμίες και τις ανάγκες τους. 

Στη φιλία υπάρχει ανταγωνισμός και επιθετικότητα, όπως άλλωστε σε κάθε δεσμό.

Η ηλικία της φιλίας!

Από τους πρώτους μήνες της ζωής του παιδιού μας εντυπωσιάζει το πόσο χαίρεται όταν βλέπει άλλα παιδιά. Οι πρώτες σχέσεις όμως εμφανίζονται περίπου στην ηλικία των 2 ετών, τότε που μαθαίνει να αυτενεργεί και αρχίζει να επικοινωνεί και με το λόγο. 

Βέβαια, προτιμά να παίζει μόνο του, ακόμη και αν βρίσκεται σε χώρο με άλλα παιδιά. Από τα 3 χρόνια το παιχνίδι αρχίζει να γίνεται παράλληλο. Κάποιες φορές παίζει για λίγο με άλλα παιδιά, άλλοτε του αρέσει να τα παρακολουθεί ή να παίρνει τα παιχνίδια τους και σπανιότερα να δίνει τα δικά του.

Από τα 4 το παιχνίδι αρχίζει να γίνεται συντροφικό. Κάθε παιδί με το οποίο παίζει το θεωρεί φίλο. Αυτή την περίοδο είναι συνηθισμένες οι διαφωνίες και η αναμέτρηση δυνάμεων, όπως, π.χ., ποιος τρέχει πιο γρήγορα, ποιος παίζει καλύτερα, ποιος είναι πιο δυνατός. 

Από τα 8-9 χρόνια αποκτά σημασία πλέον “ο καλύτερος φίλος” ή “η καλύτερη φίλη”, με τους οποίους έχει συνήθως κοινά ενδιαφέροντα. Το παιδί μαθαίνει να υπολογίζει το πως νιώθει ο φίλος του και συχνά προσπαθεί να κάνει συμβιβασμούς.

Στην εφηβεία η φιλία αποκτά εξέχουσα σημασία. Μερικές φορές οι φίλοι είναι πάνω απ’ όλα και οι κανόνες της παρέας γίνονται επιτακτικοί, σχεδόν απαράβατοι. Κάθε παιδί, ανάλογα με το χαρακτήρα και την προσωπικότητά του, προσεγγίζει διαφορετικά τους συνομηλίκους του. Υπάρχουν παιδιά που πλησιάζουν άμεσα ένα άλλο παιδί και του ζητούν να γίνουν φίλοι. Άλλα προτιμούν να επικοινωνούν μέσα από την ανταλλαγή ενός παιχνιδιού κ.ο.κ.

Τέλος, υπάρχουν και εκείνα που στέκονται και περιμένουν κάποιο άλλο παιδί να αντιληφθεί την παρουσία τους και να τα πλησιάσει. Είναι διαθέσιμα να μιλήσουν, να παίξουν και να κάνουν φίλους, όμως τα ίδια δεν παίρνουν την πρωτοβουλία.

Με λίγα λόγια, από τον τρόπο που το παιδί χειρίζεται τις φιλίες του διακρίνουμε την προσωπικότητά του, την ικανότητα του να δημιουργεί σχέσεις και την ωριμότητά του. Η εικόνα που έχει για τον εαυτό του και τα βιώματα του, όπως, για παράδειγμα, ο φόβος της απόρριψης, η κτητικότητα, η επιθετικότητα, η δειλία, η τάση ηγεμονίας, προβάλλονται στις σχέσεις του με τα άλλα παιδιά.

Το παιδί όμως που νιώθει συναισθηματική ασφάλεια στην οικογένεια είναι σε θέση να αντιμετωπίζει κάθε δυσκολία στις φιλίες του. Αυτό είναι το σημείο στο οποίο θα έπρεπε να επικεντρώσουν τις προσπάθειες τους οι γονείς.

Μικρότερο από 11 χρονών

Μέχρι τα 11 χρόνια, την ηλικία δηλαδή που το παιδί βρίσκεται προς το τέλος του Δημοτικού σχολείου η κοινωνικοποίηση γίνεται μέσω του παιχνιδιού. Δεν υπάρχει ουσιαστική συζήτηση και τα παιδιά δεν μπαίνουν στη διαδικασία να συζητούν με τα άλλα.

Αυτό που τους ενδιαφέρει είναι το παιχνίδι και γι’ αυτό οι παρέες τους διαμορφώνεται μέσα από αυτό. Για ένα παιδί, λοιπόν, που δεν έχει μάθει να υπακούει σε κανόνες και βγάζει αρνητική συμπεριφορά κατά τη διάρκεια του παιχνιδιού το πιο πιθανό είναι η παρέα να μην τον αφομοιώσει.

Αυτό που μπορείτε να κάνετε σαν γονείς είναι να συζητήσετε με το παιδί σας τους πιθανούς λόγους που τα άλλα παιδιά δεν θέλουν να παίξουν μαζί του και να δουλέψετε πάνω σε αυτά ώστε να γίνει αποδεκτό από την ευρύτερη ομάδα.

Από τα 11 και μετά

Στην ηλικία των 10 με 11 χρονών ανάλογα την ωριμότητα ενός παιδιού αρχίζουν να κατανοούν την έννοια και την αξία της συζήτησης και της προσωπικότητας και αποζητούν φίλους που ταιριάζουν τα ενδιαφέροντα τους, μοιράζονται κοινές εμπειρίες ή έχουν τον ίδιο τρόπο σκέψης.

Αυτή είναι ίσως η πιο δύσκολη περίοδος για τη ζωή ενός παιδιού γιατί ξεκινά να κρίνεται γι’ αυτό που πραγματικά είναι. Όπως γνωρίζουμε όμως τα παιδιά είναι οι σκληρότεροι κριτές και μπορεί να αποξενώσουν έναν συμμαθητή τους για ένα πολύ προσωπικό του θέμα ή για κάτι που είναι εκ φύσεως, αλλά δεν το κατανοούν.

Επίσης είναι μια δύσκολη περίοδος για τα παιδιά που είναι ανώριμα για την ηλικία τους ή γι΄αυτά που είναι παραπάνω ώριμα γιατί συχνά δεν έχουν κοινά ενδιαφέροντα με τους υπόλοιπους.

Σαν γονείς μπορείτε να γράψετε το παιδί σας σε κάποιες εξωσχολικές δραστηριότητες, ώστε να έρθουν επαφή με συνομήλικα παιδιά έξω από το περιβάλλον του σχολείου και τα μαθήματα να αρχίζουν να κάνουν κοινά πράγματα και να βρουν κοινά θέματα συζήτησης μέσω αυτών.

Μοναχικό ή Απομονωμένο

Τέλος, είναι πολύ βασικό ο κάθε γονιός να κατανοήσει αν το παιδί δεν έχει φίλους γιατί του αρέσει η μοναχικότητα ή γιατί τον έχει αποβάλλει η ομάδα.

Όπως είπαμε κάθε άτομο είναι μια ξεχωριστή προσωπικότητα και υπάρχουν παιδιά που απολαμβάνουν τη μοναξιά. Τους αρέσει να δίνουν βάρος σε μια συγκεκριμένη ασχολία και δεν τους αφορά να γίνουν αποδεκτοί από όλο τον περίγυρο. Ένας ή δύο καλοί φίλοι του είναι αρκετοί και δεν αναζητά περισσότερους.

Σ’ αυτή την περίπτωση θα ήταν καλό να μην παρέμβετε αν βλέπετε ότι το παιδί σας δεν δείχνει συμπτώματα στεναχώριας και να αποδεχτείτε την προσωπικότητά του διαμορφώνοντας όπως εκείνο θέλει τις σχέσεις του.

Στον αντίποδα, όμως, αν το παιδί φαίνεται απομονωμένο και στεναχωρημένο καλό θα ήταν να αναλάβετε δράση. Οι εξωσχολικές δραστηριότητες και σ’ αυτή την περίπτωση θα του έκαναν καλό γιατί μπορεί να αποκτήσει νέες παρέες ή να γίνει πιο δημοφιλής στο σχολείο μέσω αυτού.

Η στάση των γονιών…

  1. Να ενθαρρύνουν από νωρίς το παιδί να δημιουργεί φίλους και να δημιουργούν τις προϋποθέσεις γι’ αυτό.
  2. Να επιδιώκουν να συναντά τους φίλους του σε τακτά χρονικά διαστήματα.
  3. Να σέβονται το χαρακτήρα του παιδιού τους και τις ιδιαιτερότητές του, να μην το συγκρίνουν με άλλα παιδιά που είναι πιο κοινωνικά, ούτε να το πιέζουν να δημιουργήσει φιλίες, αν το ίδιο δεν θέλει.
  4. Αν αντιμετωπίζει δυσκολίες με τις φιλίες του, να προσπαθούν να καταλάβουν τι ευθύνεται γι’ αυτό. Θα βοηθούσε να προσκαλούν αρχικά στο σπίτι τους κάποιο παιδάκι, γιατί είναι πιο εύκολο για το παιδί να ξεκινήσει να κάνει φίλους μέσα στο ίδιο του το σπίτι, όπου νιώθει πιο ασφαλές. Αργότερα μπορούν να ανταλλάσσουν επισκέψεις με τους φίλους του.
  5. Να ακούν προσεκτικά τα παράπονα του παιδιού για το φίλο του. Δε χρειάζεται να μεγαλοποιούν καταστάσεις, όμως η στήριξή τους θα είναι πολύτιμη είτε επιλυθεί η διαφωνία είτε όχι.
  6. Να παρεμβαίνουν μόνον όταν είναι πραγματικά ανάγκη και να αποφεύγουν τις κρίσεις για το ποιος έχει δίκιο ή άδικο, έχοντας υπόψη τους ότι το παιδί είναι σε θέση να λύσει μόνο τις διαφορές του.
  7. Ακόμη και αν έχει αδέλφια, να προτρέπουν τις προσωπικές φιλίες με άλλα παιδιά. Είναι βέβαιο ότι ο αδελφός είναι ένας σύντροφος στο παιχνίδι, αλλά ας μην ξεχνούν ότι τα αδέλφια είναι υποχρεωμένα να μοιράζονται το καθετί, κυρίως την προσοχή και τη αγάπη των γονιών . Αυτό εμποδίζει μια αληθινά ελεύθερη σχέση.

Η ομάδα του www.allaboutparents.gr

ipop.gr

Thursday, 15 February 2024

Η Μάνα είναι η σημαντικότερη Δασκάλα μας στη ζωή

«Μαμά, πώς το κάνω αυτό..;»
Ποιος δεν το έχει πει αυτό πάνω από μία φορά στη ζωή του; 
Είτε θέλουμε να το παραδεχτούμε είτε όχι, η μητέρα θα είναι, μέσα από όλα όσα θα κάνει σωστά και όσα θα κάνει λάθος, πάντα μια από τις σημαντικότερες φιγούρες της ζωής μας.
Η ματιά που μας κοιτάζει η μητέρα αλλάζει από μέρα σε μέρα, από ηλικία σε ηλικία και από κατάσταση σε κατάσταση και η ευχάριστη διαπίστωση είναι πως, πέρα από τις αλλαγές που φέρνει ο χρόνος στη μητέρα ως άτομο, αυτός που πραγματικά αλλάζει προσέγγιση και σκοπιά είναι το παιδί, που μεγαλώνει και εξελίσσεται.

Οι «κόντρες», διδάγματα του χαρακτήρα μας
Το “παιδί” (για εκείνες θα είναι πάντα το παιδί της) συνειδητά ή ασυνείδητα κάποια στιγμή θα αναρωτηθεί με ποιές ζυμώσεις έχει φτάσει να είναι ο άνθρωπος που είναι έως εκείνη τη στιγμή και μέσα από αυτή την αναμόχλευση, θα βρεθεί πολλές φορές αντιμέτωπο με τη μητέρα του. 
Αυτή η «σύγκρουση», αν και συχνά δυσάρεστη, παραμένει μια σταθερά στις σχέσεις γονιού και παιδιού και βοηθάει στη εξέλιξη του. 
Το παιδί μαθαίνει να μην τη βλέπει σαν υπερήρωα, την αξιολογεί, την κρίνει και μέσα από την αντιπαραβολή θα ανακαλύψει τον εαυτό του και τις δικές του αξίες. Η διαδικασία αυτή είναι συνυφασμένη με την ανάπτυξη και την εξέλιξη της αίσθησης του εαυτού μας από την πρώτη στιγμή.

Μια συνεχής καθοδήγηση
Αυτό που πολλές φορές δεν είναι εύκολο να γίνει αντιληπτό είναι το βάθος και η διάρκεια της επιρροής αυτής. Είναι η πιο σημαντική επιρροή και διαρκεί σε όλη μας τη ζωή. 
Αυτή η επιρροή μπορεί να γίνει καλύτερα κατανοητή, αν αναφερθούμε σε δύο κυρίαρχους παράγοντες: την ανθρώπινη ανάπτυξη και την επαναληπτικότητα των συμπεριφορών ενός παιδιού. 
Καθώς, ως παιδιά, αρχικά λειτουργούμε συναισθηματικά και μιμούμαστε συμπεριφορές, η εξέλιξη μας και οι αντιδράσεις μας καθορίζονται από τα πρότυπά μας. Και ποιος θα μπορούσε να είναι πιο σημαντικό πρότυπο από τον πρώτα μας ήρωα, «προστάτη και παντογνώστη», τη μητέρα μας;

Η μητέρα χτίζει τα πρώτα συναισθήματα στο παιδί
Είναι, επίσης, ιδιαίτερα σημαντικό να θυμόμαστε ότι τα συναισθήματα εμφανίζονται στη ζωή ενός ανθρώπου νωρίτερα από τη σκέψη. 
Από τη στιγμή που θα γεννηθούμε, μέχρι η βιολογική ωρίμανση του εγκεφάλου να επιτρέπει την κατανόηση του περιβάλλοντος, η μόνη αλληλεπίδρασή μας με αυτό είναι καθαρά συναισθηματική.
Επομένως, η μητέρα είναι το πρώτο άτομο που θα κληθεί να μας δείξει πως είμαστε σημαντικοί, πως η ίδια είναι ικανή να μας προστατέψει και να καλύψει τις ανάγκες μας και να μας μάθει πως να λειτουργούμε. 
Όσο και αν σε επίπεδο σκέψεων έχουμε την ικανότητα να διαφοροποιούμαστε από τις δικές της σκέψεις και ιδεολογίες, σε επίπεδο συναισθημάτων έχουμε σημαντικές εγγραφές από εκείνη που επηρεάζουν τον τρόπο λειτουργίας μας.

Η μητέρα μας δείχνει τον κόσμο
Ο τρόπος με τον οποίο έχουμε μάθει να λειτουργούμε μέσα σε αυτή την τόσο σημαντική σχέση, είναι και ο τρόπος με τον οποίο για πολλά χρόνια θα σχετιζόμαστε μέσα στα όρια της οικογένειάς μας, αλλά και αργότερα έξω από αυτήν. 
Αυτή η επανάληψη, που εν μέρει θα οφείλεται στη δική μας στάση(στάση την οποία έχουμε διαμορφώσει ως αντίδραση στις πρώτες συμπεριφορές που έχουμε δεχτεί από τη μητέρα μας) θα οδηγήσει στην επιβεβαίωση όλων όσων έχουμε μάθει να πιστεύουμε για τον κόσμο, τις σχέσεις και τους ανθρώπους. 
Έτσι, η σχέση με τη μητέρα μας δεν είναι μια απλή αλληλεπίδραση μεταξύ δύο ανθρώπων, ούτε μια συναισθηματική και μόνο σχέση με τον άνθρωπο που μας έφερε στη ζωή. 
Είναι ο άνθρωπος που μας εφοδιάζει και μας διδάσκει καθημερινά πώς να περπατάμε, πώς να τρώμε, πως να μιλάμε, ποιες είναι οι δυνάμεις μας, πώς να στηριζόμαστε σε αυτές και εν γένει πώς να πορευθούμε σε όλη μας τη ζωή.

Τελικά
Η μητέρα – σαν ρόλος, ανεξάρτητα από χρόνο και τόπο – θα είναι πάντα σημαντική στη ζωή ενός ανθρώπου. Πέρα από αυτό όμως, το δικό μας προσωπικό στοίχημα –και ευχή κάθε μητέρας- θα είναι να καταφέρουμε τη δική μας προσωπική ωρίμανση. 
Με τα «εφόδιά» της να ανακαλύψουμε ποιοι είμαστε και τι μπορούμε να καταφέρουμε. 
Αλλά και να εγκαταλείψουμε την παιδική ματιά που αναζητά μια τέλεια μητέρα και να δεχτούμε πως αυτό το πρόσωπο, μέσα από όλα όσα μας αρέσουν ή μας δυσαρεστούν, στόχο έχει να μας κάνει καλύτερους και να μας προσφέρει τα καλύτερα. 
Γι’ αυτή της την διαχρονικά ανιδιοτελή αγάπη και προσπάθεια, θα εξακολουθεί πάντα να είναι η πηγή της ζωής μας και η σταθερή μας βάση αξιών και αναφοράς.

flowmagazine.gr 
www.anapnoes.gr
newsitamea

Tuesday, 21 February 2023

Δεν Είναι Μοναξιά! Είναι Ποιοτικός Χρόνος με τον Εαυτό σου!

«Μοναξιά μου όλα, μοναξιά μου τίποτα
Μη μ’ αφήνεις τώρα που είναι όλα πιο δύσκολα» τραγουδάνε οι Πυξ-Λαξ.
Για πολλούς ανθρώπους το να βρεθούν μόνοι με τον εαυτό τους είναι μια τρομακτική εμπειρία και την αποφεύγουν με κάθε τρόπο μέχρι που… κάποια στιγμή έρχονται αντιμέτωποι μαζί της.

Γιατί οι άνθρωποι φοβούνται τη μοναξιά;
Ίσως ο χειρότερος φόβος του ανθρώπου που βρέθηκε κάποια στιγμή μόνος του να είναι ότι θα τον στιγματίσουν ως «μοναχικό και περίεργο», ότι θα τον εξοστρακίσουν και ότι θα σκέφτονται αρνητικά γι’ αυτόν. 

Οι άνθρωποι φοβούνται τη μοναξιά επειδή φοβούνται τον ίδιο τους τον εαυτό: να «ακούσουν» τις ίδιες τους τις σκέψεις ή να αναλογιστούν πράγματα από τη ζωή τους, όπως αρνητικές εμπειρίες και βιώματα, ή να έρθουν αντιμέτωποι με αλήθειες που δε θέλουν να παραδεχτούν.
Οι άνθρωποι που δεν αποδέχονται τον εαυτό τους, που έχουν χαμηλή αυτοεκτίμηση και που ανησυχούν υπερβολικά για το τι σκέφτονται οι άλλοι για τους ίδιους φοβούνται τη μοναξιά.
Ενήλικες που ως παιδιά μεγάλωσαν σε προβληματικές οικογένειες δυσκολεύονται και έχουν πολλές μοναχικές στιγμές, επειδή δεν εμπιστεύονται άλλους ανθρώπους, ούτε καν τον ίδιο τους τον εαυτό, με αποτέλεσμα να απομονώνονται και ταυτόχρονα να αισθάνονται άσχημα.
Ο κόσμος επίσης φοβάται τη μοναξιά επειδή στην εποχή της ηλεκτρονικής κοινωνικής δικτύωσης το να μη βρίσκεται κανείς με άλλους θεωρείται συνώνυμο της αποτυχίας.
Η κοινωνία τονίζει πόσο σημαντικό είναι να έχουμε παρέες και να είμαστε κοινωνικοί, οπότε κάτι που δεν είναι κοντά σε αυτό το ‘πρότυπο’ φαντάζει λάθος και προβληματικό, χωρίς όμως να ισχύει κάτι τέτοιο.

Πώς Μπορείς να Αξιοποιήσεις το Χρόνο που Έχεις 
με τον Εαυτό σου

Καταρχήν μη βάζεις ταμπέλες! 
Μη ξεκινήσεις λέγοντας «πάλι έμεινα μόνη μου» ή κάτι ανάλογο και μην κάνεις αρνητικές σκέψεις που σχετίζονται με την ποιότητά σου ως άτομο. 
Αντιμετώπισε την κατάσταση με ψυχραιμία, τύπου «σήμερα δεν έχω σχέδια/δε μου βγήκε να είμαι με φίλους και θα κάνω το καλύτερο δυνατό με εμένα για εμένα». 
Αυτή είναι υγιής στάση επειδή δεν καταρρακώνεις τον εαυτό σου και του επιτρέπεις να πάρει μια δόση μοναξιάς.

Δώσε στον εαυτό σου την αξία και την προσοχή που χρειάζεσαι και μην περιμένεις επιβεβαίωση από άλλους.
 

 Ναι, είναι ωραίο να έχεις επικοινωνία με τους φίλους σου, να σου στέλνουν μηνύματα, να σου τηλεφωνούν και να είστε σε διαρκή επαφή, έχεις αναρωτηθεί όμως γιατί έχει τόσο ανάγκη αυτή την προσοχή που σου δίνουν οι άλλοι και την επιθυμείς 24 ώρες το 24ωρο; Μάθε να δίνεις στον εαυτό σου επιβεβαίωση.

Βαρεμάρα και έλλειψη ενδιαφέροντος. 
Για πολλούς ανθρώπους το «μένω μόνος» ισοδυναμεί με το «δεν έχω τι να κάνω». Αν όμως δεν έχεις κανένα χόμπι και ενδιαφέρον, τότε ούτε μπορείς να γνωρίσεις νέα άτομα εύκολα, ούτε έχεις να μοιραστείς κοινά στοιχεία και εμπειρίες με άλλους, και, ενδεχομένως να μην είσαι κι εσύ το πιο ενδιαφέρον άτομο στον κόσμο! 
Βρες λοιπόν χόμπι και ενδιαφέροντα!

Αξιοποίησε το χρόνο σου για προσωπική σου βελτίωση. 
Το να βρεθείς μόνος ίσως είναι μια καλή ευκαιρία να αξιοποιήσει το χρόνο σου για να μάθεις κάτι καινούργιο, να διαβάσεις ένα βιβλίο, να ενημερωθείς για κάποια θέματα που σε ενδιαφέρουν, να κάνεις γυμναστική, ένα μουσικό όργανο, να γραφτείς σε έναν σύλλογο… 
Οι ευκαιρίες είναι γύρω σου, άδραξέ τες!

Αξιοποίησε το χρόνο σου για καλύτερη ζωή.
 

Και αυτό που εννοώ είναι να κάνεις αυτά τα πρακτικά πράγματα που όλο αναβάλεις, αλλά που ξέρεις ότι όταν τα κάνεις θα νιώθεις καλύτερα για τον εαυτό σου και για τη ζωή σου! 
Για ανασκουμπώσου να κάνεις γενική καθαριότητα ακούγοντας την αγαπημένη σου μουσική, για τακτοποίησε τα συρτάρια και τις ντουλάπες σου και χάρισε αυτά που δε χρειάζεσαι… 
Όταν τακτοποιούμε το φυσικό μας χώρο τακτοποιούμε κατ’ αναλογία και τον ψυχικό μας χώρο και το συναίσθημα της ικανοποίησης είναι πολύ γλυκό…

Χαλάρωση. 
Αξιοποίησε το χρόνο με τον εαυτό σου για απόλυτη χαλάρωση. Βάλε ωραία χαλαρωτική μουσική, άναψε κεριά, άναψε ένα αρωματικό χώρου, κάνε ένα υπέροχο μπάνιο με αφρόλουτρο, άκου μια χαλαρωτική ηχογράφηση και επέτρεψε στον εαυτό σου να ξεφύγει από τα άγχη και τις στεναχώριες της καθημερινότητας.

Δούλεψε τις σχέσεις σου. 
Όταν βρεθείς μόνη σου είναι μια καλή ευκαιρία να κάτσεις και να σκεφτείς ορισμένα σημαντικά πράγματα: 
είσαι σε μία σχέση που στο μεγαλύτερο ποσοστό της είναι όπως επιθυμείς ή έχεις κάνει εκπτώσεις και είσαι με κάποιον απλώς για να μην είσαι μόνη; 
Μήπως έχεις αρνητικούς και τοξικούς ανθρώπους στη ζωή σου; 
Για ποιο λόγο δεν τους βγάζεις; 
Ποιοι είναι οι θετικοί άνθρωποι γύρω σου; 
Πώς μπορείς να φροντίσεις και να καλλιεργήσεις τη σχέση μαζί τους;

Λίζα Βάρβογλη

Sunday, 28 August 2022

Ένα λεπτό ειλικρινούς προσοχής στο παιδί σου...

Ένα λεπτό ειλικρινούς προσοχής στο παιδί σου, αποτρέπει δεκάδες δυστυχισμένες στιγμές του στο μέλλον

Οι μεγαλύτερες ανασφάλειες του ανθρώπου προέρχονται από την έλλειψη της απαραίτητης προσοχής κατά την παιδική του ηλικία. Εκείνη την τρυφερή ηλικία όπου όλα μοιάζουν πρωτόγνωρα και η ανάγκη να τα μοιραστεί με τα πιο κοντινά του πρόσωπα είναι πρωταρχική.

Η ματαίωση της ανάγκης αυτής, όπως και οποιασδήποτε ανάγκης ενός παιδιού, έχει συνέπειες. Η πρώτη σκέψη που έρχεται στο  ανώριμο για ορθή κρίση μυαλό του είναι πως είναι ανεπαρκές. Πως κάτι άλλο είναι πολύ πιο σημαντικό για τους γονείς του από τις κατακτήσεις, τις ανακαλύψεις ή τις προόδους του.

Όπως κάθε άνθρωπος που παραμελείται από τα αγαπημένα του πρόσωπα, το παιδί βιώνει τη συναισθηματική απογοήτευση. Θεωρεί, μάλιστα, ότι το ίδιο είναι υπεύθυνο, καθώς η στάση των γύρω του δείχνει πως δεν πληροί τις προϋποθέσεις για να αξίζει την πολυπόθητη προσοχή τους.

Ως ενήλικας, το παιδί αυτό έχει δυο επιλογές ανάλογα με την ιδιοσυγκρασία του. Ή θα κλειστεί στον εαυτό του, υποτιμώντας τον, ή θα αναπτύξει την άμυνα της επίδειξης των δυνατών του σημείων, υπερτιμώντας τα.

Στην πρώτη περίπτωση, το βασικό κριτήριο στις σχέσεις γίνεται η επιλογή ανθρώπων που θεωρούμε πως μπορούν να μας δώσουν αυτά που μας λείπουν. Η απαίτηση, το παράπονο ή η πλήρης υποταγή είναι τα μέσα που χρησιμοποιούμε συνήθως για να γεμίσουμε το κενό μας.

Στη δεύτερη περίπτωση, υπάρχει η τάση για υπερίσχυση πάνω σε ανθρώπους, προκειμένου να μειωθεί το αίσθημα ανεπάρκειας που έχει δημιουργηθεί. Ο κατά τα φαινόμενα δυναμισμός γίνεται εργαλείο ψαρέματος θαυμασμού που ικανοποιεί ψευδώς τον πληγωμένο εγωισμό.

Η εσωτερική ισορροπία είναι δύσκολο να επιτευχθεί, διότι το ανεξήγητο κενό που δημιουργήθηκε κατά την παιδική ηλικία, εκείνη η απουσία συναισθηματικής φροντίδας, κλόνισε τόσο τη ζυγαριά της αυτοπεποίθησής του παιδιού που δεν κατόρθωσε ποτέ να στεριώσει τον άξονά της.

Ως ενήλικες είναι αρκετά δύσκολο ν’ αντιληφθούμε αυτά τα κενά, ώστε να μπορέσουμε να τα καλύψουμε. Χρειάζεται κόπος, θέληση και χρόνος. Ως γονείς, από την άλλη, έχουμε την ευκαιρία να μην τα δημιουργήσουμε στα παιδιά μας. Να μην κάνουμε αυτό που μας έκαναν.

Μεγαλώνοντας ένα παιδί αντιλαμβάνεσαι πιο εύκολα τα λάθη που έγιναν στη δική σου ανατροφή. Είναι επιλογή σου να έχεις τα μάτια και την καρδιά ανοιχτά  για να τα παρατηρήσεις και μέσα από το ταξίδι της αυτογνωσίας να τα διορθώσεις στον εαυτό σου. Όμως είναι υποχρέωσή σου να φροντίσεις ώστε να μην τα επαναλάβεις στο δικό σου παιδί.

Κανένας γονιός δεν είναι αλάθητος, αλλά το να μεταφέρεις τα ίδια λάθη από γενιά σε γενιά, είναι μια κληρονομιά αχρείαστη κι ανώφελη.

Άκου, λοιπόν, το παιδί σου όταν θέλει κάτι να σου πει, ακόμα κι αν σου φαίνεται ασήμαντο ή αν πνίγεσαι στη δουλειά. Ένα λεπτό ειλικρινούς προσοχής σου τώρα, αποτρέπει δεκάδες δυστυχισμένες στιγμές του στο μέλλον. Εξάλλου, τίποτα δεν είναι πιο σημαντικό από την υγεία. Από την ψυχική υγεία του παιδιού σου.


fotostalida.gr

Φιλοξενία: Το Χαμομηλάκι

Friday, 19 August 2022

Οι άνθρωποι που μας αγαπούν είναι κοντά μας πάντα, χωρίς να το ζητήσουμε

Ήρθαν κι έφυγαν, λόγω καταστάσεων, λόγω συμπεριφοράς, λόγω συμφερόντων, δεν έχει σημασία.

Οι άνθρωποι που μας αγαπούν μας δέχονται όπως είμαστε.
Είναι πάντα εκεί χωρίς να το ζητήσουμε, χωρίς να τους ψάξουμε.
Είναι απλά εκεί, στην καθημερινότητα μας, στα χαρούμενα και στα στενάχωρα.
Με βροχή και με ήλιο.

Τυχαίνει καμία φορά να κρατάμε με το ζόρι ανθρώπους και καταστάσεις, επειδή εμείς νιώθουμε. Δε σημαίνει όμως πως νιώθουν κι εκείνοι.
Πονάει το να αφήνεις πίσω κάποιον που αγαπάς, που έχεις μοιραστεί ίσως και μισή ζωή μαζί του, αυτό όμως μας οδηγεί σε έναν φαύλο κύκλο μιζέριας, γκρίνιας και κακής ενέργειας προς τους πάντες γύρω μας.
Πράγμα που  σίγουρα μας κάνει να μην απολαμβάνουμε τίποτα.
Και σίγουρα υπάρχουν πολλά να απολαύσουμε και πολλοί που αξίζουν την προσοχή μας και δε τη δίνουμε.

Ας αφήσουμε αυτούς τους ανθρώπους να φύγουν. 
Μη μιζεριάζουμε άλλο, μην γκρινιάζουμε ότι δεν έχουμε αυτό που αξίζουμε, είναι στο χέρι μας ξεκάθαρα.
Όχι άλλο δράμα.
Οι άνθρωποι που μας αγαπούν είναι κοντά μας πάντα χωρίς να το ζητήσουμε.

Γράφει η Ιωάννα Ιακωβίδη

loveletters.gr
Φιλοξενία: Το Χαμομηλάκι

Το παιδί σου, να το αγαπάς γι’ αυτό που είναι... ... όχι για όσα θα ήθελες εσύ να είναι!

Πολλές φορές οι γονείς λανθασμένα θεωρούν τα παιδιά τους ως την προέκτασή του εαυτού τους. Όνειρα και επιθυμίες που δεν κατάφεραν να πραγματοποιήσουν, είτε γιατί οι συγκυρίες δεν ήταν ευνοϊκές, είτε γιατί οι δικοί τους γονείς δεν τους άφησαν να τα κάνουν πραγματικότητα- θέλουν να τα δουν να υλοποιούνται από τα δικά τους παιδιά!

Το κάθε παιδί όμως είναι ένα διαφορετικό όν με τα δικά του όνειρα και επιθυμίες. Σε καμία περίπτωση δεν είναι υποχρεωμένα να πραγματοποιήσουν τα απωθημένα των γονιών τους και να νιώθουν ενοχές αν δεν το κατορθώσουν.

Να αποδέχεσαι το παιδί σου για αυτό που είναι και όχι για αυτό που θα ήθελες να είναι.

Να καμαρώνεις το παιδί σου όταν διαβάζει και προσπαθεί ακόμη κι αν δεν είναι άριστος μαθητής.

Να είσαι υπερήφανος/η που το παιδί σου θέτει στόχους και προσπαθεί να τους υλοποιήσει ακόμη κι αν δεν συμφωνείς με αυτούς.
Να χαίρεσαι που το παιδί σου δεν κάνει πάντα αυτό που του λες αλλά έχει την δική του άποψη και βασίζεται στην δική του κρίση.

Σε κάθε περίπτωση να επιβραβεύεις, να καμαρώνεις, να ενθαρρύνεις το παιδί σου να ακολουθεί τα όνειρά του και να το παροτρύνεις να αγωνιστεί μέχρι να τα πραγματοποιήσει. Στόχος σου είναι να μεγαλώσεις παιδί ευτυχισμένο και όχι παιδί με απωθημένα όπως μπορεί να έχεις εσύ εξαιτίας των λαθών που έκαναν άθελά τους οι δικοί σου γονείς.

Ας προσπαθήσουμε λοιπόν να μην επαναλάβουμε τα λάθη των δικών μας γονέων γιατί το μόνο που θα κατορθώσουμε είναι να μεγαλώσουμε δυστυχισμένα πλάσματα.

Το καλύτερο δώρο που μπορούμε να κάνουμε στα παιδιά μας είναι να τονώνουμε την αυτοεκτίμησή τους λέγοντας τους συνεχώς ότι πιστεύουμε στις δυνατότητές τους. Με τον τρόπο αυτό θα μεγαλώσουμε παιδιά ευτυχισμένα κι όχι παιδιά με απωθημένα.

Γράφει η Μαρία Αρφαρά

loveletters.gr

Monday, 1 August 2022

Όλα βιαστικά, όλα στο πόδι..

Γρήγορες σχέσεις, γρήγορο σεξ, γρήγορες εκτρώσεις, γρήγοροι γάμοι, γρήγορα παιδιά, γρήγορα διαζύγια…
Και κάπως έτσι καταντάμε οι άνθρωποι κουρέλια. Σακατεμένοι από τις ίδιες τις αποφάσεις μας. Καταδικασμένοι να ζούμε μια κόλαση για όσο χρόνο μας έχει απομείνει…
Στάσου μια στιγμή. Σκέψου. Μέτρα την κατάσταση. Αναλογίσου τι πας να κάνεις…
Μπορεί να σκέφτεσαι πως «δεν έγινε και τίποτα». Μπορεί να σκέφτεσαι πως «είναι δικαίωμά σου».
Βλακείες…
Βιάζεσαι γιατί δε θες να σκέφτεσαι. Βιάζεσαι, γιατί θες να κρατάς τη συνείδησή σου κοιμισμένη.
Γιατί σε ελέγχει. Σε ελέγχει η συνείδηση. Σε ελέγχει ο εαυτός ο ίδιος.
Εσύ θέλεις να περάσεις απλά καλά, εσύ θέλεις να πετάξεις από πάνω σου το βάρος και ό,τι θέλει ας γίνει.
Για αυτό βιάζεσαι. Δεν είναι όμως έτσι…
Γρήγορες σχέσεις, γρήγορο σεξ, γρήγορες εκτρώσεις, γρήγοροι γάμοι, γρήγορα παιδιά, γρήγορα διαζύγια…
Κάπως έτσι καταντάμε οι άνθρωποι κουρέλια…

Ελευθεριάδης Γ. Ελευθέριος, Ψυχολόγος M.Sc. 

Φιλοξενία: Το Χαμομηλάκι

Wednesday, 27 July 2022

Πανσεξουαλισμός

Για όσο θα σου είναι πιο εύκολο το σεξ από το να ανοίξεις το στόμα σου, και να πεις ένα πραγματικό «σε αγαπώ» στον άλλον, τότε μην περιμένεις καμία σχέση να ευδοκιμήσει Άνθρωπε.

Πέσαμε θύματα μιας πανσεξουαλιστικής νοοτροπίας. Και το χειρότερο ακόμα, είναι ότι την ίδια αυτή νοοτροπία και στα παιδιά μας, απλόχερα τη διδάξαμε. Καταλήξαμε, να φοβόμαστε την συνάντηση με τον άλλον, το άνοιγμα των συναισθημάτων μας στο πρόσωπο, και να θεωρούμε πιο δόκιμο, πιο υγιές και αποδεκτό, ένα σεξ, που πάντοτε πρέπει να προηγείται.

Το ίδιο το σεξ όμως, τον ίδιο τον έρωτα, με αυτόν τον τρόπο αλλοιώσαμε. Και κάτι το οποίο ψυχή τε και σώματι, ένωση εκφράζει, το πλασάραμε ως έναν απλό πρόδρομο, ως ένα μέσο ευχαρίστησης και ηδονής, που με ένα «σε αγαπώ», πολλά μάλλον απέχει. Πήραμε κάτι τόσο υψηλό, και το καταντήσαμε μέσον ψυχολογικής εκπόρνευσης.

Αναρωτιέται κανείς, το γιατί… Γιατί όλο αυτό;

Καθαρά λόγω εγωισμού. Γιατί φοβηθήκαμε να ανοιχτούμε στον άλλον. Φοβηθήκαμε να μη σπάσει η εικόνα μας, να μην γίνουμε «ευάλωτοι» απέναντι του. Για αυτό σταματήσαμε να λέμε «σε αγαπώ». Επειδή όμως μετά κενό μεγάλο νιώσαμε, έπρεπε κάπως να το αναπληρώσουμε. Και προωθήσαμε το σεξ. Όχι όμως ως μέσον. Όχι ως όλον. Αλλά ως αυτοσκοπό προσωπικής και μόνον ευχαρίστησης.

Και κάπως έτσι Άνθρωπε, μέσα σε τόσες σχέσεις, μόνοι καταλήξαμε να νιώθουμε…

Ελευθεριάδης Γ. Ελευθέριος, Ψυχολόγος M.Sc.

e-psyxologos.gr

Φιλοξενία: Το Χαμομηλάκι

Monday, 4 July 2022

Παρεμβατικότητα: Eκεί που τελειώνει το ενδιαφέρον

Οι ανθρώπινες σχέσεις είναι αρκετά σημαντικές για όλους μας. Πολλές φορές, ωστόσο, κάνουμε πράγματα τα οποία ξεπερνούν τα όρια, είτε ηθελημένα είτε ασυναίσθητα. Τα πράγματα αυτά μπορούν να ξεφύγουν από το αληθινό ενδιαφέρον και τις απλές συμβουλές κάποιου που θέλει να είναι στη ζωή μας και να μας στηρίξει με κάθε τρόπο. Μπορούν πολύ εύκολα και χωρίς να το καταλάβουμε να γίνουν αποφάσεις, οι οποίες παίρνονται ερήμην μας, όμως μας αφορούν, πράγμα που αποτελεί μια καθαρά παρεμβατική συμπεριφορά κάποιου προς εμάς, η οποία ενδέχεται να εμπεριέχει και το προσωπικό όφελος σε κάποιες περιπτώσεις.

Ο παρεμβατικός άνθρωπος σε μια απλή εξήγηση θα μπορούσαμε να πούμε ότι είναι εκείνος ο άνθρωπος που δείχνει υπερβολικό ενδιαφέρον για τη ζωή κάποιου άλλου, το οποίο εκδηλώνει χωρίς όριο. Με μια πιο διεισδυτική ματιά θα καταλάβουμε ότι ένας άνθρωπος που παρεμβαίνει συχνά στη ζωή κάποιου άλλου δεν θέτει σαφή όρια στον εαυτό του ή δεν έχει λάβει σαφή όρια από τους άλλους σχετικά με το πόσο και μέχρι πότε πρέπει να παρεμβαίνει. Αυτό, κατ΄ επέκταση, συμβαίνει και στη συναναστροφή με άλλα άτομα. Όταν κάποιος δεν έχει μάθει ότι η γνώμη του προς κάποιον και οι συμβουλές προς αυτόν είναι δεκτές μέχρι ένα σημείο, είναι λογικό να συνεχίζει να ακολουθεί μια τέτοια συμπεριφορά, αφού δεν αντιλαμβάνεται το πρόβλημα.

Η παρεμβατικότητα μπορεί να παρατηρηθεί σε όλες τις εκφάνσεις της ζωής, καθώς και σε όλες τις ανθρώπινες σχέσεις. Για παράδειγμα, οι γονείς, στην προσπάθειά τους να κρατήσουν κοντά τα παιδιά τους, δεν τα αφήνουν να παίρνουν μόνα τους κάποιες αποφάσεις και προγραμματίζουν μόνοι τους τη ζωή του παιδιού τους, ακόμη και εκείνες τις μικρές λεπτομέρειες που μπορούν να κάνουν ένα παιδί να νιώσει ελεύθερο και αυτόνομο. Από την άλλη, ένας σύντροφος μπορεί να γίνει παρεμβατικός, λαμβάνοντας μονόπλευρα αποφάσεις από την ανάγκη του πλήρους ελέγχου, οι οποίες αφορούν την κοινή ζωή των δύο.

Παρόλη την αρνητική χροιά που έχει έννοια του να παρεμβαίνει κάποιος στη ζωή κάποιου άλλου, πρέπει να σκεφτούμε πως δεν έχουν όλοι οι άνθρωποι δόλιο σκοπό ή πρόθεση να μας ελέγξουν. Αρκετοί, μάλιστα, όχι μόνο δεν έχουν κακό σκοπό, αλλά, αντιθέτως, πιστεύουν ότι η ανάμειξή τους λειτουργεί θετικά. Όμως κάτι τέτοιο δεν ισχύει, καθώς είναι το σωστό και το πρέπον, σύμφωνα με τη δική τους οπτική γωνία. Δεν υπάρχει κακή πρόθεση, όμως, και η καλή πρόθεση λειτουργεί αρνητικά, αφού το άτομο για το οποίο δρουν ή το οποίο συμβουλεύουν, πιθανώς να διαχειριζόταν διαφορετικά τα πράγματα και πολλές φορές χωρίς να ζητήσει κάποια βοήθεια.

Είναι σημαντικό να βοηθάμε τους γύρω μας, όταν μας το ζητούν, πολλές φορές να τους προσφέρουμε μια σανίδα σωτηρίας, όταν εκείνοι τη χρειάζονται και νιώθουν ότι δεν έχουν κανέναν. Αυτό, όμως, δεν πρέπει να ξεπερνά τα όρια και να πατά πάνω στην υπομονή ορισμένων. Οι καλές μας προθέσεις μπορούν να αναγνωριστούν ακόμη και από μια κουβέντα, ένα τηλέφωνο, μια συμβουλή, μια βοήθεια, ένα δώρο, μια εξυπηρέτηση. Πρέπει να καταλάβουμε ότι οι ζωές των άλλων ανήκουν στους άλλους, με όποια λάθη καλές ή κακές επιλογές και πράξεις. Είναι τα στοιχεία που κάνουν το κάθε άτομο από εμάς ξεχωριστό και μοναδικό. Γι’ αυτό λοιπόν, ας περιοριστούμε στο να είμαστε οι «κύριοι» της δικής μας ζωής και να προσφέρουμε τις συμβουλές και τη βοήθειά μας, όταν αυτή μας ζητείται ή όταν νιώσουμε ότι αυτή χρειάζεται πάντα με έναν διακριτικό τρόπο.


ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΠΗΓΕΣ
  • Μήπως παρεμβαίνεις στη ζωή των άλλων για να «βοηθήσεις»;, tlife.gr, διαθέσιμο εδώ 
  • Οι υπερβολικά παρεμβατικοί γονείς μεγαλώνουν άβουλα παιδιά, mama365.gr, διαθέσιμο εδώ 
  • Γιατί η παρεμβατικότητα από τον σύντροφο μπορεί να καταστρέψει την σχέση., ipop.gr, διαθέσιμο εδώ

offlinepost.gr
Φιλοξενία: Το Χαμομηλάκι

Sunday, 19 June 2022

Σχέση πατέρα-γιου: παράδεισος και κόλαση ταυτόχρονα

Θα μπορούσαμε άνετα να πούμε πως η σχέση πατέρα-γιου αποτελεί τη μήτρα μέσα στην οποία διαμορφώνεται, για το παιδί, το μοντέλο εκείνο που θα καθορίσει, σε μεγάλο βαθμό, τη σχέση του προς τους άλλους, τον τρόπο διαχείρισης διαφόρων καταστάσεων αλλά και τον τρόπο έκφρασης συναισθημάτων.

Ένα συχνό ερώτημα που τίθεται στην έρευνα είναι το πως δημιουργούνται οι διάφορες συγκρούσεις ανάμεσα σε γονείς και παιδιά. Είναι οι γονείς ή τα παιδιά που προκαλούν την ένταση; Φαίνεται πως τα παιδιά είναι αυτά που συνήθως ξεκινούν αλλά οι αντιδράσεις των γονιών είναι αυτές που καθορίζουν αν η κατάσταση θα εκτροχιασθεί ή αν θα εκτονωθεί. Αυτό σημαίνει πως ο κάθε γονιός, ασχέτως φύλου, θα πρέπει να οπωσδήποτε να αναρωτηθεί: «Με ποιον τρόπο αντιδρώ στο θυμό ή στη δυστροπία του παιδιού μου;» Είναι βέβαιο πως, αν ο γονιός καταφέρει να ελέγξει τα δικά του αισθήματα θυμού, απογοήτευσης και ματαίωσης, οι πιθανότητες αποκλιμάκωσης της όποιας έντασης, στη σχέση του με το παιδί, αυξάνονται αποφασιστικά. Επιπρόσθετα, η στάση του γονέα θα αποτελέσει για το παιδί έμπρακτο παράδειγμα και μοντέλο διαχείρισης έκρυθμων καταστάσεων.

Στην ελληνική οικογένεια, επειδή, συνήθως,  ο πατέρας είναι αυτός που λειτουργεί ως ρυθμιστής ορίων και συμπεριφορών, η στάση του απέναντι σε τέτοιου είδους καταστάσεις είναι καθοριστική, τόσο ως μοντέλο όσο και ως ουσιαστικός παράγοντας της ποιότητας της σχέσης του με το γιο του.

Τι σημαίνει το να είναι κάποιος πατέρας

Ο  πατρικός ρόλος δεν είναι ένα ρούχο που όποτε θέλεις το φοράς ή το βγάζεις από πάνω σου. Το να γίνει κάποιος πατέρας, όχι με τη βιολογική αλλά με την ψυχολογική έννοια, είναι μια σύνθετη διεργασία που αποσκοπεί, τελικά, στη δημιουργία μιας στενής σχέσης με το παιδί. Αυτό απαιτεί μια συνεχή και καθημερινή προσπάθεια που βασίζεται στη φυσική παρουσία, στην ενεργητική συμμετοχή και στο πηγαίο ενδιαφέρον του πατέρα.

Η διεργασία αυτή δεν είναι αυτόνομη αλλά επηρεάζεται από διάφορους άλλους παράγοντες, όπως προσωπικά βιώματα, προσωπικοί στόχοι ζωής, σχέση με σύντροφο κ.ά.

Το να είναι κάποιος πατέρας ενός γιου

Το να είναι κάποιος πατέρας ενός γιου αποτελεί δύσκολη αποστολή. Η κοινωνία αλλάζει με ραγδαίους ρυθμούς, την ίδια στιγμή που πολλοί άνδρες δυσκολεύονται να αυτονομηθούν από την άμεση επιρροή των δικών τους πατεράδων ή από την υποσυνείδητη επιρροή των παιδικών τους βιωμάτων με το δικό τους πατέρα. Ένας πατέρας που εργάζεται πολύ, στερώντας από το παιδί του την παρουσία του, ίσως κι ο ίδιος να είχε έναν πατέρα που έκανε το ίδιο. Ένας πατέρας που δεν είναι τρυφερός με το γιο του, ίσως κι ο ίδιος ποτέ να μην εισέπραξε τρυφερότητα από τον δικό του πατέρα. Οι περισσότεροι άνδρες δεν είχαν παρά μόνο έναν δάσκαλο που τους δίδαξε τι σημαίνει πατρότητα, και αυτός δεν ήταν άλλος από τον δικό τους πατέρα…

Εάν υπάρξουν προβλήματα από την αρχή και ο πατέρας δεν καταφέρει να δημιουργήσει μια σχέση εγγύτητας και εμπιστοσύνης με το γιο του, είναι δύσκολο αρκετές φορές να αποκατασταθεί η σχέση αυτή στη συνέχεια. Ακόμα και αν ο πατέρας αλλάξει, ο γιος θυμάται -συνειδητά ή υποσυνείδητα- τις παλιές αντιδράσεις του, αναγκάζοντάς τον -και πάλι υποσυνείδητα- να αναπαράγει την παλιά του συμπεριφορά. 

Μια σχέση ανατέλλει

Η σχέση πατέρα-γιου διαμορφώνεται από πολύ νωρίς στη ζωή του παιδιού. Η πρώτη εικόνα και εντύπωση του αγοριού για τον πατέρα του είναι αυτή που εισπράττει διαμέσου της μητέρας του. Το παιδί καταγράφει τον τρόπο που η μητέρα συμπεριφέρεται στον πατέρα, τι είδους συναισθήματα εκφράζει και τι προσδοκά από αυτόν.

Στην αρχή της ζωής, βρέφος και μητέρα βρίσκονται σε έναν δικό τους κόσμο στον οποίο δύσκολα κάποιος εισχωρεί χωρίς την «έγκριση» της μητέρας. Για το λόγο αυτό, η σχέση των δύο συντρόφων παίζει καθοριστικό ρόλο στη δημιουργία σχέσης ανάμεσα σε πατέρα και παιδί. Είναι, επίσης, σημαντικό, στη διάρκεια της περιόδου αυτής, ο πατέρας να δίνει ένα αίσθημα ασφάλειας σε μητέρα και παιδί, αντί να νιώθει αποκλεισμένος και περιττός. Θα πρέπει να συμμετέχει στη φροντίδα του παιδιού, κάτι που, με τη σειρά του, προϋποθέτει να νιώθει ασφαλής με την ταυτότητα του φύλου του.

Ακόμα και στην ηλικία των 3-4 χρονών, το παιδί εξακολουθεί να είναι, συνήθως, πολύ συνδεδεμένο με τη μητέρα του. Ο πατέρας θα πρέπει να γνωρίσει στο γιο του τον εξωτερικό κόσμο. Εάν, όμως, αισθάνεται περιθωριοποιημένος ήδη από πριν, τότε τα πράγματα γίνονται ακόμα δυσκολότερο τώρα. Δεν είναι λίγες οι φορές που ο πατέρας μπορεί να αρχίσει να βιώνει το γιο του ακόμα και ως αντίπαλο, κάτι που ίσως τον απομακρύνει ακόμα περισσότερο από το παιδί αλλά και από αυτήν την ίδια την οικογένεια.

Όταν, όμως, το παιδί φθάσει στην ηλικία που θα αρχίσει το σχολείο, ο πατέρας έχει μια δεύτερη ευκαιρία δημιουργίας μιας ουσιαστικής σχέσης μαζί του. Το παιδί, στην ηλικία αυτή, είναι, συνήθως, πιο ήρεμο, από τη στιγμή που έχουν κοπάσει οι εντάσεις των διαφόρων εξελικτικών κρίσεων και λιγότερο ανταγωνιστικό προς τον πατέρα του, ενώ αρχίζει να δείχνει ενδιαφέρον για διάφορες δραστηριότητες εκτός σπιτιού. Είναι πολύ σημαντικό ο πατέρας να ανταποκριθεί σε αυτά τα νέα ενδιαφέροντα, πριν το παιδί πάψει να τα έχει.

Επικοινωνία: ο βασιλικός δρόμος για μια καλή σχέση

Όπως και σε κάθε είδους σχέση, έτσι και στη σχέση μας με το παιδί, η καλή επικοινωνία αποτελεί το κλειδί επίλυσης κάθε είδους έντασης σε αυτήν. Είναι ιδιαίτερα σημαντικό να δίνουμε στο παιδί την αίσθηση πως μας ενδιαφέρουν πολύ οι σκέψεις, οι εκτιμήσεις, οι προβληματισμοί, οι επιλογές και τα συναισθήματά του. Οι από καθέδρας χαρακτηρισμοί, αφορισμοί, απαξιωτικές εκφράσεις, επικρίσεις κ.τ.λ., όχι μόνο δεν συμβάλλουν στην διευθέτηση συγκρούσεων αλλά, αντίθετα, τις επιδεινώνουν και τις μονιμοποιούν.

Ας βάλουμε τον εαυτό μας στη θέση αυτού που, χωρίς να το κάνει επίτηδες αλλά μόνο επειδή δεν έχει επαρκή γνώση και εμπειρία, εκτιμά ή λέει κάποια πράγματα που αντιμετωπίζονται από τους φίλους, συντρόφους, συναδέλφους κ.ά. με ένα μεγαλόπρεπο «Όλο βλακείες λες», «Ποτέ δεν έκανες κάτι σωστά» κ.τ.λ. Με τον τρόπο αυτόν, δεν θα περάσει χρόνος πολύς που τόσο η αυτοπεποίθηση όσο και η σχέση του με αυτά τα άτομα θα καταρρεύσει.

Τα πιο συνήθη προβλήματα στη σχέση πατέρα-γιου

  1. Έλλειψη χρόνου

Σε πολλές χώρες, ο ρόλος του πατέρα περιορίζεται, σε μεγάλο βαθμό, στο ρόλο αυτού που έχει το μεγαλύτερο μέρος της ευθύνης να συντηρεί οικονομικά την οικογένειά του. Ο ρόλος αυτός συρρικνώνει αισθητά τον κοινό χρόνο που μπορεί να διαθέτει για τα παιδιά του. Μία σχετικά πρόσφατη έρευνα στη Γαλλία κατέδειξε πως ένας πατέρας αφιερώνει, κατά μέσο όρο, 12 λεπτά την ημέρα στα παιδιά του. Ποιο είναι, άραγε, το ποσοστό αυτό στην πατρίδα μας;

  1. Οι προσωπικές εμπειρίες του πατέρα

Οι προσωπικές εμπειρίες του πατέρα από τη σχέση του με τον δικό του πατέρα παίζουν, επίσης, πολύ σημαντικό ρόλο. Κανένας μας δεν μπορεί να αποστασιοποιηθεί από τα προσωπικά του βιώματα, ιδιαίτερα αν δεν έχει συνειδητοποιήσει το μέγεθος και την ποιότητα της επιρροής αυτής. Κανείς δεν μπορεί να δώσει -τουλάχιστον με τρόπο που να λαμβάνει υπόψη (και) τις ανάγκες του άλλου- κάτι που ο ίδιος ποτέ δεν έχει πάρει.

  1. Προβλήματα στην επικοινωνία

Τα προβλήματα επικοινωνίας αποτελούν, συνήθως, ένδειξη προβλημάτων στη σχέση πατέρα-γιου. Όταν ένα παιδί, ιδιαίτερα μετά την ηλικία των 3 χρόνων, απευθύνεται συστηματικά στη μητέρα του για το οτιδήποτε το απασχολεί ή το προβληματίζει, τότε αυτό αποτελεί ένδειξη προβλήματος/εμπλοκής στην επικοινωνία και, γενικότερα, στη σχέση πατέρα-γιου. Εάν διατηρηθεί αυτή η «αποξένωση» των δύο, είναι πολύ πιθανό να γίνει ο πατέρας, στα μάτια του γιου του, ως ο κύριος υπεύθυνος των όποιων αποτυχιών ή λανθασμένων επιλογών του αργότερα στη ζωή.

  1. Ο ρόλος του θηριοδαμαστή

Εάν ο πατέρας αποδεχθεί και περιοριστεί στον άχαρο ρόλο -συχνά με την ενθάρρυνση ή προτροπή της μητέρας- αυτού που θα πρέπει να επιβάλει κάθε φορά την πειθαρχία και τις διάφορες «ποινές», τότε στερεί τόσο από τον εαυτό του όσο και από το παιδί του τη δυνατότητα να μοιράζονται ευχάριστες και ανέμελες στιγμές που να μπορούν να απορροφούν και να αντισταθμίζουν τις όποιες τυχόν στιγμές έντασης και αντιπαράθεσης προκύπτουν. Εκτός αυτού, ο συγκεκριμένος διαχωρισμός ευθυνών δημιουργεί ένα ρήγμα στην ενιαία εικόνα που θα πρέπει να έχει το παιδί για τους γονείς του. Η ενιαία εικόνα διαχωρίζεται σε δύο διαφορετικές, δηλαδή, αυτή της «καλής μαμάς», που φροντίζει και επιτρέπει, και αυτή του «κακού μπαμπά», που τιμωρεί και απαγορεύει.

Ο ρόλος του φορέα πειθαρχίας και τιμωρίας, ιδιαίτερα στη διάρκεια της εφηβείας, είναι πολύ δύσκολος και, αν αποτελεί συνέχεια μιας ανάλογης στάσης από παλιά, είναι σχεδόν βέβαιο πως θα δημιουργήσει ψυχικό πόνο και έντονες συγκρούσεις ανάμεσα σε πατέρα και γιο.

Ο ρόλος αυτού που κυρίως τιμωρεί την ανεπιθύμητη και επιβραβεύει αποκλειστικά την εκάστοτε επιθυμητή συμπεριφορά μόνο άγχος, φόβο απόρριψης και χαμηλή αυτοεκτίμηση δημιουργεί στο παιδί, δημιουργώντας ταυτόχρονα εντός του και μία απειλητική πατρική εικόνα που θα το καταδιώκει σε όλη τη διάρκεια της ζωής του…

Η σημασία της ύπαρξης καλών στιγμών

Από τους αποτελεσματικότερους τρόπους αποτροπής συγκρούσεων ανάμεσα σε πατέρα και γιο είναι η ύπαρξη καλών στιγμών μεταξύ τους. Δεν χαλά το ίδιο εύκολα η διάθεσή μας με κάποιον που, πριν από λίγο, περάσαμε ευχάριστα μαζί του. Όταν οι καλές στιγμές μιας σχέσης υπερτερούν σημαντικά των άσχημων ή άτυχων στιγμών, τότε η σχέση αυτή έχει τις προϋποθέσεις να αντέξει τους οποιουσδήποτε κραδασμούς που τυχόν προκύψουν. Αν αυτό δεν υπάρχει, τότε δεν έχει ιδιαίτερη σημασία πόσο αποτελεσματικά ελέγχει ο γονιός -και συγκεκριμένα ο πατέρας- το θυμό, την απογοήτευση ή την απαξίωση του προς το γιο του.

Το παιχνίδι ή κάποια άλλη ελεύθερη δραστηριότητα αποτελούν, ίσως, το καλύτερο μέσο επικοινωνίας πατέρα-γιου, κυρίως έως και την προεφηβική ηλικία. Μέσα από αυτά, υπάρχει μοίρασμα χρόνου, έγνοιας, ευχάριστων συναισθημάτων, σεβασμός, στοργή, εμπειρία και γνώση. Το παιδί, έχοντας στη φαρέτρα του τέτοιου είδους βιώματα, θα μπορεί αβίαστα να δίνει τα ίδια, όταν γίνει και το ίδιο πατέρας κάποτε. 

Καθοδήγηση σε ευαίσθητα θέματα

Όταν έρθει η στιγμή να συζητηθούν «ευαίσθητα» θέματα που αφορούν στη σεξουαλικότητα, στη σχέση με το αντίθετο φύλο και τους συνομηλίκους, στη ζωή, στο θάνατο κ.τ.λ. ο πατέρας είναι το καταλληλότερο πρόσωπο για να ενημερώνει, να αποσαφηνίζει, να καθησυχάζει και να απαντά στα όποια ερωτήματα ή απορίες του γιου του. Με τον τρόπο αυτόν, το παιδί εισπράττει τα απαραίτητα εφόδια που χρειάζεται από τον σημαντικότερο εκπρόσωπο του φύλου του, ενισχύοντας ταυτόχρονα και τη σχέση του μαζί του.

Επίλογος

Η έρευνα δείχνει πως τα άτομα που κάνουν διαφόρων μορφών σοβαρά εγκλήματα ή τρομοκρατικές ενέργειες έχουν, συνήθως, κακή έως ανύπαρκτη σχέση με τον πατέρα τους, μην έχοντας, ταυτόχρονα, καταφέρει να βρουν κάποιον άλλον ενήλικα που να λειτουργήσει για αυτούς ως  θετικό πατρικό υποκατάστατο και πρότυπο. Η αγάπη και η κατανόηση που πήραν ήταν ελάχιστη, από τη στιγμή που ακόμα και οι μητέρες τους δεν ήταν σε θέση να κάνουν κάτι περισσότερο από το να υπάρχει μια στοιχειώδης τάξη στη ζωή τους.

Η οικογένεια και η οικογενειακή ζωή δεν έχουν να κάνουν με αυτό που οι περισσότεροι πιστεύουν, δηλαδή, με τη φροντίδα και τη διαπαιδαγώγηση των παιδιών, και με τη στάση του κάθε γονιού ξεχωριστά απέναντι σε αυτά. Είναι, κυρίως και πάνω απ΄όλα, η ποιότητα που έχει η προσωπική και η κοινή ζωή των ενηλίκων της οικογενείας, δηλαδή, των γονέων. Αυτά είναι που καθορίζουν την ποιότητα της φροντίδας και της διαπαιδαγώγησης των παιδιών και σε πολύ μεγαλύτερο βαθμό από ό,τι κάνουμε συνειδητά ο καθένας ξεχωριστά για το «καλό» τους…


Dr. Σάββας Ν. Σαλπιστής, M.Sc., Ph.D., Κλινικός Ψυχολόγος Πανεπιστημίου Στοκχόλμης ενηλίκων και παίδων, Διπλωματούχος Ψυχοθεραπευτής Βασιλικού Ιατροχειρουργικού Ινστιτούτου Karolinska Στοκχόλμης 

i-psyxologos.gr
Φιλοξενία: Το Χαμομηλάκι

© Το χαμομηλάκι | To hamomilaki