Wednesday, 6 September 2023
Συγγνώμη, Αντώνη...
Αργύρης Σφουντούρης: Το παιδί που επέζησε από τη σφαγή στο Δίστομο
Ο Αργύρης Σφουντούρης (γεννημένος στις 6 Σεπτεμβρίου 1940) είναι Ελληνοελβετός φυσικός, δάσκαλος, ποιητής και μεταφραστής. Ως επιζών της σφαγής του Διστόμου έγινε γνωστός για τον επί δεκαετίες αγώνα του για την αναγνώριση των εγκλημάτων πολέμου από το γερμανικό κράτος και την αποζημίωση των θυμάτων.
Μετά το στρατιωτικό πραξικόπημα στην Ελλάδα το 1967 και την επακόλουθη δικτατορία των συνταγματαρχών, ο Σφουντούρης δραστηριοποιήθηκε κατά της δικτατορίας από την Ελβετία. Μόλις ένα μήνα μετά το πραξικόπημα, ήταν ένας από τους διοργανωτές της αντιδικτατορικής συγκέντρωσης στην Ελλάδα . Έργα που απαγορεύτηκαν στην Ελλάδα δημοσιεύτηκαν στο πολιτιστικό περιοδικό «Περιοδικό για την Ελλάδα» ΠΡΟΠΥΛΑΙΑ το οποίο εξέδωσε στη Ζυρίχη .
Κατά τη διάρκεια των αναταραχών του 1989 και του 1990, που είχαν ως αποτέλεσμα την επανένωση της Γερμανίας, ο Σφουντούρης είδε για πρώτη φορά μετά από σχεδόν 50 χρόνια μια ευκαιρία για αποζημίωση για τα θύματα της σφαγής στη γενέτειρά του, το Δίστομο. Στην 50ή επέτειο της σφαγής, μαζί με τον δήμο Διστόμου, διοργάνωσε το διεθνές συνέδριο για την ειρήνη στο Ευρωπαϊκό Πολιτιστικό Κέντρο Δελφών, που είχε σύνθημα μνήμη - πένθος - ελπίδα . Παρά τα επανειλημμένα αιτήματα, επίσημοι εκπρόσωποι της Γερμανίας δεν συμμετείχαν στη διάσκεψη. Το 1995, όταν ρώτησε τη γερμανική πρεσβεία για αξίωση αποζημίωσης για πολεμικές ζημιές, ο Σφουντούρης έλαβε την απάντηση ότι η σφαγή ήταν μέτρο του πολέμου και δεν θα υπήρχε δικαίωμα αποζημίωσης. Τα γερμανικά δικαστήρια απέρριψαν την αγωγή σε διάφορες περιπτώσεις για διάφορους λόγους και τον Μάρτιο του 2006 μια συνταγματική καταγγελία απορρίφθηκε. Στη Γερμανία, υπήρχε διάχυτος φόβος ότι αν έκαναν δεκτό το αίτημα θα γινόντουσαν αλυσιδωτές αγωγές για αποζημίωση σε σχέση με εγκλήματα της Ναζιστικής Γερμανίας κατά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο σε όλες τις κατεχόμενες χώρες .
Με τις αγωγές, ο Σφουντούρης έκανε γνωστή τη σφαγή του Διστόμου στο ευρύτερο γερμανικό και ευρωπαϊκό κοινό. Το 2006, ο Στέφαν Χάουπτ γύρισε το βραβευμένο ντοκιμαντέρ Ένα τραγούδι για τον Αργύρη. Είναι συχνά συνεργάτης συνεντεύξεων για γερμανόφωνα μέσα ενημέρωσης, ειδικά για το θέμα της συμφιλίωσης με το ελληνογερμανικό παρελθόν , αλλά και για την κρίση του ευρώ. Ως πρόσωπο, ο Σφουντούρης έγινε γνωστός στο ευρύ κοινό στη Γερμανία κυρίως μέσω της εμφάνισής του στη σατιρική εκπομπή Die Anstalt τον Μάρτιο του 2015 όπου συγκίνησε με τη συνοπτική αφήγηση του δράματος του Διστόμου. Στην Ελβετία θεωρείται επίσης μεσολαβητής μεταξύ της ελληνικής και της γερμανόφωνης κουλτούρας. Ο Σφουντούρης ζει στην Αθήνα και τη Ζυρίχη από τις αρχές της δεκαετίας του 1990. Επισκέπτεται συχνά το Δίστομο.
el.wikipedia.orgΦιλοξενία: Το Χαμομηλάκι
Tuesday, 5 September 2023
Πώς κατέστρεψαν και μπάζωσαν τον Ιλισσό ποταμό
| Οι καταρράκτες του Ιλισού, Αθήνα 1801-1806. Έργο του βρετανού ζωγράφου Edward Dodwell. Τυπώθηκε στο Λονδίνο το 1821 |
Την απαρχή της καταστροφής πρέπει να την αναζητήσουμε στα χρόνια του Όθωνα, αφού γνωρίζουμε πως η διαχείριση των υδάτων των ποταμών -περιλαμβανομένου και του Ιλισσού – τελούσε στα χρόνια της τουρκοκρατίας αλλά και τουλάχιστον την πρώτη εκατονταετία του ελεύθερου ελληνικού κράτους υπό καθεστώς ειδικών ρυθμίσεων.
Ο τελευταίος υπήρξε ο αποκλειστικός και μόνος διαχειριστής του αμμοχάλικου της κοίτης του Ιλισσού, το οποίο πωλούσε στους εργολάβους για να στρώνουν τους δρόμους της πόλης! Πληροφορούμαστε έτσι και το υλικό με το οποίο στρώνονταν οι δρόμοι των Αθηνών, τουλάχιστον όλα τα χρόνια της βασιλείας του Όθωνα.
Τα χαλίκια από την κοίτη του Ιλισσού έπρεπε να είναι καθαρά από κάθε ξένη ύλη και να «διέρχονται υπό πάσαν έποψιν διά κροίκου (sic) 0,96 διαμέτρου»!
| Η πηγή Καλλιρρόη, του Ιλισού, Αθήνα, 7 Μαρτίου 1891 |
Κανείς βεβαίως δεν μπορούσε να φανταστεί εκείνα τα χρόνια τι θα ακολουθούσε.
Έχουν γραφτεί ατέλειωτες σελίδες για την ιστορία του, αλλά ελάχιστες για τη συνήθεια να του αφαιρούν την πολύτιμη για την ύπαρξή του άμμο.
Συνήθεια που συνεχίστηκε μέχρι και τα μέσα της δεκαετίας του 1920, όταν το Δημόσιο συνέχιζε να αποκομίζει οφέλη – περίπου 400.000 δραχμές ετησίως – από την εκμετάλλευσή του, θανατώνοντας τον Ιλισσό.
Τι κι αν ο Κωνσταντίνος Δοξιάδης, πριν ακόμη αναλάβει μηχανικός της Πολεοδομικής Υπηρεσίας της Διοικήσεως Πρωτευούσης, και ο δήμαρχος Αθηναίων Σπύρος Πάτσης συνέχιζαν να υμνούν τις αρετές του πανάρχαιου ποταμού και να επιμένουν πως μπορούσε να διασωθεί.
«Πρόκειται περί καταστροφής δευτέρας μετά την του Παρθενώνος, με την διαφοράν ότι εκείνον μεν τον κατέστρεψαν ξένοι, αυτόν δε (σ.σ.: τον Ιλισσό) πρόκειται να τον καταστρέψουν Έλληνες, ως τοιούτοι τουλάχιστον φέρονται εις τα Μητρώα των αρρένων»!Αλλά ποιος άκουγε τον καμπουριασμένο από τα χρόνια γέροντα ακαδημαϊκό;
Και την άμμο συνέχισαν να παίρνουν από τα σπλάχνα του και την κακοποίησή του συνέχισαν ανενόχλητοι και το σύνολο των ακαθάρτων υδάτων συνδεόταν στην κοίτη του, σε ειδικό μάλιστα χάνδακα που είχε σχηματιστεί κατάβαθα στην ψυχή του.
Περισσότερα από 6,5 δισεκατομμύρια διατέθηκαν. Δηλαδή πολύ περισσότερα από τα τριάντα αργύρια του Ιούδα.
Άλλωστε στο πολιτικό επίπεδο είχε επικρατήσει η ρεαλιστική αντίληψη να γίνουν όλα, και το λόμπι του αυτοκινήτου φρόντιζε να δημιουργήσει τις συνθήκες για να γεμίσουν οι δρόμοι της Αθήνας αυτοκίνητα, παράλληλα με την πολιτική της αντιπαροχής και των πολυκατοικιών…
Από κάτω βρίσκεται η κοίτη του γέροντα Ιλισσού, ο οποίος κοιμάται για να αφυπνισθεί σε καλύτερους χρόνους, όταν θα υπάρχουν πιο τολμηροί πολιτικοί… με όραμα για την πρωτεύουσα και την ιστορική της φυσιογνωμία.
Όταν είσαι Νηπιαγωγός, είσαι..
Το κείμενο της Κάλυ Γιαουρτοπούλου για το επάγγελμα του νηπιαγωγού που λατρεύει:
Φτιάχνεις καφέ στις 7:30 π.μ και τον τελειώνεις στη μια μ.μ.
Αναγνωρίζεις τα μπουφάν και τις ζακέτες όλων των παιδιών σου.
Αναγνωρίζεις όλες τις φωνές των παιδιών σου από μακριά.
Η συνέχεια κειμένου της νηπιαγωγού
Θυμάσαι το μανικιούρ κάθε καλοκαίρι.
Όταν είσαι νηπιαγωγός…
Γιατί, όλη τη χρονιά που πέρασε, ήσουν η «κυρία» τους, η δασκάλα τους, η «μαμά» τους, η αγκαλιά τους, η παρηγοριά τους, η ΝΗΠΙΑΓΩΓΟΣ τους.
πηγή
Φιλοξενία: Το Χαμομηλάκι
Ηρώ Κωνσταντοπούλου: «17 σφαίρες για έναν άγγελο»
Στα δεκάξι της, μιλούσε γαλλικά, αγγλικά, ιταλικά και γερμανικά: Ήταν
πρώτη στον αγώνα, πρώτη στα μαθήματα… Πρώτη σ’ όλες τις εκδηλώσεις,
ενάντια στους κατακτητές – βρισκόταν – πάντα στις πρώτες γραμμές της
σκληρής πάλης. Αψηφούσε τους κινδύνους.
Δύο
φορές συνελήφθη – ξυλοκοπήθηκε – βασανίστηκε, την τρίτη φορά, στις 2
μετά τα μεσάνυχτα, οι χιτλερικοί, με τα ελληνόφωνα όργανά τους, σπάνε
την πόρτα της, στην οδό Βεΐκου 57. Την οδηγούν στο άντρο των
βασανιστηρίων της οδού Μέρλιν. Εκτελέστηκε με
17 σφαίρες, όσα ήταν και τα χρόνια της, ανάμεσα σε 50 Έλληνες δίνοντας
τη ζωή της για τη πατρίδα. Μέχρι την τελευταία στιγμή η δεκαεφτάχρονη
ηρωίδα της κατοχής αντιμετώπισε με περιφρόνηση τις κάννες του
αποσπάσματος. Η Ηρώ Κωνσταντοπούλου γεννήθηκε στην Αθήνα στις 16 Ιουλίου
του 1927, από ευκατάστατους γονείς καταγόμενους από τη Σπάρτη.
Μαθήτρια ακόμη του Αρσακείου, οργανώθηκε στην ΕΠΟΝ και
ανέπτυξε αντιστασιακή δράση. Ήταν άριστη μαθήτρια και μιλούσε τέσσερις
γλώσσες. Πολύ γρήγορα αναδείχθηκε σε ένα από τα πιο αγωνιστικά στελέχη
τη ΕΠΟΝ. Έκρυβε όπλα και προκηρύξεις κάτω από την σχολική της ποδιά,
έγραφε συνθήματα στους τοίχους και κολλούσε αφίσες, προκαλώντας τους
Γερμανούς.
Στις 16 Ιουλίου του 1944, την ημέρα των γενεθλίων της,
μία ομάδα των Ταγμάτων Ασφαλείας εισέβαλε στο σπίτι της οικογένειάς της
στην οδό Βεΐκου 57 στο Κουκάκι και τη συνέλαβε. Τη μετέφεραν στο
αρχηγείο όπου βασανίστηκε αλύπητα από τον «Αγήνορα», διαβόητο συνεργάτη
των Γερμανών.
Η Ηρώ φτύνει κατάμουτρα και μπατσίζει τον «Έλληνα» μεταφραστή.
Μετά από λίγες μέρες οι βασανιστές της δεν κατάφεραν να της αποσπάσουν καμιά πληροφορία. Οι γονείς της χρησιμοποίησαν τις γνωριμίες τους και κατόρθωσαν να την απελευθερώσουν. Η Ηρώ συνέχισε τη δράση της, ως τις 31 Ιουλίου, οπότε συνελήφθη και πάλι από άνδρες των Ες- Ες, ύστερα από ένα σαμποτάζ σε τρένο που μετέφερε πυρομαχικά.
Την μετέφεραν στα κρατητήρια της «Κομαντατούρ» στην οδό Μέρλιν, όπου με κτηνώδη βασανιστήρια προσπαθούσαν ματαίως επί τρεις εβδομάδες να της αποσπάσουν πληροφορίες για τις δραστηριότητες των αντιστασιακών οργανώσεων. Ωστόσο εκείνη δεν λύγισε και οι Γερμανοί δεν κατάφεραν να της αποσπάσουν κουβέντα. Οι προσπάθειες των δικών της να τη σώσουν, αυτή τη φορά απέτυχαν.
Οι Γερμανοί τη μετέφεραν στο στρατόπεδο συγκέντρωσης του Χαϊδαρίου, στο θάλαμο των μελλοθανάτων. Ακόμα κι εκεί στην απομόνωση του στρατοπέδου, στο περιβόητο Μπλοκ 15 συνέχιζε τον αγώνα της. Κάποιες γυναίκες θα επιλέγονταν για τα στρατόπεδα της Γερμανίας και μερικές το είδαν ως λυτρωμό στο μαρτύριο τους.
Όταν ρώτησαν έναν Γερμανό στρατηγό «γιατί τη σκοτώσατε; Ήταν μόλις 17 χρονών…», εκείνος απάντησε: «Γιατί τέτοιοι άνθρωποι είναι επικίνδυνοι για εμάς».Η Ηρώ έπεσε για τη λευτεριά τής πατρίδας, 37 μέρες προτού απελευθερωθεί η Ελλάδα.
Η Ηρώ Κωνσταντοπούλου βασανίστηκε απάνθρωπα στα
μπουντρούμια της οδού Μέρλιν, χωρίς να προδώσει τις ιδέες και τους
συντρόφους της. Άντεξε ακόμα κι όταν τα ανθρωπόμορφα κτήνη που την
βασάνιζαν είχαν την διεστραμμένη ιδέα να της κάψουν τις μασχάλες με αναπτήρα.
Στη συνέχεια βρέθηκε στο Χαϊδάρι, στην απομόνωση του φοβερού «μπλοκ 15» και μετά στο θάλαμο των μελλοθανάτων.
Δυο μέρες πριν την πάρουν οι δήμιοι για εκτέλεση έγραψε σ’ ένα κομμάτι χαρτί τους παρακάτω στίχους. Το ποίημα διασώθηκε από τις συγκρατούμενές της:
Στις 29 Δεκεμβρίου του 1977 η Ακαδημία Αθηνών,
με εισήγηση του καθηγητή της Φιλοσοφίας, Ιωάννη Θεοδωρακόπουλου, τίμησε
την ηρωίδα με μεταθανάτιο βραβείο για την υπέρτατη θυσία της, αναγνωρίζοντας έτσι και τη συμβολή της ΕΠΟΝ στον απελευθερωτικό αγώνα.
Το αρχοντικό της στην οδό Βεΐκου στο
Κουκάκι έχει μείνει ερειπωμένο. Δεν θυμήθηκε ποτέ κανείς μια επιγραφή
να βάλει να θυμίσει με δυο κουβέντες ποια γεννήθηκε εκεί και πως το
θάρρος της δεν το είχαν δει ούτε στον ύπνο τους οι άνδρες σύγχρονοί της,
πόσο μάλλον ο νεοέλληνας.
Βρίσκεται στη πλατεία Παλαιών Πατρών Γερμανού στην Ηλιούπολη, τιμώντας την δεκαεπτάχρονη Ηρώ, που εκτελέστηκε για την αντιστασιακή της δράση, στις 5 Σεπτεμβρίου του 1944, στο σκοπευτήριο της Καισαριανής.
Το τι ταίριαζε σε ένα κορίτσι 17 ετών μας το δείχνει ο γλύπτης Νικόλας (1909-1990): ένα αρκουδάκι δίπλα στα πόδια της.
Αλλά, ήταν κοπέλα πολλαπλών ταχυτήτων. Έζησε με τους ήχους των λόγων του Ρήγα Φεραίου, «τα δίκαια του Ανθρώπου» και το «όποιος ελεύθερα συλλογάται, συλλογάται καλά». Έδωσε μαθήματα ελευθερίας στους διώκτες της, στον περιβόητο συνεργάτη των χιτλερικών Αγήνορα. Σ’ αυτούς που φορούσαν τις γερμανικές στολές – «Έλληνες» – με επικεφαλής τον ταγματασφαλίτη Βάρβαλη – θύμιζε τα λόγια του Ρήγα Φερραίου, λίγο πριν την παραδώσουν στα γερμανικά SS:
«Χάνει τα δίκαια του πολίτου, εκείνος οπού έγινεν εντόπιος εις ξένον βασίλειον και δε βοηθεί την πατρίδα του κι απ’ εκεί, με όποιον τρόπον ημπορεί, αλλ’ αδιαφορεί εις τας προσταγάς της. Ομοίως κι εκείνος όπου δέχεται οφίκιον ή δούλευσιν ή χαρίσματα από χέρι τυράννου. Ο τοιούτος δε λέγεται πλέον πολίτης, αλλά προδότης…».
Φιλοξενία: Το Χαμομηλάκι









