Saturday, 13 April 2024

Τα παιδιά τραγουδούν: Νικηφόρος Βρεττάκος: «Ἂν σοῦ λείψω μιὰ νύχτα»

 
Ἂν σοῦ λείψω μιὰ νύχτα μὴν ἀνησυχήσης
ὡς τὸ ἄλλο πρωί, ὡς τὸ ἄλλο βράδυ, ὡς τὴν Κυριακή,
Ἐδῶ κάπου θὰ βρίσκομαι σ᾿ ἕναν ἄρρωστο δίπλα,
μ᾿ ἕνα πικρὸ ραβδὶ θὰ ψάχνω νὰ βρῶ μία πηγή.
πόρτα σὲ πόρτα θὰ γυρνῶ μ᾿ ἕνα ψωμὶ στὴ μασχάλη.
Ἔχε ἀναμμένη τὴ φωτιὰ πάντοτε, γιατὶ πάντοτε
θὰ σοῦ γυρίζω μουσκεμένος- Ἔχω ζεσταμένο
στὰ γόνατά σου ἕνα πουκάμισο κι ἔχε τὸ νοῦ σου
στὴν πόρτα καὶ στὴ δημοσιὰ μὴν ἀκουστῶ, γιατί,
δίχως λειψὸ ἀποφέγγαρο κι ἄστρι, κάθε φορά,
ἀπὸ τὴν ἄκρη θά ῾ρχομαι τoῦ κόσμου.

🌞🌼 Καλημέρα σας... 🌼🌞

Εάν θέλετε να σας χαμογελάσει η ζωή, 
πρώτα χαρίστε της την καλή σας διάθεση.
Φιλοξενία: Το Χαμομηλάκι

Friday, 12 April 2024

Στο φροντιστήριο και τα πρωτάκια;

Σαν μανιτάρια ξεφυτρώνουν στις γειτονιές οι επιχειρήσεις που αναλαμβάνουν την καθημερινή μελέτη των παιδιών μας, από την πρώτη τάξη του Δημοτικού, ακόμα και από το νηπιαγωγείο.

Πόσο προβληματική είναι αυτή η αντικατάσταση 
της μαμάς και του μπαμπά; 
Παλαιότερα το θέμα φροντιστήριο άρχιζε να απασχολεί μια οικογένεια όταν το παιδί έφτανε στις τελευταίες τάξεις του γυμνασίου και του λυκείου, οπότε οι μαθητές έδιναν απολυτήριες εξετάσεις ή έπρεπε να προετοιμαστούν για τις εξετάσεις που θα έκριναν την εισαγωγή τους σε Πανεπιστήμια, Πολυτεχνεία, Ακαδημίες. 
Τώρα το φροντιστήριο ξεκινάει από πολύ νωρίς. Σχεδόν… με το που τελειώνει ο θηλασμός.
Σαν μανιτάρια ξεφυτρώνουν στις γειτονιές μας οι επιχειρήσεις που αναλαμβάνουν την καθημερινή μελέτη των παιδιών μας, από την πρώτη τάξη του Δημοτικού, ακόμα και από το νηπιαγωγείο.

Έτσι και οι μαμάδες – μπαμπάδες τους έχουν την ησυχία τους (και την αίσθηση πως κάνουν το καλύτερο, χωρίς οι ίδιοι να επιβαρυνθούν επιπλέον) και η παραπαιδεία εξαπλώνεται σε ευρύτερη ηλικιακή ομάδα.

Είναι, αλήθεια, προς όφελος των παιδιών αυτό; Ας μιλήσουν οι εκπαιδευτικοί. 
Ονόματα δεν δημοσιεύουμε για ευνόητους λόγους, όσοι όμως μιλάνε είναι άνθρωποι με αγάπη στη δουλειά τους και στα παιδιά, και έχουν πολλά να καταθέσουν.
Όμως έχουν και τις ίδιες με εμένα απορίες.
«Πώς είναι δυνατόν, σε μια εποχή που ο μέσος γονιός είναι απόφοιτος τουλάχιστον Λυκείου, όλο και περισσότερα παιδάκια από τις πρώτες κιόλας τάξεις του Δημοτικού να χρειάζονται επειγόντως φροντιστή εντός ή εκτός του σπιτιού;»
αναρωτιέται φίλη που εργάζεται στη δημόσια εκπαίδευση και συνεχίζει, «όταν μάλιστα με τα πέντε κολλυβογράμματα στις δεκαετίες του ’60 και του ’70 φιλότιμοι γονείς κατάφερναν να στηρίξουν μια χαρά τα παιδιά τους, έως και την εισαγωγή σε Πανεπιστήμια;».
«Το διάβασμα των παιδιών στο σπίτι έχει ουσιαστικά καταργηθεί εδώ και καιρό»
επισημαίνει έτερος εκπαιδευτικός,
«καθώς δεν υπάρχουν ούτε ο χρόνος, ούτε η διάθεση. Τα 15 με 30 λεπτά του φαγητού το μεσημέρι ή το βράδυ είναι συνήθως ο μόνος χρόνος αλληλεπίδρασης γονιών – παιδιών. Την υπόλοιπη μέρα τα παιδιά την περνούν παρκαρισμένα σε μια οθόνη κινητού, τάμπλετ, υπολογιστή, PlayStation, με τους γονείς τους να θέλουν απλά την ησυχία τους».
Αυτούς τους γονείς έρχονται να υποκαταστήσουν δασκάλες και δάσκαλοι που αναλαμβάνουν τα απογεύματα τη μελέτη των μαθητών, ακόμα και εκείνων που είχαν το πρωί στην τάξη τους, συντηρώντας την παραπαιδεία
«σε μια δωρεάν εκπαίδευση που ουσιαστικά ποτέ δεν ήταν δωρεάν. Ωθούμενοι προφανώς από τη μισθολογική εξαθλίωση τους. Και χαρίζοντας τον πολυπόθητο χρόνο στις σημερινές μητέρες που έντρομες ανακαλύπτουν πόσο εξαντλητική και απαιτητική διαδικασία είναι το μεγάλωμα έστω και ενός παιδιού».
Πρόκειται, βεβαίως, για «μια χαρά επιστήμονες που έχουν τελειοποιήσει τη διδακτική τους μέθοδο και έχουν εξελίξει όλα τα διδακτικά τους εργαλεία», για επαγγελματίες που στις περισσότερες περιπτώσεις κάνουν τη δουλειά τους όσο μπορούν καλύτερα.

Είναι όμως αυτό αρκετό;

Γιατί ακόμα και αν το παιδί πάρει τη γνώση, δεν έχει πάρει αυτό το… κάτι, το ιδιαίτερο, που προκύπτει από τη μελέτη με τη βοήθεια, την επίβλεψη, έστω από τη συνύπαρξη στον ίδιο χώρο με τον μπαμπά ή με τη μαμά.
Αυτό το «ανυπολόγιστα μεγάλο κέρδος, πέρα από την οικονομία χρημάτων που θα προκύψουν στον οικογενειακό κουμπαρά. 
Γιατί το μικρό παιδί μελετώντας με τον γονιό θα αποταμιεύσει απίστευτο πλούτο συναισθηματικών εμπειριών και βιωμάτων, που θα προκύψουν από τη στενή σχέση με ανθρώπους που το αγαπούν αληθινά το ίδιο και όχι πελατειακά, στοχεύοντας στο πορτοφόλι του».
Εξάλλου, όταν μασάς την τροφή και του τη δίνεις έτοιμη το μαθαίνεις
«να επαναπαύεται. Κανένας προσωπικός κόπος, κανένα λάθος στις ασκήσεις που θα το διδάξει τις αδυναμίες του. Καμία ιδέα που να μην είναι αντιγραφή των ιδεών κάποιου άλλου».
Είναι, νομίζω, προβληματισμοί και απόψεις που θα έπρεπε κάθε γονιός να υπολογίσει, πριν στραφεί προς την εύκολη λύση, πριν να στείλει το «πρωτάκι» του για μελέτη με ειδικευμένο (;) φροντιστή. 
Αν δεχτούμε πως στο θέμα της εκπαίδευσης των παιδιών μπορεί να υπάρχουν εύκολες λύσεις.

Κοσμάς Βίδος
protagon
Φιλοξενία: Το Χαμομηλάκι

Γιατί δεν παίρνεις όσα χρειάζεσαι από γονείς νάρκισσους; / You Didn't Get What You Needed From Narcissistic Parents


Why You Didn't Get What You Needed From Narcissistic Parents

Ένα από τα παλαιότερα κλισέ για την ανατροφή των παιδιών είναι ότι αρχίζουμε να καταλαβαίνουμε και να σεβόμαστε τους δικούς μας γονείς, μόνο όταν τελικά μεγαλώσουμε τα δικά μας παιδιά. 
Ωστόσο, αν έχετε επιλέξει να διαβάσετε αυτό το άρθρο, ίσως να είχατε μια λίγο διαφορετική εμπειρία. 
Πιθανότατα να είχατε ήδη την αίσθηση ότι οι γονείς σας ήταν περίεργοι -ασυνήθιστα απορροφημένοι στον εαυτό τους και απρόσεκτοι ως προς τις ανάγκες σας- αλλά αρχίσατε να αντιλαμβάνεστε ξεκάθαρα τις διαφορές τους, όταν κάνατε εσείς παιδιά. 
Εν συντομία, κάτι από την εμπειρία σας ως γονείς σας άνοιξε τα μάτια, ώστε να αποκαλύψετε την άρνηση και την εκλογίκευση που κάνατε για μια ενοχλητική αλήθεια· για το γεγονός ότι ήσασταν τα θύματα μιας καθαρά περίπτωσης παραμέλησης.
Κατά την τελευταία δεκαετία υπήρξε μια έκρηξη ερευνών πάνω στις αρνητικές ψυχολογικές επιδράσεις της παιδικής παραμέλησης, όπως επίσης και κακοποίησης, οι οποίες δημιουργούν προδιάθεση για ενήλικη κατάθλιψη, κατάχρηση αλκοόλ, άγχος, αυτοκτονία και επικίνδυνη σεξουαλική συμπεριφορά (Norman, et al., 2012). 
Οι ανάγκες του ψυχισμού των παιδιών μπορούν να παραμεληθούν για πολλούς λόγους, όπως ο εθισμός των γονιών, ένα άσχημο διαζύγιο, φτώχεια, βία και σοβαρές ψυχικές διαταραχές. 
Εντούτοις, οι επιδράσεις της συναισθηματικής παραμέλησης από ναρκισσιστές γονείς είναι ιδιαιτέρως επιζήμιες και δύσκολες να αναγνωριστούν, πόσο μάλλον να ξεπεραστούν. 
Αυτό συμβαίνει εν μέρει επειδή η παραμέληση συνήθως εκλογικεύεται και «κανονικοποιείται» από τον γονέα· με αυτό τον τρόπο, ένα παιδί μεγαλώνει πιστεύοντας ότι οι ανάγκες του δεν ήταν σημαντικές και ότι η μεταχείριση του γονέα ήταν τελικά σωστή και στοργική.
Ένα προσδιοριστικό στοιχείο του ναρκισσιστή είναι η αποκλειστική ενασχόληση και εστίαση στον εαυτό και στην αυτοβελτίωση, για τα μάτια του κόσμου. 
Η ναρκισσιστική προσωπικότητα οργανώνεται γύρω από την ανάγκη να αποφύγουν, να αδρανοποιούν ή να αρνούνται το συναίσθημα του ντροπιαστικού υποβιβασμού (Zaslav, 2017). 

Όλοι γνωρίζουμε αυτό το οικουμενικό συναίσθημα της ντροπής. 
Σε αντίθεση με την ενοχή, κατά την οποία κάποιος μπορεί να κινητοποιηθεί για να επιχειρήσει να ζητήσει συγγνώμη ή να διορθώσει το κακό που έκανε σε κάποιον, η εμπειρία της ντροπής τείνει να είναι εσωτερική και μη κοινωνική. 
Οι μηχανισμοί άμυνας κατά της ντροπής, όπως ο θυμός, ο φθόνος ή η μετάθεση είναι κατά βάση αποξενωτικοί και εκφράζονται μέσω σύγκρουσης ή αποφυγής (Zaslav, 1998).
Για τον ναρκισσιστή, οι σχέσεις χαρακτηρίζονται από την ανάγκη επιβεβαίωσης. Οι ναρκισσιστές τείνουν να αναζητούν άτομα που θα τους παρέχουν προσοχή και θαυμασμό. 
Ως εκ τούτου, ο άλλος γονέας μπορεί να έχει προσαρμοστεί έτσι, ώστε να θρέφει αυτή την ανάγκη επιβεβαίωσης με κολακείες, ενώ παράλληλα προστατεύει τον εαυτό του επινοώντας δικαιολογίες για την ναρκισσιστική συμπεριφορά του/της συντρόφου. 

Τα μικρά παιδιά δεν αποδεικνύονται ιδιαίτερα χρήσιμα για αυτή την ανάγκη του ναρκισσιστή γονέα. 
Είναι αβοήθητα και απαιτητικά και οι ανάγκες τους μπορεί να βιώνονται ως εμπόδιο. Ακόμα χειρότερα, οι ανάγκες ενός παιδιού μπορεί να πυροδοτούν αντιπάθεια, υπενθυμίζοντας στον ναρκισσιστή γονέα αυτό που δεν κατάφερε να λάβει από την δική του/της παιδική ηλικία.
Παρατηρώντας την αλληλεπίδραση γονέα-παιδιού, αντιλαμβανόμαστε πόσο επιτυχώς έχει η εξέλιξη διαμορφώσει την έμφυτη προσοχή και το ενδιαφέρον μας για τις ανάγκες των παιδιών μας. 
Ο Bowlby (1969) έδωσε έμφαση στην κρίσιμη σημασία των πρώιμων εμπειριών με τους φροντιστές μας στη διαμόρφωση της μελλοντικής ικανότητας εγκαθίδρυσης σχέσεων και μιας σταθερής, θετικής αίσθησης εαυτού-«ασφαλής δεσμός». Φυσικά, η εξέλιξη δεν απαιτεί το αδύνατο. 
Η επαρκής ανατροφή των παιδιών δεν απαιτεί τον τέλειο συγχρονισμό με τις ανάγκες των παιδιών. 
Για την ακρίβεια, είναι μέσω των περιοδικών αποτυχιών και των επακόλουθων διορθώσεων που το παιδί αναπτύσσει εσωτερικούς συναισθηματικούς μηχανισμούς αυτορρύθμισης. 
Όμως, η μητρότητα και η πατρότητα απαιτούν ένα κίνητρο ενδιαφέροντος για τα παιδιά, τις ανάγκες και τις αντιδράσεις τους.
Ο ναρκισσιστικός γονέας παρουσιάζει διάφορα χαρακτηριστικά, ασύμβατα με τα ασφαλή σενάρια δεσμού: αρχικά, υπάρχει μια έλλειψη κινήτρου ή ενδιαφέροντος να εμμείνει στις ανάγκες του παιδιού. Γιατί εξ ορισμού οι ναρκισσιστές επιζητούν προσοχή, δεν δίνουν. 
Επιπροσθέτως, ένας ναρκισσιστής γονέας δε διαθέτει την ενσυναίσθηση και την απαραίτητη δεκτικότητα για την κατανόηση των αναγκών του παιδιού του. Το αποτέλεσμα θα είναι αδιαφορία αναμειγμένη με άγχος για την αίσθηση ανεπάρκειας. 
Αυτό το άγχος αργά ή γρήγορα θα προβληθεί στο παιδί, το οποίο θα γίνει αντιληπτό ως υπερβολικά απαιτητικό, δύσκολο και αχάριστο. 
Για το παιδί, οι συνεπαγόμενες ανεπαρκείς εμπειρίες δεσμού στα πρώτα χρόνια της ζωής του μπορεί να θέσουν σε κίνδυνο την ανάπτυξη των μηχανισμών αυτορρύθμισης.
Ο ανασφαλής δεσμός (π.χ. ο αποφευκτικός ή αποδιοργανωμένος) μπορεί από μόνος του να προδιαθέτει το άτομο με κάποιες από τις αρνητικές συνέπειες που σχετίζονται με την παραμέληση, έτσι όπως περιγράφηκαν παραπάνω. 
Ωστόσο, από την κλινική μου εμπειρία, οι ψυχολόγοι συχνά βρίσκουμε σταθερότερες και ισχυρότερες επιδράσεις σε ένα παιδί που έχει εκτεθεί σε ένα περιβάλλον που περιέχει ναρκισσιστικά δυναμικά. Το αναπτυσσόμενο παιδί θα καταλάβει σταδιακά ότι ο ναρκισσιστικά οργανωμένος ψυχισμός της οικογένειας ούτε θα κατανοήσει, αλλά ούτε και θα παραδεχτεί τη φανερή ασυνέπεια των αντιλήψεων και αντιδράσεων του με την αποδεκτή γονική αφήγηση. 
Η Linehan (1993) έχει αναφερθεί σε αυτή την περίπτωση, κατά την οποία οι εμπειρίες και τα συναισθήματα του παιδιού προσδιορίζονται ως λανθασμένα ή εκτός ορίων, σαν ένα «συναισθηματικά ακυρωτικό περιβάλλον».
Τα αρνητικά αποτελέσματα της ανατροφής μέσα σε ένα συναισθηματικά ακυρωτικό, ναρκισσιστικό οικογενειακό περιβάλλον είναι αναρίθμητα, ανάλογα με τη βιολογία, το αποτέλεσμα στον τύπο δεσμού, το φύλο και ορισμένες αναπτυξιακές εμπειρίες. 
Η συμπεριφορά ενός ναρκισσιστή γονέα μπορεί να ποικίλλει από υπερβολική παραμέληση και έλλειψη ενδιαφέροντος μέχρι διεισδυτικές προσπάθειες ελέγχου και συγχρονισμού με τις ανάγκες του. 
Ένα παράδειγμα του τελευταίου είναι το «φόρτωμα» των φόβων και των αντιπαθειών του γονέα στο παιδί. 
Αυτή η ακύρωση θα συνεχιστεί μέχρι και στην ενήλικη ζωή. Οι επιτυχίες του ενηλικιωμένου πια παιδιού θα αγνοηθούν ή θα υποτιμηθούν.
Από την κλινική μου εμπειρία, όταν ενήλικες από ένα τέτοιο οικογενειακό περιβάλλον ξεκινήσουν ψυχοθεραπεία, έχουν συνήθως προβλήματα με την αυτό-εικόνα τους. 
Δεν νιώθουν μια ολοκληρωμένη αίσθηση εαυτού και πιστεύουν ότι δεν αξίζουν. Αυτά συνυπάρχουν με εξαιρετικά φορτισμένα και αμφιθυμικά συναισθήματα προς τους γονείς. 
Ο αγώνας αυτών των ατόμων εστιάζεται κυρίως στο να βρουν και να διατηρήσουν ένα επίπεδο αυτοεκτίμησης και αξίας.
Αν επιζητάτε την επούλωση από την παραμέληση και το τραύμα που προέκυψε από την ανατροφή σας μέσα σε ένα τέτοιο πλαίσιο, το πρώτο βήμα είναι η εξερεύνηση της πραγματικής σας αναπτυξιακής ιστορίας.
Είναι σημαντικό να σημειώσω ότι ακόμα και αν οι γονείς σας ζουν και είναι σχετικά μικροί σε ηλικία, δεν θα μπορούσαν να αποδειχθούν χρήσιμοι ως προς αυτό. 
Λόγω του ναρκισσιστικού περιβάλλοντος, θα έχουν σίγουρα μια αρκετά διαστρεβλωμένη εικόνα των γεγονότων, ακόμα και αν τα θυμούνται. 
Ως εκ τούτου, εδώ είναι κρίσιμης σημασίας η στήριξη ενός ικανού, έμπειρου ψυχοθεραπευτή, καθώς εσείς θα βουτάτε βαθιά στην πραγματική ιστορία της τραυματικής σας παιδικής ηλικίας.
Και είναι απαραίτητο για εσάς να εγκαταλείψετε κάθε προσδοκία ότι οι γονείς σας θα αναγνωρίσουν το λάθος τους ή θα αλλάξουν τη συμπεριφορά τους. 
Εξαιτίας της ανάγκης τους να διαστρεβλώνουν κάθε αλήθεια που δεν τους συμφέρει, η δική τους εκδοχή των γεγονότων θα είναι δραματικά διαφορετική από τη δική σας. 
Αλλά η θεραπεία θα σας βοηθήσει, καθώς θα αρχίζετε να αμφισβητείτε εκείνη την εσωτερικευμένη ακύρωση από τον ναρκισσιστή γονέα και να λύνετε τα προβλήματα που προέκυψαν από την παιδική σας παραμέληση. 
Η ψυχοθεραπεία αποδεικνύεται εξαιρετικά πολύτιμη στην επίλυση τέτοιων εσωτερικών συγκρούσεων και τραυμάτων. Με αυτό τον τρόπο, θα γίνετε ένας διαθέσιμος και τρυφερός γονιός, πρότυπο για τα δικά σας παιδιά.

Mark Zaslav, κλινικός ψυχολόγος
enallaktikidrasi

Thursday, 11 April 2024

Οι άνθρωποι που «κρατάνε μούτρα»

Η Όλγα, 45 ετών, είναι πολύ θυμωμένη με την κουμπάρα της. Βγήκε ραντεβού με τον πρώην της την επόμενη εβδομάδα μετά τον χωρισμό τους (μόνο που αυτά έγιναν όταν η Όλγα ήταν στο Γυμνάσιο!).
Η Μαρία κρατάει μούτρα στη μητέρα της γιατί πιστεύει ότι αγαπούσε περισσότερο τη μικρότερη αδερφή της.
Ο Γιώργος δε μπορεί να συγχωρήσει τον μεγάλο του αδερφό γιατί θεωρεί ότι τον καταπίεζε όταν ήταν παιδιά.
Αυτά είναι μερικά παραδείγματα ανθρώπων της διπλανής πόρτας που κρατάνε μούτρα. Είναι θυμωμένοι μία ζωή με κάποιον άλλον και κατηγορούν κάποιο άλλο άτομο για τη δυστυχία τους. 
Οι άνθρωποι μπορεί να κρατάνε μούτρα σε κάποιον για λίγες μέρες, λίγους μήνες, ή για μια ζωή. 
Δε μπορούν να αποχωριστούν τον θυμό απέναντι σε αυτόν που «δεν τους φέρθηκε σωστά» στο παρελθόν, παρόλο που λένε ότι θέλουν να το πετύχουν.

Γιατί οι άνθρωποι κρατάνε μούτρα, αφού συχνά λένε ότι δεν το θέλουν;

1. Ταυτότητα.

Ένας σημαντικός λόγος είναι ότι το να κρατάνε μούτρα τους δίνει ταυτότητα.
Ξέρουν ποιοι είναι.
Λένε «είμαι ο άνθρωπος που του φέρθηκαν άσχημα/άδικα».
Ο θυμός και η αίσθηση θυματοποίησης ορίζουν το ποιος είναι. Ο άνθρωπος αυτός έχει έναν σκοπό στη ζωή του- να ανακοινώσει σε όλους πόσο άσχημα του φέρθηκαν, πόσο αδικημένος είναι. Αισθάνεται ότι έχει απόλυτο δίκαιο και ο «αντίπαλος» απόλυτο άδικο.
Η ταυτότητα αυτού του ατόμου είναι ο θυμός και η αίσθηση ότι είναι θύμα.

2. Σύμβολο και απόδειξη ψυχικού πόνου.
Θεωρούν ότι αν κρατάνε μούτρα σε αυτόν που τους αδίκησε, δεν ξεχνάνε τι τους συνέβη.
Θυμίζουν στον εαυτό τους και στους άλλους ότι όλοι τους χρωστάνε, ότι είναι οι αδικημένοι και ότι περιμένουν να αποκατασταθεί η αδικία.

3. Προσπάθεια να πάρουν παρηγοριά και καλοσύνη που δεν πήραν στο παρελθόν.
Έτσι, μένουν κολλημένοι σε έναν κύκλο αρνητικής ενέργειας και τοξικού θυμού που καταλήγει να τους ορίζει.
Το ότι κρατάνε μούτρα σε κάποιον γίνεται κεντρικό θέμα στη ζωή τους και επηρεάζει όλη τους τη συμπεριφορά και το πώς σχετίζονται με άλλους.
Με κάθε τρόπο «διαφημίζουν» ότι υποφέρουν και χρειάζονται έξτρα φροντίδα, προσοχή, συμπαράσταση και καλοσύνη από το κάθε άτομο που γνωρίζουν.

4. Τρόπος σκέψης.
Πολλοί άνθρωποι κρατάνε μούτρα επειδή έχουν έναν συγκεκριμένο, απόλυτο τρόπο σκέψης.
Βλέπουν το κάθε τι στη ζωή μονοδιάστατα, σωστό-λάθος, άσπρο-μαύρο και δε μπορούν να αντιληφθούν τις ενδιάμεσες αποχρώσεις.
Ο απόλυτος αυτός τρόπος σκέψης όμως δεν του βοηθάει να δουν τα πράγματα από διαφορετική οπτική γωνία ή να κατανοήσουν ότι υπάρχουν πολλοί παράγοντες που οδήγησαν τον άλλον στη συγκεκριμένη συμπεριφορά.

5. Έλλειψη αυτοπεποίθησης.
Βαθιά μέσα τους, οι άνθρωποι που κρατάνε μούτρα δεν έχουν αυτοπεποίθηση- παρόλο που δείχνουν να έχουν, αφού είναι πεπεισμένοι ότι «έχω δίκαιο γι’ αυτό που μου συνέβη και θέλω να δικαιωθώ».
Αυτό όμως δείχνει ότι μέσα τους αμφισβητούν την αξία τους, περιμένουν όχι απλώς τη συγγνώμη του άλλου, αλλά να ξαναγραφτεί η προσωπική τους ιστορία, κάτι που φυσικά δε γίνεται.
Γι’ αυτό ακόμα και αν ο άλλος τους ζητήσει συγγνώμη, οι άνθρωποι που κρατάνε μούτρα δεν το δέχονται ή και αν το δεχτούν, εξακολουθούν να κρατάνε μούτρα!

6. Συναισθηματικά εργαλεία.
Οι άνθρωποι αυτοί δε διαθέτουν τα απαραίτητα συναισθηματικά εργαλεία για να διαχειριστούν τις διαφορές τους με άλλους.
Για παράδειγμα, δε γνωρίζουν πώς να επιλύουν συγκρούσεις ή διαφωνίες με ειρηνικό τρόπο. Επίσης, δεν ξέρουν πώς να ηρεμήσουν τον εαυτό τους, πώς να βρουν εσωτερική γαλήνη.

7. Προσωπικότητα και περιβάλλον.
Μερικοί άνθρωποι έχουν το είδος της προσωπικότητας αλλά και τις εμπειρίες της παιδικής ηλικίας που ευνοούν τη στάση του να κρατούν μούτρα.
Έτσι, άνθρωποι που είναι πιο εσωστρεφείς, ευαίσθητοι, διαισθητικοί και επικριτικοί είναι πιο πιθανό ότι θα κρατήσουν μούτρα για πολύ καιρό σε κάποιον που πιστεύουν ότι τους αδίκησε.
Το πρόβλημα είναι ότι κρατώντας μούτρα…
…δεν καταφέρνεις να πάρεις αυτό που θέλεις, δηλαδή το να αισθανθείς καλά. Δε σε βοηθάει να γιατρευτείς, να ξεπεράσεις το ψυχικό τραύμα και να επουλωθεί η πληγή στην ψυχή σου.
Αντίθετα, κρατώντας μούτρα είναι σαν να ρίχνεις αλάτι στην πληγή σου.
Υποφέρεις συνέχεια.
Κάτι που είναι το αντίθετο από αυτό που θέλεις να πετύχεις! Μένεις με τον θυμό σου, αλλά χωρίς την παρηγοριά που χρειάζεσαι.

Η λύση
Για να απαλλαχθείς από την τοξική συνήθεια του να κρατάς μούτρα, το βασικό ΔΕΝ είναι να συγχωρήσεις τον άλλον- αν και σίγουρα αυτό βοηθάει. Αρκεί να θυμάσαι ότι συγχωρώ δε σημαίνει ξεχνώ! Σημαίνει επιτρέπω στον εαυτό μου να προχωρήσει.

Ακόμα πιο σημαντικό για να απελευθερωθείς από το αρνητικό συναίσθημα του «κρατάω μούτρα» και τον συνοδευτικό θυμό, είναι να μάθεις να αγαπάς τον ίδιο σου τον εαυτό.
Η καρδιά και ο νους μας κουβαλάνε τον πόνο, αλλά και το αντίδοτο σε αυτόν.
Έτσι, για να σταματήσεις να προκαλείς στον εαυτό σου πόνο και θυμό με το να κρατάς μούτρα σε κάποιον που σε αδίκησε, θα χρειαστεί να ξαναδείς και να ξαναζήσεις την ιστορία που σε κάνει να υποφέρεις.
Θα χρειαστεί να «μπεις» πάλι μέσα στο συναίσθημα που βίωσες τότε, όχι απλώς να θυμηθείς τα γεγονότα.
Όταν στρέψεις την προσοχή σου μέσα σου, στην καρδιά σου, ο πόνος σου δε θα είναι απλώς κάτι που σου συνέβη από έξω προς τα μέσα, ένα αγκάθι. Θα τον βιώσεις ως κομμάτι του εαυτού σου. Θα τον δεις με άλλο μάτι, με μία αίσθηση συμπόνοιας και καλοσύνης προς τον ίδιο σου τον εαυτό.
Όταν κρατάς μούτρα στον άλλον, κρατάς μούτρα και στον εαυτό σου. Αντί να τιμωρείς τον εαυτό σου, θα αρχίσεις να τον βλέπεις με αγάπη και καλοσύνη.
Θα γίνεις πιο συμπονετικός απέναντι σε εσένα. Θα αναλάβεις την ευθύνη να δώσεις στον εαυτό σου όλα αυτά που θεωρείς ότι «έπρεπε» να σου δώσει κάποιος άλλος για να είσαι εσύ καλά.
Έτσι όμως βάζεις την ευθύνη της δικής σου ζωής στα χέρια κάποιου άλλου. Όταν εσύ πάρεις τα ηνία της ζωής σου στα χέρια σου, γίνεσαι ο άνθρωπος που δίνεις στον εαυτό σου αυτά που χρειάζεται για να είναι καλά.
Και αυτό σε βάζει στο μονοπάτι της ίασης. Έτσι επουλώνονται οι ψυχικές πληγές σου, μαλακώνει το μέσα σου, γαληνεύει η καρδιά και ο νους σου και χαμογελάς πάλι!

Ο Θυμός είναι ένα βασικό φυσιολογικό συναίσθημα που αισθανόμαστε όταν νιώθουμε ότι κάτι δεν πάει καλά.

περισσότερα εδώ: Liza-varvogli
Φιλοξενία: Το Χαμομηλάκι

© Το χαμομηλάκι | To hamomilaki