Νικηφόρος Βρεττάκος / «Ἂν δέ μοῦ ῾δινες τήν ποίηση, Κύριε... »

Ἂν δὲ μοῦ ῾δινες τὴν ποίηση, Κύριε,
δὲ θἄχα τίποτα γιὰ νὰ ζήσω.
Αὐτὰ τὰ χωράφια δὲ θἆταν δικά μου.
Ἐνῷ τώρα εὐτύχησα νἄχω μηλιές,
νὰ πετάξουνε κλώνους οἱ πέτρες μου,
νὰ γιομίσουν οἱ φοῦχτες μου ἥλιο,
ἡ ἔρημός μου λαό,
τὰ περιβόλια μου ἀηδόνια.

Λοιπόν; Πῶς σοῦ φαίνονται; Εἶδες
τὰ στάχυά μου, Κύριε; Εἶδες τ᾿ ἀμπέλια μου;
Εἶδες τί ὄμορφα ποὺ πέφτει τὸ φῶς
στὶς γαλήνιες κοιλάδες μου;
Κι᾿ ἔχω ἀκόμη καιρό!
Δὲν ξεχέρσωσα ὅλο τὸ χῶρο μου, Κύριε.
Μ᾿ ἀνασκάφτει ὁ πόνος μου κι᾿ ὁ κλῆρος μου μεγαλώνει.
Ἀσωτεύω τὸ γέλιο μου σὰν ψωμὶ ποὺ μοιράζεται.

Ὅμως,
δὲν ξοδεύω τὸν ἥλιό σου ἄδικα.
Δὲν πετῶ οὔτε ψίχουλο ἀπ᾿ ὅ,τι μοῦ δίνεις.
Γιατί σκέφτομαι τὴν ἐρμιὰ καὶ τὶς κατεβασιὲς τοῦ χειμῶνα.
Γιατί θἄρθει τὸ βράδι μου. Γιατί φτάνει ὅπου νἆναι
τὸ βράδι μου, Κύριε, καὶ πρέπει
νἄχω κάμει πρὶν φύγω τὴν καλύβα μου ἐκκλησιὰ
γιὰ τοὺς τσοπάνηδες τῆς ἀγάπης.

Απολαύστε εξαιρετική Ποίηση, κάθε μέρα του χρόνου,
στα Τετράδια της Αμπάς

Το Χαμομηλάκι

Η Ειρήνη της Δημιουργίας / Καληνύχτα σας...

Ο αέρας, ο ήλιος, η γης, το νερό, υφαίνονται
υφαίνουν τα κλώνια των δέντρων
δίχως ν' ακούγονται.

Το όνειρο, η λύπη, το φως, η ζωή, υφαίνονται
υφαίνουν την ποίηση μέσα μου
δίχως ν' ακούγονται.

Και μάλιστα, νιώθω κάτι πρόωρο
σήμερα. Φέτος θ' ανθίσω
πριν απ' τα δέντρα.

Νικηφόρος Βρεττάκος "Ποιήματα", τόμος 3ος, σελ. 232

από Τα τετράδια της Αμπάς
Φιλοξενία: Το Χαμομηλάκι

Τα παιδιά τραγουδούν: Νικηφόρος Βρεττάκος: «Ἂν σοῦ λείψω μιὰ νύχτα»

 

Ἂν σοῦ λείψω μιὰ νύχτα μὴν ἀνησυχήσης

ὡς τὸ ἄλλο πρωί, ὡς τὸ ἄλλο βράδυ, ὡς τὴν Κυριακή,

Ἐδῶ κάπου θὰ βρίσκομαι σ᾿ ἕναν ἄρρωστο δίπλα,

μ᾿ ἕνα πικρὸ ραβδὶ θὰ ψάχνω νὰ βρῶ μία πηγή.

πόρτα σὲ πόρτα θὰ γυρνῶ μ᾿ ἕνα ψωμὶ στὴ μασχάλη.

Ἔχε ἀναμμένη τὴ φωτιὰ πάντοτε, γιατὶ πάντοτε

θὰ σοῦ γυρίζω μουσκεμένος- Ἔχω ζεσταμένο

στὰ γόνατά σου ἕνα πουκάμισο κι ἔχε τὸ νοῦ σου

στὴν πόρτα καὶ στὴ δημοσιὰ μὴν ἀκουστῶ, γιατί,

δίχως λειψὸ ἀποφέγγαρο κι ἄστρι, κάθε φορά,

ἀπὸ τὴν ἄκρη θά ῾ρχομαι τoῦ κόσμου.

Η ποίηση κ’ η ζωή - Νικηφόρος Βρεττάκος

Δεν τελειώνει η ποίηση, όπως
κι ο ουρανός δεν τελειώνει. Όπως οι ώρες του Θεού
κ’ οι στροφές του πλανήτη μας. Οι ανταύγειες της
ζωής,
διατηρούν το σχήμα της μέσα στην ποίηση. Όσο
θα πηγαίνει και θάρχεται η θάλασσα, όσο
θα γεννιούνται λουλούδια και χρώματα, όσο
θα δίνουν οι άνθρωποι ο ένας στον άλλο το χέρι τους,
θα υπάρχει κι η ποίηση.

Η ποίηση γεννιέται
μαζί με τα πράγματα, μαζί με τον έρωτα
μαζί με τον πόνο. Παραδείγματος χάρη,
πολλών μου σελίδων η ποίηση γεννήθηκε
μαζί με τα μάτια σου.

Από τη συλλογή ΤΟ ΒΑΘΟΣ ΤΟΥ ΚΟΣΜΟΥ,

ενότητα ΔΙΑΛΟΓΟΣ ΜΕ ΤΗΝ ΠΟΙΗΣΗ

από Τα Τετράδια της Αμπάς
Φιλοξενία: Το Χαμομηλάκι

Νικηφόρος Βρεττάκος - Η συντροφιά (Δεν είμαι μόνος)

Σαν Ευαγγέλιο κλειστό στο τραπέζι το μαύρο ψωμί. Και μέσα του χέρια.
Εκείνο που κράτησε το στάρι και το 'σπειρε,
αυτό που το θέρισε, αυτό που το ζύμωσε. Δεν είμαι μόνος.

Από τη συγκεντρωτική έκδοση Τα ποιήματα (1ος τόμος) 

Νικηφόρος Βρεττάκος: Ἕνας μικρότερος κόσμος / Nikiforos Vrettakos: A smaller world

Αν δε μου ’δινες την ποίηση, Κύριε, 

δε θα ’χα τίποτα για να ζήσω

Βρεττάκος Νικηφόρος

σημεῖα τῆς γῆς ὅπου ἀκόμη δὲν ἔγιναν ἁμαξωτοὶ δρόμοι. Ἕνας μικρότερος κόσμος Ἀναζητῶ μίαν ἀκτὴ νὰ μπορέσω νὰ φράξω μὲ δέντρα ἢ καλάμια ἕνα μέρος τοῦ ὁρίζοντα. Συμμαζεύοντας τὸ ἄπειρο, νἄχω τὴν αἴσθηση: ἢ πὼς δὲν ὑπάρχουνε μηχανὲς ἢ πὼς ὑπάρχουνε πολὺ λίγες· ἢ πὼς δὲν ὑπάρχουν στρατιῶτες ἢ πὼς ὑπάρχουνε πολὺ λίγοι· ἢ πὼς δὲν ὑπάρχουνε ὅπλα ἢ πὼς ὑπάρχουνε πολὺ λίγα, στραμμένα κι αὐτὰ πρὸς τὴν ἔξοδο τῶν δασῶν μὲ τοὺς λύκους· ἢ πὼς δὲν ὑπάρχουνε ἔμποροι ἢ πὼς ὑπάρχουνε πολὺ λίγοι σε ἀπόκεντρα σημεῖα τῆς γῆς ὅπου ἀκόμη δὲν ἔγιναν ἁμαξωτοὶ δρόμοι. Τὸ ἐλπίζει ὁ Θεὸς πὼς τουλάχιστο μὲς στοὺς λυγμοὺς τῶν ποιητῶν δὲν θὰ πάψει νὰ ὑπάρχει ποτὲς ὁ παράδεισος.

Nikiforos Vrettakos A smaller world (Diary, translated by Rick Μ. Newton) Ι seek a shore where Ι can fence in a patch of the horizon with trees or reeds. Where, gathering infinity, Ι can have the sense that: there are nο machines or very few; there are nο soldiers or very few; there are nο weapons or very few, and those few aimed at the exit of the forests with wolves; or that there are nο merchants or very few at remote points οn the earth where paved roads have not yet been laid. God hopes that at least in the poets᾿ sobs paradise will never cease to exist.

Νικηφόρος Βρεττάκος - «ΜΕΓΑΛΥΝΑΡΙ» (για την «Άνωθεν Ειρήνη») / Καλημέρα σας...

Eπειδή την Ειρήνη, εδώ κάτω, εμείς την κατασπαράζουμε...

 

Απαγγέλλει ο ίδιος ο ποιητής

της Ειρήνης και της Αγάπης
 

Nikiforos Vrettakos was widely regarded as "The Patron Saint "of Greek poetry". The poet of PEACE and LOVE.
His poem here is panegyric to a peaceful world conveyed through various idyllic images. I find it all the more moving when the poet himself is the reciter. 

Τ' όνομά σου: ψωμί στο τραπέζι.
Τ' όνομά σου: νερό στην πηγή.
Τ' όνομά σου: αγιόκλημα αναρριχώμενων άστρων.
Τ' όνομά σου: παράθυρο ανοιγμένο τη νύχτα στην πρώτη του Μάη.

Τ' όνομά σου: ρινίσματα ήλιου.
Τ' όνομά σου: στροφή από φλάουτο τη νύχτα.
Τ' όνομά σου: στα χείλη των αγγέλων τριαντάφυλλο.
Τ' όνομά σου: κουδούνισμα αλόγων που σέρνουν την Άνοιξη πίσω τους.

Τ' όνομά σου: βροχούλα στου σπορέα το μέτωπο.
Τ' όνομά σου: περίσσευμα στου βοσκού την καλύβα.
Τ' όνομά σου: τοπίο χωρισμένο με χρώματα.
Τ' όνομά σου: δυο δρυς που το ουράνιο τόξο στηρίζει τις άκρες του.

Τ' ό νομά σου: ένας ψίθυρος απ' αστέρι σε αστέρι.
Τ' όνομά σου: ομιλία δύο ρυακιών μεταξύ τους.
Τ' όνομά σου: μονόλογος ενός πεύκου στο Σούνιο.
Τ' όνομά σου: ένα ελάφι βουτηγμένο ως το γόνατο σε μιαν άμπωτη ήλιου.

Τ' όνομά σου: ροδόφυλλο σ' ενός βρέφους το μάγουλο.
Τ' όνομά σου: πεντάγραμμο στις κεραίες των γρύλλων.
Τ' όνομά σου: ο Ηνίοχος στην άμαξα του ήλιου.
Τ' όνομά σου: πορεία πέντε κύκνων που σέρνουν την πούλια στα μεσούρανα.

Τ' όνομά σου: Ειρήνη στα κλωνάρια του δάσους.
Τ' όνομά σου: Ειρήνη στους δρόμους των πόλεων.
Τ' όνομά σου: Ειρήνη στις ρότες των πλοίων.
Τ' όνομά σου: ένας άρτος, βαλμένος στην άκρη της γης που περίσσεψε.

Τ' όνομά σου: αέτωμα περιστεριών στον ορίζοντα.
Τ' όνομά σου: αλληλούια πάνω στο Έβερεστ.

Από το έργο του «Ο χρόνος και το Ποτάμι» 

που γράφτηκε το 1957.

Magnificat 

Your name:
Bread on the table.
Water in the fountain.
Honeysuckle of stars as they rise.
Window open by night on 1st May.
 
Flickers of sunlight.
The strain of the flute at night.
A rose on the lips of angels.
Horse bells beckoning in Springtime.
 
Raindrops on the farmers brow.
Food scraps at the shepherds hut.
A landscape of many colours.
Two oak trees framed by a rainbow.
 
A whispering from star to star.
The chattering between two streams.
The monologue of a pine tree at Sounion.
A deer knee-deep in a wave of sunshine.
 
A rose petal on a babys cheek.
A staff of music on the feelers of crickets.
The charioteer in the suns chariot.
The course of five swans pulling Pleiades through the sky.
 
Peace in the tree tops.
Peace in the city streets.
Peace along the shipping routes.
 
A leftover crust at the edge of the world.
A pediment of doves on the horizon.
A hallelujah at the summit of Everest.

Lyrics: Nikiforos Vrettakos
Musica: Terpsihori Papastefanou
Prima esecuzione: Danai Barabouti

Il tuo nome: un pane sulla tavola.
Il tuo nome: dell'acqua nella fonte.
Il tuo nome: un caprifoglio di stelle rampicanti.
Il tuo nome: una finestra aperta nella notte del Primo di Maggio.

Il tuo nome: limature di sole.
Il tuo nome: un fraseggio di flauto nella notte.
Il tuo nome: una rosa tra le labbra degli angeli.
Il tuo nome: un tintinnio di cavalli trainanti la primavera.

Il tuo nome: una pioggerella sulla fronte del seminatore.
Il tuo nome: una ridondanza nella capanna del pastore.
Il tuo nome: un paesaggio scandito di colori.
Il tuo nome: due querce dove l'arcobaleno poggia i suoi estremi.

Il tuo nome: un sussurro da stella a stella.
Il tuo nome: una conversazione tra due ruscelli.
Il tuo nome: un monologo di pino a capo Sunio.
Il tuo nome: un cervo sprofondato al ginocchio in un riflusso di sole.

Il tuo nome: un petalo di rosa sulla guancia di un neonato.
Il tuo nome: un pentagramma sulle antenne dei grilli.
Il tuo nome: l'Auriga sul carro del sole.
Il tuo nome: il cammino di cinque cigni che traggono le Pleiadi nel cielo.

Il tuo nome: Pace tra le fronde del bosco.
Il tuo nome: Pace nelle strade della città.
Il tuo nome: Pace sulle rotte delle navi.
Il tuo nome: un pane benedetto, gettato in capo alla terra, che è avanzato.

Il tuo nome: un frontone di colombi all'orizzonte.
Il tuo nome: un alleluia in cima all' Everest.

Τὰ πρόσωπα τῶν παιδιῶν εἶναι πατρίδες...

Νικηφόρος Βρεττάκος
[μικρό χρονολόγιο]

Τον Αύγουστο του 1967 συλλαμβάνεται και φυλακίζεται από τη δικτατορία ο γιος του, Κώστας, ενώ τον Οκτώβριο ο Νικηφόρος αυτοεξορίζεται. Αρχικά, φιλοξενείται στη Διεθνή Παιδούπολη Πεσταλότσι στο Τρόγγεν της Ελβετίας...

Κάθε πρωί, μὲ τὸ ἴδιο τραγοῦδι
καὶ κάτω ἀπ᾿ τὴν ἴδια ὑπόσχεση
ἀγάπης
ὅλα μαζὶ
εἶναι ἡ Ὑδρόγειος ποὺ προσεύχεται.

 «Διεθνὴς Παιδούπολη Πεσταλότσι»

Τὰ πρόσωπα τῶν παιδιῶν εἶναι πατρίδες
φερμένες ἐδῶ ἀπ᾿ τὰ τέσσερα σημεῖα τῆς γῆς
γιὰ ἕνα διάλογο ἀγάπης. Κοινὸ τὸ χορτάρι κι ὁ ἥλιος
καὶ τὰ χέρια ποὺ παίζουνε. Βλέπετε αὐτὰ τὰ παιδιὰ
ποὺ τὰ μάτια τους εἶναι γιομάτα οὐρανὸ
καὶ ἀθῳότητα; Εἶναι οἱ ἴδιοι αὐτοὶ
ποὺ σκοτώθηκαν στοὺς πολέμους.
ποὺ ἐξωσμένοι ἀπ᾿ τοῦ κόσμου αὐτοῦ τὴν ἀδιαίρετη
σκηνὴ ἐπαιτήσανε τὸ δικαίωμα
νὰ χαροῦνε τὴ γῆ ποὺ τοὺς γέννησε:
Νὰ κάθονται πάνω τῆς ἣ νὰ πορεύονται,
νὰ μαζεύουν λουλούδια, νὰ ψαρεύουν στὶς λίμνες,
νὰ σκάφτουν, νὰ χτίζουν, νὰ θαυμάζουν τὸν κόσμο
μὲς ἀπ᾿ τῶν ἄσπρων τους σπιτιῶν τὰ παράθυρα
δίχως φόβο· ἀσφαλεῖς καὶ ἰσότιμοι
ἀπέναντι στὴ βροχή. Οἱ ἴδιοι ποὺ πάλαιψαν
γενναῖα τὸ ἀδυσώπητο σκοτάδι
καὶ πέσανε. ποὺ ἔκαμαν
ὄμορφα ὄνειρα. Δὲν ἤτανε διαφορετικὰ
τὸ γέλιο, τὰ χέρια, οἱ κινήσεις τους,
κι ὅμως σκοτώθηκαν. Τὰ μάτια τους ἴδια
τὸ φῶς ποὺ ζητούσανε.
Κάθε πρωὶ
ποῦ βγαίνει ὁ ἥλιος στὴν πόλη τοῦ Τρόγγεν,
στὸ χωριὸ Πεσταλότσι, τὰ πράγματα εἶναι
τὸ ἴδιο ἁπλά, ὅπως ἄλλωστε ἦταν πάντοτε
σὲ τοῦτο τὸν κόσμο. Μονάχα πὼς τὰ πρόσωπα
ἐδῶ τῶν παιδιῶν εἶναι πατρίδες.
Κάθε πρωί, μὲ τὸ ἴδιο τραγοῦδι
καὶ κάτω ἀπ᾿ τὴν ἴδια ὑπόσχεση
ἀγάπης
ὅλα μαζὶ
εἶναι ἡ Ὑδρόγειος ποὺ προσεύχεται.

«Αδελφός»-«Ειρήνη»-«Αγάπη»: Οι ξεπερασμένες λέξεις

Θὰ μοιάζω εἶν’ ἀλήθεια σὰν ἕνας
μικρὸς μεθυσμένος ἀνάμεσα
σ’ αὐτὸ τὸ στερέωμα.

                                        Ὅμως
ἀκοῦστε με: ἡ λέξη «ἀδελφὸς»
ξεπεράστηκε. Κ’ ἡ λέξη «εἰρήνη».
Κ’ ἡ λέξη «ἀγάπη». Σᾶς στέλνω ἀπ’ τὸ μέλλον
αὐτὸ μου τὸ ποίημα. Στὸ μέσο τῆς γῆς
            κρεμῶ ἕνα ἄστρο.

από Τα Τετράδια της Αμπάς 

Φιλοξενία: Το Χαμομηλάκι

«Πρωινή διάθεση» - Καλημέρα σας...

... είναι μι’ αδιαίρετη μονάδα ο ήλιος, 

οι ήλιοι του ήλιου, κι’ ο άνθρωπος. 

Ολόκληρο το ποίημα στα Τετράδια της Αμπάς

Φιλοξενία: Το Χαμομηλάκι

Ποιήματα για... την Ποίηση

Πίσω από την καθημερινή κόλαση των λέξεων
Τα ποιήματα ανασαίνουν ζωντανά και το καθαρό
τους νόημα καθρεφτίζει παντού μια φανταστική
ευτυχία, που ποτέ δε θα πυρποληθεί.

Τάκης Σινόπουλος ♥

Τι νομίζεις, λοιπόν... κατά βάθος η ποίηση
είναι μια ανθρώπινη καρδιά
φορτωμένη όλο τον κόσμο.

Νικηφόρος Βρεττάκος ♥

Αφού κατά λάθος
ο κόσμος
είναι μια ποίηση.
Κι η ποίηση: ένα παιχνίδι
που τα χάνεις όλα,
για να κερδίσεις ίσως
ένα άπιαστο αστέρι.

Τάσος Λειβαδίτης ♥

Αυτό είναι στο βάθος η ποίηση,
η τέχνη να οδηγείσαι και να φτάνεις προς αυτό που σε υπερβαίνει
να γίνεσαι άνεμος για τον χαρταετό και χαρταετός
για τον άνεμο, ακόμα κι όταν ουρανός δεν υπάρχει.
Δεν παίζω με τα λόγια.
Μιλώ για την κίνηση που ανακαλύπτει κανείς
να σημειώνεται μέσα στη στιγμή
όταν καταφέρνει να την ανοίξει και να της δώσει διάρκει

Οδυσσέας Ελύτης ♥

mpougarini

Νικηφόρος Βρεττάκος - Παιδικός χορός

Να μείνει η παλάμη μας πάνω στη γη

σαν ένα χωράφι. Να ρθούν και να σπείρουνε

οι φτωχοί, να χτίσουν οι άστεγοι.

Τα παιδιά τους φορώντας λευκές αλλαξιές,

πιασμένα απ’ τα χέρια, να χορεύουν

την άνοιξη, σαν μια μυγδαλιά που αναδύθη

απ’ το χώμα μας.

Από τη συλλογή Η ΕΙΡΗΝΗ ΕΡΧΕΤΑΙ ΣΤΟΝ ΚΟΣΜΟ

Φιλοξενία: Το Χαμομηλάκι

«Μήν ἀγγίζετε!», «Μή μοῦ σκοτώσετε τό νερό.»

Μὴν ἀγγίζετε!

Ἀφῆστε αὐτὸν τὸν ὄμορφο κόσμο νὰ διαιωνίζεται
ἀνακυκλώνοντας τὸ αὔριο μὲς στὶς πηγές του ὅπως
τὸν καιρὸ ποὺ γεννήθηκα ὡς ν᾿ ἀναδύεται,
κάθε πρωί, γιὰ πρώτη φορά, μὲς
ἀπ᾿ τὶς ρόδινες γάζες τῆς γέννας του.
Σβῆστε στὸν ἥλιο τὴν κακὴ φωτιά.
Μὴ μᾶς σκοτώνετε!

Αὐτοβιογραφία (ἀποσπάσματα)

Μὴ μοῦ σκοτώσετε τὸ νερό.
Μὴ μοῦ σκοτώσετε τὰ δέντρα.
Μὴ μοῦ ξεσκίστε αὐτὲς τὶς θεῖες σελίδες ποὺ τὶς γράψανε
τ᾿ ἀσύλληπτο φῶς κι ὁ ἀσύλληπτος χρόνος
κι ὅπου σταθῶ μὲ περιβάλλουν.
Μὴ μοῦ σκοτώσετε τῆς γῆς τὸ ποίημα!...
.... 

Ἐπιστρατέψετε τὴν αἰωνιότητα,
ἀνάβοντας τὸ ἄστρο: «Ἀγάπη».
Ἐπιστρατέψετε τὴν αἰωνιόττητα, ἀνάβοντας
ψηλότερα ἀπ᾿ ὅλα, πάνω ἀπ᾿ τὸ ἕτοιμο
βάραθρο, τὸ ἄστρο: «Ἀνθρώπινο μέτωπο!»...
.... 

Σᾶς παρακαλοῦμε:
Ἀφῆστε μας τὰ πράγματα. Μὴ μᾶς τὰ καῖτε.
Ἀφῆστε τὰ ἔντομα νὰ βρίσκουνε τ᾿ ἄνθη τους.

            Νικηφόρος Βρεττάκος

Φιλοξενία: Το Χαμομηλάκι

Νικηφόρος Βρεττάκος: Το παιδί με τη σάλπιγγα

Ο Νικηφόρος Βρεττάκος γεννήθηκε στις 19 Δεκεμβρίου 1911 στις Κροκεές Λακωνίας.
Ο «ποιητής του φωτός και της αγάπης», όπως αποκλήθηκε, εξέφρασε με το έργο του το πανανθρώπινο όραμα της Ειρήνης και της Δικαιοσύνης.

..............

sansimera

Ἂν μποροῦσες νὰ ἀκουστεῖς

θὰ σοῦ ἔδινα τὴν ψυχή μου

νὰ τὴν πᾶς ὡς τὴν ἄκρη τοῦ κόσμου.

Νὰ τὴν κάνεις περιπατητικὸ ἀστέρι ἢ ξύλα

ἀναμμένα γιὰ τὰ Χριστούγεννα-στὸ τζάκι τοῦ Νέγρου

ἢ τοῦ Ἕλληνα χωρικοῦ. Νὰ τὴν κάνεις ἀνθισμένη μηλιὰ

στὰ παράθυρα τῶν φυλακισμένων. Ἐγὼ

μπορεῖ νὰ μὴν ὑπάρχω ὡς αὔριο.

Ἂν μποροῦσες νὰ ἀκουστεῖς

θὰ σοῦ ἔδινα τὴν ψυχή μου

νὰ τὴν κάνεις τὶς νύχτες

ὁρατὲς νότες, ἔγχρωμες,

στὸν ἀέρα τοῦ κόσμου.

Νὰ τὴν κάνεις ἀγάπη.

«Κάθε πού ἀγκαλιάζω ἕναν ἄνθρωπο...»

«Κάθε ποὺ ἀγκαλιάζω ἕναν 

ἄνθρωπο, Κύριε, θαρρῶ 

πὼς κρεμιέμαι ἀπὸ τὸ λαιμό σου.»

Πρόσωπο μὲ Πρόσωπο

Βλεπόμαστε πρόσωπο μὲ πρόσωπο,
Κύριε· τόσο εἶσαι κοντά μου.
Ὅταν ἀνοίγω τὸ παράθυρο ὅποια
ὥρα κι ἂν εἶναι, βλεπόμαστε.
Ἔχω τὰ μάτια μου κι ἔχεις κι ἐσὺ
ὅλου τοῦ γύρω μας κόσμου
τὰ μάτια. Τὰ λουλούδια μὲ βλέπουν.
Κάθε ποὺ ἀγκαλιάζω ἕναν
ἄνθρωπο, Κύριε, θαρρῶ
πὼς κρεμιέμαι ἀπὸ τὸ λαιμό σου.

από Τα Τετράδια της Αμπάς

Φιλοξενία: Το Χαμομηλάκι

ΝΙΚΗΦΟΡΟΣ ΒΡΕΤΤΑΚΟΣ: Τα γόνατα του Ιησού

Καρφωμένα στ’ ἀγριόξυλο τοῦ σταυροῦ,

σχηματίζουν μι’* ἀμβλεία γωνία.

Εἶναι τά ἴδια γόνατα 

πού προβάτιζαν*, παίζοντας,

γύρω ἀπ’ τό κόκκινο φουστάνι τῆς μάνας του,

ὅταν ἤτανε βρέφος δέκα μηνῶν.

 

Πού ἀργότερα, ἔφηβος, τ’ ἀκούμπαγε κάτω 

στή γῆ πριονίζοντας τό ξύλο ἑνός κέδρου.

Πού λύθηκαν κ’ ἔπεσαν, ἕνας σωρός,

—μιά νύχτα πού ἡ ἄνοιξη ἦταν ἀβάσταχτη

καί μύριζε ἡ γῆς κι’ ὁ οὐρανός λεμονάνθι—

στό Ὄρος τῶν Ἐλαιῶν.

 

Κι’ εἶναι ἀκόμη τά γόνατα

πού κάθιζε, σιωπηλός, δύο-δύο τά παιδιά

κι’ ἁπλώνοντας δίπλα του, πάνω στή γῆ,

τό ἀπέραντο χέρι του, τά φίλευεν ἕνα λουλουδάκι –

κομμένο 

ἀπ’ τόν πλοῦτο τοῦ σύμπαντος.

Ο Χριστός αίρων τον Σταυρόν, Δομήνικος Θεοτοκόπουλος Κρης,
1580, Metropolitan Museum of Arts - New York

Τα γόνατα του Ιησού Καρφωμένα στ’ αγριόξυλο του σταυρού, 

σχηματίζουν μι’ αμβλεία γωνία

που σκοντάφτοντας μάτωσαν πάνω σε πέτρες κι’ αγκάθια

όταν έτρεχε καλοκαίρι για τ’ άλογα να ζέψει

τ’ άρμα του βασιλιά στη γης της Φρυγίας.

 

Τ’ ακώ που ανασαίνουν.

Γελούν, ονειρεύονται, θυμούνται τα πόδια του.

Κουβεντιάζω μαζί τους, σα νάναι ένα πρόσωπο.

 

Απλώνω τα χέρια.

Του διπλώνω τα πόδια

σα νάναι ένα φρέσκο, απαλό σεντόνι οι παλάμες μου.

Στο σώμα του ανθρώπου, όλα είναι πρόσωπα.

-----------------------------------

*μι': μία 

*προβάτιζαν (προβατίζω): έκαναν προσπάθεια να περπατήσουν, μπουσουλούσε με αυτά 

*τα φίλευεν: τους πρόσφερε
-----------------------------------
αφιερωμένο στην Αναστασία
 

Φιλοξενία: Το Χαμομηλάκι

Νικηφόρος Βρεττάκος 1962: Χριστούγεννα

Κανένας άλλος μέσα στην ιστορία δεν κατόρθωσε να σταλάξει ένα τόσο γλυκό αίσθημα στις ψυχές των ανθρώπων, όσο ο Χριστός.

Η εποχή της γέννησης του Χριστού είναι μια εποχή ταραγμένη, αδιέξοδη, μαρτυρική για το λαό του Ισραήλ. Καταπιέζονται από τους δυνάστες Ρωμαίους.

Και μπορούμε να συμπεράνουμε την τραγική θέση αυτού του λαού, που δεν βλέπει σωτηρία από πουθενά, που σηκώνει τα χέρια του και παρακαλεί το Μεσσία να κατεβεί να σώσει τον περιούσιο λαό του. Διαβάζοντας κανείς την Καινή Διαθήκη, πέρα από τα γεγονότα, όπως περιγράφονται εκεί, μπορεί να συλλάβει το κλίμα της εποχής, να νιώσει τον αγέρα που φύσηξε στο μήνυμα της παρουσίας του Μεσσία.

Ένα άστρο οδηγεί τους Μάγους, οι άγγελοι ψέλνουν, η νύχτα της Γέννησης πλημμυρίζει από καλοσύνη και από ελπίδα. Η νύχτα ενσαρκώνει την ανθρώπινη επιθυμία, η χειμωνιάτικη νύχτα είναι φορτωμένη από ένα αναγεννητικό, ανοιξιάτικο πνεύμα. Και ο Μεσσίας, δεν γεννιέται σε Ανάκτορα, δεν είναι λαμπροστολισμένος. Είναι φτιαγμένος κατ’ εικόνα και ομοίωση των δυστυχισμένων. Αποτελεί ενσάρκωση του πόνου τους.
Πεινασμένοι θα χορτάσουν, γυμνοί θα ντυθούν, τυφλοί θ’ αναβλέψουν, παράλυτοι θα περπατήσουν, σκλάβοι θα ελευθερωθούν. Η ανθρώπινη καρδιά πανηγυρίζει, ακούει τις ουράνιες δυνάμεις, χαμηλωμένες, να μελωδιούν το τέλος της συμφοράς.

Και από τότε, το πνεύμα του Χριστού εξαπλώθηκε σ’ όλο τον κόσμο, επικράτησε. Οι περισσότεροι άνθρωποι είδαν στο πρόσωπο του τη θερμαντική ακτινοβολία που τους έλειπε. Εκατομμύρια καλύβες από χαμόσπιτα σε τούτον τον κόσμο τον φιλοξένησαν.
Χιλιάδες καρδιές ένιωσαν να πέφτει πάνω τους η ευεργετική του ακτίνα. Είδαν σ’ Αυτόν τον συνάνθρωπό τους τον καταδεχτικό, εκείνον που τους κατανόησε στην έσχατη δυστυχία τους ή στην καθημερινή θλίψη τους. Αυτόν που τους έδωσε την ευτυχία να είναι δίκαιοι και σπλαχνικοί.

Για δισεκατομμύρια ανθρώπους μέσα στην ιστορία δεν θα είχε πει κανείς ένα γλυκό λόγο, αν έλειπε ο Χριστός. Ποια θα ήταν η μορφή και η ηθική στάθμη του κόσμου χωρίς την επίδραση της παρουσίας του; Ο λόγος του έχει αντληθεί απ’ το μαρτύριο και απ’ το όνειρο της ανθρώπινης καρδιάς, και το «Αγαπάτε αλλήλους» και το «Ειρήνη υμίν» κανείς δεν το είπε καλύτερα απ’ αυτόν.
Οι δυο αυτές φράσεις κλείνουν μέσα τους την ουσιαστική αναγκαιότητα του ανθρώπινου βίου.

Έχουμε Χριστούγεννα του 1962 και η ανθρωπότητα δεν κατόρθωσε ν’ αντικαταστήσει την παρηγορία του Λόγου με την παρηγορία της Πράξης. Το 70% του κόσμου πάσχουν. Τεράστιες μάζες θα ήθελαν να χτυπήσει την πόρτα τους ένας Χριστός την Παραμονή της χιλιοστής εννιακοστής εξηκοστής δευτέρας επετείου της Γέννησής Του και να τους πει μια «καλησπέρα». Να τους προσφέρει ένα κιλό ψωμί κι ένα ρουχαλάκι για το παιδί τους ή και να τους χαμογελάσει απλώς.

Χριστούγεννα του 1962. Όμως δεν παύουν να υπάρχουν εδώ κι εκεί σ’ όλη τη γη «εστίες πυρός», όπου άνθρωποι σκοτώνονται, σπίτια κλείνουν, οικογένειες ορφανεύουν…

Χριστούγεννα του 1962. Η παρουσία του Ιησού, περισσότερο δραματική από κάθε άλλη φορά, κυκλοφορεί ανάμεσα σ’ αυτήν την ατμόσφαιρα όχι για να βάλει το χέρι του πάνω στο κεφάλι ενός άρρωστου παιδιού ή να σώσει έναν πνιγμένο, όπως τον καλούσαν και τον έβλεπαν οι απλοϊκοί φίλοι του, αλλά για να βάλει και τα δυο του χέρια πάνω στο κεφάλι της ανθρωπότητας, στα δυο ημισφαίρια, και να επαναλάβει το λόγο «Ειρήνη υμίν», το λόγο που λέει τα πάντα και κρίνει τα πάντα!

Νικηφόρος Βρεττάκος Λούλα Βλάχου

Φιλοξενία: Το Χαμομηλάκι

(Σαν ήμουνα μικρός καθρεφτιζόμουνα στα ρυάκια/της πατρίδας μου/δεν ήμουν πλασμένος για τον πόλεμο).

...............
(Σαν ήμουνα μικρός καθρεφτιζόμουνα στα ρυάκια
της πατρίδας μου
δεν ήμουν πλασμένος για τον πόλεμο).

Βακιρτζής- Ο πόλεμος του 40

Δε θα μου πήγαινε αυτή η προσβολή περασμένη υπό μάλης,
δε θα μου πήγαινε αυτό το ντουφέκι αν δεν ήσουν εσύ,
γλυκό χώμα που νιώθεις σαν άνθρωπος,
αν δεν ήτανε πίσω μας λίκνα και τάφοι που μουρμουρίζουν
αν δεν ήτανε άνθρωποι κι αν δεν ήταν βουνά με περήφανα
μέτωπα, κομμένα θαρρείς απ' το χέρι του θεού
να ταιριάζουν στον τόπο, στο φως και το πνεύμα του.

...............
Νικηφόρος Βρεττάκος: Ένας στρατιώτης μουρμουρίζει στο αλβανικό μέτωπο
Από τα Τετράδια της Αμπάς

Φιλοξενία: Το Χαμομηλάκι

Νικηφόρος Βρεττάκος - Nikiforοs Vrettakos: «ΜΕΓΑΛΥΝΑΡΙ» - "MAGNIFICAT"

Απαγγέλλει ο ίδιος ο ποιητής της Ειρήνης 

και της Αγάπης

Τ' όνομά σου: ροδόφυλλο σ' ενός βρέφους το μάγουλο.

Αφιέρωμα στο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ 

ΤΥΡΟΣΑΠΟΥΝΑΚΑΙΙΚΩΝ 

Αρκαδίας. 

Nikiforos Vrettakos was widely regarded as "The Patron Saint "of Greek poetry". The poet of PEACE and LOVE.
His poem here is panegyric to a peaceful world conveyed through various idyllic images. I find it all the more moving when the poet himself is the reciter.

Καληνύχτα σας...

Τ'όνομά σου : ψωμί στο τραπέζι.
Τ'όνομά σου : νερό στην πηγή.
Τ'όνομά σου : αγιόκλημα αναρριχώμενων άστρων.
Τ'όνομά σου : παράθυρο ανοιγμένο τη νύχτα στην πρώτη του Μάη.
Τ'όνομά σου : ρινίσματα ήλιου.
Τ'όνομά σου : στροφή από φλάουτο τη νύχτα.
Τ'όνομά σου : στα χείλη των αγγέλων τριαντάφυλλο.
Τ'όνομά σου : κουδούνισμα αλόγων που σέρνουν την 'Aνοιξη πίσω τους.
Τ'όνομά σου : βροχούλα στου σπορέα το μέτωπο.
Τ'όνομά σου : περίσσευμα στου βοσκού την καλύβα.
Τ'όνομά σου : τοπίο χωρισμένο με χρώματα.
Τ'όνομά σου : δυο δρυς που το ουράνιο τόξο στηρίζει τις άκρες του.
Τ'όνομά σου : ένας ψίθυρος απ' αστέρι σε αστέρι.
Τ'όνομά σου : ομιλία δύο ρυακιών μεταξύ τους.
Τ'όνομά σου : μονόλογος ενός πεύκου στο Σούνιο.
Τ'όνομά σου : ένα ελάφι βουτηγμένο ως το γόνατο σε μιαν άμπωτη ήλιου.
Τ'όνομά σου : ροδόφυλλο σ' ενός βρέφους το μάγουλο.
Τ'όνομά σου : πεντάγραμμο στις κεραίες των γρύλλων.
Τ'όνομά σου : ο Ηνίοχος στην άμαξα του ήλιου.
Τ'όνομά σου : πορεία πέντε κύκνων που σέρνουν την πούλια στα μεσούρανα.
Τ'όνομά σου : Ειρήνη στα κλωνάρια του δάσους.
Τ'όνομά σου : Ειρήνη στους δρόμους των πόλεων.
Τ'όνομά σου : Ειρήνη στις ρότες των πλοίων.
Τ'όνομά σου : ένας άρτος, βαλμένος στην άκρη της γης που περίσσεψε.
Τ'όνομά σου : αέτωμα περιστεριών στον ορίζοντα.
Τ'όνομά σου : αλληλούια πάνω στο Έβερεστ.

Από το έργο του «Ο χρόνος και το Ποτάμι» που γράφτηκε το 1957.

---

This video presents a live recording of a concert in Krokees in 1987 in honour of the local poet Nikiforos Vrettakos. The concert was arranged by The Cultural Society of Krokees and features the choir of Krokees accompanied on the piano by George Pavlakos.

Magnificat
Your name:
Bread on the table.
Water in the fountain.
Honeysuckle of stars as they rise.
Window open by night on 1st May.
Flickers of sunlight.
The strain of the flute at night.
A rose on the lips of angels.
Horse bells beckoning in Springtime.
Raindrops on the farmers brow.
Food scraps at the shepherds hut.
A landscape of many colours.
Two oak trees framed by a rainbow.
A whispering from star to star.
The chattering between two streams.
The monologue of a pine tree at Sounion.
A deer knee-deep in a wave of sunshine.
A rose petal on a babys cheek.
A staff of music on the feelers of crickets.
The charioteer in the suns chariot.
The course of five swans pulling Pleiades through the sky.
Peace in the tree tops.
Peace in the city streets.
Peace along the shipping routes.
A leftover crust at the edge of the world.
A pediment of doves on the horizon.
A hallelujah at the summit of Everest.

ΜΙΑ ΜΥΓΔΑΛΙΑ

Στίχοι: Νικηφόρος Βρεττάκος
Μουσική : Τερψιχόρη Παπαστεφάνου
Ερμηνεία : Δανάη Μπαραμπούτη & Χορωδία Τρικάλων
Σόλο μπουζούκι: Στέλιος Ζαφειρίου
Από τον δίσκο "Ελεύθεροι πολιορκημένοι"
"LP olympic SBL 1074" 1971

ΜΙΑ ΜΥΓΔΑΛΙΑ
Μιὰ μυγδαλιὰ καὶ δίπλα της,
ἐσύ. Μὰ πότε ἀνθίσατε;
Στέκομαι στὸ παράθυρο
καὶ σᾶς κοιτῶ καὶ κλαίω.

Τόση χαρὰ δὲν τὴν μποροῦν
τὰ μάτια.
Δός μου, Θεέ μου,
ὅλες τὶς στέρνες τ' οὐρανοῦ
νὰ στὶς γιομίσω.

Το Χαμομηλάκι