«Πατέρας είναι μόνο ένας...» Μπαμπάδες που έχουν αναλάβει καθήκοντα μητέρας και μεγαλώνουν μόνοι τους τα παιδιά τους

«Ούτως ή άλλως η ευθύνη κάθε γονέα απέναντι στα παιδιά του είναι τεράστια. Πόσω μάλλον η δική μου, που, μετά το διαζύγιό μου με τη γυναίκα μου, καλούμαι να παίξω πια και διπλό ρόλο. Ουσιαστικά να είμαι ταυτόχρονα και μπαμπάς και μάνα των δύο ανήλικων κοριτσιών μου...».

Επέλεξε να τραβήξει τον δρόμο του χωριστά από την αλλοδαπή σύζυγό του. Πατέρας δύο παιδιών, ηλικίας δέκα και δώδεκα χρόνων, μαθήτριες Δημοτικού και οι δύο, ο 45χρονος αργυροχρυσοχόος κ. Δημήτρης Γκενόπουλος, κάτοικος ελληνικής επαρχιακής πόλης, είναι πλέον γονέας... εις διπλούν: από το 2007 έχει αναλάβει και τις υποχρεώσεις, συναισθηματικές και πρακτικές, που αναλογούσαν στη μητέρα τους.

«Από τη στιγμή που η πρώην σύζυγός μου προτίμησε να ζήσει πλέον μόνιμα εκτός Ελλάδας, πρυτάνευσε η λογική και τα παιδιά μας έμειναν στην πατρίδα τους. Πήρα εγώ, κοινή συναινέσει, την επιμέλειά τους. Αυτό ήταν και το σημαντικότερο, ότι και οι δυο μας εξαρχής πετύχαμε ώστε τα παιδιά μας να μη βιώνουν την παραμικρή αντιπαλότητα των γονέων τους. Αντιθέτως μάλιστα οι σχέσεις μου με τη μητέρα τους είναι ακόμα και σήμερα πολύ καλές: και εκείνη τα επισκέπτεται ελεύθερα, και αυτά πηγαίνουν όποτε θέλουν και τη βλέπουν», λέει στα «ΝΕΑ».  
Σε κάθε περίπτωση τα μέχρι πρότινος οικογενειακά στάνταρ άλλαξαν. Ένα διαφορετικό μοντέλο οικογένειας και διαβίωσης υιοθετούν οι άνδρες που μεγαλώνουν μόνοι τους παιδιά, χωρίς τη σταθερή παρουσία της μητέρας στο σπίτι.

«Τιτάνιος αγώνας»
«Έχει αρχίσει πλέον ένας αγώνας τιτάνιος, τώρα πια ένας παλεύει για όλα. Στην πορεία μάλιστα συνειδητοποιείς ότι όλο αυτό τελικά δεν θα είναι κάτι παροδικό. Κι αυτό σε αγχώνει περισσότερο, τρέχεις να τα προλάβεις όλα, και τη δουλειά σου και τη σωστή ανατροφή των κοριτσιών σου. Δεν υπάρχει πια ελεύθερος χρόνος για σένα, σε καθημερινή βάση. Οι ώρες δουλειάς μου, πρωί κι απόγευμα, στο κατάστημά μου είναι πολλές. Αλλά ευτυχώς τα παιδιά είναι πια σχετικά μεγάλα, μπορούν δηλαδή να καθήσουν και μόνα τους κάποιες ώρες», περιγράφει.

Στον λιγοστό διαθέσιμο χρόνο του επιδιώκει, όσο μπορεί, και τη φυσική παρουσία του δίπλα τους. «Ξυπνάμε κάθε πρωί στις επτά, παίρνουμε παρεούλα το πρωινό μας. Στις 8.15 τις αφήνω μ΄ ένα φιλί στο σχολείο, το μεσημέρι πια γυρίζουν μόνες τους στο σπίτι. Λίγο αργότερα επιστρέφω κι εγώ, για να φάμε όλοι μαζί. Φαγητό υπάρχει έτοιμο από τη γιαγιά τους, τη μητέρα μου, που έρχεται και μας μαγειρεύει. Στην ουσία αυτή είναι η γυναίκα του σπιτιού, αυτή μας περιποιείται. Ανάλογα καθοριστικός είναι και ο ρόλος της μεγαλύτερης αδερφής μου, που έχει αναλάβει το διάβασμά τους τα απογεύματα, όταν εγώ ξαναφεύγω για το μαγαζί. Τα κορίτσια μου θα πάνε και στις ξένες γλώσσες, στο φροντιστήριο. Από εκεί θα τα πάρουν οι θείες τους- αφήνουν τα παιδιά τους, για να βοηθήσουν και τη δική μου οικογένεια. Ειλικρινά, δεν τολμώ να φανταστώ πώς θα τα βγάζαμε πέρα χωρίς βοήθεια από τους συγγενείς», παραδέχεται.

Για τον εαυτό του ξεκλέβει ελάχιστο χρόνο, κατά καιρούς. «Κάποια βράδια τα κορίτσια θα μείνουν και μόνα τους, όταν εγώ βγω με τους φίλους μου. Προηγουμένως όμως θα έχουμε φάει μαζί και το βραδινό μας, θα έχουμε κουβεντιάσει ή δει και λίγη τηλεόραση, πριν πούμε την καληνύχτα μας, με μια αγκαλιά. Για την έξοδό μου τότε εγώ αναγκαστικά θα πρέπει να κόψω χρόνο από τον ύπνο μου, αλλά δεν το υπολογίζω. Για να τα καταφέρεις δηλαδή εσύ ο ένας με τα δύο παιδιά δεν πρέπει με τίποτα να αφήσεις τελείως πίσω τη ζωή σου. Σε περιπτώσεις σαν κι αυτές τη νίκη ακριβώς τη φέρνει μόνο η καλή σου διάθεση. Δεν χρειάζονται ενοχές και τύψεις για το διαζύγιο, ένας πληγωμένος κι ανασφαλής γονέας δεν προσφέρει καλές υπηρεσίες στα παιδιά του. Όπως και να ΄χει, η ζωή συνεχίζεται, θέλει φουλ... επίθεση, άφθονη αγάπη, κέφι και χαμόγελο! Αυτό εισπράττουν από εμένα τα παιδιά μου».

ΤΟ ΝΕΟ ΠΡΟΤΥΠΟ
Ολοένα και περισσότεροι διαζευγμένοι άνδρες διεκδικούν την αποκλειστική επιμέλεια των παιδιών [ ΙΝFΟ ]

• Πανελλήνιος Σύλλογος Μονογονεϊκών Οικογενειών και Απροστάτευτων Ατόμων, Βόλος, τηλ. 24210 80802.
• Σύλλογος Αρχηγών Μονογονεϊκών Οικογενειών Νομού Έβρου «Στήριξη», Αλεξανδρούπολη, τηλ./φαξ 25510 84212, http://www.monogoneikes.gr, e-mail: syllogos.monogoneikon@gmail.com, syllogos-monogoneikon@yahoo.gr

«Πρέπει να το λέει η ψυχή σου»
ΣΤΗ ΒΕΡΟΙΑ ο 50χρονος οδοντίατρος κ. Νίκος Κοντογιάννης υπερασπίζεται ένθερμα την, προ πενταετίας, προσωπική επιλογή του να διεκδικήσει δικαστικά από την τέως σύζυγό του την επιμέλεια των δύο παιδιών τους, της 16χρονης, σήμερα, κόρης και του 15χρονου γιου τους.  

«Για να αποφασίσεις να μεγαλώσεις μόνος σου τα παιδιά σου θα πρέπει να μιλήσει πρώτα απ΄ όλα η ψυχή σου. Αν αυτή το θέλει και το ζητά, αν νιώθεις μέσα σου τη σιγουριά ότι μπορείς να τα υπηρετήσεις σωστά, τότε ναι, να τα ζητήσεις από το δικαστήριο που θα κρίνει για το συμφέρον τους- διαφορετικά, ας εξασφαλίσεις μια άνετη διατροφή στη μητέρα τους. Στη δική μου περίπτωση μάλιστα καταρρίφθηκε και ο μύθος που ήθελε σχεδόν μόνιμα τη μητέρα να κερδίζει, έναντι του πατέρα, την επιμέλεια. Μάλιστα με δικαίωσε δικαστής, μητέρα δύο παιδιών. Κι αυτό γιατί εγώ το πάλεψα με θεμιτά επιχειρήματα και την έπεισα, με τη βοήθεια καλού δικηγόρου. Κακώς λοιπόν άλλοι δικηγόροι συνήθως αποτρέπουν τους πατεράδες, τους λένε προκαταβολικά ότι δεν έχουν καμία τύχη», υποστηρίζει.  

Έκτοτε ήρθε ακόμα πιο κοντά στα παιδιά του, που διατηρούν επίσης άριστη σχέση κι ελεύθερη επικοινωνία με τη μητέρα τους. «Όχι ότι δεν ήταν το πρώτο μέλημά μου. Απλώς τώρα εγώ είμαι αυτός που κάνει κι όλα τα υπόλοιπα, τα πάντα. Όσο και να σε βοηθήσει μια οικιακή βοηθός, δεν παύουν τα βάρη να πέφτουν στις πλάτες του ενός. Το ευτύχημα είναι πως και έγγαμος όσο ήμουν, ήξερα από οικιακά. Κι αυτό τώρα αποδεικνύεται χρήσιμο».

«Είμαστε τρεις άνδρες σπίτι και τα καταφέρνουμε»
ΔΙΚΑΙΩΜΕΝΟΣ εκ του αποτελέσματος, την αγαπημένη αντροπαρέα- μονογονεϊκή οικογένειά του, δηλώνει και ο 51χρονος Ζήσης Ναλμπάντης, πρόεδρος του Συλλόγου Αρχηγών Μονογονεϊκών Οικογενειών Νομού Έβρου «Στήριξη», με έδρα την Αλεξανδρούπολη.  
Ένδεκα χρόνια τώρα επωμίστηκε αποκλειστικά τη φροντίδα των δύο υιοθετημένων δίδυμων παιδιών του, των δεκαεξάχρονων σήμερα Αλέξανδρου και Ανδρέα. Διατήρησε την επιμέλειά τους με βάση ιδιωτικό συμφωνητικό που υπέγραψε στο πλαίσιο της διαδικασίας του διαζυγίου του με την αλλοδαπή πρώην σύζυγό του, η οποία κατοικεί σήμερα εκτός Ελλάδας, χωρίς οποιαδήποτε επαφή της με τα δύο αγόρια.
«Όταν έχεις θάρρος, θέληση κι αγάπη να τα μεγαλώσεις, δεν υπάρχει καμιά συναισθηματική δυσκολία. Στο μεγάλωμα των παιδιών δεν υπάρχει καμιά διαφορά ανάμεσα σε πατέρα και μητέρα. Η διαφορά μεταξύ τους είναι συνήθως στις δουλειές του σπιτιού, τότε το πρόβλημα το έχουν μόνο οι καλομαθημένοι. Προσωπικά, με βοήθεια κι από τη μητέρα μου και την αδερφή μου όλα περνούν από τα χέρια μου, ποτέ δεν ήμουν ο... αγάς με τα σταυρωμένα χέρια! Τα παιδιά άλλωστε των μονογονεϊκών οικογενειών συχνά αναλαμβάνουν και περισσότερες ευθύνες, μαθαίνουν να συνδράμουν στις υποχρεώσεις. Εμείς, τρεις άντρες στο σπίτι, έχουμε μοιράσει τις δουλειές».

«Στηρίξτε μας...»
Για απουσία δομών κοινωνικής στήριξης για τις χιλιάδες ελληνικές μονογονεϊκές οικογένειες (περιπτώσεις διαζυγίου, χηρείας ή ανύπαντρων μητέρων) κάνουν λόγο στα «ΝΕΑ» οι εκπρόσωποί τους, διά στόματος της κ. Μάγδας Παραπαρέκη, προέδρου του Πανελληνίου Συλλόγου Μονογονεϊκών Οικογενειών και Απροστάτευτων Ατόμων. 
Τα ζητήματα που τις απασχολούν αναμένεται να θέσουν επί τάπητος το ερχόμενο Σαββατοκύριακο (7-8/11), στην Αλεξανδρούπολη, μέλη των συνολικά δεκαεπτά συλλόγων της χώρας, νομικοί, πανεπιστημιακοί και άλλοι επιστήμονες, στο 1ο Πανελλήνιο Συνέδριο Μονογονεϊκών Οικογενειών.

τα Νέα 

Όταν το αγαπημένο παιχνίδι του παιδιού σας κρίνεται επικίνδυνο

Οι πρόσφατες αποσύρσεις παιχνιδιών-σταρ του παιδικού πλανήτη επειδή περιείχαν υψηλές ποσότητες μολύβδου, αλλά και οι πολύ συχνές σχετικές προειδοποιήσεις του συστήματος RAPEX προβληματίζουν τους γονείς.

Πρώτη σκέψη τους, όπως αναφέρει ο Ελεύθερος Τύπος (18.09.2007), είναι να απομακρύνουν αμέσως τα επικίνδυνα παιχνίδια για να προστατεύσουν την υγεία των παιδιών τους.

Πώς πρέπει όμως να χειριστεί ένας γονιός το θυμό, τα κλάματα και σε κάποιες περιπτώσεις την επιθετικότητα του παιδιού του την ώρα που θα αποχωρίζεται το παιχνίδι του;

Το φαινόμενο της εξάρτησης του παιδιού από το αντικείμενο της επιλογής του είναι απολύτως φυσιολογικό και οι γονείς πρέπει να το αποδεχτούν και να το χειριστούν με προσοχή.

Το καλύτερο θα ήταν οι γονείς να επιλέξουν την ευθεία οδό, δηλαδή αυτήν της αλήθειας. Οι ειδικοί υποστηρίζουν, άλλωστε, ότι αυτός είναι και ο πιο σωστός τρόπος, αρκεί να αιτιολογήσουν την πράξη τους.

Τα περισσότερα παιδιά, ακόμη και αυτά των μικρότερων ηλικιών, μπορούν να καταλάβουν ότι κάποια πράγματα είναι επικίνδυνα.

H ανάκληση από την αγορά σχεδόν 1,5 εκατομμυρίου παιχνιδιών προκάλεσε εύλογες ανησυχίες και για τη σωματική υγεία των παιδιών.

Σύμφωνα με την παιδίατρο-νεογνολόγο Χρυσή Παπαζαφειράτου, κίνδυνος υπάρχει μόνο στην περίπτωση που το παιδί έχει καταπιεί κάποιο παιχνίδι ή ένα εξάρτημά του ή αν το έβαζε στο στόμα επίμονα και για αρκετό διάστημα, δηλαδή για περισσότερο από 12 μήνες.

Eφόσον υπάρχουν σοβαρά συμπτώματα, όπως επίμονος βήχας, πόνος στο λαιμό ή επαναλαμβανόμενοι εμετοί που δείχνουν ότι το παιδί μπορεί να έχει καταπιεί κάποιο αντικείμενο, οι γονείς πρέπει να επισκεφθούν κάποιο νοσοκομείο για να γίνει ακτινογραφία.

Αν και πάλι υπάρχει ανησυχία ότι έχει εκτεθεί σε κάποια επικίνδυνη χρωστική ουσία του παιχνιδιού, πρέπει να ζητήσουν από τον παιδίατρο να του κάνει εξετάσεις αίματος για ανίχνευση βαρέων μετάλλων, όπως ο μόλυβδος.

Και μερικές χρήσιμες οδηγίες:

Προσπαθήστε να επιστρατεύσετε τη φαντασία σας και σκεφτείτε κάποιο «τελετουργικό».

• Μπορείτε, για παράδειγμα, να πάρετε το παιδί μαζί μέχρι τον κάδο σκουπιδιών της γειτονιάς για να πετάξετε μακριά το «κακό» παιχνίδι. Ετσι, θα εξουδετερώσετε πιο ανώδυνα τον κίνδυνο.
• Επισκεφθείτε μαζί κάποιο ταχυδρομικό κατάστημα και αφού προηγουμένως έχετε πακετάρει το παιχνίδι, ταχυδρομήστε το στην εταιρία που το κατασκεύασε.
• Αν μάλιστα το παιδί ξέρει να γράφει, καθοδηγήστε το ώστε να συντάξει τη συνοδευτική επιστολή διαμαρτυρίας του. Ενημερώστε το αν η εταιρία κατασκευής του επικίνδυνου παιχνιδιού έχει ανακοινώσει την αντικατάστασή του, ώστε να έχει κάτι να περιμένει.
• Αν το παιδί είναι πάνω από 9 ετών, μπορεί να καταλάβει πολύ καλύτερα τους κινδύνους που διατρέχει χρησιμοποιώντας το παιχνίδι. Δώστε του να διαβάσει την ανακοίνωση που αναφέρει τους λόγους της απόσυρσής του.

Ενημερωθείτε για τα επικίνδυνα προϊόντα στην ιστοσελίδα της Ευρωπαϊκής Επιτροπής www.ec.europa.eu/rapex και στην ιστοσελίδα της Γενικής Γραμματείας Καταναλωτή διεύθυνση www.efpolis.gr.

Σταματήστε τη βία στο σπίτι

Το πρόβλημα της ενδοοικογενειακής βίας και της γυναικείας κακοποίησης έχει αυξηθεί ραγδαία τα τελευταία χρόνια, αυτό βέβαια δεν σημαίνει ότι προέκυψε τα τελευταία χρόνια. Από τις αρχές της δεκαετίας του 70 άρχισε μια έντονη αμφισβήτηση σχετικά με το θέμα της ενδοοικογενειακής βίας, που είχε ως αποτέλεσμα την αναθεώρηση του νομοθετικού πλαισίου, η οποία όμως δεν συνοδεύτηκε και από μια αντίστοιχη αλλαγή στην κουλτούρα και την ευαισθητοποίηση της κοινής γνώμης.

Η βία κατά των γυναικών δεν είναι ένα φαινόμενο που αφορά μόνο τις υπανάπτυκτες χώρες. Το 20%-30% των περιστατικών στα νοσοκομεία των Η.Π.Α. αφορά κακοποιημένες γυναίκες. Επίσης, αφορά ανθρώπους όλων των φυλών, εθνικοτήτων, θρησκειών, και κοινωνικών τάξεων.
Πριν από μερικά χρόνια, οι γυναίκες όχι απλώς δεν τολμούσαν να καταγγείλουν περιστατικά βίαιης συμπεριφοράς σε βάρος τους, αλλά ούτε καν διανοούνταν να το ομολογήσουν στον εαυτό τους.
Ακόμα και σήμερα, πάρα πολλές γυναίκες συνεχίζουν να μένουν εγκλωβισμένες σε μια αφόρητη κατάσταση πόνου, ενοχών άγνοιας και φόβου, με αποτέλεσμα να διαιωνίζουν το πρόβλημα και να υποφέρουν τόσο αυτές όσο και τα παιδιά τους (όταν υπάρχουν παιδιά).
   Η ενδοοικογενειακή βία αφορά τη βίαιη συμπεριφορά μεταξύ των συζύγων, τη συζυγική κακομεταχείριση, αλλά συμπεριλαμβάνει και τις περιπτώσεις των ζευγαριών που συγκατοικούν ή βρίσκονται σε σχέση.
Έχει πολλές μορφές, που συμπεριλαμβάνουν τη σωματική βία ( χτυπήματα, σπρωξίματα, κλπ), τη σεξουαλική κακοποίηση (καταναγκασμός για συμμετοχή στη σεξουαλική πράξη), τη συναισθηματική κακοποίηση, την ταπείνωση την οικονομική στέρηση, και την απειλή χρήσης βίας.

Κακοποιημένη θεωρείται μια γυναίκα που υφίσταται κατ εξακολούθηση σωματική ή ψυχολογική βία από έναν άντρα, ο οποίος την εξαναγκάζει να ακολουθεί τις επιθυμίες του, χωρίς να ενδιαφέρεται για τα δικαιώματά της.
Η σωματική βία, είναι και η πιο εμφανής όταν συμβαίνει, από τις άλλες μορφές βίας που μπορεί να υπάρχουν είτε μεμονωμένα, είτε συνδυαστικά.

Η  συναισθηματική βία μπορεί να συμπεριλαμβάνει τον εξευτελισμό, τον εκφοβισμό τις απειλές για σωματική κακοποίηση, όπως πχ: απειλές κατά της ζωής, της σωματικής ακεραιότητας, ή ακόμα και απειλές εναντίον άλλων μελών της οικογένειας αλλά και την οικονομική αποστέρηση. 

Η οικονομική αποστέρηση, μπορεί να πάρει διάφορες μορφές. Μπορεί συχνά η κακοποιημένη γυναίκα να συντηρεί οικονομικά την οικογένειά της, αλλά σε άλλες περιπτώσεις να της απαγορεύεται να δουλέψει, να έχει δικά της χρήματα, να έχει ευθύνη ή γνώση για τα οικονομικά του σπιτιού της.

 ‘Όλα αυτά αποσκοπούν στην αποδυνάμωση και την εξάρτηση της γυναίκας από το θύτη.
Είναι σημαντικό να αναφερθεί, ότι η κακοποίηση, επεκτείνεται σε όλους τους τομείς της ζωής της γυναίκας, ακόμα και  στο αν θα συναντάει τους φίλους ή τους συγγενείς της, στο αν θα έχει και πως θα διαθέτει τον ελεύθερό της χρόνο, πως θα ντύνεται, και γενικά στην ύπαρξη και τη διατήρηση της αυτονομίας της αυτοεκτίμησης και της αυτοπεποίθησής της.

Όσον αφορά τη σωματική βία, τα ορατά σημάδια στο σώμα, την καθιστούν εμφανή και προκαλούν την αγανάκτηση και τον αποτροπιασμό.
Τα σημάδια της ψυχολογικής βίας, παραμένουν αόρατα και οι συνέπειές της είναι πολλές φορές δυσδιάκριτες.
Όμως οι επιπτώσεις από τα ψυχικά τραύματα που προκαλεί η ψυχολογική βία μπορούν να είναι πάρα πολύ σοβαρές.
Μερικές μόνο από τις επιπτώσεις που αναφέρονται στη βιβλιογραφία είναι:
Συνεχόμενο και εντεινόμενο στρες, ανάπτυξη φοβιών, κατάθλιψη, απομόνωση, μοναξιά, , αυτοκτονικές τάσεις ή ιδεασμοί, εξαρτητικές σχέσεις, χαμηλή αυτοεκτίμηση, τάσεις φυγής, ενοχικά σύνδρομα, χρήση αλκοόλ και ουσιών, ανάπτυξη ψυχώσεων (κατά μερικές περιπτώσεις).

Ποια είναι όμως τα χαρακτηριστικά των ανδρών που κακοποιούν και ποια των γυναικών που υπομένουν και υφίστανται την κακοποίηση?

Χαρακτηριστικά ανδρών που κακοποιούν

1. Έχουν χαμηλή αυτοεκτίμηση
2. Πιστεύουν τους σχετικούς με τη σχέση κακοποίησης μύθους
3. Έχουν παραδοσιακή εικόνα για την αντρική ανωτερότητα και το στερεότυπο του ρόλου του άντρα στην οικογένεια. Πολλοί σαν παιδιά, είτε υπήρξαν μάρτυρες βίαιων περιστατικών (π.χ. του πατέρα προς τη μητέρα) είτε είχαν κακοποιηθεί οι ίδιοι από τους γονείς τους.
4. Κατηγορούν τους άλλους για τις πράξεις τους « εσύ με αναγκάζεις να το κάνω»
5. Ζηλεύουν παθολογικά
6. Παρουσιάζουν «διπλή προσωπικότητα», πολλές φορές οι άλλοι τους περιγράφουν ως «καλό άνθρωπο», «καλό οικογενειάρχη».
7. Έχουν έντονες αντιδράσεις άγχους κατά τη διάρκεια των οποίων χρησιμοποιούν αλκοόλ ή την κακοποίηση των γυναικών τους για να εκτονωθούν.
8. Συχνά χρησιμοποιούν την ερωτική επαφή με μορφή επιθετική, σαν πράξη επιβολής και κυριαρχίας, για να τονώσουν την αυτοπεποίθηση και την αίσθηση ανδρισμού τους.
9. Δεν θεωρούν ότι η βίαιη συμπεριφορά τους είναι κάτι το κακό, ή ότι μπορεί να έχει αρνητικές επιπτώσεις.

 

Χαρακτηριστικά γυναικών που κακοποιούνται

1. Έχουν χαμηλή αυτοεκτίμηση και υποτιμούν την ικανότητά τους ως προς το να επιτυγχάνουν πράγματα.
2. Πιστεύουν και αυτές στους μύθους για τις σχέσεις βίας.
3. Έχουν παραδοσιακή αντίληψη για το ρόλο τους στο σπίτι, ο σύζυγος θεωρείται ως ο αρχηγός της οικογένειας, ενώ πιστεύουν απόλυτα στο στερεότυπο της «ενωμένης οικογένειας» και του γυναικείου ρόλου , σύμφωνα με το οποίο οι ίδιες είναι ανίκανες να φροντίσουν τον εαυτό τους χωρίς την παρουσία κάποιου άντρα που θα «τις προστατεύει».
4. Πιστεύουν ότι μπορούν να συγκρατήσουν το θύτη από την απώλεια του ελέγχου του, ενώ αναλαμβάνουν την ευθύνη για τις δικές του πράξεις «έφταιγα κι εγώ»….
5. Υποφέρουν από ενοχές αλλά αρνούνται τον τρόμο και το θυμό που νιώθουν.
6. Έχουν έντονες αντιδράσεις άγχους με ψυχοφυσιολογικά συμπτώματα.
7. Χρησιμοποιούν τη σεξουαλική επαφή ως μέθοδο για να εδραιώσουν καλή σχέση με το σύζυγο.
8. Πιστεύουν ότι κανένας δεν μπορεί να τις βοηθήσει να βγουν από την άσχημη κατάσταση που βρίσκονται, εκτός από τον ίδιο τους τον εαυτό.
9. Έχουν μια μη ρεαλιστική ελπίδα ότι «τα πράγματα  θα αλλάξουν» και πείθονται από τις υποσχέσεις των συντρόφων τους.

Πως όμως εξηγείται το ότι μια γυναίκα αποφασίζει να παραμένει με έναν σύντροφο που την κακοποιεί;
Μια από τις θεωρίες που προσπαθούν να ερμηνεύσουν το φαινόμενο ονομάζεται «ο κύκλος της βίας» (Walker 1987)

Σύμφωνα με τη θεωρία αυτή, ο κύκλος της βίας αποτελείται από τρία μέρη:

1.    Φάση της αυξανόμενης έντασης
Στη διάρκεια της φάσης αυτής, υπάρχει σχετικά μικρός βαθμός βίας με σπρωξίματα, απειλές, λεκτικές προσβολές και απόδοση ευθυνών  στο θύμα.
Η γυναίκα μπορεί να προσπαθήσει να καταπραΰνει το θύτη, με το να κάνει ότι αυτός θέλει, ή με το να μη βρίσκεται κοντά του
2. Φάση της έκρηξης
Είναι η φάση στην οποία εκδηλώνεται το βίαιο ξέσπασμα. Ο θύτης μπορεί να προκαλέσει ζημιές στο χώρο ( να τα σπάσει όλα μέσα στο σπίτι), και μετά να επιτεθεί και να τραυματίσει  τη σύζυγό του.
3.Φάση της ηρεμίας
Ο θύτης μπορεί να εκφράσει τη μετάνοιά του, και να γεμίσει με δώρα τη σύντροφό του, να εκλιπαρεί τη συγχώρεσή της και να υπόσχεται ότι θα αλλάξει, και δεν θα γίνει ξανά βίαιος.
Η φάση αυτή χαρακτηρίζεται και ως «η πλάνη του παραδείσου», γιατί εδώ η γυναίκα, προσπαθώντας να εκπληρώσει την υγιή ανάγκη της για αγάπη και φροντίδα, ανταποκρίνεται και συνδέεται με τη στοργική πλευρά της προσωπικότητας του θύτη.

Φυσικά, καθώς ο χρόνος περνάει, αυτός ο κύκλος της βίας μπορεί να εμφανίζεται όλο και πιο συχνά, και να γίνεται όλο και πιο έντονος και επικίνδυνος.
Το σημαντικότερο πρόβλημα για την αντιμετώπιση της ενδοοικογενειακής βίας είναι η σιωπή.
Πολλές γυναίκες , δεν κοινοποιούν τη βία που υφίστανται, εξαιτίας της ενοχής και της ντροπής που αισθάνονται. Οι γυναίκες που κακοποιούνται, ελάχιστα το καταγγέλλουν στην αστυνομία. Ο φόβος του διασυρμού, η μη αποτελεσματικότητα των κατασταλτικών μηχανισμών, τα νομικά κενά και η πολυπλοκότητα, δεν μπορούν να εξασφαλίσουν επαρκή βοήθεια και προστασία για τα κακοποιημένα άτομα.

Υπηρεσίες που μπορούν να στηρίξουν κακοποιημένες γυναίκες είναι οι γραμές SOS (8011188881), η Γενική Γραμματεία Ισότητας και το ΚΕΘΙ.

Είναι πολύ σημαντικό, να βοηθηθούν οι γυναίκες–θύματα της βίας να αλλάξουν οπτική για τη ζωή τους και την κατάστασή τους.
Πρέπει να βοηθηθούν να βρουν τη δύναμη ν αντιδράσουν, να σπάσουν τη σιωπή, να ζητήσουν βοήθεια και να εμπιστευτούν τους φορείς που μπορούν να τους προσφέρουν βοήθεια, αλλά κυρίως να βγουν από τη θέση του «ανήμπορου θύματος», να πιστέψουν στον εαυτό τους, να διεκδικήσουν την αξιοπρέπεια και το δικαίωμά τους  για μια καλύτερη ζωή.
 

Ανθή Αγγελοπούλου 
Με τη συνεργασία της Ψυχολόγου Θεανώς Πολυζωγοπούλου

Να γιατί μαθαίνουν τα παιδιά μουσική απο τα 3 τους χρόνια! Baby Beethoven

Αγαπητοί αναγνώστες. 

Πάνω στην μουσική, έχω μιαν ειδίκευση, που ενισχύεται σε πολύ μεγάλο βαθμό, από την τεράστια πείρα που απέκτησα, διδάσκοντας μουσική στη σχολή μου, αλλά και σε ιδιαίτερα μαθήματα, επί πολλά χρόνια.

Έτσι έχω υποχρέωση, συνοπτικά, να εκθέσω τις απόψεις μου, που θα βοηθήσουν τους νέους γονείς, να λάβουν μια καθοριστική απόφαση για το μέλλον των παιδιών τους, την εκμάθηση μουσικής σε αυτά. ΤΗΝ ΘΕΙΑ ΤΕΧΝΗ, την μητέρα όλων των τεχνών, κατά την άποψή μου. Και εξηγούμαι: 

 
Ένα παιδί που μαθαίνει μουσική, αποκτά καλύτερο ψυχικό κόσμο. Ηρεμία χαρακτήρα. Η εξυπνάδα του αναπτύσσεται σε μεγάλο βαθμό και επομένως γίνεται και καλύτερο στα γράμματα.
Αν όλοι μαθαίναμε μουσική, θα είχαμε πιο πολλούς έξυπνους ανθρώπους, θα είχαμε μια ιδανική κοινωνία, του μέτρου, του δικαίου και με λιγότερα προβλήματα και φυσικά με πολύ λιγότερες αξιόποινες πράξεις.
Το παιδί που μαθαίνει μουσική, έχει καλοσύνη, αλτρουισμό, ενδιαφέρον για τους συνανθρώπους του, και όλα αυτά το συνοδεύουν για όλη του την ζωή. Και βέβαια έχει ηγετική θέση, στην παρέα, στο σχολείο, σε κάθε κοινωνική εκδήλωση, γιατί όλοι το αγαπούν, όλοι το θέλουν κοντά τους.
Μιλούν οι νότες γι’ αυτό, και κανείς δεν τον αντιπαρέρχεται. 
Εγώ δεν γνώρισα στη ζωή μου, σχεδόν ποτέ μουσικό, σκληρό, που να μην έχει το γέλιο μόνιμα στο πρόσωπό του ή μια ηρεμία που εστιάζεται στα μάτια του, να μην έχει προοδεύσει, με όποιο επάγγελμα καταπιάστηκε, που να έχει δυσκολίες στα γράμματα.
Δεν είναι τυχαίο ότι οι σπουδαστές της Μουσικής, είναι πρώτοι στο σχολείο. Είναι επίσης μετρημένοι στην ζωή τους, σκεπτόμενοι και προοδευτικοί άνθρωποι, γιατί η μουσική είναι μέτρο και ρυθμός και κατά ένα περίεργο τρόπο αυτά τα δυο στοιχεία, εγκαθίστανται μόνιμα στο υποσυνείδητο του παιδιού και το συνοδεύουν στη μετέπειτα ζωή του. Επίσης έχει μια σιγουριά στη ζωή, γιατί αν αποτύχει σε κάποιον άλλον τομέα, έχει αποκτήσει , ενώ είναι παιδί και ένα επάγγελμα, το επάγγελμα του δασκάλου, του εκτελεστή Μουσικής και να χρησιμοποιήσει τις μουσικές του γνώσεις, σε δεκάδες άλλες περιπτώσεις.  

Δεν είναι τυχαίο που στις πρώην ανατολικές χώρες, σχεδόν όλα τα παιδιά, μάθαιναν μουσική. Κάτι ξέρανε και αυτοί. Αλλά και στην αρχαιότητα, οι πρόγονοί μας, είχαν την μουσική σαν βασική ενασχόληση. Και αυτοί επίσης, ήξεραν τι έκαναν. 

ΜΕ ΠΟΙΟ ΟΡΓΑΝΟ ΟΜΩΣ ΠΡΕΠΕΙ να ασχοληθεί ένα μικρό παιδί;
Στην ηλικία από 3-6 ετών, με όλα τα πληκτροφόρα. Κυρίως το ΠΙΑΝΟ, γιατί το πιάνο έχει πλατειά πλήκτρα, με το ακούμπημα βγάζει ωραίο ήχο και το παιδί θεωρεί πως αυτό που παίζει είναι από την δική του προσπάθεια και έτσι ενθαρύνεται. Το πιάνο δεν είναι όργανο της απογοήτευσης, όπως συμβαίνει κυρίως με τα έγχορδα όργανα, όπου ο μαθητής προσπαθεί υπερβολικά για να επιτύχει κάτι ακουστικά ευχάριστο. Ακόμα, επειδή θέλει κάποια δύναμη για να χτυπηθεί το πλήκτρο, γυμνάζει πολύ καλά τα δάκτυλα και έχουμε πιο γρήγορα καλά αποτελέσματα. Και βέβαια πολύ σύντομα το παιδί μπορεί να παίξει μια μικρή μελωδία, πολύ σημαντικό αυτό, γιατί το παιδί έτσι αποκτά αισιοδοξία, για να προχωρήσει την σπουδή της μουσικής.
 
Εξάλλου το ΠΙΑΝΟ, είναι ο αναμφισβήτητος βασιλιάς των μουσικών οργάνων, λόγω έκτασης, ήχου και πολυφωνίας.
Για τα παιδιά από 3-6 ετών, η εκμάθηση γίνεται σαν παιχνίδι, γιατί εδώ και δεκατρία περίπου χρόνια, χρησιμοποιείται η μέθοδος, «ΠΡΩΤΟΤΥΠΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΣ ΠΙΑΝΟΥ - ΑΡΜΟΝΙΟΥ (και λοιπών οργάνων με πλήκτρα για ΠΑΙΔΙΑ από 3 ετών!!! της ΑΣΠΑΣΙΑΣ ΘΕΟΧΑΡΑΤΟΥ-ΑΝΔΡΕΟΠΟΥΛΟΥ», με καταπληκτικά αποτελέσματα.

Το σύστημα αυτό έχει μια διεθνή πρωτοτυπία, τις εικονονότες και σιγά, σιγά καθιερώνεται σαν μοναδικό για τις πολύ μικρές ηλικίες. Επίσης ενισχύει υπερβολικά την αισιοδοξία στα παιδιά αφού πολύ φρήγορα παίζουν απλές αλλά και γνωστές μελωδίες. Και αυτό το επιτυγχάνουν έχοντας την εντύπωση πως λαβαίνουν μέρος σε ένα παιχνίδι.
   
Για την ενίσχυση των όσων γράφω σχετικά με την μουσική, παραθέτω παρακάτω, μερικές συνοπτικές δημοσιεύσεις , απανθίσματα απόψεων, μελετών και πειραμάτων διαφόρων ειδικών, προσπαθώντας να μην κάνω κατάχρηση του χώρου του site. Περιγράφουν με τον καλύτερο τρόπο, την ΔΥΝΑΜΗ ΤΗΣ ΣΠΟΥΔΗΣ ΤΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ, στις μικρές ηλικίες:

1. ΘΑΥΜΑ” λένε Αμερικανοί ερευνητές. “Η διδασκαλία της ΜΟΥΣΙΚΗΣ στην ηλικία των 3 ετών, βελτιώνει σε μέγιστο βαθμό την αντίληψη των παιδιών”.
2. ΛΛΟΙ ΕΡΕΥΝΗΤΕΣ: “Η ασχολία των μικρών παιδιών με την ΜΟΥΣΙΚΗ, βελτιώνει περιοχές του εγκεφάλου, που δεν χρησιμοποιούνται μόνο για την ΜΟΥΣΙΚΗ αλλά και σε άλλες λειτουργίες, σε πολύ υψηλό βαθμό”.
3. “ Όποιος αρχίσει να μαθαίνει ένα ΜΟΥΣΙΚΟ ΟΡΓΑΝΟ σε πολύ μικρή ηλικία, αποκτά μια δεξιότητα, που δεν μπορεί να αποκτήσει σε καμιά άλλη ηλικία” λέει η ΜΟΥΣΙΚΟΨΥΧΟΛΟΓΟΣ Γκούτρου Σβάρτσερ.
4. “Η κλίμακα της ΜΟΥΣΙΚΗΣ Θα έπρεπε να διδάσκεται από νωρίς στα Σχολεία. Οι τόνοι, η Αρμονία και το Τραγούδι, εξασκούν τα μέγιστα τους παιδικούς εγκεφάλους” λέει η ίδια.
5. “Η Κλασική ΜΟΥΣΙΚΗ ενισχύει σημαντικά την ΛΟΓΙΚΗ ΣΚΕΨΗ”, λέει ο Γκόρντον Σω. ‘Όταν ανοίγονται παράθυρα στο Χρόνο, διαμορφώνονται οι Λεωφόροι των πληροφοριών. Αυτά κλείνουν, αν δεν τα εκμεταλλευτούμε στις μικρές ηλικίες, γεμίζοντάς τα με γνώσεις. Η ΜΟΥΣΙΚΗ βοηθά σημαντικά σ’ αυτό”.
6. “Αν τα νευρικά κύτταρα δεν συνδεθούν την κατάλληλη χρονική στιγμή, το κενό δεν αναπληρώνεται ποτέ” λέει ο ερευνητής του εγκεφάλου Βολφ Ζίνκερ. Και η ΜΟΥΣΙΚΗ σ’ αυτήν την περίπτωση είναι αυτό που χρειάζεται ο εγκέφαλος.
7. Τέλος στο Περιοδικό ΤΕΜΠΟ αναφέρεται: “Η διδασκαλία της ΜΟΥΣΙΚΗΣ στα μικρά παιδιά αποτελεί ΣΥΝΤΑΓΗ ΓΙΑ ΝΙΚΗΤΕΣ” στη Ζωή εννοείται.

Εγώ συμπληρώνω εδώ κάτι που διάβασα παλιά σε κάποια εφημερίδα: " Οι έγκυμονούσες γυναίκες, αν κατα την διάρκεια της εγκυμοσύνης τους, εφαρμόζουν πάνω στην κοιλιά τους ένα μεγάφωνο από το οποίο να ακούγεται σιγανά κλασσική μουσική, ιδιαίτερα Μότσαρτ, γεννούν πιο ήρεμα μωρά.
 

Γιάννης Σ. Ανδεόπουλος Καθηγητής Μουσικής, Μουσουργός, Λογοτέχνης

Η αντίδραση των γονέων στην εφηβεία

Η προσπάθεια του εφήβου για αυτονομία και ανεξαρτητοποίηση διαταράσσει την ηρεμία και τη σταθερότητα που υπήρχε στις οικογενειακές σχέσεις και τη λανθάνουσα περίοδο της εξέλιξης του παιδιού.

Οι γονείς δεν είναι πλέον σε θέση να κάνουν σχέδια για το παιδί τους και να ασκούν την ίδια επιρροή επάνω του. Αισθάνονται ότι "χάνουν" το παιδί τους καθώς αυτό αποκηρύσσει την κυριαρχία τους και αναζητά καταφύγιο στις παρέες των συνομηλίκων, χωρίς να τους επιτρέπει πλέον να παρεμβαίνουν στην προσωπική του ζωή.

Καθώς από-ιδανικοποιούνται από τους εφήβους, πενθούν για την απώλεια του γονεϊκού ρόλου και των ικανοποιήσεων που τους πρόσφερε η εξάρτηση των παιδιών από το πρόσωπό τους.

Όσο μεγαλύτερη είναι η δυσκολία των γονέων να δεχτούν το γεγονός ότι από-ιδανικοποιούνται από τους εφήβους, τόσο πιο επώδυνη και χρονοβόρα θα είναι για τους τελευταίους η διεργασία της ατομικοποίησης και της αυτονομίας.

Στις έφηβες κοπέλες, η αντιδραστικότητα προς τους γονείς είναι συνήθως λιγότερο έντονη (Αναστασόπουλος, 1998).

Ο Winnicott (1965) θεωρεί ότι με την αντιδραστικότητα αυτή οι έφηβοι δηλώνουν με ένα ιδιότυπο τρόπο ότι έχουν απόλυτη ανάγκη από τη συμπαράσταση και τη βοήθεια των γονέων. Τους είναι απαραίτητο να μεγαλώνουν σε ένα σταθερό πλαίσιο που να μην καταλύεται από την επιθετικότητά τους.

Οι γονείς μπορεί να αντιδράσουν με επιβολή αυστηρού ελέγχου και απαγορεύσεων για να διατηρήσουν την εξάρτηση του παιδιού προς αυτούς.

Αυτή η αντίδραση είναι πιθανό να οδηγήσει τον έφηβο σε έντονες εκδραματίσεις: αναζήτηση διεγέρσεων μέσα από τη χρήση ουσιών, σεξουαλική ελευθεριότητα, παραπτωματική συμπεριφορά, φυγή από το σπίτι και άλλα.

Σε άλλες περιπτώσεις είναι πιθανό ο έφηβος να παλινδρομήσει και να προσκολληθεί ακόμα περισσότερο στους γονείς (Τσιάντης, 1991).

Στη σύγχρονη κοινωνία, που έχει αποκηρύξει τις παιδαγωγικές πρακτικές του παρελθόντος, πολλοί γονείς, για να αντιδράσουν στην καταπίεση που είχαν υποστεί από τους δικούς τους γονείς, προσπαθούν να μάθουν στα παιδιά να είναι αυτόνομα και ανεξάρτητα.

Στην πραγματικότητα, επιτυγχάνεται το ακριβώς αντίθετο καθώς τα παιδιά μεγαλώνουν σε ένα ακαθόριστο πλαίσιο, χωρίς σαφή όρια και την αναγκαία καθοδήγηση των ενηλίκων.

Κατά την περίοδο της εφηβείας, θεωρούν δεδομένη την επιθυμία του να ανεξαρτητοποιηθεί από αυτούς και τον προτρέπουν να εμπλέκεται σε καταστάσεις τις οποίες δεν είναι ακόμα έτοιμος να αντιμετωπίσει με φυσική συνέπεια την αποτυχία.

Έτσι, μειώνεται η αυτοεκτίμησή του, η πραγματικότητα γίνεται τραυματική και ευνοείται η παλινδρόμηση σε προγεννητικά στάδια και η καταφυγή σε φαντασιώσεις παντοδυναμίας. Η διαφοροποίηση εαυτού και αντικειμένου είναι ατελής και αποδυναμώνεται το Υπερεγώ, καθώς οι γονείς δεν θέτουν σαφή όρια στα παιδιά τους (Laufer & Laufer, 1984).

 

Οι γονείς πρέπει να είναι συναισθηματικά κοντά στους εφήβους, να έχουν την ικανότητα να αντέξουν και να "σηκώσουν" την επιθετικότητα και όλα τα αρνητικά συναισθήματα που προβάλλουν επάνω τους. Να είναι δυνατοί και σταθεροί, ώστε να επιτρέψουν στα παιδιά τους να τους απομυθοποιήσουν αλλά και να τα βοηθήσουν να αποκαταστήσουν την συναισθηματική τους ισορροπία.

Ο Μανωλόπουλος (1987) υπογραμμίζει πόσο παράδοξο είναι το γεγονός ότι ένας έφηβος μπορεί να από-ιδανικοποιήσει μόνο τους γονείς που δεν φοβάται ότι θα καταρρεύσουν αν τους ανταγωνιστεί ή θα χαθούν αν δεν ασχολείται πια μαζί τους. Η αδυναμία των γονέων δεν του επιτρέπει να αντλήσει την αναγκαία δύναμη για τη συγκρότηση του εαυτού.

Ο Kohut (1997) θεωρεί πως ένας αποτυχημένος και ευνουχισμένος πατέρας δεν είναι εύκολο να ξεπεραστεί γιατί δεν είναι ικανός να γίνει ο καθρέπτης πάνω στον οποίο ο έφηβος αντανακλά τις επιθυμίες του για δύναμη, δημιουργικότητα και πρωτοβουλία.

Οι γονείς φυσιολογικά αναζητούν τη στήριξη ο ένας από τον άλλον, για να αντιμετωπίσουν τις δυσκολίες από τη μεταλλαγή της σχέσης με το παιδί τους. Αυτή η δυνατότητα ωστόσο δεν είναι πάντα εφικτή και αποκαλύπτονται παλιές απωθημένες συγκρούσεις και προκαλούνται καταθλιπτικά συναισθήματα ή αναζητείται ικανοποίηση σε σχέσεις έξω από το γάμο.

Στη σύγχρονη βιβλιογραφία χρησιμοποιείται ο εύστοχος όρος "σύνδρομο της κενής φωλιάς" (empty nest syndrome) για να περιγράψει τις δυσκολίες των γονέων να προσαρμοστούν στις νέες συνθήκες που δημιουργούνται μετά την ανεξαρτητοποίηση των παιδιών.

Επιπλέον, οι γονείς έχουν να αντιμετωπίσουν διάφορες προκλήσεις σε ότι αφορά και την προσωπική τους εξέλιξη. Η κρίση της εφηβείας συνήθως συμπίπτει χρονικά με την κρίση της μέσης ηλικίας στους γονείς. Κάνουν έναν απολογισμό για όσες από τις φαντασιώσεις του Ιδεώδους του Εγώ κατόρθωσαν να επιτύχουν ή για όσες έμειναν ανικανοποίητες.

Ξεκινά για αυτούς η περίοδος της βιολογικής κάμψης, τη στιγμή που το σώμα του εφήβου βρίσκεται σε πλήρη άνθηση. Από το πόσο ικανοποιημένοι είναι οι γονείς από τη ζωή τους μέχρι σήμερα, θα κριθεί και η αντίδραση τους στην αναστάτωση που προκαλεί η εφηβεία.

Ωστόσο, είναι δύσκολο να αποφευχθεί η σύγκριση σε τομείς όπως η δύναμη και η σωματική εμφάνιση (Δοξιάδη - Τριπ, 1987). Ο διαχωρισμός των ρόλων δεν είναι πλέον σαφής, καθώς ο έφηβος έχει πλέον τη δύναμη να συγκρουστεί με τον πατέρα αλλά και την ικανότητα για ολοκληρωμένη σεξουαλική δραστηριότητα.

Οι γονείς επιδίδονται συχνά σε έναν ναρκισσιστικό ανταγωνισμό με τα παιδιά τους, προσπαθώντας να τα μιμηθούν, ή τα πιέζουν να ενηλικιωθούν όσο το δυνατόν ταχύτερα γιατί έτσι δεν θα απειλούνται από τη δύναμη της νεότητάς τους.

Οι γονείς που είναι ναρκισσιστικά ευάλωτου έχουν προβλήματα σε όλες τις φάσεις εξέλιξης των παιδιών τους.

Ο Freud (1914) ήταν ο πρώτος που περιέγραψε τις παθολογικές πλευρές του γονεϊκού ναρκισσιμού και αναφερόταν στην γονεϊκή αγάπη σαν προβολή του παιδικού αυτοερωτισμού στη ναρκισσιστική του προέκταση, δηλαδή το παιδί του.

Ανάμεσα στην μητέρα και την έφηβη κόρη αναπτύσσονται σε πολλές περιπτώσεις σχέσεις που σχετίζονται με την αρχή και το τέλος της έμμηνης ρύσης. Η κόρη αποκτά την ικανότητα για σύναψη σεξουαλικών σχέσεων και τεκνοποίηση, ενώ για τη μητέρα η σεξουαλικότητα και η θηλυκότητα υποχωρούν.

Γίνεται λοιπόν κατανοητό πως μπορεί να φθονεί την κόρη για τις νέες ιδιότητές της, ενώ ταυτόχρονα η ίδια αισθάνεται λύπη και απόγνωση για τη σταδιακή απώλεια αυτών των ιδιοτήτων.

Πάντως φαίνεται πως οι μητέρες που είχαν μία ικανοποιητική ερωτική ζωή μεταδίδουν και στις κόρες μία ηρεμία σχετικά με τη σεξουαλικότητα, χωρίς να τις φορτώνουν με άγχος και ενοχές (Δοξιάδη - Τριπ, 1987).

Η αναβίωση του οιδιπόδειου και των πρώιμων διεργασιών της σεξουαλικότητας δε συμβαίνει μόνο στους εφήβους αλλά και στους γονείς τους. Οι συγκρούσεις της παιδικής ηλικίας έρχονται πάλι στην επιφάνεια, ιδιαιτέρως αν δεν έχουν επιλυθεί κατά τη δική τους εφηβεία (Τσιάντης, 1991).

Οι γονείς εκδηλώνουν και αυτοί, σε ασυνείδητο επίπεδο, αιμομικτικές τάσεις απέναντι στα παιδιά τους οι οποίες προκαλούν άγχος και ενοχές. Οι τάσεις αυτές μπορεί να εκδηλωθούν με ζήλεια του γονέα προς το παιδί του αντίθετου φύλου ή να εκδραματιστούν με τη σύναψη μίας ετερόφυλης σχέσης με ένα αρκετά νεότερο άτομο.

Μπορεί ακόμα να ζηλεύουν τα παιδιά τους γιατί οι ίδιοι είχαν πιο αυστηρούς και απαγορευτικούς γονείς και δεν τους επιτρεπόταν να ζήσουν όλα αυτά που συμβαίνουν στα δικά τους παιδιά.

Οι γονείς γίνονται συχνά αυταρχικοί προς τα παιδιά τους, απαγορεύοντας τη διασκέδαση, τις γνωριμίες με εφήβους του άλλου φύλου, για να αναστέιλουν την έκφραση της δικής τους σεξουαλικότητας, την οποία προβάλλουν στα παιδιά τους (Benedek, 1970).

Αυτή η στάση εκλογικεύεται συνήθως (για παράδειγμα ο πατέρας λέει στον έφηβο ότι είναι επικίνδυνο να γυρνάς τη νύχτα στους δρόμους) και προκαλεί θυμό και αντίδραση από τον έφηβο. Επιπλέον, η αυταρχικότητα των γονιών δημιουργεί συνήθως πολύ αυστηρό Υπερεγώ, το οποίο είναι τιμωρητικό και άτεγκτο, χωρίς να προστατεύει τον ψυχισμό από τις εντάσεις (Winnicott, 1965).

Σε άλλες περιπτώσεις οι γονείς δεν έχουν να αντιμετωπίσουν μόνο τη συμβολική απώλεια του παιδιού τους από τον κόλπο της οικογένειας, αλλά πρέπει να αντιμετωπίσουν και την πραγματική απώλεια των δικών τους γονέων που φεύγουν από τη ζωή. Γίνονται και οι ίδιοι "παιδιά χωρίς γονείς" και κατακλύζονται από συναισθήματα μοναξιάς.

Όλες αυτές οι διεργασίες είναι πολύ επώδυνες και οι γονείς οφείλουν να προσαρμοστούν στη νέα πραγματικότητα και να βρουν νέους τρόπους ικανοποίησης (Δοξιάδη-Τριπ, 1987).

Τέλος, ο J. Anthony (1969) περιέγραψε τις κυριότερες στερεότυπες αντιδράσεις των ενηλίκων απέναντι στο φαινόμενο της εφηβείας. Οι γονείς που ενστερνίζονται αυτές τις αντιδράσεις αισθάνονται συνήθως απειλημένοι από τον έφηβο.

Τα "στερεότυπα" για την εφηβεία, σύμφωνα με τον Anthony είναι τα εξής:

• ο έφηβος καταλαμβάνεται από ακατάσχετη σεξουαλική μανία και γίνεται επικίνδυνος ενώ ταυτόχρονα χρειάζεται καθοδήγηση και ενθάρρυνση γιατί είναι ακόμα ανεπαρκής,
• είναι έρμαιο των επιθυμιών του, αποκόπτεται από τους δεσμούς με την οικογένεια χωρίς την ικανότητα να επιβληθεί στα συναισθήματά του, αδυνατεί να προσαρμοστεί σε ένα ενήλικο περιβάλλον ενώ την ίδια στιγμή με την περίεργη συμπεριφορά του κάνει μία απελπισμένη έκκληση για βοήθεια,
• είναι αδίστακτος εκμεταλλευτής και σαδιστής για τους γονείς ενώ για άλλους είναι ένα αγνό και ανυπεράσπιστο θύμα για εκμετάλλευση,
• είναι αντικείμενο φθόνου καθώς κατέχει όλα τα προσόντα και τις ικανότητες που σταδιακά χάνει ο ενήλικας. Ταυτόχρονα είναι αυτός που μπορεί να ικανοποιήσει τις ανεκπλήρωτες επιθυμίες των γονέων και πρέπει να προστατευθεί και να ενθαρρυνθεί και
• είναι ένας μέλος της οικογένειας που διαταράσσει τις ευαίσθητες ισορροπίες και πρέπει να εκδιωχθεί αλλά και ένα αγαπημένο αντικείμενο που χάθηκε και για το οποίο η οικογένεια πρέπει να πενθήσει.

Τάκης Νίκος, Κλινικός Ψυχολόγος