Σε εκείνους τους Δασκάλους, που μας έκαναν καλύτερους ανθρώπους

Την έλεγαν Ελένη, έτσι μας είχε συστηθεί· μπήκε μέσα στην αίθουσα και τα παιδικά μας μάτια την καταβρόχθισαν με την περιέργειά τους. Είχε σγουρά μαλλιά, ήταν χαμογελαστή, υποστηρικτική και πάντα χαρούμενη. 

Δε θυμάμαι αν ήταν όντως τόσο όμορφη, όσο μου έμοιαζε, δε θυμάμαι καν αν ήταν πράγματι τόσο υπέροχη δασκάλα όσο πίστευα· δε θυμάμαι αν όσα έμαθα τα έμαθα αποκλειστικά από αυτήν ή έβαλαν το χεράκι τους κι όλοι εκείνοι οι καθηγητές που ακολούθησαν, θυμάμαι όμως με απόλυτη ακρίβεια πως η δασκάλα μου αυτή με έκανε να αγαπάω το σχολείο και πως η ίδια γυναίκα με έκανε να θέλω να γίνω καθηγήτρια κι η ίδια, κι αυτό, όπως και να το κάνουμε, κάτι έχει να λέει.

Ακολούθησαν κι άλλοι, όχι πολλοί, μα ακολούθησαν· ξέρεις, σε μια χώρα που αποτελείται κατά 70% από δικηγόρους, γιατρούς και καθηγητές, παράγεται γενικότερα πολύ περισσότερη διάνοια απ’ όση μπορεί να καταναλωθεί, μα κανένα άθροισμα μονάδων iq δε διασφαλίζει μεταδοτικότητα ...

......

Τρεις-τέσσερις θα ήταν με λίγα λόγια στην τόσο μακρόχρονη πορεία μου στην ελληνική παιδεία, κάπου τόσοι υπολογίζω να ήταν και για εσένα, και να ξέρεις πως αν ισχύει κάτι τέτοιο είμαστε απ’ τους τυχερούς γιατί άλλοι δε συνάντησαν ούτε τόσους.

Επειδή όλοι, κάπως κάπου, κάποτε στη ζωή μας είχαμε την τύχη να γνωρίσουμε ένα δάσκαλο ή καθηγητή που δε φρόντισε απλά να μας διδάξει πως ένα κι ένα κάνει δύο, μα φρόντισε να μας διδάξει πως η μάθηση είναι κάτι πολύ παραπάνω από στείρα αποστήθιση και γνώσεις που υπάρχουν γραμμένες σε βιβλία· 

ήταν οι άνθρωποι εκείνοι που έγιναν καθηγητές όχι απλά με το πτυχίο τους, μα επειδή έμφυτα γνώριζαν πως αυτό που χρειάζονται τα παιδιά δεν υπήρξε ποτέ γραμμένο σε εγκυκλίους και πλάνα ύλης, υπήρχε όμως μέσα τους και θεώρησαν μοναδικό χρέος της σταδιοδρομίας τους να σε κάνουν να σκεφτείς κι όχι να ακολουθήσεις το παράδειγμά τους.

Ήταν οι άνθρωποι εκείνοι που καμιά φορά έλεγαν 

«δεν ξέρω», 

«θα το ψάξω και θα σου πω», 

«πολύ καλή ερώτηση μα δεν μπορώ να σου απαντήσω στα σίγουρα», 

που τσαλακώθηκαν μπροστά στους μαθητές τους, που παράβλεπαν απουσίες ή έβαζαν ένα-δυο βαθμούς παραπάνω συνωμοτικά για να μη μείνεις στην τάξη, που ήξεραν να ξεχωρίζουν το δημιουργικό χάος απ’ το χάος σκέτο και δεν κατέφυγαν ποτέ σε τιμωρίες για να υπογραμμίσουν στο ακροατήριό τους ποιος είναι το αφεντικό εκεί μέσα, καθώς δεν είδαν ποτέ τους κάποιο αφεντικό στην αντανάκλασή τους στην τζαμαρία της αίθουσας κι επειδή έγιναν εκπαιδευτικοί γιατί το έλεγε η καρδούλα τους κι όχι ο μπαμπάς τους.

Είναι οι καθηγητές εκείνοι που δε συμπάθησαν ποτέ την έδρα και το τεφτέρι με τα ονόματα, που δεν είχαν αρχηγικές τάσεις και σύνδρομα, που δεν είπαν ποτέ «βγάλτε μια κόλλα χαρτί». 

Είναι εκείνοι που αντιπαθούσαν τις εξετάσεις και τα διαγωνίσματα, που είχαν καλλιεργημένη την ενσυναίσθησή τους κι απέφευγαν συστηματικά οτιδήποτε γεννούσε άγχος και δεν προήγαγε την ελεύθερη σκέψη, χωρίς να φοβούνται το ξεβόλεμα και το παραστράτημα απ’ τις to do list του υπουργείου.

Είναι οι σπάνιοι εκείνοι άνθρωποι που πάντα έβρισκαν τα λάθη σου λογικά γιατί ήξεραν πώς σκέφτεσαι, γιατί είχαν το σπάνιο χάρισμα να θυμούνται πώς δουλεύει το παιδικό, το εφηβικό μα και το κουρασμένο ενήλικο μυαλό, ήξεραν πώς να μην κρίνουν, να προσαρμόζονται, να διευκολύνουν· που αν δε μάθαινες με τον τρόπο που δίδασκαν, δίδασκαν με τον τρόπο που μαθαίνεις, που έκοβαν κι έραβαν το μάθημά τους στα μέτρα σου κι ουδέποτε σου ζήτησαν να χωρέσεις εσύ στα δικά τους πατρόν. 

Άλλωστε άνθρωποι σαν αυτούς ξέρουν καλά πως τα παιδιά μαθαίνουν καλύτερα όταν νιώθουν αποδεκτά, όταν δεν κάνουν μόνο λάθη, όταν συμπαθούν το δάσκαλό τους κι ακόμα καλύτερα όταν γνωρίζουν πως τους συμπαθεί κι αυτός

Ήταν όλοι εκείνοι οι εκπαιδευτικοί που σου έδιναν συγχαρητήρια κάθε φορά που έκανες κάτι με το δικό σου τρόπο και δεν ακολουθούσες τη δική τους πεπατημένη, που δε σε μάλωναν για το γραφικό σου χαρακτήρα, που στόχευαν στην πρόοδο κι όχι στην τελειότητα. 

Είναι όλοι εκείνοι οι άνθρωποι που προάγουν την πεποίθηση πως η διδασκαλία, όταν γίνεται σωστά, είναι αγάπη, είναι νοιάξιμο, είναι «εγώ είμαι εδώ», είναι «μπορείς». 

Όχι, δεν είναι εύκολο όπως πολλοί θέλουν να πιστεύουν, είναι δύσκολο, ίσως είναι και το πιο δύσκολο επάγγελμα από όλα, αρκεί να το λειτουργείς, να μην το κάνεις διαδικαστικά.

Όλοι είχαμε λοιπόν έναν τέτοιο δάσκαλο στη ζωή μας· 

έναν άνθρωπο που δε μας μεταλαμπάδευσε απλά γνώσεις, μας έκανε και καλύτερους ανθρώπους, μας βοήθησε να ανακαλύψουμε τις κλίσεις μας, μας μάλωνε με βλέμματα κι όχι με φωνές ή τιμωρίες, μας έκανε να αγαπάμε το σχολείο ακόμα κι αν δεν ήμασταν καλοί μαθητές. 

Όχι, δεν είναι εύκολο, ας λένε εκείνοι που δεν ξέρουν. 

Ξέρεις γιατί; 

Επειδή η σπουδαιότητα του να είσαι εκπαιδευτικός είναι πως πλάθεις ζωές, πως έχεις στα χέρια σου το μέλλον· κι επειδή η δυσκολία του να είσαι εκπαιδευτικός είναι ακριβώς η ίδια.

Συντάκτης: Φρόσω Μαγκαφοπούλου

Επιμέλεια κειμένου: Πωλίνα Πανέρη

pillowfights

Το Χαμομηλάκι

Η Κυριακή των Αγίων Πάντων Το μνημείο του Αγνώστου Στρατιώτη της Ορθοδοξίας

Η Κυριακή των Αγίων Πάντων είναι η τελευταία Κυριακή του «Πεντηκοσταρίου». Με αυτήν τελειώνει ο κινητός κύκλος των εορτών που άρχισε από την Α΄Κυριακή του Τριωδίου (Τελώνου και Φαρισαίου). Η Κυριακή των Αγίων Πάντων είναι η σφραγίδα της εορταστικής αυτής περιόδου, που μας παρουσιάζει τους καρπούς του Αγίου Πνεύματος, τους Αγίους Πάντες. Είναι απόδειξη του έργου της Εκκλησίας και παρουσιάζει όσους αγαθά αγίασε το Πνεύμα το Άγιο στον κόσμο.

ΤΟ ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΤΗΣ ΕΟΡΤΗΣ: 

Η Εορτή των Αγίων Πάντων τους πρώτους αιώνες ήταν εορτή μόνο των Μαρτύρων. Το Τυπικό της Αγίας Σοφίας της Κωνσταντινουπόλεως κατά τον Ι' αιώνα, προβλέπει σύναξη και παννυχίδα στη Μεγάλη Εκκλησία, και στο ναό των Αγίων Μαρτύρων. Η εορτή ονομάζεται “των Αγίων Πάντων” και το συναξάρι επισημαίνει ότι κατ' αυτήν επιτελείται η μνήμη «των αγίων και καλλινίκων μαρτύρων των εν πάση τη οικουμένη κατά διαφόρους καιρούς μαρτυρησάντων υπέρ του ονόματος του Μεγάλου Θεού και Σωτήρος Ημών Ιησού Χριστού». Η Εορτή των Αγίων Πάντων θεσπίσθηκε επί Λέοντος του Σοφού.

Μετά το θάνατο της ευλαβούς συζύγου του Θεοφανούς, έκτισε ναό με σκοπό να τον τιμήσει στο όνομά της. Όταν ανακοίνωσε στην Εκκλησία το σκοπό του, του υποδείχθηκε ότι πρέπει να περάσει χρόνος για να αποκτήσει αυτή το «τίμιον και σεβάσμιον». Ο Βασιλεύς υποτάχθηκε και αφιέρωσε το ναό στη μνήμη και τιμή πάντων των Αγίων των απανταχού της γης.

ΓΙΑΤΙ ΚΑΘΙΕΡΩΘΗΚΕ Η ΕΟΡΤΗ: 

Έστω κι αν η εορτή ξεκίνησε για τους Αγίους Μάρτυρες και επεκτάθηκε στη συνέχεια για Πάντες τους Αγίους, οι Άγιοι Πατέρες θέσπισαν τη συλλογική αυτή εορτή για να μας δείξουν ότι κατεβαίνει το Άγιο Πνεύμα στον κόσμο και ανεβαίνει στον ουρανό ο χοϊκός άνθρωπος. Οι πριν αποξενωμένοι από το Θεό γίνονται “ένα” με αυτόν, έχοντας τη δυνατότητα να γίνουν Άγιοι. Και έτσι η ανθρωπότητα διά των Αγίων Πάντων αναπλήρωνει το πεπτωκός εκείνο τάγμα των Αγγέλων. 

Ακόμη, επειδή υπάρχουν πολλοί άγνωστοι και αφανείς άγιοι, γνωστοί στο Θεό, «νέφος μαρτύρων», αυτούς τους αγνώστους τιμά η Εκκλησία. Είναι, θα λέγαμε, το μνημείο του Αγνώστου Στρατιώτη της Ορθοδοξίας η παρούσα εορτή. Η εορτή καθιερώθηκε ακόμη διότι κρίθηκε επιβεβλημένο να συναθροισθούν όλοι οι γνωστοί και άγνωστοι Άγιοι σε μια κοινή εορτή για να υπογραμμισθεί μ' αυτόν τον τρόπο ότι όλοι μαζί αγωνίσθηκαν για ένα Χριστό, σε ένα κοινό στάδιο της αρετής και υπό ενός Τριαδικού Θεού στεφανώθηκαν και συνέστησαν την «μίαν Εκκλησίαν», προτρέποντας και εμάς να αγωνιστούμε με όλες μας τις δυνάμεις «τον ίσον αγώνα» με αυτούς, ώστε και εμείς να μπορέσουμε να συναριθμηθούμε μετά των Αγίων του. 

Τέλος η εορτή συνεστήθη ακόμη για τους “επιγενησομένους αγίους”, αυτούς δηλαδή που θα γίνουν στη συνέχεια άγιοι. Θα λέγαμε ότι η εορτή έχει και προληπτικό χαρακτήρα εφόσον υπάρχει η δυνατότητα να περιλαμβάνει κάθε πιστό του σήμερα και του αύριο.

ΕΠΙΛΟΓΙΚΑ: 

Μάρτυρες του Χριστού και Άγιοι δεν είναι μόνο εκείνοι που έχυσαν το αίμα τους για την πίστη του Χριστού. Μάρτυρες είναι όλοι όσοι αγωνίσθηκαν και αγωνίζονται τον αγώνα της Χριστιανικής ζωής με ακρίβεια και συνέπεια. Είναι αυτοί που αναδεικνύουν το μαρτύριο του πνεύματος, αυτοί που καθημερινά βιώνουν τη χαρμολύπη του λόγου του Σταυρού, αυτοί που σταυρώνουν τα πάθη τους και την κακία τους.

ΑΠΟΛΥΤΙΚΙΟ: 

Των εν όλω τω κόσμω Μαρτύρων σου, ως πορφύραν και βύσσον τα αίματα, η Εκκλησία σου στολισαμένη, δι' αυτών βοά σοι, Χριστέ ο Θεός. Tω λαώ σου τους οικτιρμούς σου κατάπεμψον, ειρήνην τη πολιτεία σου δώρησαι, και ταις ψυχαίς ημών το μέγα έλεος.

ΣΗΜΕΙΩΣΗ: 

Στην εικόνα της σύναξης των Αγίων Πάντων, το άνω τμήμα το καταλαμβάνει σε κυκλική διάταξη η δόξα του Χριστού στο κέντρο, και γύρω οι χοροί των δικαίων. Η Ετοιμασία του θρόνου βρίσκεται πάνω από τη δόξα και οι δύο προφήτες Δαβίδ και Σολομών γονατιστοί με ανοιχτά ειλητάρια. Κάτω εικονίζεται ο παράδεισος και οι προπάτορες Αβραάμ, Ισαάκ και Ιακώβ καθισμένοι σε θρόνους. Μεταξύ τους παρεμβάλλεται ο ληστής, ντυμένος μόνο με περίζωμα και κρατώντας το σταυρό. Δηλαδή, γυμνός από αρετές, αλλά πρώτος στο παράδεισο.

Κωνσταντίνου Αθ. Οικονόμου, δασκάλου

aktines

Το Χαμομηλάκι

Τρεις λέξεις με τις οποίες έχουμε τσακωθεί

Πώς γίνεται να τσακώνεται κάποιος με τις λέξεις; Μα, ο τρόπος αντανακλάται καθημερινώς στις αλληλεπιδράσεις με τους συνανθρώπους μας.

Σε ένα πρώτο στάδιο, να ξεκαθαρίσουμε πως αυτό που ακολουθεί δεν είναι κάποιο ψυχολογικό άρθρο, το οποίο επιχειρηματολογεί με αποδείξεις και αδιάψευστα στοιχεία εγκεκριμένα από την επιστήμη, αλλά πηγάζει από την εμπειρία και την παρατήρηση.
Εν ολίγοις γινόμαστε για λίγο “εμπειριστές” (με την πιο ελαφριά έννοια αυτής της λέξης, καθώς ο εμπειρισμός αποτελεί ολόκληρο κλάδο της Φιλοσοφίας, τον οποίο τυχαία ξεφυλλίσαμε, μυρίσαμε και διαβάσαμε κατά την διάρκεια των φοιτητικών μας ετών).
Οι “γνώσεις” μας, λοιπόν, προέρχονται από την εμπειρία η οποία αποκτάται μέσω των αισθήσεών μας. Τι συμβαίνει λοιπόν με κάποιες λέξεις και δεν λέμε να τις συμπαθήσουμε;
Με κάποιον τρόπο, λίγο-πολύ, αν όχι όλοι, τουλάχιστον μια μεγάλη μερίδα ανθρώπων έχουμε βρεθεί σε περιβάλλοντα που δεν μας ταίριαξαν ή συνεχίζουν να μη μας ταιριάζουν. Χωρίς να προβούμε σε άμετρες κριτικές χαρακτηρίζοντάς τα ως “άσχημα” ή “όμορφα”, προχωράμε απλώς σε κάποιες παρατηρήσεις οι οποίες μας οδηγούν και σε αντίστοιχα συμπεράσματα.

Με ποιες λέξεις έχουμε τσακωθεί;

“Κανείς δεν θα σου πει μπράβο”

Ενδεχομένως αυτή να ήταν η πρώτη έκφραση που άκουσα όταν απομακρύνθηκα από τις αυλές των σχολικών και πανεπιστημιακών περιβαλλόντων και γεμάτη αυτοπεποίθηση, αισιοδοξία και χαρά (σαν παγόνι που φουσκώνει από περηφάνια) μπήκα με το δεξί πόδι στον χώρο εργασίας.
Η επιβράβευση είναι κάτι που εισέπραξα μάλλον για τελευταία φορά από τις δασκάλες του δημοτικού, οι οποίες συνήθιζαν με κόκκινο στυλό να εκφράζουν γραπτώς το “μπράβο”, αλλά και λεκτικώς όταν κάποιος έλεγε το μάθημα της ιστορίας άριστα.

Η έννοια της επιβράβευσης με τα χρόνια άρχισε να εξασθενεί, μέχρι που εξαφανίστηκε, καθώς όντως ελάχιστοι είναι αυτοί που ξέρουν να λένε “μπράβο”, να αναγνωρίζουν την προσπάθεια και να γνωρίζουν τι σημαίνει η λέξη “κίνητρο”.
Η ενθάρρυνση άρχισε να γίνεται στην κυριολεξία ένα ατομικό συναίσθημα. Θα βρεθούν εδώ εκείνοι που θα πουν ότι ο μόνος που μπορεί να αναγνωρίσει την αξία που έχει κάποιος είναι τελικά... ο ίδιος του ο εαυτός. Ωστόσο, είναι περίεργο να είμαστε τσακωμένοι με τη λέξη “μπράβο” και ειδικά όταν χρειάζεται να την πούμε, εμείς απλώς να αδιαφορούμε.
Τα μέτρια λόγια καμιά φορά έως και τα αρνητικά, ενδεχομένως να αποφέρουν μέτριους καρπούς. Δεν αναζητούμε τα “μπράβο”, απλώς αναρωτιόμαστε γιατί δεν λέγονται συχνά και ειδικά όταν οι καρποί μίας προσπάθειας αναζωογονούν πολλά αμπέλια.

“Από τότε που βγήκε το συγγνώμη, χάθηκε το φιλότιμο”

Μάλλον η ανωτέρω έκφραση δεν έχει και τόσο μεγάλη ισχύ πια.
Η λέξη “συγγνώμη” δεν λέγεται δα και τόσο συχνά, όσο θα περίμενε κανείς. Οι τοίχοι άμυνας και μη αποδοχής ότι κάναμε λάθος, δεν επιτρέπουν σε πολλούς να ξεστομίσουν με το αυθεντικό συναίσθημα της μετάνοιας την λέξη “συγγνώμη”.

Photo by Phil King | CC BY-NC-ND 2.0

Δεν θα ήταν υπερβολή να πούμε, πως αρκετές αψιμαχίες -από τις πιο μικρές μέχρι τις πιο μεγάλες- στην πραγματικότητα δεν καταφέρνουν ποτέ να φτάσουν στο στάδιο της ειλικρινούς συναίνεσης, με τον μεν αλλά και τον δε να αντιλαμβάνονται “το λάθος”.
Και σε αυτήν την περίπτωση δεν παρακαλάμε για “συγγνώμες”, απλώς αναρωτιόμαστε γιατί είναι τόσο δύσκολο να ειπωθούν, όταν κινδυνεύουν να λήξουν ανθρώπινες σχέσεις και συνεργασίες.
Ενδεχομένως τελικά, η απουσία συγγνώμης σε τέτοιες σχέσεις, φιλικές, ερωτικές ή επαγγελματικές, να δείχνει ότι δεν ήταν καλό να ξεκινήσουν από την αρχή, αλλά όπως και να έχει η λέξη “συγγνώμη” και η έννοιά της, φαίνεται να μην έχουν χώρο στο λεξιλόγιό μας.
Μετά από τις διαφωνίες συνήθως “τα λέμε” με τους άλλους ή δεν “τα λέμε” ποτέ.

“Ένα ξέρω, ότι δεν ξέρω τίποτα”

“Ἓν οἶδα ὅτι ουδὲν οἶδα”. Μάλλον χρειάζεται να έχει κανείς πολλά κάκαλα για να πει αυτό που είπε ο Σωκράτης στην Απολογία του, να παραδεχτεί δηλαδή ότι οι γνώσεις του έχουν όρια (τι πιο φυσικό;!).
Δεν ήταν ούτε συνεχίζουν να είναι λίγες οι φορές που ακούω ανθρώπους να μην παραδέχονται ότι δεν γνωρίζουν κάτι, αξιώνοντας την ημιμάθεια ή την πλήρη αμάθεια σε γνώση και έγκυρη πληροφορία.

Για κάποιον μυστικό λόγο, το να πει κάποιος “δεν ξέρω” ή “δε γνωρίζω”, αυτομάτως για κάποιους εγκεφάλους θεωρείται ντροπής πράγμα.
Ειλικρινά, όμως, σε μια σφαίρα απόλυτης ειλικρίνειας, πώς είναι δυνατόν κάποιος άνθρωπος να γνωρίζει με απόλυτη εγκυρότητα και υπευθυνότητα τα πάντα, αναλαμβάνοντας με πραγματική ευθύνη την διεξαγωγή κάποιας εργασίας, ή ακόμη να προχωρά σε άμετρους χαρακτηρισμούς και κριτικές για μία κατάσταση ή για ανθρώπους, μένοντας απομακρυσμένος από προκαταλήψεις και προσωπικές πεποιθήσεις;
Γνώμες και απόψεις υπάρχουν πολλές, αλλά τα αληθινά “αγαθά κόποις κτώνται” και όχι από τύχη. Μάλλον.
Δεν είναι ότι θέλουμε σε ό,τι πούμε η απάντηση να είναι “δεν ξέρω”, αλλά καμιά φορά είναι καλό να παραδεχόμαστε ότι πραγματικά δεν γνωρίζουμε. Τουλάχιστον, όχι τα πάντα. Έτσι δεν είναι;

pathfinder.gr

Το Χαμομηλάκι

Απλοί Τρόποι για να Δώσετε Κίνητρο στο Παιδί σας- χωρίς να το δωροδοκήσετε

«Αν κάνεις τα μαθηματικά σου θα σου πάρω όποιο παιχνίδι θέλεις»
«Αν τελειώσεις την έκθεση θα φας παγωτό» είναι φράσεις που όλοι έχουμε ακούσει κάποια στιγμή ή που ίσως σε στιγμή απελπισίας έχουμε εκστομίσει.

Συχνά οι γονείς, που είναι κουρασμένοι και εκνευρισμένοι και έχουν χίλιες-δυο άλλες έγνοιες στο μυαλό τους και καθήκοντα στην καθημερινότητά τους, καταφεύγουν στη δωροδοκία προκειμένου να κάνουν το παιδί τους να τελειώσει κάτι που δε θέλει- συνήθως τα μαθήματα του σχολείου.
Μερικές φορές η δωροδοκία αυτή έχει αποτέλεσμα ή αποτελεί μια φυσική εξέλιξη της κατάστασης («θα τελειώσεις τα μαθήματα και μετά θα πάμε για πίτσα»), αλλά τις περισσότερες φορές αυτό δε λειτουργεί. Ο λόγος που η δωροδοκία δε λειτουργεί είναι είτε επειδή το παιδί βαριέται, είτε επειδή ο γονιός δεν μπορεί να την κρατήσει σε καθημερινή βάση και για πολλά πράγματα (πχ., για να κάνει το παιδί τα μαθήματα του σχολείου, να κάνει και τα αγγλικά, να μελετήσει και μουσική, κοκ).
Ακόμα χειρότερα, όταν οι γονείς τιμωρούν το παιδί τους («δε θα πας στο πάρτι αφού δεν πήρες καλό βαθμό») νομίζοντας ότι έτσι το παρακινούν, στην ουσία το μπλοκάρουν.
Το παιδί δεν αποκτάει εσωτερικά κίνητρα, αγάπη για μάθηση και διάθεση να ξεχωρίσει με πίεση. Μπορεί να αναγκαστεί να κάνει κάποια πράγματα, αλλά στην πρώτη ευκαιρία θα επαναστατήσει και θα τα παρατήσει όλα.
Να πώς μπορείτε να βοηθήσετε το παιδί σας να αποκτήσει κίνητρα:
1. Ζητήστε του να βάλει στόχους.
Ακόμα και τα μικρότερης ηλικίας παιδιά μπορούν με λίγη βοήθεια να βάλουν στόχους. Στην αρχή οι στόχοι θα πρέπει να είναι μικροί, μετρήσιμοι και εφικτοί στο άμεσο μέλλον. Για ένα παιδάκι πρώτης δημοτικού ένας στόχος είναι να φέρνει όλα τα τετράδια και τα βιβλία του στο σπίτι, ή να κάνει την ορθογραφία του χωρίς λάθος, ή κάτι που έχει νόημα για το παιδί.
Στη συνέχεια βάλτε λίγο μεγαλύτερους στόχους.
2. Βοηθήστε το παιδί σας να κάνει ένα πλάνο.
Το τμήμα του εγκεφάλου που εποπτεύει τις εκτελεστικές λειτουργίες της προσοχής, της οργάνωσης, της ικανότητας να κάνει κανείς σχέδια και να τα εκτελεί ωριμάζει πλήρως αρκετά αργότερα, μετά την εφηβεία. Έτσι, τα παιδιά και οι έφηβοι χρειάζεται να έχουν ένα σχέδιο δράσης και συγκεκριμένες στρατηγικές για να κατακτήσουν τους στόχους τους. Βοηθήστε το παιδί σας να καταφέρει αυτό ακριβώς! Έτσι, όταν ένα παιδί δηλώσει ότι θέλει να γίνει αστέρας του μπάσκετ, αντί να του πείτε ότι αυτό δε γίνεται, κλπ., κλπ., είναι προτιμότερο να το βοηθήσετε να δει τι χρειάζεται για να γίνει καλό στο άθλημα που διάλεξε, κάνοντας καθημερινή προπόνηση και ακολουθώντας ένα πρόγραμμα.
3. Γιορτάστε τις επιτυχίες του παιδιού σας.
Μη θεωρείτε δεδομένα όσα πάνε καλά και εστιάζετε μόνο στα αρνητικά και όσα χρειάζονται βελτίωση. Τα παιδιά μαθαίνουν και προκόβουν με την ενθάρρυνση και τη θετική ενίσχυση. Με άλλα λόγια, κάθε φορά που βλέπετε μια σωστή και επιθυμητή συμπεριφορά, γιορτάστε το! Επαινέστε το παιδί, τονίστε πόσο καλή ήταν η προσπάθειά του, κάντε τη σύνδεση ανάμεσα στον κόπο και χρόνο που κατέβαλλε για να πετύχει αυτό το αποτέλεσμα και δώστε του να καταλάβει ότι είναι ικανό.
4. Βάλτε μια δόση ανταγωνισμού.
Χωρίς να κάνετε συγκρίσεις με αδέρφια και φίλους, βάλτε μια δόση υγιειούς ανταγωνισμού στη ζωή του παιδιού. Ο ανταγωνισμός θα πρέπει να σχετίζεται με θετικό τρόπο με τις ικανότητες και τις επιδόσεις του παιδιού σας και όχι αρνητικά σχετικά με τις αδυναμίες του άλλου παιδιού με το οποίο ανταγωνίστηκε. Ο ανταγωνισμός και η ευγενής άμιλλα έχουν νόημα όταν μας βοηθάνε να γίνουμε καλύτεροι, όχι κατατροπώνοντας τον άλλον.
5. Ενθαρρύνετε το παιδί.
Πέστε με λόγια και δείξτε με πράξεις στο παιδί σας ότι πιστεύετε σε αυτό και τις ικανότητές του. Ενθαρρύνετέ το να πιστεύει στον εαυτό του και τις δυνάμεις του και να βλέπει περισσότερες λύσεις από προβλήματα. Βοηθήστε το παιδί σας να αντιμετωπίσει ρεαλιστικά τους φόβους του, να καταρρίψει όσους είναι αβάσιμοι. Διδάξτε στο παιδί την αξία της θετικής σκέψης και της συνεχιζόμενης προσπάθειας.
6. Δείξτε ενδιαφέρον.
Δείξτε ενδιαφέρον σε αυτά που αρέσουν στο παιδί σας ή είναι η κλίση του. Ακόμα και αν δε συμφωνείτε ή θεωρείτε ότι το παιδί σας θα πάρει άλλο δρόμο στη ζωή του, το να έχει ενδιαφέροντα και να ασχολείται με ποικίλες δραστηριότητες καλλιεργεί το μυαλό και την ψυχή του και του ανοίγει νέους ορίζοντες. Ζητήστε από το παιδί σας να σας μιλήσει για όσα το ενδιαφέρουν.

7. Βοηθήστε το παιδί σας να ανακαλύψει το πάθος του.
Ενθαρρύνετε το παιδί σας να ανακαλύψει τι του αρέσει, τι ‘μιλάει στην ψυχή του’ και αφήστε το να ασχοληθεί με αυτό. Μην κρίνετε εξαρχής ότι «του αρέσει να παίζει με τουβλάκια, τι βλακείες είναι αυτές, καλύτερα να ασχοληθεί με τα μαθήματά του», επειδή μια τέτοια ενασχόληση βρίσκεται στη βάση της μαθηματικής σκέψης και της δημιουργίας. Ακόμα και αν το παιδί σας δεν έχει κάποιο πάθος, η διαδικασία του να ασχοληθεί με διαφορετικά πράγματα θα το βοηθήσει να ανοίξει τους ορίζοντές του.
8. Διατηρήστε θετική στάση.
Διατηρήστε θετική και αισιόδοξη στάση σχετικά με την προσωπικότητα του παιδιού σας και τη μελλοντική του εξέλιξη. Ποτέ μη χαρακτηρίζεται αρνητικά το παιδί σας «είναι τεμπέλης», «είναι αργή», κλπ. γιατί τα παιδιά πιστεύουν αυτά που ακούνε και οι αρνητικές ταμπέλες που τους βάζετε γίνονται τελικά η πραγματικότητά τους.
9. Η επιρροή των συνομηλίκων.
Οι παρέες του παιδιού σας μπορεί να έχουν τόσο θετική, όσο και αρνητική επιρροή. Mη προσπαθείτε να προστατέψετε λοιπόν το παιδί σας από κάθε επιρροή από τους συνομήλικους, γιατί το να έχει ευγενική άμιλλα στα μαθήματα ή τα σπορ μπορεί να το βοηθήσει να γίνει ακόμα καλύτερο. Φυσικά θα πρέπει πάντα να έχετε το νου σας να δείτε ότι το παιδί σας στρεσάρεται υπερβολικά ή έχει κάποιο θέμα με τους συμμαθητές τους. Σε αυτή την περίπτωση ίσως χρειαστεί να λάβετε πιο δραστικά μέτρα και να κόψετε την κακή επιρροή.
10. Δείξτε ενθουσιασμό.
Δείξτε ενθουσιασμό στο παιδί σας, υιοθετήστε μια ανοιχτή στάση ζωής, με αγάπη προς τη μάθηση, την εξερεύνηση και τη βελτίωση. Δείξτε ενθουσιασμό για το τι είδους άνθρωπος είναι το παιδί σας και γι’ αυτά που το ενδιαφέρουν. Παρακινήστε το να βρίσκει θετικά και ευχάριστα γύρω του και μαζί δημιουργήστε θετική διάθεση και ενέργεια.

Συγγραφέας Λίζα Βάρβογλη
iator.gr

Το Χαμομηλάκι

Έχετε «αδυναμία» σε κάποιο απ' τα παιδιά σας; Αυτό δεν είναι ανώδυνο για τα «ριγμένα» παιδιά. When Parents Have a Favorite Child

Εσείς σε ποιο παιδί σας έχετε αδυναμία;

When Parents Have a Favorite Child

Αν ρωτήσετε τους γονείς που έχουν περισσότερα από ένα παιδιά, θα σας απαντήσουν ότι «τα αγαπούν όλα το ίδιο», ότι «δεν ξεχωρίζουν κανένα» και μάλιστα για να δώσουν μεγαλύτερη έμφαση στα λεγόμενά τους μπορεί να αναφέρουν και τη γνώστη ατάκα για τα δάχτυλα του χεριού.

Κι όμως η αλήθεια είναι ότι στις περισσότερες μεγάλες οικογένειες οι γονείς δείχνουν μια ιδιαίτερη προτίμηση σε κάποιο παιδί, όσο κι αν οι ίδιοι αρνούνται να το παραδεχτούν. Με απλά λόγια υπάρχει ένα παιδί στο οποίο κάνουν περισσότερα χατίρια, επαινούν και επιβραβεύουν περισσότερο, συγχωρούν ευκολότερα τις όποιες αταξίες του και γενικά του δείχνουν με διάφορους τρόπους την εύνοιά τους.

Φυσικά αυτό δε σημαίνει ότι δεν αγαπούν, δε νοιάζονται και δε φροντίζουν για τα άλλα τους παιδιά και τις ανάγκες τους. Μπορεί μάλιστα να μην καταλαβαίνουν καν ότι μεροληπτούν, όσο κι αν η συμπεριφορά τους είναι ολοφάνερη.

Συνήθως τα παιδιά στα οποία οι γονείς δείχνουν αδυναμία είναι τα πρωτότοκα ή τα στερνοπούλια, τα πιο εξωστρεφή και χαδιάρικα ή τα παιδιά που αντιμετωπίζουν κάποιο πρόβλημα υγείας. Επίσης οι γονείς τείνουν να ξεχωρίζουν τα παιδιά του αντιθέτου φύλου, δηλαδή οι μανούλες τους γιους και οι μπαμπάδες τις κόρες τους.

Ωστόσο αυτή η συμπεριφορά δεν είναι ανώδυνη και μάλιστα μπορεί να προκαλέσει πολλά προβλήματα τόσο στα ευνοούμενα παιδιά, όσο και στα «ριγμένα», γι’ αυτό καλό θα είναι να την αποβάλλετε. 

Ειδικότερα:

• Τα παιδιά που νιώθουν ότι τα αγαπούν λιγότερο από τα αδέρφια τους, έχουν περισσότερες πιθανότητες να εμφανίσουν άγχος, χαμηλή αυτοεκτίμηση ή ακόμα και κατάθλιψη.
• Επίσης αισθάνονται ζήλια, θυμό και γενικά αρνητικά συναισθήματα για το «τυχερό» αδελφάκι, με αποτέλεσμα τα αδέρφια να έχουν προβληματική σχέση και να μη δένονται όπως πρέπει.
• Το ευνοούμενο παιδί πολύ συχνά αντιμετωπίζει προβλήματα στις συναναστροφές του εκτός σπιτιού, αφού έχει μεγαλώσει με την εντύπωση ότι αποτελεί κάτι το εξαιρετικό.

mother.gr