6 Νοεμβρίου του 1961: Η φονική πλημμύρα στην Αθήνα

Μία από τις πιο τραγικές και καταστροφικές στιγμές της έζησε η Αθήνα τη νύχτα της 5ης προς την 6η Νοεμβρίου του 1961. Μια άγρια και παρατεταμένη νεροποντή, που ξέσπασε λίγο πριν από τα μεσάνυχτα, προκάλεσε έντονα πλημμυρικά φαινόμενα, που στοίχισαν τη ζωή σε 43 ανθρώπους, ενώ οι καταστροφές ήταν ανυπολόγιστες.

Η καταστροφική πλημμύρα συνέβη δύο ημέρες μετά την ορκωμοσία της νέας κυβέρνησης του Κωνσταντίνου Γ. Καραμανλή και μία βδομάδα μετά τις βουλευτικές εκλογές της 29ης Οκτωβρίου 1961, στις οποίες θριάμβευσε η ΕΡΕ, αλλά έμειναν στην ιστορία ως «εκλογές βίας και νοθείας». Ήδη, ο αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης, Γεώργιος Παπανδρέου, είχε αμφισβητήσει τη νομιμότητά της και προετοίμαζε το έδαφος για τον «ανένδοτο αγώνα».

Κι ενώ αυτό ήταν το πολιτικό κλίμα της εποχής, γύρω στις 11:30 το βράδυ της 5ης Νοεμβρίου άνοιξαν οι κρουνοί του ουρανού και μέσα σ' ένα τρίωρο η Αθήνα είχε μεταβληθεί σε μια απέραντη λιμνοθάλασσα. 

Τεράστιοι όγκοι νερού των ποταμών Κηφισού και Ιλισσού είχαν κατακλύσει τις Δυτικές και Βορειοδυτικές χαμηλές περιοχές της πρωτεύουσας. Τεράστιες ζημιές προκλήθηκαν στις περιοχές Μπουρνάζι, Νέα Λιόσια, Νέα Σφαγεία (Ταύρος), Θησείο, Αιγάλεω, Μοσχάτο, Νέο Φάληρο, Νίκαια και Άγιος Ιωάννης Ρέντη. Στην οδό Πειραιώς το ύψος του νερού έφθασε τα δύο μέτρα και προκάλεσε την καταστροφή μιας γέφυρας. Στο κέντρο της Αθήνας πολλοί δρόμοι μεταβλήθηκαν σε ορμητικούς χειμάρρους, όπως η Σίνα, η Ομήρου, η Βουκουρεστίου, η Πατησίων, η Αλεξάνδρας και η Συγγρού.

Το αποτέλεσμα της θεομηνίας αυτής ήταν να πνιγούν 43 άνθρωποι, να τραυματισθούν γύρω στους 300, να καταρρεύσουν 400 σπίτια, να πλημμυρίσουν πάνω από 4.000 οικήματα και να μείνουν άστεγες πάνω από 500 οικογένειες. Ιδιαίτερα επλήγησαν οι λαϊκές συνοικίες και οι φτωχογειτονιές της λεγόμενης «Δυτικής Όχθης» (Μπουρνάζι, Ανθούπολη, Νέα Λιόσια), όπου καταμετρήθηκαν και τα περισσότερα θύματα. Σύμφωνα με το Υπουργείο Συγκοινωνιών και Δημοσίων Έργων, οι υλικές ζημίες που προκλήθηκαν ήταν οι μεγαλύτερες της τελευταίας πεντηκονταετίας.

Πηγή: sansimera
Φιλοξενία: Το Χαμομηλάκι

«Όταν μεγαλώσω, θέλω να γίνω... παιδί»

Συζήτηση με ένα μικρό παιδί

– «Τι θα ήθελες να γίνεις όταν μεγαλώσεις;» 

– «Μα φυσικά, και θα ήθελα να γίνω παιδί!»

Κάπως έτσι, ξεκινάει η συζήτηση με ένα μικρό παιδάκι, σε ένα παγκάκι στην παιδική χαρά της γειτονιάς μου.

Με εντυπωσιάζει η απάντησή του και θέλω να μάθω το γιατί. Οπότε, προσπαθώ να τραβήξω την προσοχή του από τα αυτοκινητάκια και τα στρατιωτάκια του και τον ρωτώ γιατί.

Και όπως όλα τα παιδιά, έτσι και ο συνομιλητής μου, απορεί με την χαζή ερώτησή μου και αφού κάνει μία γκριμάτσα του τύπου, είναι απλό αλλά θα σου απαντήσω γιατί ανήκεις στους «μεγάλους», μου δίνει την πιο ειλικρινή απάντηση του: 

«Οι μεγάλοι δημιουργούν προβλήματα, δεν γελάνε και δεν παίζουν ποτέ, γι' αυτό και θέλω να μείνω παιδί.»

Πάντα με εντυπωσίαζαν οι κουβέντες με τα παιδιά, μαθαίνεις και ακούς πράγματα που δεν ήξερες ή δεν περίμενες να ακούσεις ποτέ. Σκέφτονται και λειτουργούν τόσο διαφορετικά, απαντούν ευθέως και τόσο άμεσα σε αυτά που τα ρωτάς και βλέπουν τόσο απλά κάποια πράγματα, που αναρωτιέμαι πραγματικά μήπως είναι πιο ώριμα από εμάς τους "μεγάλους". 

Πόσο δίκιο έχεις μικρέ μου φίλε, σκέφτομαι και συνεχίζω να τον παρατηρώ να παίζει ανέμελος, πότε με τα παιχνίδια του, άλλοτε με τις κούνιες και κυρίως με τα χαλίκια.

    Ένας μικρός ξέγνοιαστος ανθρωπάκος, που λέει ό,τι σκέφτεται, κάνει ό,τι θέλει, και γελάει δυνατά, χωρίς φόβο. Νιώθω μία μικρή ζήλια, μία ζήλια για την ηρεμία και την χαρά του. Θα μου πείτε παράλογο, αλλά εγώ πολύ θα ήθελα να γυρίσω πίσω, ή να μπω στην θέση του, και να έχω μερικές στιγμές ανεμελιάς. Επίσης θα μου πείτε, έτσι είναι οι άνθρωποι, θέλουν αυτό που οι άλλοι έχουν, μα αυτό που έχει το μικρό μου φιλαράκι είναι ευτυχία, πραγματική ευτυχία.

    Βλέπω τον μικρό μου φίλο να παίζει και να χαμογελά, να χαίρεται τον ελεύθερο χρόνο του και συνειδητοποιώ, πως έχει περάσει πολύς καιρός από τότε που έχω να ζήσω μία ανέμελη Κυριακή, μία ξένοιαστη βόλτα, ένα περίπατο, μία εκδρομή, ένα ταξίδι, να παίξω ένα επιτραπέζιο με φίλους, να κάνω μια κουβέντα με κολλητούς χωρίς να κοιτάμε το ρολόι. Πόσο μας έχουν λείψει, όλα αυτά;

Τρέχουμε όλη μέρα, δουλεύουμε ασταμάτητα, δεν βρίσκουμε χρόνο για φίλους και οικογένεια, χανόμαστε με παλιούς συναδέλφους, δημιουργούμε αποστάσεις με συντρόφους και γιατί όλα αυτά; Μα φυσικά, γιατί μεγαλώνουμε και θεωρούμε πως δεν είναι σημαντικά, επειδή πρέπει να έχουμε περισσότερα χρήματα, περισσότερες ανέσεις, καλύτερο κινητό, καινούργιο αυτοκίνητο, μεγαλύτερο σπίτι κι εξοχικό.

Και τι καταφέρνουμε τελικά; 

    Να χάνουμε ανθρώπους, να μην ζούμε, να μην χαμογελάμε, να μην έχουμε αναμνήσεις, να μην είμαστε ευτυχισμένοι, να μην κάνουμε ταξίδια, να μην κάνουμε πικνίκ στο βουνό, να μην πηγαίνουμε βόλτα στην παραλία, να μην κάνουμε φίλους, να μην έχουμε γνωστούς, να μην έχουμε κάποιον να μοιραστούμε αυτά που αποκτήσαμε και να νιώθουμε μόνοι. Καταφέρνουμε να δημιουργούμε απόσταση από οτιδήποτε μπορεί να μας κάνει ευτυχισμένους, και σίγουρα τα υλικά αγαθά δεν προσφέρουν πληρότητα και ευτυχία, παρά μόνο προσωρινή ευχαρίστηση.

Συνεχίζω να παρατηρώ αυτό το μικρό πλασματάκι, καθώς κάνει καινούργιους φίλους. Πόσο εύκολα έγινε φίλος με τα άλλα αγοράκια, και άμεσα μετέφεραν το παιχνίδι τους στην τραμπάλα, χωρίς πολλά λόγια και σκέψεις. Είπαν τα ονόματα τους και αμέσως το παιχνίδι ξεκίνησε, τόσο απλά και τόσο εύκολα, καθώς εμείς οι ώριμοι και σοβαροί “μεγάλοι” ψάχνουμε λόγους και δικαιολογίες για να μιλήσουμε με έναν άνθρωπο.

    Περιμένουμε να μας πλησιάσουν οι άλλοι, να μας ρωτήσουν αν θέλουμε παρέα, να μας προτείνουν μια βόλτα, έναν καφέ, ποτό ή σινεμά, να κάνουν έστω μία κίνηση. Θαυμάζω την επικοινωνία και την αμεσότητα τους, την λαχτάρα τους για παιχνίδι και επικοινωνία, χαίρομαι με την ευτυχία τους, αν και την ζηλεύω λιγάκι και αποφασίζω να ακολουθήσω το παράδειγμα τους.

Αφήνω το παγκάκι και τους πλησιάζω. Ρωτάω τα ονόματα τους και τους ζητάω να παίξω μαζί τους. Με κοιτάζουν λιγάκι περίεργα, κοιτάζονται μεταξύ τους και αποφασίζουν αστραπιαία, πως τους αρέσει η ιδέα. Σίγουρα όμως, βοήθησε η γνωριμία με τον μικρό ανθρωπάκι, με ήξερε από πριν και με είπε «μεγάλη φίλη» του.

    Οπότε το παιχνίδι αρχίζει, όπως και τα γέλια και τα πειράγματα. Πόσο μου είχαν λείψει τα παιδικά παιχνίδια, τα αυτοκινητάκια, οι κούνιες και ή τραμπάλα; Διασκέδασα τόσο πολύ. Μακάρι να μπορούσα να έπαιζα και με τους φίλους μου, αλλά σίγουρα έχουν δουλειά ή είναι κουρασμένοι. Τι κρίμα, που δεν έγινα παιδί!

enallaktikidrasi

Αυτά που θέλουμε...

Φιλοξενία: Το Χαμομηλάκι

Η Πορφύρα και η Βύσσος - Το χρώμα των βασιλιάδων και το «μετάξι της θάλασσας»

Ἄνθρωπος δέ τις ἦν πλούσιος, καὶ ἐνεδιδύσκετο πορφύραν καὶ βύσσον...

Για την Πορφύρα όλο και κάτι γνώριζα. 

Σε κάποιες κοινωνίες απαγορευόταν διά νόμου να το φορέσει ένας κοινός θνητός

Οι δεσμοί του μοβ-πορφυρού χρώματος με τους βασιλιάδες και τις βασίλισσες χρονολογούνται από τον αρχαίο κόσμο, όπου οι αποχρώσεις του μοβ προορίζονταν αποκλειστικά και μόνο για την ανώτερη τάξη.

    Ο Πέρσης βασιλιάς Κύρος χρησιμοποιούσε ως βασιλική στολή έναν χιτώνα σε μοβ χρώμα, ενώ κάποιοι από τους Ρωμαίους αυτοκράτορες απαγόρευαν στους πολίτες να φορούν μοβ ρούχα επί ποινή θανάτου. Το μοβ-πορφυρό χρώμα ήταν ιδιαίτερα σεβαστό στη Βυζαντινή αυτοκρατορία όπου οι αυτοκράτορες φορούσαν μοβ χιτώνες, υπέγραφαν διατάγματα με τη μοβ μελάνη και τα παιδιά τους λεγόταν χαρακτηριστικά πως «γεννήθηκαν μέσα στα μοβ».

Ο λόγος που το μοβ χρώμα είχε βασιλική φήμη, ήταν θέμα προσφοράς και ζήτησης. Για πολλούς αιώνες η μοβ βαφή βρισκόταν μόνο στην αρχαία φοινικική πόλη της Τύρου, εκεί που σήμερα βρίσκεται ο σύγχρονος Λίβανος. Η «πορφύρα της Τύρου» προήλθε από ένα είδος θαλάσσιου κοχυλιού-σαλιγκαριού, που σήμερα είναι γνωστό με την επιστημονική ονομασία Bolinus brandaris και ήταν τόσο εξαιρετικά σπάνιο που άξιζε το βάρος του σε χρυσό. 

    Για να μαζέψουν την χρωστική από το συγκεκριμένο κοχύλι οι ειδικοί έπρεπε να ανοίξουν το κέλυφός του, να βγάλουν την βλέννα του και να την αφήσουν στο φως του ήλιου για ένα συγκεκριμένο χρονικό διάστημα. Χρειάζονταν περίπου 9.000 όστρακα για να δώσουν μόλις ένα γραμμάριο βαφής, αλλά το αποτέλεσμα ήταν μια ζωντανή και σταθερή απόχρωση του μοβ-πορφυρού (βαθυκόκκινο) χρώματος. 

Τα ρούχα από αυτή την χρωστική αυτή ήταν πολυδάπανα, ένα κιλό μωβ μαλλί κόστιζε περισσότερο απ’ ό,τι κέρδιζε η πλειοψηφία των ανθρώπων σε ένα χρόνο και ως εκ τούτου έγινε το σήμα κατατεθέν των πλούσιων και ισχυρών.

Για την Βύσσο ομολογώ ότι δεν είχα ιδέα

Άλλο η Βύσσος και άλλο ο βυσσός, που είναι ο βυθός (εξ ου και η άβυσσος)

Για την Βύσσο λοιπόν:
Βύσσος (Ζωολ.). Θύσανος λεπτών νηματίων που εκφύεται από τον λεγόμενο πόδα ορισμένων δίθυρων μαλακίων, όπως από τα γένη Anomia, Mytilus (το κοινό μύδι), Pinna, Venerupis κ.ά. Χρησιμεύει για τη στερεή προσκόλληση των μαλακίων αυτών σε βράχους, πέτρες, υδρόβια φυτά και άλλα στερεά υποστρώματα μέσα στο υδάτινο περιβάλλον ή για την προστασία τους (π.χ. στο μύδι). 

Η βύσσος εκκρίνεται από έναν ειδικό αδένα που ονομάζεται αδένας της βύσσου, ή βυσσογόνος αδένας· αρχικά είναι ένα μυξώδες υγρό που ύστερα από λίγο σκληραίνει και σχηματίζει ανθεκτικά μεταξώδη νήματα (Pinna) ή, σε μερικές περιπτώσεις, ασβεστοποιείται (Anomia). Τα μεταξώδη νήματα των μαλακίων του γένους Pinna ονομάζονται επίσης μετάξι της θάλασσας και χρησιμοποιούνται για την κατασκευή αραχνοΰφαντων υφασμάτων.

ygeiaonline

Η βύσσος φτιάχνεται από ένα υγρό που εκκρίνει η πίνα και στην αρχαιότητα ήταν η εκλεκτότερη υφαντική ύλη. Μόνο ένα άτομο εξακολουθεί να τη συλλέγει, να τη γνέθει και να την κάνει να λάμπει σαν χρυσός. 

Όλοι γνωρίζουμε πως το μετάξι, μία από τις πολυτιμότερες κλωστικές ίνες ζωικής προέλευσης, παράγεται από την κάμπια του μεταξοσκώληκα όταν φτιάχνει το κουκούλι της. Υπάρχει όμως και ένας άλλος, εξαιρετικά σπάνιος, τύπος μεταξιού, γνωστός ως «μετάξι της θάλασσας» ή βύσσος, ο οποίος φτιάχνεται από ένα υγρό που εκκρίνει η πίνα (Pinna Nobilis), ένα όστρακο που μοιάζει με τεράστιο μύδι.

Για τους αρχαίους Αιγυπτίους, τους αρχαίους Έλληνες και τους Ρωμαίους η βύσσος ήταν η εκλεκτότερη υφαντική ύλη, κυρίως εξαιτίας της ιδιότητάς της να λάμπει στον ήλιο. Σύμφωνα με το BBC, σήμερα είναι πολύ πιθανόν να έχει απομείνει μόλις ένα άτομο το οποίο μπορεί και εξακολουθεί να συλλέγει τη βύσσο, να τη γνέθει και να την κάνει να λάμπει σαν χρυσός: η Chiara Vigo από το Sant’Antioco, ένα νησί στο νοτιοδυτικό άκρο της Σαρδηνίας.

Chiara Vigo: The last woman who makes sea silk

    Κάθε άνοιξη εκείνη καταδύεται στα αστραφτερά νερά που περιβάλλουν το νησί της με στόχο να εντοπίσει τις πίνες που ζουν και αναπτύσσονται στην περιοχή και να αποσπάσει το (σκληροποιημένο έπειτα από κάποιο διάστημα) υγρό που εκκρίνουν. 

Συνήθως επιλέγει τις πρώτες πρωινές ώρες, ενώ πάντα συνοδεύεται από μέλη της ιταλικής Ακτοφυλακής καθώς η πίνα είναι προστατευόμενο είδος. Για να μπορέσει να συλλέξει γύρω στα 200 γραμμάρια βύσσου η Κιάρα Βίγκο πραγματοποιεί ως και 400 καταδύσεις!

    Στη συνέχεια αρχίζει να την υφαίνει, όχι όμως για να την πουλήσει αλλά για να τη χαρίσει σε όλους όσοι τη χρειάζονται, “σε απόκληρους, σε φτωχούς, σε ανθρώπους που βρίσκονται σε ανάγκη”, προσδιορίζοντας ότι προσφέρει τα υφάσματα που υφαίνει με το «μετάξι της θάλασσας» και σε νιόπαντρα ζευγάρια ή σε γυναίκες που επιθυμούν να αποκτήσουν παιδί καθώς θεωρείται πως το σπάνιο αυτό υλικό, πέρα από καλή τύχη, φέρνει και γονιμότητα.

patrasevents

Μετά απ' όλα αυτά ήρθε στο νου μου ο 103ος Ψαλμὸς του Δαυίδ
«ὡς ἐμεγαλύνθη τὰ ἔργα σου, Κύριε· πάντα ἐν σοφίᾳ ἐποίησας»

Γαζία: Το άρωμα των παιδικών μου χρόνων

Νόμιζα ότι ήταν δική μου υπόθεση αυτός ο συσχετισμός της γαζίας με τα περασμένα. 

Έζησα τα παιδικά μου χρόνια στην Αθήνα με τις αυλές και τα νεοκλασικά σπίτια με τους μικρούς κήπους. Στο κέντρο τα σπίτια ήταν διώροφα και πολλά είχαν μαρμάρινες σκάλες στην είσοδο με συμμετρικές φοινικιές δεξιά κι αριστερά. 

Στις γειτονιές τα σπίτια ήταν συνήθως μονώροφα και οι κήποι είχαν δέντρα ανάλογης κλίμακας… νεραντζιές, μουσμουλιές, πιπεριές και γαζίες. 

Την άνοιξη η Αθήνα μύριζε άνθος νεραντζιάς και το φθινόπωρο γαζίας.

.......................

Η γαζία είναι ένα είδος ακακίας που συγγενεύει στενά με τη μιμόζα. Το επιστημονικό της όνομα είναι Acacia farnesiana ή Vachelia farnesiana. 
Το λουλούδι της, γνωστό ως Cassie (από το acacia), χρησιμοποιείται πολύ στην αρωματοποιία αλλά σπάνια σε πρωταγωνιστικό ρόλο. Πρωταγωνιστεί μόνο σ’ ένα άρωμα του μετρ αρωματουργού Dominique Ropion για τη σειρά Frederic Malle, το Une fleur de cassie. Είναι από τα αρώματα εκείνα που συνεργούν έντονα με τη χημεία του κάθε σώματος, έτσι ή το λατρεύεις ή το μισείς. 
.............................
Έχω φυτέψει τρία δέντρα στον κήπο μου και τώρα με τις γλυκές φθινοπωρινές μέρες πλημμυρίζουν τον τόπο με το μυστηριώδες αυτό άρωμα του ήλιου, του μυστηρίου, της νοσταλγίας και… της τρυφερότητας και της αγάπης της μητέρας μου.

της Καλής Δοξιάδη 

bostanistas.gr

από το Πράσινο χαμομηλάκι