Showing posts with label Καθαρή Δευτέρα. Show all posts
Showing posts with label Καθαρή Δευτέρα. Show all posts

Friday, 15 March 2024

Σπιτική λαγάνα - Η προπύρα

Σαν φούρνιζαν οι παλιές μανάδες,
τελευταία έβαζαν στο φούρνο την προπύρα
που την άφηναν έξω-έξω, κοντά στην πόρτα του φούρνου.

ΠΡΟΠΥΡΑ

Αρχαία ελληνική συνταγή ψωμιού που φτιάχνεται
στις Σπέτσες! Ιδιαίτερη γεύση και νοστιμιά
από γλυκάνισο και πιπέρι
Η προπύρα ήταν σχεδόν ίδια με τη σημερινή λαγάνα που τρώμε κάθε Καθαρή Δευτέρα.
Μυρωδάτη Σπιτική Λαγάνα
Ετοιμαζόταν πολύ πιο γρήγορα απ' τα άλλα ψωμιά και τρωγόταν ζεστή. Στα παιδιά άρεσε πολύ με τουλουμοτύρι, σαν πρωινό φαγητό.

Το σπίτι όλο μοσχοβόλαγε 
απ' τ΄ αχνιστό ψωμί,
και στο μυαλό 
και στην καρδιά 
οι αναμνήσεις από τις ευωδιές του σπιτικού 
ανεξίτηλα καταγράφονταν.
.
Σπιτική λαγάνα λοιπόν.
.
Πανεύκολη στο πλάσιμο και στο ψήσιμο.
Λίγα τα υλικά, φτηνά, αλλά πλούσιο και γευστικό το αποτέλεσμα
  • αλευράκι ένα κιλό, για τις χρήσεις όλες
  • νερό, δυο ποτήρια ζεστό, όχι να καίει
  • μαγιά, ένα φακελάκι
  • σουσάμι και αλατάκι
Ζεσταίνουμε σε ένα κατσαρολάκι τα 2 ποτήρια το νερό. 
Σε ένα μπολ βάζουμε το αλεύρι και ανοίγουμε στο κέντρο μια γουβίτσα. 
Εκεί μέσα ρίχνουμε το αλάτι. 
Γεμίζουμε μισό ποτήρι με το νερό που έχουμε ζεστάνει και εκεί μέσα διαλύουμε καλά τη μαγιά. 
Ρίχνουμε αυτό το νερό στο μπωλ κι αρχίζουμε να ζυμώνουμε προσθέτοντας όσο νερό χρειαστεί, ώστε η ζύμη μας να μην κολλά στα χέρια μας αλλά ούτε και να είναι πολύ σφιχτή. 
Χωρίζουμε σε κομμάτια (ανάλογα με το μέγεθος του ταψιού που έχουμε) τη ζύμη και ανοίγουμε το κάθε ένα με τον πλάστη σε σχήμα λαγάνας. 
Βάζουμε τις λαγάνες στα ταψιά και τα τυλίγουμε με κουβέρτες. 
Όταν διπλασιαστεί ο όγκος τους, τις πατάμε με τα δάχτυλά μας να κάνουν γουβίτσες και τις τρυπάμε που και που με ένα πιρούνι. 
Κατόπιν με ένα πινέλο τις αλείφουμε με νερό και τις πασπαλίζουμε με το σουσάμι. 
Ψήνουμε στους 200 βαθμούς για περίπου 20 λεπτά.
 
Καλή επιτυχία!!
Και καλή μας όρεξη!!

Thursday, 23 February 2023

Λαγάνα παραδοσιακή, εύκολη και τραγανή!

Η πιο νόστιμη και παραδοσιακή λαγάνα είναι έτοιμη να την απολαύσετε χωρίς μίξερ και πλάστη και χωρίς κόπο!
Υλικά 

Για την ζύμη
400 γραμμάρια αλεύρι γ.ο.χ
9 γραμμάρια ξηρή μαγιά
1 κτγ ζάχαρη

250 
γραμμάρια νερό
1 κτγ αλάτι
2 κτσ ταχίνι

Για το ταψί
Λίγο ελαιόλαδο
Σουσάμι

Για το άλειμμα
1 κουταλιά της σούπας μέλι
Λίγο νερό

Για το πασπάλισμα
Μπόλικο σουσάμι

Εκτέλεση
  • Σε ένα μπολ ρίχνουμε το νερό, την ξηρή μαγιά, τη ζάχαρη και ανακατεύουμε με ένα σύρμα για 1 λεπτό.
  • Προσθέτουμε το ταχίνι και συνεχίζουμε να ανακατεύουμε.
  • Προσθέτουμε το αλεύρι σταδιακά και ρίχνουμε ενδιάμεσα και το αλάτι.
  • Ανακατεύουμε μέχρι να έχουμε μια εύπλαστη ζύμη.
  • Σκεπάζουμε το μπολ χωρίς να εφάπτεται με την ζύμη με μεμβράνη .
  • Ανάβουμε τον φούρνο για 1 λεπτό στις αντιστάσεις στους 50 c
  • Κλείνουμε τον φούρνο και βάζουμε μέσα την ζύμη να ξεκουραστεί για 1 ώρα.
  • Ανοίγουμε την ζύμη με τα χέρια μας και την κάνουμε λεπτή σε πάχος.
  • Σε ένα ταψί με λαδόκολλα αλείφουμε ελαιόλαδο και πασπαλίζουμε με σουσάμι.
  • Βάζουμε μέσα την ζύμη που έχουμε ανοίξει, την σκεπάζουμε και την αφήνουμε να ξεκουραστεί για 1/2 ώρα.
  • Σε ένα μπολάκι βάζουμε το μέλι μαζί με λίγο νερό και ανακατεύουμε μέχρι να διαλυθεί το μέλι.
  • Αλείφουμε όλη την επιφάνεια της ζύμης και με τα δάχτυλά μας κάνουμε βαθουλώματα σε όλη την επιφάνεια.
  • Πασπαλίζουμε με μπόλικο σουσάμι και ψήνουμε σε προθερμασμένο φούρνο στον αέρα 20 λεπτά στους 180 c.
Καλή σας επιτυχία!!
Φιλοξενία: Το Χαμομηλάκι

Sunday, 10 March 2019

Καλά Κούλουμα !

Κ α λ ά Κ ο ύ λ ο υμ α !

Με την ονομασία Κούλουμα χαρακτηρίζεται ο υπαίθριος πανηγυρισμός της Καθαράς Δευτέρας.

Δεν έχει εξακριβωθεί η αρχαία προέλευση της εορτής αυτής, που αποτελεί θρησκευτική εορτή κατά την οποία εορτάζεται η αμέσως μετά την Αποκριά έναρξη της Τεσσαρακοστής. Οι εορτάζοντες τα Κούλουμα τρώνε άζυμο άρτο (λαγάνα), ενώ καταναλώνουν κυρίως νηστίσιμα φαγητά, τα λεγόμενα σαρακοστιανά όπως π.χ. ταραμά, ταραμοσαλάτα, θαλασσινά, ελιές, κρεμμύδια, διάφορα λαχανικά, χαλβά κ.ά.

Γενικά: Η γιορτή αυτή είναι πανελλήνια και κατ' άλλους έχει αθηναϊκή καταγωγή, ενώ κατ' άλλους βυζαντινή. Στην Κωνσταντινούπολη εορταζόταν έντονα από πλήθος κόσμου που συνέρρεε σε έναν από τους επτά λόφους της πόλης και συγκεκριμένα σ' εκείνον του ελληνικότατου οικισμού των «Ταταούλων».

Στην Αθήνα, από πολλές δεκαετίες προ του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου, τα Κούλουμα εορτάζονταν στις πλαγιές του λόφου του Φιλοπάππου, όπου οι Αθηναίοι τρωγόπιναν καθισμένοι στους βράχους από το μεσημέρι μέχρι τη δύση του ήλιου. Οι περισσότεροι χόρευαν υπό τους ήχους πλανόδιων μουσικών, κατά παρέες, είτε δημοτικούς είτε λαϊκούς χορούς υπό τους ήχους λατέρνας.

Το σούρουπο όλοι οι Ρουμελιώτες γαλατάδες της Αθήνας έστηναν λαμπρό χορό - κυρίως τσάμικο - γύρω από τους στύλους του Ολυμπίου Διός παρουσία των Βασιλέων και πλήθους κόσμου.

Σήμερα, τα Κούλουμα εορτάζονται σχεδόν σε όλες τις πόλεις της Ελλάδας μαζί με το κύριο της ημέρας έθιμο του πετάγματος του χαρταετού. Ειδικότερα στην Αθήνα, με την ιστορική συνέχεια της παρουσίας του ανώτατου άρχοντα, τονίζεται ιδιαίτερα η λαογραφική αξία του εθίμου αυτού στο Λόφο του Φιλοπάππου.

Ετυμολογία: Για την ετυμολογία του ονόματος που παραμένει άγνωστη, όπως και η αρχή του εορτασμού, υπάρχουν πολλές απόψεις. Κατά μερικούς προήλθε από τον αναγραμματισμό της λατινικής λέξης cumulus που σημαίνει σωρός, αφθονία ή επίλογος, υποδηλώνοντας έτσι το πολύ φαγοπότι με πολύ χορό, ή το τέλος της εορταστικής περιόδου της αποκριάς. Ειδικότερα όμως ο Α. Καμπούρογλου σημειώνει ότι ο όρος είναι καθαρά αθηναϊκός και προέρχεται από τις κολώνες του ναού του Ολυμπίου Διός που τις αποκαλούσαν στη νεότερη ιστορία οι Αθηναίοι columna, κόλουμνα, κούλoυμνα, κούλουμα, χωρίς όμως αυτό και να προσδιορίζει την αρχή της εορτής που πιθανολογείται κατά την περίοδο της τουρκοκρατίας. Ο ίδιος όμως προσθέτει στις σημειώσεις του ότι ο λόφος επί του οποίου βρίσκεται το Θησείο ονομαζόταν στην αρχή της εποχής του Όθωνα «τριάντα δυο κολώνες».

Πηγή: wikipedia.org
Φιλοξενία: Το Χαμομηλάκι

Friday, 24 February 2017

Δωρεάν εκδηλώσεις μεγάλων Δήμων της Αττικής για την Καθαρά Δευτέρα

Εσείς από ποιο σημείο της πόλης θα απολαύσετε τον πολύχρωμο Αττικό ουρανό; Δείτε τις δωρεάν εκδηλώσεις μεγάλων Δήμων της Αττικής για την Καθαρά Δευτέρα και προετοιμαστείτε για κέφι… στα ύψη!

Ο Αττικός ουρανός γεμίζει χρώματα και μας κάνει όλους να κοιτάμε, αν όχι να πετάμε, ψηλά! 
Καιρού επιτρέποντος, οι ευνοϊκοί άνεμοι της Καθαράς Δευτέρας θα σηκώσουν στα ύψη τους πολύχρωμους χαρταετούς και μαζί την διάθεσή μας. 
Μουσικές, παραδοσιακοί χοροί, σαρακοστιανές γεύσεις και happenings για τα παιδιά μας βάζουν στο κλίμα και στήνουν ένα μεγάλο αποκριάτικο πάρτι από άκρη σε άκρη της Αθήνας!

Ξεκινώντας από τα νότια, ο χαρταετός του δήμου Πειραιά πετά πάνω από την παραλία της Φρεαττύδας από τις 10.30π.μ ενώ η Φιλαρμονική Ορχήστρα Πνευστών του Δήμου Πειραιά ανοίγει τη γιορτή με αποκριάτικες μελωδίες. Ακολουθεί παραδοσιακό γλέντι με χορευτικό συγκρότημα της Αδελφότητας Κρητών Πειραιά «Η Ομόνοια» και φυσικά τραγούδι, χορός και σαρακοστιανά εδέσματα δωρεάν για όλους. 
Σημειώνεται ότι σε περίπτωση βροχής η εκδήλωση θα μεταφερθεί στο 1ο Λύκειο Καλλίπολης (είσοδος από Μαρίας Χατζηκυριακού ). Οι χαρταετοί συνεχίζουν το ταξίδι τους παραλιακά, καθώς οι αποκριάτικες εκδηλώσεις του δήμου Μοσχάτου – Ταύρου κορυφώνονται με τα παραδοσιακά κούλουμα και το πέταγμα των χαρταετών στην Παραλία Μοσχάτου (11.30 π.μ ) και στο Πάρκο Ηρώων (Ενόπλων Δυνάμεων ) στον Ταύρο (11.30 π.μ ).

Ο δήμος Παλαιού Φαλήρου γιορτάζει τα κούλουμα στο Πάρκο Φλοίσβου στις 11π.μ. ενώ ο δήμος Αλίμου στήνει λαϊκό και νησιώτικο γλέντι με την Κέλλυ Βουδούρη και την ορχήστρα της στον Λόφο Πανί από τις 11π.μ έως τις 3μ.μ. 
Ο δήμος βάζει στο χορό χαρταετούς, σαρακοστιανά κεράσματα, happenings με ανιματέρ, ξυλοπόδαρο και μπαλονοκατασκευές και στις 1.30μ.μ μικροί και μεγάλοι διασκεδάζουν με τα «Αλευρομουτζουρώματα».

Σε συνεργασία με τον πολιτιστικό λαογραφικό σύλλογο «Η Αργυρούπολη», ο δήμος Ελληνικού – Αργυρούπολης γιορτάζει τα κούλουμα στο Κλειστό Γήπεδο Μπάσκετ (11.30π.μ, Αργοναυτών και Τριπόλεως, Αργυρούπολη ) με τη συμμετοχή όλων των πολιτιστικών συλλόγων της πόλης και προσφέρει παραδοσιακά εδέσματα συνοδεία χορευτικής μουσικής και ο δήμος Ηλιούπολης μας προσκαλεί στις 11π.μ. στο Πάρκο Ναυαρίνου με χαρταετούς, χορούς και παραδοσιακά εδέσματα. Σε περίπτωση βροχοπτώσεων η εκδήλωση θα μεταφερθεί στο Α’ Κλειστό Γυμναστήριο (Εθνάρχου Μακαρίου και Ηρώς Κωνσταντοπούλου ).

Ο δήμος Καισαριανής στις 11.30π.μ γλεντά στο Πάρκο Αϊ Γιάννη ("Ξύλινα" ) με μουσικές από τα απαγορευμένα της Δόμνας Σαμίου, κρασί, σαρακοστιανά και φασολάδα, ενώ στο Δημοτικό Πάρκο Αθλητισμού & Αναψυχής του δήμου Καλλιθέας στις 11 π.μ. και σε περίπτωση βροχής στο Κλειστό Γυμναστήριο Ταγματάρχου Πλέσσα και Λάμπρου Κατσώνη, στήνεται γλέντι με λαϊκά, παραδοσιακά και νησιώτικα τραγούδια από το Γιώργο Γερολυμάτο, την Στέλλα Κονιτοπούλου και το συγκρότημα τους, με παραδοσιακά εδέσματα για όλους και διασκεδαστικές δράσεις για τα παιδιά.

Στο Εκθεσιακό Κέντρο του δήμου Περιστερίου (Δωδεκανήσου και Αγ. Βασιλείου ) από τις 11π.μ τα κούλουμα γιορτάζονται με σαρακοστιανούς μεζέδες, κρασί, παραδοσιακούς χορούς και συναυλία με το Στέλιο Διονυσίου με ελεύθερη είσοδο. Στην αίθουσα Α΄, από τις 11π.μ έως τις 3μ.μ ,τα παιδιά ξεφαντώνουν με ανιματέρ, εργαστήρι αποκριάτικων μασκών και face painting, αλλά και τις θεατρικές παραστάσεις «Ο Καραγκιόζης στο Καρναβάλι» και «Τα τρία γουρουνάκια».

Στα βόρεια, ο δήμος Φιλοθέης – Ψυχικού με σύμμαχο τον καλό καιρό γιορτάζει την Καθαρά Δευτέρα στο Άλσος Εθνικής Τραπέζης από τις 11π.μ μέχρι τις 2μ.μ με διαγωνισμό πρωτότυπου χαρταετού, παραδοσιακούς χορούς, σαρακοστιανούς μεζέδες, μουσική και happenings, ενώ ο δήμος Αμαρουσίου περιμένει μικρούς και μεγάλους στο Κλειστό Γυμναστήριο «Σπύρος Λούης» (Βασ. Όλγας 12, Σταθμός ΗΣΑΠ ), από τις 12:00 το μεσημέρι με ελεύθερη είσοδο. Στο παραδοσιακό γλέντι που θα στηθεί, ο δήμο Αμαρουσίου προσφέρει πατροπαράδοτες λιχουδιές, όπως παραδοσιακή φασολάδα, λαγάνα, σαρακοστιανοί μεζέδες και άφθονο κρασί, ενώ την εορταστική διάθεση ανεβάζουν με το τραγούδι τους οι Αχιλλέας Αγγελόπουλος, Μιχάλης Κατρίνης και Χριστίνα Κάραλη. Τα Τμήματα Παραδοσιακών Χορών του Κέντρου Τέχνης και Πολιτισμού Δήμου Αμαρουσίου, το Χορευτικό Συγκρότημα του Συλλόγου Ποντίων Αμαρουσίου «Νίκος Καπετανίδης» και το Χορευτικό Συγκρότημα της Ένωσης Κρητών Αμαρουσίου «Ο Κρηταγενής Ζευς» παρουσιάζουν παραδοσιακούς χορούς από όλη την Ελλάδα, προσκαλώντας τους παρευρισκόμενους να χορέψουν και να διασκεδάσουν ως μια μεγάλη παρέα.

Τέλος, ο δήμος Κηφισιάς μας υποδέχεται στο Πάρκο Α.Γ. Παπανδρέου (Εθνικής Αντιστάσεως και Οδυσσέα Ανδρούτσου, Νέα Ερυθραία ) από τις 11π.μ έως τις 2μ.μ με παραδοσιακά σαρακοστιανά εδέσματα για όλους και δωρεάν συναυλία με τον Βασίλη Σαλέα στο κλαρίνο και τον Σαράντη Σαλέα στο τραγούδι, ενώ στην εκδήλωση συμμετέχει και το συγκρότημα παραδοσιακών χορών του Δήμου Κηφισιάς. 
Σε περίπτωση δυσμενών καιρικών συνθηκών, η εκδήλωση θα πραγματοποιηθεί στο κλειστό Γυμναστήριο του Δημοτικού Σταδίου Φώτης Βαρδαξής (Γυμναστηρίου 19, Νέα Ερυθραία ).

Saturday, 12 March 2016

Λαγάνες και νηστίσιμα για την Καθαρή Δευτέρα

Σαν φούρνιζαν οι παλιές μανάδες,
τελευταία έβαζαν στο φούρνο την προπύρα
που την άφηναν έξω-έξω, κοντά στην πόρτα του φούρνου. .


ΠΡΟΠΥΡΑ
που φτιάχνεται στις Σπέτσες! 
Ιδιαίτερη γεύση και νοστιμιά
από γλυκάνισο και πιπέρι

Η προπύρα ήταν σχεδόν ίδια με τη σημερινή λαγάνα που τρώμε κάθε Καθαρή Δευτέρα.
περισσότερα εδώ
---------------------
Νηστίσιμες Συνταγές για την Καθαρή Δευτέρα

Ταραμοσαλάτα, Πατατοκεφτέδες, Πιλάφι με Γαρίδες, Καλαμαράκια Φρικασέ και για επιδόρπιο νηστίσιμο κέικ σοκολάτας

Ταραμοσαλάτα από τη Βόρεια Ελλάδα 
Συστατικά
2-3 μεγάλες σκελίδες σκόρδο
μισό φλιτζάνι φρεσκοκομμένος δυόσμος
1/3 φλιτζανιού λευκός ταραμάς
250 γρ. ψίχα που έχετε μουλιάσει στραγγίξει και στεγνώσει από μια φραντζόλα μπαγιάτικο ψωμί
1/3-1/2 φλιτζάνι έξτρα παρθένο ελαιόλαδο
2-5 κουταλιές της σούπας νερό
3-5 κουταλιές της σούπας
φρεσκοστιμμένος χυμός λεμονιού

Εκτέλεση
.................
η συνέχεια εδώ
--------------------
Τα αλάδωτα της Καθαρής Δευτέρας
* Μπιφτέκια λαχανικών χωρίς λάδι
* Γιουβέτσι με μακαρονάκι κοφτό και μανιτάρια αλάδωτο


για τις συνταγές κάντε κλικ στη μητερούλα

Monday, 23 February 2015

Καθαρά Δευτέρα - Κούλουμα

Η Καθαρά Δευτέρα είναι η πρώτη ημέρα της Μεγάλης Τεσσαρακοστής, της νηστείας του Πάσχα. Από τους λαογράφους θεωρείται ο επίλογος των βακχικών εορτών της Αποκριάς, οι οποίες ουσιαστικά αρχίζουν την Τσικνοπέμπτη και τελειώνουν την Καθαρά Δευτέρα.
Σε ορισμένες περιοχές της Ελλάδος την Καθαρά Δευτέρα «καθαρίζουν» ό,τι απόμεινε από τα μη νηστίσιμα φαγητά της αποκριάς, Σε άλλα μέρη της Ελλάδας, όπως π.χ. στην Ήπειρο, οι νοικοκυρές καθαρίζουν τις κατσαρόλες και όλα τα χάλκινα σκεύη από τα λίπη της αποκριάς με ζεστό σταχτόνερο μέχρι ν’ αστράψουν και βάφουν άσπρα τα πεζοδρόμια.
Το πιάτο της ημέρας περιλαμβάνει νηστίσιμα, ως αποτοξίνωση από το πλούσιο φαγοπότι της Αποκριάς. Χαλβάς, ταραμάς, ελιές, πίκλες, θαλασσινά, φασολάδα, βρίσκονται στην ημερήσια διάταξη. Τα νηστίσιμα συνοδεύονται από τη λαγάνα, ένα είδος άρτου χωρίς προζύμι, με ελλειπτικό σχήμα και πεπλατυσμένος για να ψήνεται εύκολα. Σχετικός και ο δημοτικός σατυρικός θρήνος:
Τ' ακούτε τι παράγγειλε η Καθαρή Δευτέρα;
Πεθαίν΄ ο Κρέος, πέθανε, ψυχομαχάει ο Τύρος
σηκώνει ο Πράσος την ουρά κι ο Κρέμμυδος τα γένεια
Μπαλώστε τα σακούλια σας, τροχίστε τα λεπίδια
και στον τρανό τον πλάτανο, να μάσουμε στεκούλια.
Ο εορτασμός της Καθαράς Δευτέρας στις εξοχές λέγεται Κούλουμα. Η ετυμολογία της λέξης έχει λατινική (κολούμνα=κολώνα ή κούμουλους=σωρός, κορυφή) ή αλβανική προέλευση (κόλουμ=καθαρός). Στον Δήμο Αθηναίων τα Κούλουμα γιορτάζονται στον Λόφο του Φιλοππάπου, όπως και σε πολλούς Δήμους της χώρας, με προσφορά φασολάδας και νηστίσιμων στους δημότες.
Απαραίτητο συμπλήρωμα της Καθαράς Δευτέρας αποτελεί το πέταγμα του χαρταετού, με τα ποικίλα χρώματα και σχέδια, από μικρούς και μεγάλους, πιθανόν για να πετάξουν μακριά κάθε έγνοια του χειμώνα, μια και μπαίνει η άνοιξη και όλα, τουλάχιστον στη φύση, είναι πιο χαρούμενα λόγω της ανθοφορίας και της βελτίωσης του καιρού.
Η έντονη αθυροστομία και η καυστική σάτιρα είναι από τα χαρακτηριστικά της Καθαράς Δευτέρας σε πολλούς εορτασμούς της ανά την επικράτεια:
  • Ο Αλευροπόλεμος στο Γαλαξίδι, είναι ένα έθιμο που διατηρείται από το 1801. Εκείνα τα χρόνια, παρόλο που το Γαλαξίδι τελούσε υπό την τουρκική κατοχή, όλοι οι κάτοικοι περίμεναν τις Αποκριές για να διασκεδάσουν και να χορέψουν σε κύκλους. Ένας κύκλος για τις γυναίκες, ένας για τους άντρες. Φορούσαν μάσκες ή απλώς έβαφαν τα πρόσωπά τους με κάρβουνο. Στη συνέχεια προστέθηκε το αλεύρι, το λουλάκι, το βερνίκι των παπουτσιών και η ώχρα.
  • Βλάχικος Γάμος στη Θήβα. Είναι ένα έθιμο που φθάνει στις μέρες μας περίπου από το 1830, μετά την απελευθέρωση των ορεινών περιοχών. Οι Βλάχοι, δηλαδή οι τσοπάνηδες από τη Μακεδονία, την Ήπειρο, τη Θεσσαλία και τη Ρούμελη, εγκατέλειψαν τότε την άγονη γη τους και βρήκαν γόνιμο έδαφος νοτιότερα. Το θέαμα είναι έξοχο, η γαμήλια πομπή πολύχρωμη, η μουσική που τη συνοδεύει (πίπιζες, νταούλια κ.ά.) εξαιρετικά ζωντανή.
  • Του Κουτρούλη ο Γάμος στη Μεθώνη Μεσσηνίας. Καρναβαλίστικος γάμος, που κρατάει από τον 14ο αιώνα. Στις μέρες μας, το ζευγάρι των νεονύμφων είναι δύο άντρες, που μαζί με τους συγγενείς πηγαίνουν στην πλατεία, όπου γίνεται ο γάμος με παπά και με κουμπάρο. Διαβάζεται το προικοσύμφωνο και ακολουθεί τρικούβερτο γλέντι.
  • Στη Μεσσήνη Μεσσηνίας γίνεται η αναπαράσταση της εκτέλεσης μιας γερόντισσας, της γριάς Συκούς, που κατά την παράδοση, κρεμάστηκε στη θέση Κρεμάλα της πόλης, με εντολή του Ιμπραήμ Πασά, επειδή είχε το θάρρος, εξηγώντας του ένα όνειρο που είχε δει, να του πει ότι η εκστρατεία του και ο ίδιος θα είχαν οικτρό τέλος από την αντίδραση και το σθένος των επαναστατημένων Ελλήνων. Μετά την αναπαράσταση, μπορεί κάθε επισκέπτης να "κρεμαστεί" από τους ψευτοδήμιους της κρεμάλας. Το απόγευμα της Καθαράς Δευτέρας γίνεται η παρέλαση με μαζορέτες, άρματα, μεταμφιεσμένους μικρούς και μεγάλους και χορευτικά συγκροτήματα.
  • Μπουρανί στον Τύρναβο. Μπουρανί είναι μία χορτόσουπα δίχως λάδι, γύρω από την προετοιμασία της οποίας στήνεται ολόκληρο το σκηνικό του παιχνιδιού με φαλλικά σύμβολα και τολμηρά πειράγματα από τους μπουρανίδες.
  • Στην Κάρπαθο λειτουργεί το Λαϊκό Δικαστήριο Ανήθικων Πράξεων. Κάποιοι κάνουν άσχημες χειρονομίες σε κάποιους άλλους και συλλαμβάνονται από τους Τζαφιέδες (χωροφύλακες) για να οδηγηθούν στο Δικαστήριο, που το αποτελούν οι σεβάσμιοι του νησιού. Τα αυτοσχέδια αστεία και τα γέλια ακολουθεί τρικούβερτο γλέντι.
  • Στις κοινότητες Ποταμιά, Καλόξιδο και Λιβάδια της Νάξου οι κάτοικοι ντύνονται Κορδελάτοι ή Λεβέντες. Οι Κορδελάτοι είναι φουστανελοφόροι και η δεύτερη ονομασία τους Λεβέντες αποδίδεται στους πειρατές. Από κοντά τους ακολουθούν και οι ληστές, οι Σπαραρατόροι, που αρπάζουν τις κοπέλες για να τις βάλουν με το ζόρι στο χορό και στο γλέντι, που κρατάει ως το πρωί.
  • Στα χωριά Μέρωνα και Μελιδόνια του Ρεθύμνου αναβιώνουν έθιμα όπως το κλέψιμο της νύφης, ο Καντής, το μουντζούρωμα, τα οποία, σε συνδυασμό με το καλό κρασί και τους ήχους της λύρας, αποτελούν μια μοναδική εμπειρία.
  • Στη Σκύρο, σχεδόν όλοι οι κάτοικοι με παραδοσιακές ενδυμασίες κατεβαίνουν στην πλατεία του νησιού, όπου χορεύουν και τραγουδούν τοπικούς σκοπούς.
ΠΗΓΗ: sansimera.gr

Friday, 13 February 2015

Η Καθαρή Δευτέρα κάνει επίσκεψη στο... Νηπιαγωγείο και λέει στα παιδάκια ένα παραμύθι!!

Με την Καθαρά Δευτέρα ξεκινά η Σαρακοστή για την Ορθόδοξη εκκλησία, ενώ ταυτόχρονα σημάνει το τέλος των Απόκρεω.
Η Καθαρά Δευτέρα ονομάστηκε έτσι γιατί οι ορθόδοξοι Χριστιανοί «καθαρίζονταν» πνευματικά και σωματικά. Είναι μέρα νηστείας αλλά και μέρα αργίας για τους ορθοδόξους Χριστιανούς.
Η νηστεία διαρκεί για 40 μέρες, όσες ήταν και οι μέρες νηστείας του Χριστού στην έρημο.
Την Καθαρά Δευτέρα συνηθίζεται να τρώγεται
λαγάνα (άζυμο ψωμί που παρασκευάζεται μόνο εκείνη τη μέρα), ταραμάς και άλλα νηστίσιμα φαγώσιμα, κυρίως λαχανικά, όπως και φασολάδα χωρίς λάδι. Επίσης συνηθίζεται το πέταγμα χαρταετού.
Η Καθαρά Δευτέρα εορτάζεται 48 ημέρες πριν την Κυριακή της
Ανάστασης του Χριστού, το ορθόδοξο χριστιανικό Πάσχα.
Από παλιά η Καθαρή Δευτέρα, πέρασε στην συνείδηση του λαού, σαν μέρα καθαρμού.
Οι βυζαντινοί, την Καθαρή Δευτέρα την ονόμαζαν Απόθεση -Απόδοση, και τελούσαν δρώμενα. Τραγουδούσαν σχετικά άσματα, από τα οποία έχουν σωθεί μικρά μέρη μέχρι στις μέρες μας. «Ίδε το έαρ το καλόν πάλιν επανατέλλει, φέρον υγείαν και χαρά και την ευημερίαν».
Το πέταγμα του
χαρταετού, είναι ένα έθιμο μεταγενέστερο. Κούλουμα ονομάζεται η καθαροδευτεριάτικη έξοδος στην εξοχή και το πέταγμα του αετού.
Οι χριστιανοί, παρέες παρέες βγαίνουν στην εξοχή, παίρνοντας μαζί τους νηστίσιμα φαγητά, και το ρίχνουν στην διασκέδαση και τον χορό. Τα κούλουμα από τόπο σε τόπο γιορτάζονται διαφορετικά, με διάφορες εκδηλώσεις. Παντού όμως επικρατεί κέφι, χορός και τραγούδι.

Πατρίδα του χαρταετού… η Αρχαία Κίνα!
Οι Κινέζοι ήταν οι πρώτοι που ανακάλυψαν τον χαρταετό! Πριν από 3.000 χρόνια, οι χαρταετοί αποτελούσαν ένα ιερό σύμβολο και κατασκευάζονταν με καλάμια μπαμπού, μετάξι για το πανί και την ουρά… και είχαν τη μορφή δράκου.
Από εκεί, ο χαρταετός κατευθύνθηκε προς την Ασία, την Ευρώπη (από τον Μάρκο Πόλο), την Αμερική και την Αυστραλία. Σήμερα, στην Κίνα διοργανώνονται κάθε χρόνο διαγωνισμοί για τον ομορφότερο χαρταετό… σε σχήμα ψαριών, πουλιών, δράκων με πολλές σφυρίχτρες ή σωλήνες πάνω τους.
Παράλληλα, στη Βόρεια Ινδία, οι πολίτες συμμετέχουν τη γιορτή "Basant", πετώντας χαρταετούς από τις ταράτσες των σπιτιών τους και προσπαθώντας να κατακτήσουν τον ουρανό μέσα από «μάχες».
περισσότερα εδώ: haroumenes fatsoules
Ένα παραμύθι για την Καθαρή Δευτέρα
«Το καλάμι που ονειρευόταν να πετάξει».
        (συγγραφή Ελένη-Ξένη Τσούση)
Μια ιστορία θα σας πω, για ένα όνειρο τρελό...

Σε ένα μικρό μικρό χωριό, κάποτε, κάπου, μα όχι εδώ,
πλάι-πλάι στο ποτάμι το γοργό,
φύτρωσε ένα καλάμι λυγερό.
Ψήλωνε και θέριευε και τον κόσμο έβλεπε.
Μα ένα παράπονο πικρό
έβγαζε κάθε φύλλο του μικρό.
«Αααχ να μπορούσα να πετώ...
Να φτάνω ως τον ουρανό!!!
Να δω τον κόσμο από ψηλά
κι άλλα καλάμια μακρινά...
Βαρέθηκα να είμαι εδώ
κι όλο να ακούω τον ποταμό.
Διόλου εγώ να περπατώ ούτε ένα βήμα ...
Άδικο δεν ειν αυτό»;
Ο ήλιος που το άκουγε,
γλυκά γλυκά το χάιδευε
και κάθε ακτίδα του ζεστή
..................................
η συνέχεια του παραμυθιού εδώ: pitsinacrafts

Thursday, 12 February 2015

Ο Χάρτινος Αετός


Πέτα ψηλά χαρταετέ
τη φόρα δίνει σου η ψυχή
και τη φορά το χέρι.
 
Πέτα ψηλά, ανέβα
και μη νοιαστείς·
θα σ’ αυγαταίνω το σκοινί
και όσο θα βαραίνει,
τόσο μια άπλετη χαρά
στα στήθη θ’ ανεβαίνει
 
Πέτα ψηλά χαρταετέ.
του ουρανού το κάλεσμα
αφουγκράσου.
Πιάσε γλυκοκουβέντα
με του πλατιού αιθέρα
τ’ ακριβοθώρητα πλάσματα,
τ’ αγγελικά
και κάνε τα δικά σου
τα όμορφά τους μυστικά
που ΄ναι γιομάτα
ελπίδα.
 
Κι αν, ‘κει ψηλά που θα βρεθείς,
πέσεις σε μαύρο σύννεφο,
ή μαζευτούνε γύρω σου
του φόβου τα μαυρόφτερα
γεράκια,
ατρόμητος και σταθερά
το πέταγμά τους κόψε
και πέτα ακόμα πιο ψηλά 
στον γαλανό αιθέρα.
 
Γύρω μου θα μαζέψω
όλου του κόσμου τα παιδιά·
χαρτάκια θα σου στείλουμε
γραμμένα απ’ τις καρδούλες τους,
με γραμματάκια αδέξια,
τα «θέλω» τους να μάθεις
και πεταρίζοντας ψηλά
τις καθαρές φωνούλες τους
πά στων αγγέλων τα φτερά
μ’ αγάπη ν’ αποθέσεις.
 
Σαν έρθει η ώρα,
σινιάλο κάνε μου
κι εγώ, αγάλια-αγάλια,
φίλε αετέ μου, χάρτινε,
θα σου μαζέψω το σκοινί
κοντά μου θα σε φέρω
στις παιδικές τις αγκαλιές
να ‘ρθεις να ξαποστάσεις.
 
Μα, αν θελήσεις πάλι,
ψηλά ν’ ανέβεις λεύτερα,
μακριά απ’ της γης
το χώμα,
στο δεύτερό σου πέταγμα
θα σου το κόψω
το σκοινί,
να πορευτείς ελεύθερος
φίλε μου, χάρτινε αετέ,
του ανέμου αγαπημένε.
 
Δε θα χαθείς, το ξέρω.
Πλατιά φτερά θα βγάλεις
και θα γενείς
γοργόφτερος αετός,
τ’ Ολύμπου αγριοπούλι.
 
Δε θα σε χάσω.
θα ‘ρχεσαι κρυφά
στα παιδιακίσια όνειρα
και θα τους λες ψιθυριστά
πως θα ‘ρθει η ώρα κι η στιγμή,
όπου θα πάρουν τέλος
και μια για πάντα θα χαθούν
τα βάσανα του κόσμου.
 
Αμπά
hamomilaki

Monday, 3 March 2014

Καθαρά Δευτέρα

Με την Καθαρά Δευτέρα ξεκινά η Σαρακοστή για την Ορθόδοξη εκκλησία, ενώ ταυτόχρονα σημαίνει το τέλος των Απόκρεω. Η Καθαρά Δευτέρα ονομάστηκε έτσι γιατί οι Χριστιανοί «καθαρίζονταν» πνευματικά και σωματικά. Είναι μέρα νηστείας αλλά και μέρα αργίας για τους Χριστιανούς. Η νηστεία διαρκεί για 40 μέρες, όσες ήταν και οι μέρες νηστείας του Χριστού στην έρημο.



Την Καθαρά Δευτέρα συνηθίζεται να τρώγεται λαγάνα (άζυμο ψωμί που παρασκευάζεται μόνο εκείνη τη μέρα), και άλλα νηστίσιμα φαγώσιμα, κυρίως λαχανικά, όπως και φασολάδα χωρίς λάδι. Επίσης συνηθίζεται το πέταγμα χαρταετού.

Η Καθαρά Δευτέρα εορτάζεται 48 ημέρες πριν την Κυριακή του Πάσχα.

Έθιμα-Παραδόσεις
Η Καθαρά Δευτέρα είναι η πρώτη ημέρα της Μεγάλης Τεσσαρακοστής, της νηστείας του Πάσχα. Από τους λαογράφους θεωρείται ο επίλογος των βακχικών εορτών της Αποκριάς, οι οποίες ουσιαστικά αρχίζουν την Τσικνοπέμπτη και τελειώνουν την Καθαρά Δευτέρα.
Σε ορισμένες περιοχές της Ελλάδος την Καθαρά Δευτέρα «καθαρίζουν» ό,τι απόμεινε από τα μη νηστίσιμα φαγητά της αποκριάς, Σε άλλα μέρη της Ελλάδας, όπως π.χ. στην Ήπειρο, οι νοικοκυρές καθαρίζουν τις κατσαρόλες και όλα τα χάλκινα σκεύη από τα λίπη της αποκριάς με ζεστό σταχτόνερο μέχρι ν’ αστράψουν και βάφουν άσπρα τα πεζοδρόμια.
Το πιάτο της ημέρας περιλαμβάνει νηστίσιμα, ως αποτοξίνωση από το πλούσιο φαγοπότι της Αποκριάς. Χαλβάς, ταραμάς, ελιές, πίκλες, θαλασσινά, φασολάδα, βρίσκονται στην ημερήσια διάταξη. Τα νηστίσιμα συνοδεύονται από τη λαγάνα, ένα είδος άρτου χωρίς προζύμι, με ελλειπτικό σχήμα και πεπλατυσμένος για να ψήνεται εύκολα. Σχετικός και ο δημοτικός σατυρικός θρήνος:
Τ' ακούτε τι παράγγειλε η Καθαρή Δευτέρα;
Πεθαίν΄ ο Κρέος, πέθανε, ψυχομαχάει ο Τύρος
σηκώνει ο Πράσος την ουρά κι ο Κρέμμυδος τα γένεια
Μπαλώστε τα σακούλια σας, τροχίστε τα λεπίδια
και στον τρανό τον πλάτανο, να μάσουμε στεκούλια.
Ο εορτασμός της Καθαράς Δευτέρας στις εξοχές λέγεται Κούλουμα. Η ετυμολογία της λέξης έχει λατινική (κολούμνα=κολώνα ή κούμουλους=σωρός, κορυφή) ή αλβανική προέλευση (κόλουμ=καθαρός).
Στον Δήμο Αθηναίων τα Κούλουμα γιορτάζονται στον Λόφο του Φιλοππάπου, όπως και σε πολλούς Δήμους της χώρας, με προσφορά φασολάδας και νηστίσιμων στους δημότες.
Απαραίτητο συμπλήρωμα της Καθαράς Δευτέρας αποτελεί το πέταγμα του χαρταετού, με τα ποικίλα χρώματα και σχέδια, από μικρούς και μεγάλους, πιθανόν για να πετάξουν μακριά κάθε έγνοια του χειμώνα, μια και μπαίνει η άνοιξη και όλα, τουλάχιστον στη φύση, είναι πιο χαρούμενα λόγω της ανθοφορίας και της βελτίωσης του καιρού.
Η έντονη αθυροστομία και η καυστική σάτιρα είναι από τα χαρακτηριστικά της Καθαράς Δευτέρας σε πολλούς εορτασμούς της ανά την επικράτεια:
  • Ο Αλευροπόλεμος στο Γαλαξίδι, είναι ένα έθιμο που διατηρείται από το 1801. Εκείνα τα χρόνια, παρόλο που το Γαλαξίδι τελούσε υπό την τουρκική κατοχή, όλοι οι κάτοικοι περίμεναν τις Αποκριές για να διασκεδάσουν και να χορέψουν σε κύκλους. Ένας κύκλος για τις γυναίκες, ένας για τους άντρες. Φορούσαν μάσκες ή απλώς έβαφαν τα πρόσωπά τους με κάρβουνο. Στη συνέχεια προστέθηκε το αλεύρι, το λουλάκι, το βερνίκι των παπουτσιών και η ώχρα.
  • Βλάχικος Γάμος στη Θήβα. Είναι ένα έθιμο που φθάνει στις μέρες μας περίπου από το 1830, μετά την απελευθέρωση των ορεινών περιοχών. Οι Βλάχοι, δηλαδή οι τσοπάνηδες από τη Μακεδονία, την Ήπειρο, τη Θεσσαλία και τη Ρούμελη, εγκατέλειψαν τότε την άγονη γη τους και βρήκαν γόνιμο έδαφος νοτιότερα. Το θέαμα είναι έξοχο, η γαμήλια πομπή πολύχρωμη, η μουσική που τη συνοδεύει (πίπιζες, νταούλια κ.ά.) εξαιρετικά ζωντανή.
  • Του Κουτρούλη ο Γάμος στη Μεθώνη Μεσσηνίας. Καρναβαλίστικος γάμος, που κρατάει από τον 14ο αιώνα. Στις μέρες μας, το ζευγάρι των νεονύμφων είναι δύο άντρες, που μαζί με τους συγγενείς πηγαίνουν στην πλατεία, όπου γίνεται ο γάμος με παπά και με κουμπάρο. Διαβάζεται το προικοσύμφωνο και ακολουθεί τρικούβερτο γλέντι.
  • Στη Μεσσήνη Μεσσηνίας γίνεται η αναπαράσταση της εκτέλεσης μιας γερόντισσας, της γριάς Συκούς, που κατά την παράδοση, κρεμάστηκε στη θέση Κρεμάλα της πόλης, με εντολή του Ιμπραήμ Πασά, επειδή είχε το θάρρος, εξηγώντας του ένα όνειρο που είχε δει, να του πει ότι η εκστρατεία του και ο ίδιος θα είχαν οικτρό τέλος από την αντίδραση και το σθένος των επαναστατημένων Ελλήνων. Μετά την αναπαράσταση, μπορεί κάθε επισκέπτης να "κρεμαστεί" από τους ψευτοδήμιους της κρεμάλας. Το απόγευμα της Καθαράς Δευτέρας γίνεται η παρέλαση με μαζορέτες, άρματα, μεταμφιεσμένους μικρούς και μεγάλους και χορευτικά συγκροτήματα.
  • Μπουρανί στον Τύρναβο. Μπουρανί είναι μία χορτόσουπα δίχως λάδι, γύρω από την προετοιμασία της οποίας στήνεται ολόκληρο το σκηνικό του παιχνιδιού με φαλλικά σύμβολα και τολμηρά πειράγματα από τους μπουρανίδες.
  • Στην Κάρπαθο λειτουργεί το Λαϊκό Δικαστήριο Ανήθικων Πράξεων. Κάποιοι κάνουν άσχημες χειρονομίες σε κάποιους άλλους και συλλαμβάνονται από τους Τζαφιέδες (χωροφύλακες) για να οδηγηθούν στο Δικαστήριο, που το αποτελούν οι σεβάσμιοι του νησιού. Τα αυτοσχέδια αστεία και τα γέλια ακολουθεί τρικούβερτο γλέντι.
  • Στις κοινότητες Ποταμιά, Καλόξιδο και Λιβάδια της Νάξου οι κάτοικοι ντύνονται Κορδελάτοι ή Λεβέντες. Οι Κορδελάτοι είναι φουστανελοφόροι και η δεύτερη ονομασία τους Λεβέντες αποδίδεται στους πειρατές. Από κοντά τους ακολουθούν και οι ληστές, οι Σπαραρατόροι, που αρπάζουν τις κοπέλες για να τις βάλουν με το ζόρι στο χορό και στο γλέντι, που κρατάει ως το πρωί.
  • Στα χωριά Μέρωνα και Μελιδόνια του Ρεθύμνου αναβιώνουν έθιμα όπως το κλέψιμο της νύφης, ο Καντής, το μουντζούρωμα, τα οποία, σε συνδυασμό με το καλό κρασί και τους ήχους της λύρας, αποτελούν μια μοναδική εμπειρία.
  • Στη Σκύρο, σχεδόν όλοι οι κάτοικοι με παραδοσιακές ενδυμασίες κατεβαίνουν στην πλατεία του νησιού, όπου χορεύουν και τραγουδούν τοπικούς σκοπούς.
ΠΗΓΗ: san simera.gr
 

Ο Χαρταετός στη Τέχνη

Παιδιά που παίζουν με χαρταετό
Adam Emory Albright
Χαρταετός - Henri Lebasque
Πορτρέτο δύο αγοριών με ένα χαρταετό 
George Romney
Τρία παιδιά του Richard Arkwright με χαρταετό 
Joseph Wright of Derby - 1791
Σκυλιά κυνηγούν χαρταετό 
Carl Reichert
.Δυο χωριατόπουλα με χαρταετό
Alexey Venetsianov
Πετώντας Χαρταετούς 
John George Brown - 1867
Πέταγμα χαρταετών στη Montmartre 
William James Glackens - 1906
Πετώντας τον χαρταετό 
Robert Gemmell Hutchison 
R.S.A. R.S.W. - 1907
Αγόρι πετάει χαρταετό 
Frederick McCubbin - 1909
Ο χαρταετός 
Ignacio Pinazo Camarlench
Ο χαρταετός 
Francisco Jose de Goya y Lucientes 1777-1778.

© Το χαμομηλάκι | To hamomilaki