Νέα έρευνα αποκαλύπτει ότι, όταν οι γονείς μιλούν μωρουδίστικα στα μωρά, είναι πολύ πιθανό να τα βοηθούν να εξελιχθούν ώστε να μιλήσουν και να παράγουν λόγο.
Ο τρόπος με τον οποίο μιλάμε ενστικτωδώς στα μωρά, υψηλότερος τόνος, χαμηλότερη ταχύτητα, υπερβολική προφορά, όχι μόνο τους αρέσει, αλλά πιθανότατα τα βοηθά να μάθουν να καταλαβαίνουν τι λέμε.
Νέα έρευνα από το Πανεπιστήμιο της Φλόριντα υποδηλώνει ότι η παιδική ομιλία, το να μιλάμε δηλαδή μωρουδίστικα, μπορεί να έχει ένα άλλο, άγνωστο μέχρι στιγμής όφελος: να βοηθήσει τα μωρά να μάθουν να μιλάνε και να χρησιμοποιούν τις λέξεις.
Πώς βοηθάμε τα μωρά, όταν μιλάμε μωρουδίστικα; Μιμούμενοι τον ήχο μιας μικρότερης φωνητικής οδού, οι ερευνητές πιστεύουν ότι υποδεικνύουμε στα μωρά πώς πρέπει να ακούγονται οι λέξεις που βγαίνουν από το στόμα τους.
Φαίνεται να διεγείρει την κινητική παραγωγή του λόγου, όχι μόνο την αντίληψη της ομιλίας, λένε οι ειδικοί.
Στη μελέτη, οι ερευνητές άλλαξαν τους ήχους συχνότητας για να μιμηθούν τη φωνητική οδό είτε ενός βρέφους είτε ενός ενήλικα και στη συνέχεια εξέτασαν πώς αντιδρούσαν τα βρέφη. Τα μωρά ηλικίας έξι έως οκτώ μηνών έδειξαν μια ισχυρή και ξεχωριστή προτίμηση για την ομιλία με αντηχήσεις που καθορίζουν μια φωνητική οδό που είναι παρόμοια σε μέγεθος και μήκος με τη δική τους. Τα μωρά τεσσάρων έως έξι μηνών δεν είχαν αυτή την προτίμηση, γεγονός που υποδηλώνει ότι η ικανότητα των μεγαλύτερων να ελέγχουν τη φωνή τους και να διακρίνουν μεταξύ της φλυαρίας και των ήχων που μοιάζουν πιο ελκυστικοί.
Οι φράσεις που λένε συχνά τα παιδιά στους γονείς τους!
Γιατί; Το ερώτημα «γιατί;» είναι μια λέξη που κάθε μικρό λέει τουλάχιστον μία φορά … αν όχι 10 χιλιάδες φορές! Αν και σε ορισμένες περιπτώσεις είναι αρκετά επίμονο, η αλήθεια είναι ότι τα παιδιά πρέπει να μάθουν για όλα όσα τα περιβάλλουν.
Βαριέμαι Ακόμα κι αν παίζουν με τα νέα τους παιχνίδια και περνούν υπέροχα, το «βαριέμαι» είναι πάντα μέρος του ρεπερτορίου ενός παιδιού.
Η ενέργεια των παιδιών είναι τεράστια επομένως θέλουν να κάνουν συνεχώς νέα πράγματα.
Πρέπει πάντα να τα κάνω όλα μόνος μου Τα μικρά μιμούνται τέλεια κάθε μια από τις συμπεριφορές που βλέπουν στους γονείς τους, ακόμη και όταν παραπονιούνται ότι κάνουν τα πάντα μόνοι τους και ότι δεν έχουν ποτέ βοήθεια. Επομένως, μην εκπλαγείτε εάν, αφού τους πείτε να στρώσουν το τραπέζι, να μαζέψουν τα παιχνίδια τους ή να κάνουν άλλες εργασίες κατάλληλες για την ηλικία τους, επαναλάβουν αυτή τη φράση.
Δεν ήμουν εγώ Σύμφωνα με την έρευνα του Institute of Child Study , υπάρχουν διάφοροι λόγοι για τους οποίους ένα παιδί λέει ψέματα: Η ανάγκη να γίνει αποδεκτό στον κύκλο των φίλων του Η έλλειψη αυτοεκτίμησης Ο στόχος να κρύψει κάτι κακό που έχει κάνει ή που θεωρεί ότι είναι λάθος ή ενοχλητικό. Το «δεν ήμουν εγώ» αντικατοπτρίζει το φόβο της τιμωρίας ή την έλλειψη εμπιστοσύνης προς τους γονείς.
Ακόμα εδώ είμαστε; Είναι μάλλον απίθανο να πάτε ένα ταξίδι με αυτοκίνητο και να μην ακούσετε αυτή τη φράση ξανά και ξανά από το παιδί σας.
Ακόμα κι αν απασχολείται μέσα στο αυτοκίνητο η ερώτηση αυτή θα τεθεί ουκ ολίγες φορές μέχρι να φτάσετε στον τελικό σας προορισμό.
Πεινάω Αυτή η λέξη αντηχεί στα αυτιά σας όλη την ώρα που είναι το παιδί σας στο σπίτι. Ακόμα κι αν έχει φάει, μετά από μία ώρα ( ίσως και λιγότερο), ζητά ξανά κάτι για φαγητό.
Δεν μου αρέσουν τα λαχανικά Τα περισσότερα παιδιά έχουν μια άρνηση για τα λαχανικά και τα φρούτα. Ωστόσο, είναι σημαντικό να μην εγκαταλείψετε την προσπάθεια και να φροντίσετε το παιδί σας να αποκτήσει σωστές διατροφικές συνήθειες από νωρίς.
Δεν θέλω να πάω σχολείο Εντάξει, μπορεί να μην είναι από τις φράσεις που λένε κάθε μέρα τα παιδιά, τις ακούτε όμως σίγουρα αρκετά συχνά. Θα πρέπει ωστόσο να ανησυχήσετε αν τα παιδί σας επαναλαμβάνει συνεχώς αυτή τη φράση και θα πρέπει να αναζητήσετε τα πιθανά αίτια της άρνησής του.
Όταν μεγαλώσω θα… Τα μικρά παιδιά θέλουν να μεγαλώσουν το συντομότερο δυνατό. Πολλές φορές δεν χάνουν την ευκαιρία να δηλώνουν τι θα κάνουν όταν μεγαλώσουν και κυρίως όταν δεν θα είναι υπό τον έλεγχό σας.
Κοίτα, μαμά! Πόσο περήφανα είναι τα παιδιά όταν τελειώνουν οποιοδήποτε έργο και τρέχουν να το δείξουν στη μαμά (και τον μπαμπά!) Εξ ου και αυτή η δήλωση που σας κάνει να λιώνετε κάθε φορά που την ακούτε.
Tο μωρό σας έχει πλέον αποκτήσει μια σχετική αυτονομία.
Σύντομα θα δείτε ότι είναι ικανό να εξερευνήσει τα αντικείμενα του περιβάλλοντος μόνο του, μ’ έναν τρόπο πολύ πιο αποτελεσματικό από το να προχωρά με τα τέσσερα.
Τώρα ξεκινούν τα πρώτα του βήματα Tώρα πλέον βαδίζει είναι μια συγκλονιστική κατάκτηση.
Tο παιδί σηκώνεται όρθιο λυγίζοντας τα γόνατα. Mπορεί να περπατήσει χωρίς στήριξη. Δείχνει με το δείκτη τα πράγματα που το ενδιαφέρουν.
Σηκώνει μικροαντικείμενα από κάτω με τη «λαβή τσιμπίδας», τα βάζει, δηλαδή, επιδέξια ανάμεσα στον αντίχειρα και στην άκρη του δείκτη.
Αναγνωρίζει το όνομά του Aντιλαμβάνεται απλές εντολές που συνοδεύονται από χειρονομίες, όπως «δώσε αυτό στον μπαμπά», «έλα στη μαμά».
Δείχνει να καταλαβαίνει ονόματα καθημερινών αντικειμένων, όπως «αυτοκίνητο», «μπάλα», «ποτήρι», «κουτάλι».
Aναγνωρίζει το όνομά του και γυρίζει αμέσως στο άκουσμά του.
Μερικά παιδιά λένε τις πρώτες λεξούλες και μιμούνται ήχους Eκτός σπιτιού, παρατηρεί τις κινήσεις των ανθρώπων, των ζώων, των αυτοκινήτων με έντονο ενδιαφέρον και για αρκετή ώρα.
Xρησιμοποιεί επίσης λέξεις που γνωρίζει· φυσικά, αυτό διαφέρει από παιδί σε παιδί.
Mερικά παιδιά εκτός από «μαμά» και «μπαμπά» λένε από δύο μέχρι οκτώ λέξεις –συνήθως «όχι», «ναι», «γεια»– και μιμούνται ήχους, όπως «του-του» του αυτοκινήτου, «νιάου» της γάτας, «γαβ» του σκύλου. Tο παιδί σ’ αυτή την ηλικία παρουσιάζει φόβο προς τα ξένα πρόσωπα. Aντιδρά μ’ ένα σπαρακτικό τρόπο, όταν πρέπει να αποχωριστεί τη μητέρα του. Συμπεριφέρεται στοργικά σε πρόσωπα και αντικείμενα.
Να ενθαρρύνετε τις προσπάθειές του... Bασική μέριμνα των γονιών είναι να ενθαρρύνουν τις προσπάθειές του, να του δίνουν την ευκαιρία να εξερευνήσει το περιβάλλον, αφού φυσικά εξαφανίσουν καθετί επικίνδυνο.
Δεν πρέπει ούτε στιγμή να τους διαφεύγει ότι το μωρό πια κινείται απρόβλεπτα και δεν έχει την αίσθηση του κινδύνου.
Είναι γνωστό ότι η πρώιμη μάθηση μπορεί να δημιουργήσει τις προϋποθέσεις επιτυχίας ενός παιδιού.
Μια μελέτη που έγινε από ειδικούς του Πανεπιστημίου του Penn ερεύνησε από πόσο νωρίς θα πρέπει να ξεκινάει η μάθηση και η απάντηση είναι: όσο πιο νωρίς τόσο πιο καλά. Για τη μελέτη αυτή, οι γονείς συμπλήρωσαν έγγραφα σχετικά με το πόσα λόγια γνώριζαν τα παιδιά τους στα δύο τους χρόνια, και έπειτα οι ερευνητές έλεγξαν την πρόοδο τους τρία χρόνια αργότερα, όταν τα παιδιά τους βρίσκονταν στο νηπιαγωγείο.
Τα μικρά παιδιά με πλούσιο λεξιλόγιο είχαν περισσότερες πιθανότητες να ξεκινήσουν το νηπιαγωγείο έτοιμα να διαβάσουν και να μάθουν αριθμητική.
Όταν διαβάζεις από νωρίς στο μωρό σου αποδεικνύεται ότι αργότερα δίνει μεγαλύτερη προσοχή στην τάξη και συμπεριφέρεται καλύτερα. Αυτό μπορεί επίσης να εξηγεί εν μέρει το γεγονός ότι ορισμένα παιδιά τα πάνε καλύτερα από άλλα στο σχολείο.
Η οικοδόμηση αυτού του λεξιλογίου προέρχεται από πολύ πρώιμες και συχνές αλληλεπιδράσεις με τη μαμά και τον μπαμπά. Χρειάζονται μόνο απλά πράγματα για το μωρό, όπως η ομιλία και η ανάγνωση.
Μια ξεχωριστή μελέτη που έγινε στο Πανεπιστήμιο της Αϊόβα διαπίστωσε ότι τα μωρά ανταποκρίνονται περισσότερο στην ανάγνωση παρά στο παιχνίδι ή τις κούκλες και με τη σειρά τους, μαθαίνουν περισσότερα από αυτό. Ένα βρέφος μπορεί μόνο να μουρμουρίζει όταν ακούει τη φωνή σας καθώς διαβάζετε, αλλά όταν του απαντάτε επαναλαμβάνοντας ή επεκτείνοντας τον ήχο που βγάζει ή ακόμα και προσφέροντας μια λέξη με αυτόν τον ήχο, αυτή η αλληλεπίδραση βοηθά στην ανάπτυξη γλωσσών .
Ένας άλλος σημαντικός παράγοντας που κάνει τη διαφορά για την πρώιμη ανάπτυξη ενός παιδιού είναι η ανάγνωση βιβλίων με έντονες εικόνες και απλές προτάσεις αντί για μεμονωμένες λέξεις.
Διαβάστε του βιβλία, ώστε το μωρό να αναπτύξει όχι μόνο ένα πλούσιο λεξιλόγιο, αλλά και μια αγάπη για τα βιβλία που θα το βοηθήσουν και κατά τη διάρκεια της ζωής του.
Τα μωρά αρχίζουν να μαθαίνουν λέξεις και τι σημαίνουν πολύ πριν αρχίσουν να μιλάνε και οι ερευνητές αρχίζουν να καταλαβαίνουν πώς το κάνουν.
“Νομίζω ότι είναι ιδιαιτέρως ενδιαφέρον ότι ακόμη και με ένα πολύ μικρό λεξιλόγιο, τα βρέφη φαίνεται ότι έχουν την αίσθηση ότι κάποιες λέξεις και έννοιες είναι περισσότερο 'παρόμοιες' από άλλες”. Αυτό λέει η δρ. Elika Bergelson από το Πανεπιστήμιο Duke, Durham, που ηγήθηκε σχετικής έρευνας.
Και προσθέτει:
“Αν και εξακολουθούν να έχουν πολλά να μάθουν προτού παρουσιάσουν επίπεδα κατανόησης που μοιάζουν με εκείνα των ενηλίκων, ή ακόμα και των μικρών παιδιών, αυτή η έρευνα μας δίνει μια ματιά στο πώς οργανώνονται αυτές οι πρώτες λέξεις και έννοιες”.
Πώς έγινε η έρευνα Η σωστή εκμάθηση λέξεων απαιτεί τη δημιουργία συνδέσεων μεταξύ του λόγου και του κόσμου γύρω μας και την εκμάθηση της αλληλεπίδρασης μεταξύ διαφορετικών λέξεων.
Η ερευνητική ομάδα της δρ. Bergelson μελέτησε βρέφη ηλικίας 6 μηνών για να διαπιστώσει αν αυτές οι συνδέσεις ήταν γνωστές, σε αντίθεση με την απλή αναγνώριση των λέξεων μεμονωμένα.
Χρησιμοποιώντας ένα λογισμικό παρακολούθησης των κινήσεων των ματιών, οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι τα βρέφη εστίασαν σημαντικά περισσότερο στις εικόνες αντικειμένων που συνοδεύονταν από ονομασία (π.χ. "αυτοκίνητο"), όταν τα αντικείμενα αντιστοιχούσαν σε μη σχετιζόμενα αντικείμενα (όπως μια εικόνα ενός αυτοκινήτου με μια φωτογραφία χυμού) παρά στις εικόνες με σχετικά μεταξύ τους αντικείμενα (όπως μια εικόνα ενός αυτοκινήτου με μια εικόνα ενός καροτσιού).
Τα βρέφη, σύμφωνα με τους ερευνητές, “μπορεί να γνωρίζουν αρκετά για το νόημα μιας λέξης για να την διαχωρίσουν από το άσχετο αντικείμενο, αλλά όχι από το σχετικό (...) Δηλαδή, τα βρέφη γνωρίζουν ότι το 'αυτοκίνητο' δεν μπορεί να αναφέρεται στον χυμό, αλλά όχι αν το καροτσάκι εμπίπτει στην κατηγορία 'αυτοκίνητο'”.
Αναλύοντας οικιακές βιντεοσκοπήσεις, οι ερευνητές παρατήρησαν επίσης ότι τα βρέφη έμαθαν να αναγνωρίζουν τις λέξεις καλύτερα όταν μπορούσαν να δουν τα αντικείμενα με τη χρήση των λέξεων (για παράδειγμα, όταν τους είπαν, "εδώ είναι το κουτάλι σου", όταν το κουτάλι ήταν πραγματικά μπροστά τους).
Το πόσο συχνά χρησιμοποιείται η λέξη παρουσία του αντικειμένου έχει τον μεγαλύτερο αντίκτυπο στην ανάπτυξη της κατανόησης σε σχέση με τον αντίκτυπο που έχει στο βρέφος η ομιλία.
Τα συμπεράσματα των ερευνητών “Νομίζω ότι πριν κατανοήσουμε πώς να ενισχύσουμε την ανάπτυξη του λεξιλογίου, πρέπει να καταλάβουμε καλύτερα πώς εξελίσσεται με φυσικό τρόπο. Αυτή η έρευνα είναι ένα πρώτο βήμα προς αυτή την κατεύθυνση”, δήλωσε η δρ. Bergelson.
Και πρόσθεσε:
“Τούτου λεχθέντος, νομίζω ότι ένα πράγμα που προκύπτει από την έρευνά μας είναι ότι η διαρκής λεκτική επικοινωνία με τα βρέφη και η εστίαση σε αυτό που περιεργάζονται ανά πάσα στιγμή σίγουρα δεν θα τα βλάψει. Μάλιστα, ίσως να τα βοηθήσει με την πρώιμη γλωσσική ανάπτυξη”.
“Αντιμετωπίστε το μωρό σας σαν έναν κανονικό συνομιλητή. Ακόμα και τα μικρά βρέφη ακούνε και μαθαίνουν για τις λέξεις και τον κόσμο γύρω τους προτού καν αρχίσουν να μιλάνε. Οι άνθρωποι που τα φροντίζουν είναι εκείνοι που το κάνουν εφικτό αυτό”. https://www.reuters.com Φιλοξενία: Το Χαμομηλάκι
Από: Σιμέλα Κολαγκελέ Κάποια παιδιά λένε «μαμά» πριν κλείσουν καν τους εννέα μήνες, ενώ άλλα μέχρι να σβήσουν και το δεύτερο κεράκι τους προτιμούν απλώς να ακούν. Δέκα απαντήσεις ρίχνουν φως σε αντίστοιχες ερωτήσεις και αιτιολογούν γιατί η ομιλία εξελίσσεται διαφορετικά από παιδί σε παιδί. 1. Πρέπει να μάθω εγώ στο παιδί μου να μιλάει, ή θα μάθει μόνο του; Ακούγεται απολύτως λογικό: Η μαμά, ο μπαμπάς και το μεγάλο αδερφάκι μιλάνε και το μικρό επαναλαμβάνει.
Κι όμως, με την εξέλιξη της ομιλίας τα πράγματα είναι αρκετά πιο περίπλοκα. Η ανάγκη να εκφραστούμε είναι εξίσου σημαντική με εκείνη του να σταθούμε όρθιοι. Διότι τα μικρά παιδιά είναι ικανά μάθησης ακόμη και στις πιο αντίξοες συνθήκες, όπως, για παράδειγμα, όταν οι γονείς τους είναι κωφάλαλοι ή όταν μεγαλώνουν σε συνθήκες όπου δεν τους μιλούν ιδιαίτερα.
Τα πρώτα τρία χρόνια της ζωής ενός παιδιού είναι καθοριστικά για τη λεκτική του εξέλιξη.
Σε περίπτωση που αυτά τα χρόνια δεν του απευθύνει κανείς το λόγο, είναι βέβαιο ότι θα αντιμετωπίσει σημαντικά προβλήματα ομιλίας για το υπόλοιπο της ζωής του.
Συμπέρασμα: Οι γονείς «οφείλουμε» όχι μόνο να μιλάμε στο μωρό μας, αλλά και να αιτιολογούμε κάποιες πράξεις μας («Τώρα η μαμά θα σε κάνει μπάνιο», «Νύσταξες; Είναι ώρα να πάμε για ύπνο» κ.ο.κ.). Εξίσου σημαντικά είναι τα νανουρίσματα και τα τραγούδια. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι πρέπει να του μιλάμε και να του εξηγούμε ακατάπαυστα τα πάντα πιστεύοντας πως έτσι θα μιλήσει νωρίτερα. 2. Πότε αρχίζει ένα μωρό να μιλάει; Πριν την ομιλία έρχεται η αντίληψη. Και αυτή ξεκινάει μόλις αναπτυχθεί επαρκώς η ακοή του μωρού, δηλαδή την 25η εβδομάδα κύησης.
Ήδη τις τελευταίες εβδομάδες της εγκυμοσύνης τα μωρά μπορούν να διακρίνουν διάφορους ήχους, ενώ από τη στιγμή που γεννιούνται είναι σε θέση να ξεχωρίσουν τη μητρική τους γλώσσα.
Πρόσφατη έρευνα στο Πανεπιστήμιο του Βίρτσμπουργκ, στην οποία συγκρίθηκαν τα πρώτα κλάματα νεογέννητων μωρών γερμανικής και γαλλικής καταγωγής, έδειξε ότι ήδη από τις πρώτες κιόλας φωνούλες τα μωρά επικοινωνούν στη μητρική τους γλώσσα: Τα «γερμανάκια» έκλαιγαν κατεβαίνοντας την κλίμακα στον τόνο, ενώ τα «γαλλάκια» την ανέβαιναν, στοιχείο που χαρακτηρίζει αντίστοιχα την κάθε γλώσσα. 3. Γιατί είναι το όνομά μας τόσο σημαντικό, όταν μαθαίνουμε να μιλάμε; Το όνομα, σύμφωνα με έρευνα αμερικανών επιστημόνων, έχει στο μωρό την επιρροή ενός βράχου ή μιας άγκυρας: Αποτελεί μια σταθερή αξία μέσα στην καταιγίδα της γλώσσας και των λέξεων που το βοηθάει να βρει και πάλι τον προσανατολισμό του.
Την ίδια επιρροή έχουν και κάποιες άλλες λέξεις όπως «και», «με» αλλά και τα άρθρα (ο, η, το). 4. Πώς ξέρουμε αν τα μωρά καταλαβαίνουν τι λέμε; Οι έρευνες σε μικρά παιδιά δεν είναι εύκολη υπόθεση, μιας και τα μωρά δεν είναι σε θέση να μας πουν τι σκέφτονται.
Γι αυτό ακριβώς οι επιστήμονες επεξεργάζονται άλλα σημάδια για να τεκμηριώσουν τις μελέτες τους.
Για παράδειγμα, παρατηρούν αν τα μωρά στο άκουσμα μιας λέξης ρουφάνε εντονότερα την πιπίλα τους! 5. Γιατί τα τραγούδια αρέσουν τόσο πολύ στα παιδιά;
Τα μωρά ήδη από την εμβρυϊκή τους ζωή έχουν μια εκ φύσεως έλξη για τη μουσική. Τα νεογέννητα μάλιστα είναι σε θέση να αναγνωρίσουν μελωδίες που άκουγαν μέσα από τον κοιλιά της μαμάς τους. Τόσο τα τραγούδια όσο και τα ποιηματάκια αποτελούν για τα μωρά ιδανικά «βοηθήματα», αφού και στις δύο περιπτώσεις ο ρυθμός αλλά και ο τονισμός των λέξεων είναι εντονότερος απ’ ό,τι στην κανονική ομιλία.
6. Ποιες είναι οι συνηθέστερες πρώτες λέξεις; Η λέξη «μαμά» είναι για πάνω από το 70% των παιδιών η πρώτη που ξεστομίζουν. Ακολουθούν οι λέξεις «μπαμπά», «άτα», «μπάλα», «γιαγιά».
7. Τα παιδιά που μιλάνε νωρίς είναι πιο έξυπνα από αυτά που αργούν να μιλήσουν; Υπάρχει γενικότερα η αντίληψη ότι τα παιδιά που μιλάνε γρήγορα είναι πιο εύστροφα από αυτά που «τεμπελιάζουν», μιας και μπορούν νωρίτερα να μας πουν τι θέλουν και τι σκέφτονται, και αυτό είναι πράγματι εντυπωσιακό.
Οι επιστήμονες πάντως έχουν άλλη άποψη. Πιστεύουν πως η ευφυΐα δεν σχετίζεται με την ανάπτυξη της λεκτικής ικανότητας.
Απόδειξη: Παιδιά με νοητική στέρηση είναι σε θέση να μιλάνε και να επικοινωνούν.
Οι αναπτυξιολόγοι σύσσωμοι συμφωνούν πως ναι, η πρώιμη λεκτική ικανότητα μπορεί να είναι ένδειξη για υψηλή ευφυΐα, αυτό όμως δεν σημαίνει πως ένα παιδί που θα αποφασίσει να μιλήσει στα δύο του δεν μπορεί να εξελιχθεί σε έναν μικρό Αϊνστάιν. 8. Γιατί τα κορίτσια μιλάνε πιο γρήγορα απ’ ό,τι τα αγόρια; Κι όμως, η παραπάνω άποψη δεν είναι μύθος, αλλά αποτέλεσμα στατιστικής. Κατά τη διάρκεια του δεύτερου έτους της ζωής τους τα κορίτσια μαθαίνουν κατά μέσο όρο 120 λέξεις, ενώ τα αγόρια φτάνουν μόλις τις 90.
Μέχρι και το νηπιαγωγείο τα κορίτσια είναι πρωταθλήτριες στη «φλυαρία» και επίσης επισκέπτονται τρεις φορές πιο σπάνια το λογοθεραπευτή απ’ ό,τι τα αγόρια.
Δεν υπάρχει καμιά σαφής απάντηση γιατί συμβαίνει αυτό, οι ειδικοί όμως τείνουν στο συμπέρασμα πως ορμονικοί παράγοντες είναι η αιτία, που κάνουν τον θηλυκό εγκέφαλο να ωριμάζει γρηγορότερα.
Συμπέρασμα: Τα κορίτσια επεξεργάζονται νωρίτερα και ευκολότερα τη γλώσσα, ενώ τα αγόρια χρειάζονται ένα συνδυασμό οπτικών και ακουστικών επιρροών για να φτάσουν στο ίδιο επίπεδο. 9. Μπορεί να χάσει ένα παιδί τη διάθεση να μιλάει; Ναι, όταν παρουσιάζονται διαταραχές στη λεκτική ανάπτυξη. Πρόκειται για ένα συνδυασμό που αποτελείται από περιορισμένο λεξιλόγιο, «κακή» σύνταξη και εκφραστικό πρόβλημα.
Τα παιδιά που γεννιούνται με αυτή τη διαταραχή (η οποία εμφανίζεται ανεξαρτήτως βιοτικού και μορφωτικού οικογενειακού επιπέδου) κάνουν θαυμάσια πρόοδο με τη βοήθεια λογοθεραπείας. Υπάρχει και η άλλη πλευρά: Υγιή παιδιά που όμως έχουν φτωχό λεξιλόγιο και δεν μπορούν να εκφραστούν σωστά, γιατί στο σπίτι δεν τους μιλάνε και δεν τους διαβάζουν αρκετά, αφήνοντας αυτό τον σημαντικό ρόλο πολλές φορές στην τηλεόραση. Σε αυτές τις περιπτώσεις δεν βοηθάει η λογοθεραπεία, αλλά μια εκπαιδευτικός που θα ενδιαφερθεί για το παιδί. 10. Τι να κάνω αν το παιδί μου δεν μιλάει «όπως πρέπει»; Υπάρχουν «σιωπηλά» παιδιά που δεν τους αρέσουν τα πολλά λόγια και ξαφνικά στα δεύτερα τους γενέθλια αρχίζουν να μιλάνε και δεν βάζουν γλώσσα μέσα. Παρ’ όλα αυτά, πρέπει να έχουμε το νου μας ώστε να μην παραβλέψουμε κάποιες σημαντικές ενδείξεις.
Το πρώτο έτος:
Μήπως το μωρό σας έχει κλείσει τον πέμπτο του μήνα και κλαίει ακόμη μονότονα όπως όταν μόλις είχε γεννηθεί;
Είναι ήδη έξι μηνών και δεν βγάζει ακόμη φωνούλες;
Και τα δύο μπορεί να οφείλονται σε πρόβλημα ακοής.
Λίγο πριν τα δεύτερα γενέθλιά του ο παιδίατρος οφείλει ούτως ή άλλως να ελέγξει:
Πόσες λέξεις ξέρει το παιδί;
Μπορεί να δημιουργήσει μια πρόταση με τουλάχιστον δύο λέξεις; Όσο νωρίτερα λάβει βοήθεια από ειδικό τόσο καλύτερη θα είναι η εξέλιξή του. Με τη συνεργασία της Ελισάβετ Κυριακοπούλου.
Με βάση δεδομένα από την παγκόσμια βιβλιογραφία ένα ποσοστό περίπου 15% παιδιών ηλικίας 2-21/2 χρόνων παρουσιάζει καθυστέρηση στην ομιλία. Η αργοπορημένη έναρξη έκφρασης λόγου ανιχνεύεται με βάση το περιορισμένο εύρος του εκφραστικού λεξιλογίου (50 λέξεις), την έλλειψη ελάχιστης φραστικής δομής (συνδυασμός δύο τουλάχιστον λέξεων ανά φράση) σε ηλικία περίπου 24 μηνών, παρά τη φυσιολογική γνωστική και συναισθηματική ανάπτυξη. Ερευνητικά δεδομένα εισηγούνται ότι, ενώ αρκετά παιδιά με καθυστέρηση στην ομιλία ξεπερνούν το πρόβλημά τους σε ηλικία 3 χρόνων, πολλά άλλα συνεχίζουν να παρουσιάζουν γλωσσικές διαταραχές που αργότερα εμφανίζονται με μορφή μαθησιακής δυσκολίας . Άρα, η αργοπορημένη έναρξη της έκφρασης λόγου σε νήπια θεωρείται παράγοντας «επικινδυνότητας» διότι μπορεί να αποφέρει μακρόχρονα γλωσσικά ελλείμματα, μαθησιακές δυσκολίες και ακαδημαϊκή αποτυχία.
Σε γενικές γραμμές, εάν ένα παιδί ηλικίας 28 μηνών παρουσιάζει αργοπορία στον λόγο, η ανάκαμψης της γλωσσικής του αυτής αργοπορίας στην ηλικία των 36 μηνών δεν είναι αναμενόμενη, κυρίως εάν το παιδί αυτό παρουσιάζει προβλήματα αντίληψης του λόγου, παράγει ελάχιστα φωνήματα και λέξεις της γλώσσας και παρουσιάζει θετικό οικογενειακό ιστορικό.
Με βάση επιστημονικά δεδομένα, ο μέσος όρος λέξεων που πρέπει να παράγει ένα δίχρονο παιδί κυμαίνεται γύρω στις 200-250 λέξεις.
Το παιδί μου είναι ηλικίας δυόμισι χρόνων όμως παρόλο που παρουσιάζει φυσιολογική εξέλιξη σε όλους τους τομείς εν τούτοις δεν λέει πολλές λέξεις.
Αποτελέσματα διαφόρων μελετών ανά τον κόσμο δηλώνουν ότι 18% των φυσιολογικών παιδιών ηλικίας 2 με 21/2 χρονών με καλή αντίληψη του προφορικού λόγου παρουσιάζει περιορισμένο εκφραστικό λεξιλόγιο και δε συνδυάζει λέξεις για την παραγωγή φράσεων (πχ μαμά μήλο).
Η αργή εξέλιξη στον προφορικό λόγο είναι ανησυχητική;
Παρόλο που το 50% των παιδιών με αργή εξέλιξη στον λόγο στην ηλικία των 3 με 31/2 χρονών καταφέρνει να ξεπεράσει τη γλωσσική αργοπορία, το υπόλοιπο συνεχίζει να παρουσιάζει γλωσσική καθυστέρηση κυρίως σε τομείς όπως είναι η άρθρωση και φωνολογία των λέξεων (η σωστή προφορά των φωνημάτων και λέξεων), η σύνταξη και η μορφολογία του λόγου (η σειρά και σύνδεση των λέξεων στην πρόταση). Η αργή εξέλιξη στον λόγο μερικές φορές είναι προμήνυμα συνεχιζόμενης γλωσσικής καθυστέρησης και σε μεταγενέστερο στάδιο μαθησιακής δυσκολίας. Για παράδειγμα, πολλά παιδιά με δυσλεξία (δυσκολία στην κατάκτηση του μηχανισμού της ανάγνωσης και γραφής), ή ειδική γλωσσική διαταραχή παρουσιάζουν ιστορικό καθυστέρησης του λόγου. Αυτό όμως δε σημαίνει ότι η αργοπορία στο λόγο απαραίτητα καταλήγει σε δυσλεξία.
Πότε ανησυχούμε για την ομιλία του παιδιού
Μάς είπαν ότι, όταν το παιδί μας μεγαλώσει και όταν πάει σχολείο θα μιλήσει. Να περιμένουμε ή να ζητήσουμε την γνώμη του ειδικού;
Παρόλο που η ένταξη στο σχολείο (π.χ, νηπιαγωγείο) βοηθά το παιδί να αναπτύξει περαιτέρω τη γλωσσική του ικανότητα, η γλωσσική ανάπτυξη και ολοκλήρωση αρχίζει πριν ακόμα το παιδί ενταχθεί στο σχολείο. Αναμένεται ότι στην ηλικία των 3-4 χρόνων τα παιδιά παράγουν σωστά τα περισσότερα φωνήματα της γλώσσας, χρησιμοποιούν ορθές και ολοκληρωμένες προτάσεις και διηγούνται μέρος μικρής ιστορίας.
Ή επαγγελματική γνώμη από τον/την λογοπαθολόγο είναι σημαντική αφού μια αξιολόγηση θα ρίξει φως στις αιτίες της γλωσσικής καθυστέρησης. Επίσης η επαγγελματική γνωμάτευση θα προβλέψει τη μελλοντική πορεία της γλωσσικής ανάπτυξης του παιδιού και την ανάγκη θεραπευτικής ή συμβουλευτικής παρέμβασης. Ποιοι παράγοντες προβλέπουν τα παιδιά πού θα συνεχίσουν να παρουσιάζουν γλωσσική καθυστέρηση;
Η δέσμη προγνωστικών παραγόντων συμπεριλαμβάνει το επίπεδο αντίληψης του προφορικού λόγου, το επίπεδο προσοχής και συγκέντρωσης προς τον προφορικό λόγο, την ταχύτητα γλωσσικής ανάπτυξης και κατάκτησης του λόγου μεταξύ ηλικίας 24 με 36 μηνών, το κοινωνικο-οικονομικό επίπεδο της οικογένειας του παιδιού, το συμβολικό παιγνίδι και την ύπαρξη θετικού οικογενειακού ιστορικού σε θέματα αργοπορίας στο λόγο και μαθησιακής δυσκολίας.
Η έγκαιρη διάγνωση της γλωσσικής καθυστέρησης σε παιδιά μικρής ηλικίας (π.χ. στην ηλικία των 24 με 30 μηνών) θεωρείται πλέον σημαντική αφού σε αυτή την ηλικία το παιδί έχει πολλές δυνατότητες βελτίωσης και ανάκαμψης της γλωσσικής καθυστέρησης εφόσον και εάν ακολουθηθεί η σωστή συμβουλευτική ή θεραπευτική αγωγή. Τα παιδιά ωφελούνται περισσότερο από τη θεραπευτική αγωγή στην ηλικία των 2-4 χρόνων σε σύγκριση με θεραπευτική αγωγή που αρχίζει σε μεγαλύτερες ηλικίες. Η πρώιμη αυτή περίοδος θεωρείται η πιο εύκαιρη και η πιο κρίσιμη για παρέμβαση, λόγω της πλαστικότητας του εγκεφάλου, που επιτρέπει τη βέλτιστη αφομοίωση των ερεθισμάτων που δέχεται το παιδί. Η πρόγνωση του παιδιού με γλωσσική καθυστέρηση διαφέρει από περιστατικό σε περιστατικό.
Οι πληροφορίες βασίζονται σε επιστημονικά δεδομένα από την παγκόσμια βιβλιογραφία και σε αποτελέσματα από έρευνα που έχει εκπονηθεί στην Κύπρο με τίτλο "Γλωσσικοί και γενετικοί παράγοντες στη πρόγνωση παιδιών με αργή εξέλιξη στον προφορικό λόγο" (48/ 2001) με χορηγία από το Ίδρυμα Προώθησης της Έρευνας στα πλαίσια του 4ου ερευνητικού προγράμματος σε συνεργασία με το Ινστιτούτο Νευρολογίας και Γενετικής Kύπρου, το Μακάρειο Νοσοκομείο, το Σύνδεσμο Λογοπαθολόγων και Λογοθεραπευτών Κύπρου, το Πανεπιστήμιο Πατρών, το City University of New York , και το Κολέγιο Bryn Mawr
Το μωράκι σας έχει την ικανότητα να αντιλαμβάνεται πότε απευθύνεστε σε αυτό ακόμα και αν δεν καταλαβαίνει τι του λέτε. Κάθε φορά που του μιλάτε το βοηθάτε να διακρίνει τη φωνή σας ανάμεσα σε άλλες και να αντιλαμβάνεται πως η ομιλία είναι ένας τρόπος επικοινωνίας.
Αρχικά το μωρό σας μπορεί να ακούει τη φωνή σας για μερικά δευτερόλεπτα, στη συνέχεια όμως και με εξάσκηση θα μπορεί να εστιάζει και να σας ακούει για παραπάνω λεπτά.
Ο κ. Στέλιος Μαντούδης, Αναπτυξιακός Εργοθεραπευτής συμβουλεύει πως θα βοηθήσετε το μωρό να σας ακούει:
Βοηθήστε το μωρό να σας ακούει:
• Παρατηρήστε τα σημάδια που χρησιμοποιεί το μωρό για να δείξει ότι σας ακούει π.χ. το πρόσωπο του γίνεται πιο φωτεινό, σας κοιτάζει επίμονα, ανοίγει το στόμα, γελάει, σταματάει να πιπιλάει το δάκτυλο του κ.α.
Παρατηρήστε τις αλλαγές στον μυϊκό τόνο του μωρού σας, αν κουνάει γρήγορα τα δάχτυλα του κλπ.
• Κάνετε συζητήσεις μαζί του πρόσωπο με πρόσωπο, κατά τη διάρκεια των καθημερινών σας δραστηριοτήτων • Χρησιμοποιείστε ποικιλία στον τόνο της φωνής σας • Κατά τη διάρκεια των «συζητήσεων» σας χρησιμοποιείτε μικρές φράσεις, σταματήστε για μερικά δευτερόλεπτα και παρατηρήστε τις αντιδράσεις του • Μιμηθείτε τους ήχους που βγάζει και πείτε μία διαφορετική σύντομη λέξη για να συνεχίσετε τον διάλογο • Όταν νιώσετε πως κουράζεται και παρατηρήσετε ότι αφαιρείτε το βλέμμα του και κοιτάζει αδιάφορα αφήστε το να κοιμηθεί • Το μωρό απολαμβάνει να ακούει τη φωνή σας, καθώς μιλάτε για οτιδήποτε μέσα στη μέρα. Πείτε στο μωρό σας τι κάνετε, τι κάνει εκείνο, πως νιώθετε κλπ. • Συνοδεύετε την ομιλία σας με έντονες εκφράσεις προσώπου • Κρατήστε και κουνήστε το αργά με τον ρυθμό της ομιλίας σας
Συμβουλή Ειδικού: Εάν έχετε κάποια ανησυχία ή αμφιβολία σχετικά με την ακοή του μωρού σας, ζητήστε από Ειδικό γιατρό να προβεί σε ωτορυνολαρυγγολογική εξέταση, ακόμα και αν έχει ήδη εξεταστεί κατά τη γέννηση σου. Επίσης, κάντε έναν Αναπτυξιακό Έλεγχο για να εξετάσετε αν το μωράκι σας έχει φυσιολογική ανάπτυξη.
Κάποια παιδιά λένε «μαμά» πριν κλείσουν καν τους εννέα μήνες, ενώ άλλα μέχρι να σβήσουν και το δεύτερο κεράκι τους προτιμούν απλώς να ακούν. Δέκα απαντήσεις ρίχνουν φως σε αντίστοιχες ερωτήσεις και αιτιολογούν γιατί η ομιλία εξελίσσεται διαφορετικά από παιδί σε παιδί.
1. Πρέπει να μάθω εγώ στο παιδί μου να μιλάει, ή θα μάθει μόνο του; Ακούγεται απολύτως λογικό: Η μαμά, ο μπαμπάς και το μεγάλο αδερφάκι μιλάνε και το μικρό επαναλαμβάνει. Κι όμως, με την εξέλιξη της ομιλίας τα πράγματα είναι αρκετά πιο περίπλοκα. Η ανάγκη να εκφραστούμε είναι εξίσου σημαντική με εκείνη του να σταθούμε όρθιοι. Διότι τα μικρά παιδιά είναι ικανά μάθησης ακόμη και στις πιο αντίξοες συνθήκες, όπως, για παράδειγμα, όταν οι γονείς τους είναι κωφάλαλοι ή όταν μεγαλώνουν σε συνθήκες όπου δεν τους μιλούν ιδιαίτερα. Τα πρώτα τρία χρόνια της ζωής ενός παιδιού είναι καθοριστικά για τη λεκτική του εξέλιξη. Σε περίπτωση που αυτά τα χρόνια δεν του απευθύνει κανείς το λόγο, είναι βέβαιο ότι θα αντιμετωπίσει σημαντικά προβλήματα ομιλίας για το υπόλοιπο της ζωής του. Συμπέρασμα: Οι γονείς «οφείλουμε» όχι μόνο να μιλάμε στο μωρό μας, αλλά και να αιτιολογούμε κάποιες πράξεις μας («Τώρα η μαμά θα σε κάνει μπάνιο», «Νύσταξες; Είναι ώρα να πάμε για ύπνο» κ.ο.κ.). Εξίσου σημαντικά είναι τα νανουρίσματα και τα τραγούδια. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι πρέπει να του μιλάμε και να του εξηγούμε ακατάπαυστα τα πάντα πιστεύοντας πως έτσι θα μιλήσει νωρίτερα. 2. Πότε αρχίζει ένα μωρό να μιλάει; Πριν την ομιλία έρχεται η αντίληψη. Και αυτή ξεκινάει μόλις αναπτυχθεί επαρκώς η ακοή του μωρού, δηλαδή την 25η εβδομάδα κύησης. Ήδη τις τελευταίες εβδομάδες της εγκυμοσύνης τα μωρά μπορούν να διακρίνουν διάφορους ήχους, ενώ από τη στιγμή που γεννιούνται είναι σε θέση να ξεχωρίσουν τη μητρική τους γλώσσα. Πρόσφατη έρευνα στο Πανεπιστήμιο του Βίρτσμπουργκ, στην οποία συγκρίθηκαν τα πρώτα κλάματα νεογέννητων μωρών γερμανικής και γαλλικής καταγωγής, έδειξε ότι ήδη από τις πρώτες κιόλας φωνούλες τα μωρά επικοινωνούν στη μητρική τους γλώσσα: Τα «γερμανάκια» έκλαιγαν κατεβαίνοντας την κλίμακα στον τόνο, ενώ τα «γαλλάκια» την ανέβαιναν, στοιχείο που χαρακτηρίζει αντίστοιχα την κάθε γλώσσα. 3. Γιατί είναι το όνομά μας τόσο σημαντικό όταν μαθαίνουμε να μιλάμε; Το όνομα, σύμφωνα με έρευνα αμερικανών επιστημόνων, έχει στο μωρό την επιρροή ενός βράχου ή μιας άγκυρας: Αποτελεί μια σταθερή αξία μέσα στην καταιγίδα της γλώσσας και των λέξεων που το βοηθάει να βρει και πάλι τον προσανατολισμό του. Την ίδια επιρροή έχουν και κάποιες άλλες λέξεις όπως «και», «με» αλλά και τα άρθρα (ο, η, το). 4. Πώς ξέρουμε αν τα μωρά καταλαβαίνουν τι λέμε; Οι έρευνες σε μικρά παιδιά δεν είναι εύκολη υπόθεση, μιας και τα μωρά δεν είναι σε θέση να μας πουν τι σκέφτονται. Γι αυτό ακριβώς οι επιστήμονες επεξεργάζονται άλλα σημάδια για να τεκμηριώσουν τις μελέτες τους. Για παράδειγμα, παρατηρούν αν τα μωρά στο άκουσμα μιας λέξης ρουφάνε εντονότερα την πιπίλα τους! 5. Γιατί τα τραγούδια αρέσουν τόσο πολύ στα παιδιά; Τα μωρά ήδη από την εμβρυϊκή τους ζωή έχουν μια εκ φύσεως έλξη για τη μουσική. Τα νεογέννητα μάλιστα είναι σε θέση να αναγνωρίσουν μελωδίες που άκουγαν μέσα από τον κοιλιά της μαμάς τους. Τόσο τα τραγούδια όσο και τα ποιηματάκια αποτελούν για τα μωρά ιδανικά «βοηθήματα», αφού και στις δύο περιπτώσεις ο ρυθμός αλλά και ο τονισμός των λέξεων είναι εντονότερος απ’ ό,τι στην κανονική ομιλία. 6. Ποιες είναι οι συνηθέστερες πρώτες λέξεις; Η λέξη «μαμά» είναι για πάνω από το 70% των παιδιών η πρώτη που ξεστομίζουν. Ακολουθούν οι λέξεις «μπαμπά», «άτα», «μπάλα», «γιαγιά». 7. Τα παιδιά που μιλάνε νωρίς είναι πιο έξυπνα από αυτά που αργούν να μιλήσουν; Υπάρχει γενικότερα η αντίληψη ότι τα παιδιά που μιλάνε γρήγορα είναι πιο εύστροφα από αυτά που «τεμπελιάζουν», μιας και μπορούν νωρίτερα να μας πουν τι θέλουν και τι σκέφτονται, και αυτό είναι πράγματι εντυπωσιακό.
Οι επιστήμονες πάντως έχουν άλλη άποψη. Πιστεύουν πως η ευφυΐα δεν σχετίζεται με την ανάπτυξη της λεκτικής ικανότητας. Απόδειξη: Παιδιά με νοητική στέρηση είναι σε θέση να μιλάνε και να επικοινωνούν.
Οι αναπτυξιολόγοι σύσσωμοι συμφωνούν πως ναι, η πρώιμη λεκτική ικανότητα μπορεί να είναι ένδειξη για υψηλή ευφυΐα, αυτό όμως δεν σημαίνει πως ένα παιδί που θα αποφασίσει να μιλήσει στα δύο του δεν μπορεί να εξελιχθεί σε έναν μικρό Αϊνστάιν. 8. Γιατί τα κορίτσια μιλάνε πιο γρήγορα απ’ ό,τι τα αγόρια; Κι όμως, η παραπάνω άποψη δεν είναι μύθος, αλλά αποτέλεσμα στατιστικής. Κατά τη διάρκεια του δεύτερου έτους της ζωής τους τα κορίτσια μαθαίνουν κατά μέσο όρο 120 λέξεις, ενώ τα αγόρια φτάνουν μόλις τις 90.
Μέχρι και το νηπιαγωγείο τα κορίτσια είναι πρωταθλήτριες στη «φλυαρία» και επίσης επισκέπτονται τρεις φορές πιο σπάνια το λογοθεραπευτή απ’ ό,τι τα αγόρια. Δεν υπάρχει καμιά σαφής απάντηση γιατί συμβαίνει αυτό, οι ειδικοί όμως τείνουν στο συμπέρασμα πως ορμονικοί παράγοντες είναι η αιτία, που κάνουν τον θηλυκό εγκέφαλο να ωριμάζει γρηγορότερα.
Συμπέρασμα: Τα κορίτσια επεξεργάζονται νωρίτερα και ευκολότερα τη γλώσσα, ενώ τα αγόρια χρειάζονται ένα συνδυασμό οπτικών και ακουστικών επιρροών για να φτάσουν στο ίδιο επίπεδο. 9. Μπορεί να χάσει ένα παιδί τη διάθεση να μιλάει; Ναι, όταν παρουσιάζονται διαταραχές στη λεκτική ανάπτυξη. Πρόκειται για ένα συνδυασμό που αποτελείται από περιορισμένο λεξιλόγιο, «κακή» σύνταξη και εκφραστικό πρόβλημα. Τα παιδιά που γεννιούνται με αυτή τη διαταραχή (η οποία εμφανίζεται ανεξαρτήτως βιοτικού και μορφωτικού οικογενειακού επιπέδου) κάνουν θαυμάσια πρόοδο με τη βοήθεια λογοθεραπείας. Υπάρχει και η άλλη πλευρά: Υγιή παιδιά που όμως έχουν φτωχό λεξιλόγιο και δεν μπορούν να εκφραστούν σωστά, γιατί στο σπίτι δεν τους μιλάνε και δεν τους διαβάζουν αρκετά, αφήνοντας αυτό τον σημαντικό ρόλο πολλές φορές στην τηλεόραση. Σε αυτές τις περιπτώσεις δεν βοηθάει η λογοθεραπεία, αλλά μια εκπαιδευτικός που θα ενδιαφερθεί για το παιδί. 10. Τι να κάνω αν το παιδί μου δεν μιλάει «όπως πρέπει»; Υπάρχουν «σιωπηλά» παιδιά που δεν τους αρέσουν τα πολλά λόγια και ξαφνικά στα δεύτερα τους γενέθλια αρχίζουν να μιλάνε και δεν βάζουν γλώσσα μέσα. Παρ’ όλα αυτά, πρέπει να έχουμε το νου μας ώστε να μην παραβλέψουμε κάποιες σημαντικές ενδείξεις. Το πρώτο έτος: Μήπως το μωρό σας έχει κλείσει τον πέμπτο του μήνα και κλαίει ακόμη μονότονα όπως όταν μόλις είχε γεννηθεί; Είναι ήδη έξι μηνών και δεν βγάζει ακόμη φωνούλες; Και τα δύο μπορεί να οφείλονται σε πρόβλημα ακοής. Λίγο πριν τα δεύτερα γενέθλιά του ο παιδίατρος οφείλει ούτως ή άλλως να ελέγξει: Πόσες λέξεις ξέρει το παιδί; Μπορεί να δημιουργήσει μια πρόταση με τουλάχιστον δύο λέξεις; Όσο νωρίτερα λάβει βοήθεια από ειδικό τόσο καλύτερη θα είναι η εξέλιξή του. Με τη συνεργασία της Ελισάβετ Κυριακοπούλου - Παθολόγου λόγου και ομιλίας imommy
Γιατί πρέπει να απαντάς στο μωρό σου, ακόμα κι όταν αυτά που λέει δεν βγάζουν νόημα.
Βγάζει άναρθρες μωρουδίστικες κραυγές, «μπεμπεκίζει», λέει τα δικά του,
απαντάει σε όσα του λες και του δείχνεις με μικρές φρασούλες που δεν
βγάζουν νόημα.
Είναι και αυτό μια μορφή επικοινωνίας από πλευράς του
μωρού σου και όπως δείχνουν νέες μελέτες, δεν πρέπει να αφήνεις αυτή την
προσπάθειά του να πάει χαμένη!
Ερευνητές του Πανεπιστημίου
της Αιόβα ανακάλυψαν πως όταν ανταποκρινόμαστε, απαντάμε,
ενθουσιαζόμαστε και δείχνουμε να αντιλαμβανόμαστε αυτά που μας λένε τα
μωρά μας, ακόμα και αν δε βγάζουν νόημα, τους κάνει πάρα πολύ καλό και
τα βοηθάει να μιλήσουν πιο γρήγορα.
Μητέρες που απαντούσαν στα «μπα»,
«λαλα» και άλλες μωρουδιακές δηλώσεις των παιδιών τους με χαρά και με
πολλά λόγια, τα βοήθησαν να επιταχύνουν τη γλωσσική τους ανάπτυξη. Όχι
μόνο μίλησαν πιο γρήγορα, αλλά μετά από μήνες ανταποκρίθηκαν στα
γλωσσικά τεστ με αρκετά μεγάλη διαφορά από όλα τα βρέφη που δεν έβρισκαν
απάντηση στα «μπεμπεκίσματά» τους.
Για ακόμη μια φορά, μέσα
από μια ακόμη έρευνα αντιλαμβανόμαστε πόσο σημαντικό είναι να
επικοινωνούμε με το μωρό μας, πριν ακόμα πραγματοποιηθεί μια κανονική
συζήτηση. Στην ουσία πρόκειται για μια ειδικά διαμορφωμένη κουβέντα που
ευνοεί πολύ τις γλωσσικές ικανότητες και τη πνευματική ανάπτυξη του
μωρού μας, κάτι που σαφώς επιθυμούμε πολύ για εκείνο. Ας το κάνουμε
πραγματικότητα με αυτόν τον πολύ απλό τρόπο.
Η
πράξη της ομιλίας αποτελεί μια πολύπλοκη διαδικασία η οποία απαιτεί την
συνεργασία και τον συντονισμό συγκεκριμένων δομών του εγκεφάλου μας. Σε
φυσιολογικές συνθήκες η ομιλία ξεκινά με μια ιδέα του τι θέλουμε να
εκφράσουμε και ταυτόχρονα επιλέγουμε και ταιριάζουμε τους ήχους και τις
λέξεις που αντιπροσωπεύουν αυτή την ιδέα.
Παράλληλα
ο εγκέφαλός μας δημιουργεί ένα πρόγραμμα στο οποίο δίνει την εντολή
στους αρθρωτές ( χείλη, γλώσσα, δόντια) για το πως θα κινηθούν και με
ποια δυναμική θα τοποθετηθούν έτσι ώστε να πραγματώσουν τους ήχους και
τις λέξεις που χρειάζονται για να εκφραστεί σε λόγο η ιδέα μας. Αυτός
ο προγραμματισμός των αρθρωτών για την πραγμάτωση της ομιλίας συμβαίνει
εκούσια σε κλάσματα του δευτερολέπτου. Ωστόσο, υπάρχουν παιδιά που
συναντούν μεγάλη δυσκολία σε αυτή τη διαδικασία με αποτέλεσμα να
επηρεάζεται σημαντικά η ικανότητα παραγωγής ήχων, συλλαβών και λέξεων. Η
συγκεκριμένη διαταραχή του λόγου ονομάζεται Εξελικτική Λεκτική Απραξία
και τα αίτιά της είναι κατά βάση νευρολογικά. Η δυσκολία των παιδιών με
εξελικτική λεκτική απραξία εντοπίζεται στην συγκεκριμένη διαδικασία
παραγωγής του λόγου που έχει να κάνει με τον προγραμματισμό για την
κίνηση των αρθρωτών για την επίτευξη της ομιλίας. Τα
παιδιά με εξελικτική λεκτική απραξία έχουν ανεπτυγμένες δεξιότητες
κατανόησης του λόγου σε σύγκριση με τις δεξιότητες έκφρασης του λόγου. Αυτό σημαίνει πως γνωρίζουν πολύ καλά τι θέλουν να πουν αλλά αδυνατούν
να συντονίσουν τις κινήσεις των οργάνων της άρθρωσης για να το
εκφράσουν. Έτσι τα παιδιά με εξελικτική λεκτική απραξία παρουσιάζουν
σημαντική καθυστέρηση του λόγου καθώς αντιμετωπίζουν μεγάλη δυσκολία στο
να μιμηθούν τους ήχους, τις συλλαβές και τις λέξεις. Συνήθως ο λόγος
τους αποτελείται από επαναλαμβανόμενες συλλαβές (π.χ. μπαμπαμπα) ή
ελάχιστες απλές λέξεις και χαρακτηρίζεται από ασυνέπεια δηλαδή μπορεί να
παράγει κάποια λέξη μια δεδομένη στιγμή αλλά να αδυνατεί να ανακαλέσει
την συγκεκριμένη λέξη όταν του ζητηθεί. Ακόμα και στις περιπτώσεις που
τα παιδιά αποκτούν αργότερα λόγο, αυτός χαρακτηρίζεται από ελλείψεις και
απλοποιήσεις κυρίως πολυσύλλαβων λέξεων. Τις περισσότερες φορές τα
παιδιά με εξελικτική παιδική απραξία έχουν μεγάλη δυσκολία στην μίμηση
μη λεκτικών κινήσεων των αρθρωτών, για παράδειγμα δυσκολεύονται να
κινήσουν την γλώσσα δεξιά και αριστερά κατά βούληση ή να εκτελέσουν
διαδοχικές κινήσεις της γλώσσας και των χειλιών. Η
εξελικτική λεκτική απραξία δεν αποτελεί μια απλή καθυστέρηση του λόγου
αλλά μια σοβαρή νευρολογική διαταραχή η οποία χρήζει άμεσης
λογοθεραπευτικής αντιμετώπισης. Η θεραπεία του λόγου απαιτεί
εξατομικευμένη προσέγγιση του προβλήματος και συνήθως είναι μακροχρόνια
λόγω της πολυπλοκότητας της συγκεκριμένης διαταραχής.
Νέα έρευνα αμφισβητεί την κρατούσα θεωρία που αναφέρει ότι η ικανότητα
εκμάθησης των συλλαβών είναι έμφυτη μαρτυρώντας ότι κατακτάται με πολύ
κόπο και χρόνο.
Τα μωρά μαθαίνουν να μιλούν σαν... μωρά προτού κατακτήσουν τη
γλώσσα των μεγάλων - ξεκινούν αρχικά επαναλαμβάνοντας μεμονωμένες
συλλαβές (όπως μπα-μπα-μπα) και στη συνέχεια ενώνοντας διαφορετικές
συλλαβές μεταξύ τους (όπως μπα-ντα-γκου). Τα ωδικά πτηνά παρουσιάζουν
παρόμοια μοτίβα καθώς μαθαίνουν να κελαηδούν. Πιστεύεται μάλιστα ότι η
ικανότητα για αυτού του είδους την παράθεση συλλαβών είναι έμφυτη.
Ωστόσο μια νέα μελέτη που δημοσιεύεται online στην επιθεώρηση «Nature»
δείχνει ότι τα πράγματα δεν είναι ακριβώς έτσι ούτε τόσο απλά.
Μελέτη σε τρία είδη
Αμερικανοί ερευνητές μελέτησαν τρία διαφορετικά είδη - δύο είδη
πτηνών και συγκεκριμένα πιτσιλωτούς σπίνους (zebra finch, επιστημονική
ονομασία Τaeniopygia guttata, ταινιοπυγή η στικτή) και κοινωνικούς
σπίνους (bengalese finch, επιστημονική ονομασία Lonchura striata
domestica), καθώς και ανθρώπους. Είδαν ότι σε κανένα από τα τρία είδη η
μετάβαση από τις μεμονωμένες συλλαβές στα ζευγάρια συλλαβών δεν είναι
εύκολη. Τα μικρά και των τριών ειδών χρειάζεται να μάθουν αργά πώς να
συνταιριάζουν μεταξύ τους τις συλλαβές.
«Ανακαλύψαμε ένα αναπάντεχο στάδιο στην εκφορά του λόγου των ανθρώπων» ανέφερε η πρώτη συγγραφέας της νέας μελέτης Ντίνα Λιπκάιντ, ψυχολόγος που εργάζεται στο Κολέγιο Χάντερ στη Νέα Υόρκη.
Προκειμένου να καταλήξουν στα συμπεράσματά τους οι ερευνητές εκπαίδευσαν
αρχικώςπιτσιλωτούς σπίνουςώστε να τραγουδούν ένα τραγούδι στο οποίο
τρεις συλλαβές που αποτελούνταν από τα γράμματα Α, B, C εμφανίζονταν με
την εξής σειρά: ΑΒC - ΑΒC. Στη συνέχεια εκπαίδευσαν τα πτηνά ώστε να
τραγουδούν ένα άλλο τραγούδι στο οποίο τα ίδια γράμματα εμφανίζονταν με
διαφορετική σειρά: ACB - ACB.
Σταδιακή διαδικασία
Τα οκτώ από τα 17 πτηνά κατάφεραν να μάθουν το τραγούδι, όχι όμως
κατευθείαν. Το έμαθαν σαν μια σειρά ζευγών συλλαβών - μάθαιναν π.χ. να
περνούν από το Α στο C, στη συνέχεια από το C στο Β και τέλος από το Β
στο Α. Και αυτό δεν συνέβη μέσα σε ελάχιστο χρονικό διάστημα, όπως
υποστηρίζει η θεωρία της έμφυτης εκμάθησης των συλλαβών. Αντιθέτως,
χρειάστηκαν δέκα ημέρες κατά μέσον όρο προκειμένου να μάθουν το πρώτο
ζεύγος συλλαβών, τέσσερις ώστε να μάθουν το δεύτερο και δύο ημέρες ώστε
να μάθουν το τρίτο ζεύγος.
Τα ίδια μοτίβα εκμάθησης παρατηρήθηκαν και στους κοινωνικούς σπίνους.
Για παράδειγμα, στο τραγούδι του συγκεκριμένου είδους ορισμένα ζεύγη
συλλαβών είναι αντιστρέψιμα - ορισμένες φορές η συλλαβή Α εμφανίζεται
πριν από τη συλλαβή Β και αντιστρόφως. Και πάλι, σε αυτή την περίπτωση,
σύμφωνα με την «έμφυτη» θεωρία, τα νεαρά πτηνά θα έπρεπε να μαθαίνουν
τις εντολές ταυτοχρόνως, κάτι που όμως δεν συνέβη. Οταν οι επιστήμονες
παρακολούθησαν την εκμάθηση επτά τέτοιων ζευγών συλλαβών είδαν ότι τα
πτηνά ήταν σε θέση να κατανοήσουν και να ακολουθήσουν τις δύο
διαφορετικές εντολές με χρονική απόσταση περίπου 18 ημερών μεταξύ τους.
Το αναπάντεχο… ανθρώπινο εύρημα
Το πιο αναπάντεχο όμως εύρημα της μελέτης ήταν ότι και τα βρέφη των
ανθρώπων ακολουθούν τα μοτίβα εκμάθησης των πουλιών. Οταν οι ερευνητές
ανέλυσαν βάσεις δεδομένων που περιείχαν φωνητικές καταγραφές εννέα
βρεφών, ανακάλυψαν ότι η εξέλιξη της μωρουδίστικης γλώσσας τους - το να
περνούν, δηλαδή, από την επανάληψη της ίδιας συλλαβής στη συνένωση
διαφορετικών συλλαβών - δεν ήταν μια ταχεία διαδικασία αλλά ελάμβανε
χώρα σταδιακά, σε διάστημα 20-30 εβδομάδων.
«Η μελέτη αυτή προσφέρει ενδείξεις σχετικά με το ότι η μετάβαση στην
κατάκτηση του ζευγαρώματος συλλαβών στα πτηνά γίνεται βήμα-βήμα. Οι
αναλύσεις δείχνουν ότι το ίδιο φαινόμενο καταγράφεται και στα βρέφη των
ανθρώπων» σχολιάζει ο Μάικλ Φρανκ, ερευνητής στο
πεδίο κατάκτησης της γλώσσας στο Πανεπιστήμιο Στάνφορντ της Καλιφόρνιας. Προειδοποιεί ωστόσο ότι η υπόθεση σχετικά με τα βρέφη πρέπει να
μελετηθεί περαιτέρω πειραματικά. Δημοσιεύτηκε στο HeliosPlus στις 6 Ιουνίου 2013
Να σημειώσουμε ότι οι παρακάτω συμβουλές είναι γενικές. Οι
δραστηριότητες είναι χωρισμένες σε διάφορες ηλικιακές ομάδες και
μπορείτε να τις πραγματοποιείτε προκειμένου να περνάτε δημιουργικά τον
χρόνο σας με το παιδί σας.
Με τη βοήθεια του λογοπεδικού σας θα έχετε
περισσότερες πληροφορίες σχετικά με τη δυσκολία του παιδιού σας, καθώς
για κάθε παιδί δημιουργείται ένα Εξατομικευμένο Λογοθεραπευτικό
Πρόγραμμα.
Από τη γέννηση έως 2 ετών Ενθαρρύνετε το παιδί σας να παράγει διάφορους ήχους όπως «μα», «ντα», «μπα». Μιμηθείτε το γέλιο και τις εκφράσεις του προσώπου του παιδιού σας. Μάθετε στο παιδί σας να μιμείται κάποιες από τις πράξεις σας όπως παλαμάκια, φιλάκια, γεια κτλ. Μιλάτε διαρκώς στο παιδί σας, μιλάτε του όταν το πλένετε, το ταΐζετε, το ντύνετε κτλ. Μιλάτε
κανονικά στο παιδί, χωρίς να επαναλαμβάνετε την «παιδική» λέξη που λέει
το παιδί πχ. «άτα», αλλά δίνοντας το σωστό μοντέλο όπως «Μπράβο τώρα θα
πάμε βόλτα.» Ονομάστε χρώματα από αντικείμενα που βλέπετε γύρω σας.
Έτσι εισάγετε σιγά σιγά τις έννοιες των χρωμάτων αφού το παιδί μαζί με
το οπτικό ερέθισμα συνδυάζει και την κατάλληλη ονομασία. Συνοδεύετε συχνά την ομιλίας σας με κινήσεις όπως «γεια» και χαιρετάμε ή «μπράβο» και χτυπάμε παλαμάκια. Βάλτε
το παιδί σας να μιμηθεί τους ήχους που παράγουν τα ζώα όπως «μουου» για
την αγελάδα, «μπεεε» για το πρόβατο, «νιαου» για τη γάτα κτλ. ή ήχους
που μπορεί να παράγει το αυτοκίνητο «βουου», το τρένο «τσαφ-τσουφ» κ.α. Επιβραβεύστε το παιδί για τις προσπάθειές του να επικοινωνήσει λεκτικά μαζί σας. Δώστε
του να επιλέξει π.χ. «Θέλεις γάλα ή νερό». Αφήστε το να σας δείξει και
να ονομάσει, με τον δικό του τρόπο, αυτό που επιλέγει. Επαναλάβετε εσείς
σωστά τη λέξη. Αξιοποιείστε τις λέξεις που παράγει το παιδί σας για
να τις χρησιμοποιήσετε μέσα σε προτάσεις όπου εσείς θα επαναλάβετε π.χ.
αν το παιδί πει «μαμά» εσείς απαντήστε «Ναι εδώ είναι η μαμά. Η μαμά σε
αγαπάει πολύ». Χρησιμοποιήστε παιδικά παραμύθια, με πολλές εικόνες
και παροτρύνετε το παιδί να αναγνωρίσει και να ονομάσει τα καθημερινά
και γνώριμα σε αυτό αντικείμενα, που απεικονίζονται στο βιβλίο. Τραγουδάτε μαζί με το παιδί σας εύκολα παιδικά τραγουδάκια και όπου μπορείτε προσπαθήστε να συνοδεύονται από κινήσεις.
Από 2 έως 4 ετών Μιλάτε καθαρά και σωστά στο παιδί σας έτσι ώστε το παιδί να έχει πάντα το σωστό μοντέλο ομιλίας. Μην
του δίνετε καθετί έτοιμο. Αφήστε το παιδί να σας το ζητήσει με την
παραγωγή κάποιας λέξης. Πείτε του «Μπράβο» και επαναλάβετε εσείς σωστά
την λέξη ή τη φράση χωρίς να διορθώνετε το παιδί π.χ. «Θέλεις χυμό; Έχω
πορτοκαλάδα. Θέλεις πορτοκαλάδα;» Φτιάξτε ένα βιβλίο με εικόνες (από
περιοδικά, φωτογραφίες) με γνώριμα καθημερινά αντικείμενα του παιδιού.
Χωρίστε τα αντικείμενα σε ομάδες-κατηγορίες όπως: ρούχα, φαγητά, ζώα
κτλ. Φτιάξτε «αστείες» εικόνες π.χ. βάλτε ένα σκύλο πάνω στη ρόδα του
αυτοκινήτου και σχολιάστε τι είναι «λάθος» στη φωτογραφία και γιατί. Δημιουργήστε
ρουτίνες για το παιδί. Χρησιμοποιήστε την ίδια φράση σε συνδυασμό με
κάτι που γνωρίζει το παιδί. π.χ. «Θα φάμε φαγητό» και ακολουθεί η
διαδικασία «παίρνω το πιάτο, το κουτάλι» κτλ. «Θα κάνουμε μπάνιο» και
ονομάζουμε όλα τα αντικείμενα που χρησιμοποιούμε. Τα παιδιά θέλουν
αρκετές επαναλήψεις πριν αρχίσουν να καταλαβαίνουν τη σχέση μεταξύ
γλώσσας και περίστασης. Βοηθήστε το παιδί σας να καταλαβαίνει και να
θέτει ερωτήσεις. Παίξτε το παιχνίδι «ναι-όχι». Ρωτήστε το παιδί σας
«Είσαι αγόρι;» «Σε λένε Νίκο;» «Το αυτοκίνητο πετάει;». Ενθαρρύνετε το
παιδί σας να κάνει ερωτήσεις. Θέστε στο παιδί ερωτήσεις όπου εκείνο
θα πρέπει να επιλέξει «Θέλεις μήλο ή αχλάδι;» «Θα φορέσεις την κόκκινη ή
την μπλε μπλούζα;». Βοηθήστε το να ονομάζει μέρη του σώματος και τι
μπορούμε να κάνουμε π.χ.«Αυτή είναι η μύτη μου. Με τη μύτη μπορώ να
μυρίσω το φαγητό, ένα λουλούδι» κτλ. Ενθαρρύνετε το παιδί σας για
τραγούδι. Ζητήστε του να σας πει τραγουδάκια. Έτσι το παιδί αρχίζει να
συνειδητοποιεί και να αποκτά την αίσθηση του ρυθμού. Βάλτε γνώριμα
αντικείμενα μέσα σε ένα μεγάλο κουτί και στη συνέχεια ζητήστε από το
παιδί να βγάζει ένα ένα τα αντικείμενα και να τα ονομάζει. Ζητήστε του
να σας πει την χρήση του αντικειμένου π.χ. «Μπάλα. Με τη μπάλα παίζω,
την κλωτσάω» «Καπέλο. Το καπέλο το φοράω στο κεφάλι. Το φοράω για να μην
κρυώνω ή για τον ήλιο» κτλ. Δώστε ερεθίσματα στο παιδί. Πηγαίνετε
βόλτα στον ζωολογικό κήπο και ονομάστε τα ζώα που βλέπετε ή τις
ενέργειες (ρήματα) που κάνουν οι άλλοι γύρω σας. Βόλτα στο σουπερμάρκετ,
καθαρίζοντας το σπίτι, στο δρόμο για το σχολείο κτλ. Διαβάστε με το
παιδί μικρές ιστορίες με εικόνες. Ζητήστε από το παιδί να συμπληρώνει
τις προτάσεις σας δίνοντάς του το οπτικό βοήθημα. Να μπορεί σιγά σιγά να
ανακαλεί 3-4 γεγονότα από την ιστορία που διάβασε.
Από 4 έως 6 ετών Όταν
το παιδί αρχίζει να συνομιλεί και να κάνει διάλογο μαζί σας βεβαιωθείτε
ότι προσέχετε το παιδί σας όταν σας μιλάει και αντίστοιχα ότι το παιδί
σας προσέχει όταν του μιλάτε. Εμπλουτίστε το λεξιλόγιο του παιδιού σας. Εισάγετε νέες έννοιες δίνοντας έναν απλό ορισμό της καινούργιας λέξης. Βοηθήστε
το παιδί σας να μάθει να ονομάζει μέρη μιας κατηγορίας π.χ. φρούτα,
ρούχα, ζώα κτλ καθώς και να ονομάζει την κατηγορία π.χ. «Τι είναι το
μήλο, το πορτοκάλι, η μπανάνα;». Εισάγετε στο παιδί σας τις αντίθετες έννοιες όπως «μικρό-μεγάλο», «άδειο-γεμάτο», «χαρούμενος-λυπημένος» κτλ. Βοηθήστε
το παιδί να κατανοεί και να εκτελεί σύνθετες εντολές όπως «Πάρε το
βιβλίο και το μολύβι και βάλε το βιβλίο μέσα στη τσάντα σου ενώ το
μολύβι πήγαινέ το πάνω στο γραφείο του μπαμπά». Ενθαρρύνετε το παιδί
σας να δίνει οδηγίες π.χ. ακολουθείστε τις οδηγίες του καθώς το παιδί
σας περιγράφει τι θα πρέπει να κάνετε για να χτίσετε πχ. έναν πύργο. Διαβάστε
με το παιδί ιστορίες-παραμύθια με εικόνες. Ζητήστε από το παιδί να
συμπληρώνει τις προτάσεις σας δίνοντάς του το οπτικό βοήθημα, έτσι ώστε
να συμμετέχει και αυτό. Μετά ζητήστε από το παιδί να αναμεταδώσει την
ιστορία με οπτικό βοήθημα (εικόνες από το παραμύθι). Τέλος ζητήστε από
το παιδί να μας πει το παραμύθι χωρίς να έχει μαζί του το βιβλίο. Όπου
δυσκολεύεται το παιδί το βοηθάμε με ερωτήσεις. Ενθαρρύνετε το παιδί
να δίνει όσα περισσότερα στοιχεία μπορεί για μία εικόνα. Να μην ονομάζει
μόνο αντικείμενα αλλά να χρησιμοποιεί ολοκληρωμένες προτάσεις. Να δίνει
στοιχεία για χαρακτηριστικά που αφορούν τα αντικείμενα (χρώμα, υλικό,
μέγεθος, σχήμα κτλ), να περιγράφει τις ενέργειες (ρήματα) που
απεικονίζονται και να τα συνδέει όλα μαζί. Εκμεταλλευτείτε τις
καθημερινές δραστηριότητες. Όταν είστε στην κουζίνα παροτρύνετε το παιδί
να σας μιλήσει για αυτά που κάνετε στον συγκεκριμένο χώρο,τι
μαγειρεύετε, τι υλικά χρησιμοποιείτε, τι μαγειρικά σκεύη χρησιμοποιείτε,
τι διαδικασίες κάνετε. Το ίδιο όταν βγαίνετε έξω για τα ψώνια του
σπιτιού.
Οι διαταραχές λόγου και γλώσσας που οφείλονται σε άγνωστες
διαταραχές είναι πολύ συνηθισμένες. Οι διαταραχές είναι πολλές
και εκθειάζονται σε διάφορες ηλικίες.
Η καθυστερημένη κινητική ανάπτυξη είναι ευρέως
γνωστό ότι συνυπάρχει με τις διαταραχές λόγου και γλώσσας. Παρ΄όλα αυτά δεν έχει δοθεί σημασία στα παιδιά στα οποία
η καθυστέρηση λόγου συνδέεται με την πρώιμη αυτόνομη βάδιση.
Στην φωνιατρική κλινική του Παν/μιακού Νοσοκομείου του Ελσίνκι,
εξετάστηκαν παιδιά και παρουσιάστηκε κοινό πρότυπο στο συμπεριφορικό
τους φαινότυπο.
Συνήθως αυτά τα παιδιά, γνωστά ως μωρά SPEEDY, έχουν
καλή γλωσσική κατανόηση, ο λόγος τους είναι πολύ δυσκατάληπτος, παρ΄ότι
που μπορεί να ξεκινήσουν να μιλούν νωρίς
και να είναι πολύ ομιλητικά. Σε κάποιες περιπτώσεις η παραγωγή λόγου
είναι καθυστερημένη, το παιδί μιλάει λιγότερο, ο λόγος μπορεί να είναι
δυσκατάληπτος, ιδιαίτερα σε μεγάλες προτάσεις. Αυτό που κάνει τον λόγο
του παιδιού δυσκατάληπτο είναι οι λέξεις και οι προτάσεις που παράγονται
λάθος και κάθε φορά με διαφορετικό τρόπο, που προκαλεί έναν συνεχή παραμορφωμένο ήχο. Αυτοί οι ήχοι συνδέονται με την δυσλειτουργία της
γλώσσας και φαίνονται σε ήχους που χρησιμοποιείται η άκρη της γλώσσας.
Τα μωρά SPEEDY αναπτύσσουν νωρίς κινητικές ικανότητες, και συχνά
ξεκινούν να περπατούν αυτόνομα στους 10 μήνες της ζωής τους. Τρέχουν,
σκαρφαλώνουν, πηδούν και προσπερνούν και γενικά είναι αρκετά ευκίνητα
και σωματικά ενεργητικά. Συνήθως είναι πολύ υγιή και τυπικά δεν πάσχουν
από αναπνευστικές λοιμώξεις, ωτίτιδες ή αλλεργίες. Η κατασκευή των
νοητικών τους ικανοτήτων είναι χωρισμένη, πράγμα που καθιστά την οπτική
απόδοση τους να είναι άνω του φυσιολογικού για την ηλικία τους, ακόμη
καλύτερη από την γλωσσική απόδοση.
Σύμφωνα με την Dr. Haapanen της κλινικής, 1 με 2% των παιδιών είναι
μωρά SPEEDY.
Ο φαινότυπος των παιδιών αυτών συνδυάζει τρεις ποιότητες:
άτυπη γρήγορη κινητική ανάπτυξη, δυσκατάληπτη ομιλία, δυσλειτουργία στον
χειρισμό της γλώσσας.Αυτά τα χαρακτηριστικά φαίνεται να διαμορφώνουν
μια τριάδα, σύμφωνα με την οποία μιλούμε για ένα σύνδρομο που ονομάστηκε
“SPEEDY baby”.
Ο όρος SPEEDY αναφέρεται στην ταχύτητα ανάπτυξης των κινητικών
ικανοτήτων και στα προβλήματα που σχετίζονται με την ανάπτυξη της
ομιλίας. Προέρχεται από 2 συνθετικά, SPEE από την λέξη SPEEch (λόγος)
και DY από την λέξη verbal DYspraxia, (λεκτική δυσπραξία), DYsphasia
(δυσφασία) και γλωσσική δυσλειτουργία (tongue DYsfunction).
Η ενεργητικότητα τους και ο δυσκατάληπτος λόγος, μπορεί να έχουν
ανεπιθύμητα ψυχοκοινωνικά προβλήματα και να επισκιάζουν τις πραγματικές
ικανότητες του παιδιού.
Είναι πολύ σημαντικό να αναγνωρίζεται το
σύνδρομο αυτό στα παιδιά, έτσι ώστε οι γονείς των παιδιών να
πληροφορηθούν για την κατάσταση των παιδιών τους και να αναζητήσουν
βοήθεια.
Posts
