Γιατί δεν πρέπει να λέμε ποτέ στο παιδί: «Γιατί έτσι!»

Μπορεί προσωρινά να διευκολύνει την κατάσταση, όμως μελλοντικά θα δημιουργήσει προβλήματα 

Ένας θρύλος υποστηρίζει ότι κάποτε ένας γονιός είπε στο παιδί του ότι δεν μπορεί να κάνει αυτό που του ζητάει και το παιδί απλώς σιώπησε. 

Στην πραγματική ζωή, ωστόσο, οι γονείς έρχονται αντιμέτωποι με ένα (ή μερικές δεκάδες) σπαρακτικά «γιατί». 

Και κάποιες φορές, αυτά τα «γιατί» δεν έχουν εύκολη απάντηση – ή απλώς έρχονται ακριβώς τη στιγμή που είμαστε πιο απασχολημένοι από ποτέ – με αποτέλεσμα πριν το καταλάβουμε να καταφεύγουμε στην απάντηση που ανέθρεψε γενιές και γενιές: 

«Γιατί έτσι!».

Και τι πειράζει;
Σύμφωνα με έρευνες, τα παιδιά που μεγαλώνουν σε ένα περιβάλλον που ενθαρρύνει τη συζήτηση έχουν καλύτερες πιθανότητες να εξελιχθούν σε ικανούς ενήλικες με υγιή συμπεριφορά και υψηλή αυτοπεποίθηση. 

Αντιθέτως, όταν λήγουμε τη συζήτηση με τόσο απόλυτο τρόπο, διατρέχουμε τον κίνδυνο να γεμίσουμε τα παιδιά με άγχος και φόβο, να μειώσουμε την αυτοεκτίμησή τους και να καταστείλουμε τις επικοινωνιακές τους δεξιότητες. Εξάλλου, οι ειδικοί συμφωνούν ότι η πιο υγιής σχέση γονέων – παιδιών επιτυγχάνεται όταν επιδιώκουμε τη συνεργασία αντί για την επιβολή.

Τι πρέπει να πείτε λοιπόν;

Δυστυχώς, καμία άλλη μέθοδος δεν υπόσχεται τόσο άμεσα αποτελέσματα όσο το «γιατί έτσι». Μακροπρόθεσμα, όμως, θα απολαύσετε τους καρπούς των κόπων σας βλέποντας το παιδί σας να εξελίσσεται σε έναν ισορροπημένο ενήλικα που πιστεύει στον εαυτό του. 

Ως τότε, μπορείτε να ακολουθήσετε τα παρακάτω βήματα. 

«Αυτό δεν μπορεί να γίνει, γιατί…»
Σε αντίθεση με τις απόψεις των προηγούμενων γενιών, το γεγονός ότι είστε ο γονιός δεν σημαίνει ότι δεν χρειάζεται να δίνετε εξηγήσεις. Όταν προσπαθείτε να κάνετε το παιδί σας να καταλάβει τους λόγους που η επιθυμία του θα πρέπει να μείνει ανεκπλήρωτη, του δείχνετε ότι είστε πάντα εκεί για να του προσφέρετε αγάπη, δεν βαριέστε ούτε είστε υπερβολικά απασχολημένοι για να του δώσετε σημασία. 

Ταυτόχρονα, με το να κάνετε υπομονή και να του εξηγείτε με ηρεμία την κατάσταση, του δίνετε το καλύτερο παράδειγμα για να μάθει να σέβεται τους άλλους – ακόμη και όταν είναι εκνευρισμένο! 

Τρίτον, έρευνες έχουν δείξει ότι τα παιδιά που δεν ακούνε πολλές λέξεις ή υποβάλλονται σε σκληρό λεξιλόγιο και μειωμένη αλληλεπίδραση, δεν καταφέρνουν να φτάσουν στο πνευματικό και συναισθηματικό επίπεδο που θα μπορούσαν. 

Μεταξύ άλλων, αυτή η στάση των γονιών βλάπτει τις ικανότητες των παιδιών στα μαθηματικά, την αίσθηση του χώρου, την επιμονή, τον αυτοέλεγχο, την ενσυναίσθηση και την εφαρμογή ηθικών κανόνων. Τέλος, κατ’ αυτόν τον τρόπο ενδέχεται να τα βοηθήσετε να μάθουν να επικοινωνούν καλύτερα τα πράγματα που τα ενοχλούν αντί να ξεσπούν σε κλάματα και φωνές.

«Έχω ήδη απαντήσει αυτή την ερώτηση και από όσο ξέρω δεν άλλαξε κάτι τα τελευταία πέντε λεπτά»
Όπως πιθανότατα μαντεύετε, οι εξηγήσεις δεν αρκούν για να πείσουν τον επτάχρονο γιο σας ότι δεν μπορεί να πάει στην παιδική χαρά αν δεν τελειώσει τα μαθήματά του. Πλέον, από τη στιγμή που δεν έχετε κάτι καινούριο να πείτε, δεν χρειάζεται να επαναλάβετε τα ίδια από την αρχή. 

Υπενθυμίζοντάς του ότι έχετε ήδη δώσει την απάντησή σας, θα εξασφαλίσετε ότι αντιλαμβάνεται πως τηρείτε συνεπή στάση και δεν έχει νόημα να διαμαρτύρεται άλλο για το θέμα. Δεν πειράζει αν εκνευριστεί – για την ακρίβεια, το καλύτερο που έχετε να κάνετε είναι να μην του δώσετε πολλή σημασία. 

Κατ’ αυτόν τον τρόπο θα αναγκαστεί να μάθει πώς να διαχειρίζεται τα συναισθήματα απογοήτευσης, ενισχύοντας τη συναισθηματική του ευφυΐα ή θα προσπαθήσει να βρει νέες μεθόδους πειθούς, βελτιώνοντας τις επικοινωνιακές του δεξιότητες.

«Μπορείς να μου πεις εσύ γιατί σου είπα όχι;»
Αν το μικρό σας επιμένει ακόμη, ρωτήστε το αν έχει καταλάβει τους λόγους που δεν μπορεί να γίνει αυτό που θέλει. Δεν είναι ζήτημα ευφυΐας. Ακόμη και τα πιο έξυπνα παιδιά, όταν είναι πεπεισμένα ότι έχουν δίκιο, μπορεί να μην ακούνε στ’ αλήθεια αυτό που τους λέτε. Αν συμβαίνει κάτι τέτοιο, θα πρέπει να αναφέρετε και πάλι τις αιτίες πίσω από την απόφασή σας. Αν το παιδί έχει καταλάβει, επαναλάβετε το προηγούμενο βήμα.

«Έχεις να προτείνεις κάποια άλλη λύση;»
Στην περίπτωση που η επιμονή του δεν κάμπτεται με τίποτα, ίσως τα πνεύματα ηρεμήσουν αν του προτείνετε να βρει μία τρίτη οδό. 

Η συγκεκριμένη στάση δεν είναι δείγμα παραίτησης. 

Αντίθετα, του δείχνετε ότι αφενός δεν του απαγορεύετε πράγματα απλώς για να το κάνετε, και αφετέρου ότι δεν έχετε προτεραιότητα το να βγείτε νικητές από αυτή τη διαφωνία. Αυτό θα μειώσει τη διάθεση του παιδιού να μετατρέψει τη συζήτηση σε μάχη. Και, πού ξέρετε; Μπορεί πράγματι να καταφέρει να σκεφτεί κάτι που θα ικανοποιήσει και εσάς και εκείνο!

in.gr
Φιλοξενία: Το Χαμομηλάκι

Στα «Γιατί;» των Παιδιών δεν απαντάμε «Γιατί Έτσι»

Θυμάμαι την πρώτη φορά που τα παιδιά μου, μου έθεσαν το πρώτο τους «γιατί». Χαρά ανείπωτη! 

Το βρήκα πανέξυπνο, «Αϊνστάιν είναι» σκέφτηκα, 

«Πώς σκέφτηκαν να ρωτήσουν κάτι τόσο έξυπνο;».

Ξάφνου, αυτό το ένα «γιατί» κλωνοποιήθηκε κι εγώ δεν ξέρω πόσες φορές («Γιατί βρέχει;», «Γιατί νυχτώνει;», «Γιατί ο μπαμπάς είναι άντρας;», «Γιατί είσαι κοντή;», «Γιατί ανάβουν τα φώτα;» «Γιατί δεν ανάβει ο ήλιος;») μετατρέποντας τα νεύρα μου σε… τσατάλια, την υπομονή μου σε τόση δα κουκιδίτσα και τις απαντήσεις μου σε ένα κοφτό και ακατάλληλο «γιατί έτσι»!

Μέγα λάθος επισημαίνουν οι ειδικοί, μεταξύ των οποίων και η διάσημη βρετανίδα ψυχολόγος Penelope Leach, συγγραφέας του εξαιρετικού βιβλίου «Τα πρώτα κρίσιμα χρόνια του παιδιού μας». Πριν λοιπόν σας πιάσει… κρίση στο επόμενο «γιατί», ακούστε την προσεκτικά.

Τα εκατοντάδες «γιατί» που ρωτάει κάθε μέρα ένα παιδί, συμπεριλαμβανομένων πολλών ερωτήσεων του στυλ: 

«Γιατί να μην το κάνω αυτό;», 

αρκετών της κατηγορίας: 

«Γιατί έφυγε ο μπαμπάς;» 

και ορισμένων που δεν έχουν απάντηση όπως 

«Γιατί είναι Κυριακή;», 

μπορεί να είναι πολύ κουραστικά ή εξόχως συναρπαστικά (ή λίγο κι από τα δύο). 

Να θυμάστε ότι το παιδί ρωτάει, επειδή θέλει να μάθει.

Αποκομίζει κι άλλες γνώσεις και περαιτέρω αντίληψη και το κάνει με τον πιο αποτελεσματικό τρόπο – χρησιμοποιώντας λέξεις. 

Τα «γιατί» είναι ολοφάνερο δείγμα ωρίμανσης. 

Αν ήταν νήπιο, ή θα επιχειρούσε να το μάθει στην πράξη ή δεν θα σκεφτόταν καν να ρωτήσει.

Ορισμένα «γιατί» δεν γίνεται να απαντηθούν, είτε διότι το παιδί, χωρίς να το καταλάβει φυσικά, ξεπερνάει τα όρια της ανθρώπινης γνώσης είτε διότι ξεπερνάει τα όρια της δικής μας γνώσης. 

Προσπαθήστε να μην καταφεύγετε στο «γιατί έτσι». 

Αν η ερώτηση έχει απάντηση, απαντήστε του σύντομα. 

Μην επιστρατεύσετε όμως όλες σας τις γνώσεις περνώντας στο επίπεδο της… διάλεξης. 

Αν πάλι η ερώτηση έχει απάντηση αλλά δεν τη γνωρίζετε, μη διστάσετε να το πείτε. 

Είναι ορθότατο να πείτε στο παιδί: 

«Ενδιαφέρουσα ερώτηση, αλλά δεν ξέρω να σου απαντήσω. Να ρωτήσουμε τον μπαμπά, να κοιτάξουμε στο διαδίκτυο, να το ψάξουμε σε ένα βιβλίο…». 

Χάρη στο διαδίκτυο μπορείτε να βρείτε τα πάντα και να μεταφέρετε τις πληροφορίες στο παιδί.

Επιπλέον, στα τρία του χρόνια, ένα παιδί μπορεί να αποκτήσει την πρώτη του εγκυκλοπαίδεια, και ο σκοπός δεν είναι φυσικά να την διαβάσει, αλλά να σας βοηθήσει να αποκτήσετε πληροφορίες για οποιοδήποτε θέμα μπορεί να σας ρωτήσει. 

Για παράδειγμα, σας ρωτάει να μάθει «περισσότερα για τις σαύρες». Χωρίς βιβλίο, ίσως να μην μπορείτε να του προσφέρετε περισσότερα για τις σαύρες…

Ορισμένα «γιατί», ωστόσο, σας κάνουν να νιώθετε σαν να βρίσκεστε ως… Αλίκη στη Χώρα των Θαυμάτων: 

– «Γιατί με λένε Μάξιμο;» 

– «Διότι όταν γεννήθηκες, μας άρεσε αυτό το όνομα και σε βγάλαμε έτσι». 

– «Γιατί;» 

– «Διότι μας φάνηκε ότι σου ταιριάζει» 

– «Γιατί;»....

Μπορεί τα «γιατί» να είναι απλώς μία τακτική προκειμένου να εξακολουθήσετε να ασχολείστε μαζί του και να συνεχιστεί ο διάλογος, ή μπορεί το παιδί να έχει πάψει να εννοεί κυριολεκτικά «γιατί» και πλέον να εννοεί «Πες μου κι άλλα!». 

Μπορείτε να το σταματήσετε λέγοντας: «Θέλεις να σου πω κι άλλα για τον καιρό που γεννήθηκες;».

Πολλές φορές πάλι ρωτάει «γιατί» αλλά δεν υπάρχει απάντηση διότι το «γιατί» δεν είναι η σωστή ερώτηση. 

Χρησιμοποιεί λανθασμένα τη λέξη, οπότε δεν βγαίνει νόημα: 

«Γιατί είναι ταύροι;». 

Προσπαθήστε να μην απορρίψετε την ερώτηση ασυζητητί, αλλά να σκεφτείτε τι μπορεί να εννοεί το παιδί.

Θέλει να πει: 

«Τι είναι οι ταύροι;», 

«Τι κάνουν οι ταύροι;», 

«Είναι επικίνδυνοι οι ταύροι;», 

«Τους φοβάσαι τους ταύρους και πρέπει να τους φοβάμαι κι εγώ;». 

Με μία γενική απάντηση όπως 

«Δεν ξέρω τι ακριβώς θέλεις να πεις, αλλά ας πούμε λίγα πράγματα για τους ταύρους… Ξέρεις τι είναι ο ταύρος; Είναι η αγελάδα-μπαμπάς», 

μπορεί να το βοηθήσετε να αρχίσει τη συζήτηση που επιδιώκει.

pronews
Φιλοξενία: Το Χαμομηλάκι

Μαμά, γιατί άλλα δέντρα το Φθινόπωρο χάνουν τα φύλλα τους και άλλα όχι;

Το φθινόπωρο είναι μία μεταβατική περίοδος, όπου τα φύλλα κιτρινίζουν. Αυτό συμβαίνει γιατί η χλωροφύλλη που παράγεται στα φύλλα και είναι υπεύθυνη για το πράσινο χρώμα τους μειώνεται λόγω της μείωσης της φωτοσύνθεσης αφού σιγά σιγά θα απουσιάζει και το φως, μας εξηγεί η Κωνσταντινοπούλου Ελένη, Τεχνολόγος Γεωπόνος-Δασοπόνος.

Το δέντρο είναι ξυλώδες φυτό, πολυετές.
Η έννοια του δέντρου ως βλαστική μορφή από το έδαφος είναι σχεδόν κατανοητή δεν υπάρχει ακριβής ορισμός. Διότι τα δέντρα εμφανίζουν μεγάλη ποικιλία στα είδη τους τα οποία εξαρτώνται από τις περιβαλλοντικές συνθήκες π.χ. θερμοκρασία, υψόμετρο.
Τα φυτά ως προς την διάρκεια ζωής χωρίζονται σε μονοετή και πολυετή.
Μονοετές φυτό:
Oλοκληρώνει τον κύκλο της ζωής του σε μια αυξητική περίοδο. Αναπτύσσεται με γρήγορους ρυθμούς, ανθίζει και πεθαίνει αφού πρώτα δημιουργήσει σπόρους. (Π.χ. Φασολιά)
Πολυετές φυτό:
Ζει αρκετά χρόνια και μπορεί να ανθίζει κάθε χρόνο ή μόνο μια φορά. Οι βλαστοί των πολυετών ποωδών φυτών ανανεώνονται κάθε χρόνο, ενώ τα ξυλώδη πολυετή φυτά έχουν βλαστούς που διατηρούνται και αυξάνονται σε κάθε εποχή. (Π.χ. Πλάτανος).

Τα πολυετή φυτά-δέντρα χωρίζονται σε αειθαλή και φυλλοβόλα
Αειθαλή η αείφυλλα ονομάζονται τα φυτά-δέντρα που κρατούν τα φύλλα τους όλο το χρόνο. Τα αειθαλή φυτά ρίχνουν και αυτά τα φύλλα τους γιατί πρέπει να αλλάζουν φύλλωμα, όμως αυτό δεν μπορούμε εύκολα να το καταλάβουμε γιατί τα φύλλα τους δεν πέφτουν όλα μαζί επειδή στη θέση αυτών που έπεσαν, φυτρώνουν πολύ γρήγορα καινούργια φύλλα. Αειθαλή δέντρα είναι το Κυπαρίσσι, Ακακία Κωνσταντινουπόλεως, Ευκάλυπτος, Μανόλια, Πεύκο.
Φυλλοβόλα είναι αυτά που ρίχνουν τα φύλλα τους και τα ξανά βγάζουν αρχές άνοιξης. Φυλλοβόλα είναι Ιπποκαστανιά, Ιτιές, Φράξος, Λεύκες, Αμυγδαλιά.
Το χειμώνα, αν ένα δέντρο κρατήσει τα φύλλα του λόγω της απουσίας του φωτός και των παγωμένων ανέμων, τα φύλλα αυτά θα «οδηγήσουν το δέντρο στο θάνατο». Αυτό συμβαίνει εξαιτίας της έλλειψης υγρασίας. Ρίχνοντας όμως τα φύλλα, μικραίνει η συνολική επιφάνεια του δέντρου που μένει εκτεθειμένη στον αέρα και το δέντρο μπορεί να κρατήσει την υγρασία του μέσα στα κλαδιά και στον κορμό. 

Η υγρασία που διατηρείται βοηθά στην εξοικονόμηση ενέργειας και προστατεύεται το δέντρο από τα ακραία καιρικά φαινόμενα. Έτσι το δέντρο «συντηρείται ζωντανό» χάνοντας ελάχιστη υγρασία το χειμώνα.
Την άνοιξη και το καλοκαίρι, τα φύλλα φωτοσυνθέτουν και σε συνδυασμό με τα συστατικά που παίρνουν από το έδαφος, τα δέντρα αναπτύσσονται.
Το φθινόπωρο είναι μία μεταβατική περίοδος, όπου τα φύλλα κιτρινίζουν. Αυτό συμβαίνει γιατί η χλωροφύλλη που παράγεται στα φύλλα και είναι υπεύθυνη για το πράσινο χρώμα τους μειώνεται λόγω της μείωσης της φωτοσύνθεσης αφού σιγά σιγά θα απουσιάζει και το φως. Επομένως τα φύλλα χάνουν το χρώμα τους σταδιακά και έπειτα παίρνουν κίτρινο-καφέ χρώμα και «αποχωρίζονται» το δέντρο.
Συμπερασματικά τα δέντρα το χειμώνα απλά μένουν ζωντανά ενώ το καλοκαίρι αναπτύσσονται.

infokids

Γιατί μαμά; Harry Klyn - Ougagaboum (το τίμημα και η αξία της υπομονής)

Τα παιδιά όλο ρωτάνε.
Γιατί το ένα και γιατί το άλλο…
Και εκεί που νομίζεις ότι έχει τελειώσει αυτά συνεχίζουν «γιατί αυτό, γιατί εκείνο, πότε, πού, πόσο, πώς», ρωτάνε τα πάντα για το κάθε τι. 

Και δεν έχουν σταματημό ούτε καθώς μεγαλώνουν, ίσα-ίσα αυξάνεται ο ρυθμός, το βάθος των ερωτήσεων, δεν ικανοποιούνται με τις πιο απλοϊκές απαντήσεις, δεν μπορείς ούτε να τα κοροϊδέψεις πια!
Κάποιες φορές καταντάει κουραστικό. Κι ενώ μέσα μας καμαρώνουμε που είναι περίεργα, φιλομαθή, που ενδιαφέρονται για τον κόσμο γύρω τους, υπάρχουν στιγμές που δεν μπορούμε, δεν έχουμε τον χρόνο ή έτσι απλά δεν θέλουμε να απαντήσουμε…

Υπομονή.
Όλο αυτό το "παιχνίδι" των ερωταποκρίσεων είναι μια πνευματική επένδυση, μια παρακαταθήκη καλής παιδείας για τα παιδιά μας. 

Εξηγούμε:

1. Γνωρίζουν καινούργια πράγματα. (λέγε-λέγε κάτι μένει…)
2. Μαθαίνουν να ενδιαφέρονται για το «τι» και το «πως». (Βασικό στοιχείο της κάθε επιστήμης για να πάει παρακάτω τη γνώση της. Τίποτα δεν είναι αυτονόητο μέχρι να το ανακαλύψουμε, μέχρι να αποδειχθεί – ακόμη κι ότι η γη γυρίζει!)
3. Αποκτώντας έναν τέτοιο μηχανισμό μάθησης τα παιδιά, μπορεί να ελπίζει κανείς ότι δεν θα τα πιάνουν κορόιδα, ότι δεν θα γίνουν «χάνοι».
4. Αντιθέτως, πιστεύω, ότι έτσι γίνονται -εξελίσσονται- πιο ενδιαφέροντες άνθρωποι ως ενήλικες…

Υπομονή, τα πρώτα 18 (πάνω-κάτω) χρόνια είναι δύσκολα, μετά φεύγουν, δεν ρωτάνε τίποτα και μας λείπουν…

www.paidi-efivos.gr

Αυτά που αγαπούν και αυτά που δε θέλουν τα παιδιά

Θόρυβος, επανάληψη, ρουτίνα....
Έννοιες που για τους μεγάλους έχουν αρνητική σημασία,
για τα παιδιά λειτουργούν ως βασικά εργαλεία ανάπτυξης.  

Τα παιδιά αγαπούν...
1. Την εξερεύνηση:
Τα καλάθια σκουπιδιών, οι σωλήνες, τα ντουλάπια της κουζίνας… ο,τιδήποτε κρύβει μέσα κάποιο θησαυρό. Και βέβαια, αυτές οι ανακαλύψεις είναι πάντα στο πλαίσιο της γνωστικής τους ανάπτυξης.
2. Το θόρυβο και τη φασαρία:
Τι θα γίνει αν πετάξω τα μακαρόνια μου στον τοίχο, χτυπήσω το πιρούνι μου στο τραπέζι και βάλω τα δάχτυλά μου μέσα στο χυμό μου; Ναι, είναι όλα θέμα γνωστικής ανάπτυξης.
3. Την επανάληψη:
Μπορεί μετά την εικοστή συνεχόμενη ανάγνωση της Κοκκινοσκουφίτσας να βαρεθείτε, αλλά τα παιδιά μαθαίνουν μέσω της επανάληψης. Όσο πιο πολλές φορές ακούσουν κάτι, τόσο περισσότερο θα το θυμούνται.
4. Τη ρουτίνα:
Τα μικρά παιδιά έχουν βραχεία μνήμη και δεν μπορούν να σκεφτούν το μέλλον. Χρειάζονται τη ρουτίνα για να ξέρουν τι να περιμένουν.
5. Τις ερωτήσεις:
Μπορεί να δοκιμάσουν την υπομονή σας με τα συνεχή «τι», «γιατί» και «πού», αλλά η περιέργεια για τον κόσμο σημαίνει ότι ο εγκέφαλος του παιδιού σας μεγαλώνει γρήγορα. Αρχίζει να αντιλαμβάνεται την αιτία και το αποτέλεσμα: ένα μεγάλο βήμα για ένα τόσο μικρό άνθρωπο. 

Τα παιδιά δε θέλουν...
1. Να τα πιέζουν:
Πώς να ευχαριστηθείς τη ζωή αν σε κυνηγούν συνεχώς και σου λένε να προχωρήσεις;
2. Τις διορίες:
Πρέπει να ζούμε τη ζωή μας σύμφωνα με προκαθορισμένα ωράρια που λένε ότι πρέπει να είμαστε στον παιδικό σταθμό συγκεκριμένη ώρα;
3. Την αντίσταση:
Όταν έχεις σιδερένια θέληση εκνευρίζεσαι όταν κάποιος άλλος θέλει να σου επιβάλλει τη γνώμη του. Τα παιδιά δεν καταλαβαίνουν ότι εσείς είστε το αφεντικό!
4. Τις επιταγές της μόδας:
Ποιος λέει ότι δεν μπορεί να φορέσει μποτάκια την πιο ζεστή μέρα του καλοκαιριού ή τα αγαπημένα του σανδάλια μια βροχερή μέρα; Οι ειδικοί της μόδας; Ναι καλά! 
5. Τη λέξη «όχι!»:
Εκτός κι αν είναι αυτά που τη λένε.

Με τη συνεργασία της Κατερίνας Θεοδωρίδου (MSc, PGDip ψυχολόγος-ψυχοθεραπεύτρια).

imommy