Συναισθήματα: Υπάρχουν μόνο όταν αποκτούν όνομα

     Είναι πράγματι ευκολότερο να αντέξουμε ένα συναίσθημα όταν το ονοματίσουμε; Το όνομα φαίνεται πως επιβεβαιώνει, εξηγεί και δίνει νόημα σε αυτό που βιώνουμε. 

Παρόλο που υπάρχουν και άλλοι τρόποι έκφρασης συναισθημάτων, όπως η γλώσσα του σώματος, οι εκφράσεις του προσώπου, οι χειρονομίες κ.ά., τα συναισθήματα αποκτούν ειδικό βάρος, σαφήνεια και νόημα, τόσο για εμάς τους ίδιους όσο και για τους άλλους, μόνον όταν καταφέρουμε και τα ντύσουμε με λέξεις. 

Κάτι ανάλογο συμβαίνει όταν δεν νιώθουμε καλά σωματικά για κάποιο διάστημα και, τελικά, τίθεται μία διάγνωση σε αυτό που μας συμβαίνει. Τότε, αυτό που βιώνουμε, από τη στιγμή που αποκτά όνομα, επισημοποιείται, συγκεκριμενοποιείται, επιβεβαιώνεται και γίνεται κατανοητό, ανοίγοντας με τον τρόπο αυτό το δρόμο για μια αποτελεσματική αντιμετώπισή του.

Η διαφήμιση, που απευθύνονταν σε άτομα με κατάθλιψη, με το γνωστό μότο «Βγάλ΄το από μέσα σου», στην ουσία, αυτό ακριβώς εννοούσε, δηλαδή, μίλα για αυτό, ονομάτισέ το, επικοινώνησέ το, μοιράσου το.

     Ό,τι έχει όνομα υπάρχει και υπάρχει με έναν πολύ διαφορετικό τρόπο. Το παιδί που, αποκτώντας όνομα, γίνεται ο Γιαννάκης, ο κάποιος που γίνεται ο Δημήτρης, ο Κανένας που γίνεται ο Οδυσσέας. 

Με τον ίδιο τρόπο, όταν ένα συναίσθημα αποκτά όνομα, αυτό λειτουργεί ως καταλύτης που δομεί και δίνει νόημα σε ένα υποκειμενικό βίωμα. 

Χωρίς όνομα, τα συναισθήματά μας περιφέρονται ως ανώνυμοι επισκέπτες χωρίς ταυτότητα εντός μας, δημιουργώντας μια χαοτική, αν όχι τρομακτική, πολλές φορές ψυχική αίσθηση.

Ο τρόπος έκφρασης των συναισθημάτων μαθαίνεται από την παιδική ηλικία
     Μια αβίαστη και χωρίς όρια έκφραση συναισθημάτων είναι τόσο αποδιοργανωτική στην αλληλεπίδραση των ανθρώπων γι' αυτό και είναι ανεκτή/επιτρέπεται μόνο κατά τη διάρκεια της βρεφικής ηλικίας. Για το λόγο αυτό, από πολύ μικρή ηλικία μας μαθαίνουν να ελέγχουμε σταδιακά τα συναισθήματά μας και να τα εκφράζουμε, όπως ακριβώς τα βιώνουμε, σε μικρές μόνο δόσεις. Χωρίς τον έλεγχο αυτόν, θα ήταν αδύνατη η οποιαδήποτε προσαρμογή μας αργότερα στη ζωή καθώς και η επικοινωνία μας με τους άλλους. 

Ως εκ τούτου, ο συναισθηματικός έλεγχος -όχι η αποφυγή εκδήλωσης συναισθημάτων- κατέχει σημαντική θέση σε κάθε είδους διαπαιδαγώγηση.

Το παιδί μαθαίνει, από πολύ νωρίς και μέσα από τις αντιδράσεις των γονιών και άλλων σημαντικών ενηλίκων του άμεσου κυρίως περιβάλλοντός του, να αναγνωρίζει τα συναισθήματά του, όπως επίσης, ποια από αυτά είναι «επιτρεπτά» και ποια όχι, στις διάφορες καταστάσεις. 

Με άλλα λόγια, μαθαίνει ποια συναισθήματα αξίζει τον κόπο να εκφρασθούν και ποια πιθανότατα θα αποδοκιμαστούν, και, για το λόγο αυτό, θα πρέπει να αποσιωπηθούν ή να εκφρασθούν σε μια καταλληλότερη στιγμή.

Εάν οι γονείς και το άμεσο περιβάλλον εκφράζουν τα δικά τους συναισθήματα με έναν πολύπλευρο, πολύχρωμο, ευέλικτο και δημιουργικό τρόπο, αποκτά, συνηθέστατα, και το παιδί μια παρόμοια ικανότητα και γνώση για τα συναισθήματα που είναι κοινωνικά αποδεκτά.

Συναισθήματα
Η απόκτηση της ικανότητας να μπορούμε να περιγράφουμε τον εσωτερικό μας κόσμο και τα συναισθήματά μας είναι καθοριστικής σημασίας για την ψυχική μας ισορροπία. 

Όσο καλύτερα καταφέρνουμε να περιγράφουμε και να εκφράζουμε τα συναισθήματά μας τόσο λιγότερες και οι πιθανότητες να μπορούν αυτά να μας ελέγχουν χωρίς να το αντιλαμβανόμαστε. 

     Συναισθήματα που δεν εκφράζονται έχουν την τάση να γιγαντώνονται εντός μας και να εκφράζονται με μασκαρεμένους τρόπους και σε ανύποπτο χρόνο (π.χ. απρόσμενες συναισθηματικές εκρήξεις, διάφορες ψυχοσωματικές διαταραχές/συμπτώματα, φοβίες κ.ά.), εκθέτοντας σε κίνδυνο τόσο τον ίδιο τον εαυτό μας όσο και τις διαπροσωπικές μας σχέσεις.

Όταν τα συναισθήματά μας αποκτούν όνομα, μετατρέπονται σε χρήσιμα εργαλεία και οδηγούς στην προσπάθειά μας για μια αποτελεσματική αντιμετώπιση πολλών και σημαντικών καταστάσεων στο διάβα της ζωής και στο να «μη πνιγόμαστε σε μια κουταλιά νερό», όπως λέει ο σοφός λαός. 

Με άλλα λόγια, πίσω από κάθε συναίσθημα, υπάρχει πάντα και ένα σχήμα ενεργειών και αντιδράσεων που, εκτός των όποιων άλλων, βοήθησε σημαντικά και στην επιβίωσή μας ως είδος στο διάβα των αιώνων.

Οι συνέπειες της ανεπάρκειας γονέων και άμεσου περιβάλλοντος
     Εάν γονείς και άμεσο ή κοινωνικό περιβάλλον αποδέχονται την έκφραση μιας μικρής μόνον γκάμας συναισθημάτων, αυτό στερεί στο παιδί τη δυνατότητα να μπορεί να αναγνωρίζει και να εκφράζει λεκτικά τα όσα νιώθει. Αντ' αυτού, και μέσα σε ένα τόσο άγονο συναισθηματικά περιβάλλον, το παιδί, για να είναι αποδεκτό και για να μπορέσει να συνυπάρξει με τους άλλους, μαθαίνει να απωθεί τα συναισθήματά του.

     Ένας συνήθης τρόπος διαχείρισης ανεπίτρεπτων συναισθημάτων είναι να τους αποδίδεται διαφορετική ονομασία από αυτήν που πραγματικά έχουν. Έτσι λοιπόν, η λύπη μπορεί να ονοματίζεται ως απογοήτευση, ο φόβος ως θυμός κ.τ.λ. Με τον τρόπο αυτό, όμως, προκαλείται σύγχυση στο ίδιο το άτομο και σοβαρές δυσκολίες στην επικοινωνία του με τους άλλους.

Για παράδειγμα, ας πάρουμε την περίπτωση ενός παιδιού που οι γονείς του είχαν δυσκολία να το παρηγορούν και να το στηρίζουν στη διάρκεια που μεγάλωνε ή δεν αποδέχονταν τα αισθήματα θλίψης ή αδυναμίας του, μηδαμινοποιώντας και αποδοκιμάζοντας άμεσα ή έμμεσα ανάλογα συναισθήματά του, παρότρυνοντάς το να δείχνει σαν να μην έχει συμβεί τίποτα, σε καταστάσεις που αυτό θα ήθελε να κλάψει ή να δείξει την ανάγκη του για παρηγοριά και στήριξη. 

Σε μια τέτοια περίπτωση, το παιδί αυτό, αν τύχει και βιώσει, ως ενήλικας, ανάλογα συναισθήματα, τότε θα ενεργοποιηθούν εντός του, αντί θλίψης και ανημπόριας, αισθήματα έντονης δυσφορίας, άγχους και ντροπής. 

Ένα τέτοιο παιδί μπορεί να έχει, επίσης, μεγάλη δυσκολία αποδοχής βοήθειας ή παρηγοριάς από άλλους, να αυτομέμφεται για όσα νιώθει, να αποσύρεται και να προσπαθεί να αυτοπαρηγορηθεί με «περίεργους» και αναποτελεσματικούς, στην ουσία, τρόπους.
......................

ολόκληρο το άρθρο εδώ

Σάββας Ν. Σαλπιστής, Ph.D.
Φιλοξενία: Το Χαμομηλάκι

Οι άγνωστες λέξεις: «Παιδεία» και «Ευγένεια»

Είναι έμφυτη η ευγένεια ή καλλιεργείται; Γεννιόμαστε ή γινόμαστε; 

Kαι στην τελική, ακόμα κι αν δεν ερχόμαστε με “προεγκαταστημένο” το συγκεκριμένο πρόγραμμα, γιατί δεν προσπαθούμε να “αναβαθμιστούμε”; 

    Δεν οδηγώ στις λεωφορειακές γραμμές. Δεν μπαίνω στη Λωρίδα Έκτακτης Ανάγκης χωρίς λόγο. Δεν παίρνω την ουρά των ανθρώπων που περιμένουν, πριν από μένα και προσφέρω τη θέση μου ή τη σειρά μου σε εγκύους ή άτομα που έχουν ανάγκη. 

Ανάβω φλας για να στρίψω και πάντα παραχωρώ προτεραιότητα στις διαβάσεις πεζών (ως οφείλω άλλωστε). 

Πίνακας Νίκης Ελευθεριάδη

Δεν μιλάω με αγένεια στους ανθρώπους που με εξυπηρετούν και πάντα στο τέλος λέω και ένα ευχαριστώ. Σε καμία περίπτωση δεν έχω χρόνο για χάσιμο, αλλά θεωρώ εξίσου πολύτιμο και το χρόνο των υπολοίπων.

Για μένα, αλλά και για όλους όσους πράττουν τα παραπάνω, αυτό θεωρείται παιδεία. Για τους υπόλοιπους όμως, τουλάχιστον αδυναμία, έλλειψη θάρρους, για να διεκδικήσεις την πρωτιά. Ατολμία. Να θες να είσαι πρώτος, χωρίς να ενδιαφέρεσαι για τους υπόλοιπους. Για τις ανάγκες τους. Για τα δικαιώματα τους εν τέλει….

Τα οποία, όταν παραβιάζονται σε σένα, το θεωρείς τουλάχιστον αγένεια. Έλλειψη τρόπων και ηθικής. Τα δικαιώματα σου θέλεις, να είναι αυτονόητα για τους υπόλοιπους. Υποχρεώσεις τους. 

Όπως πρέπει άλλωστε. Τα ίδια δικαιώματα, που όταν έρχεται η αντίθετη σειρά ξεχνιούνται. Παραμερίζονται.

Είναι έμφυτη η ευγένεια ή καλλιεργείται; Γεννιόμαστε ή γινόμαστε; 

Kαι στην τελική, ακόμα κι αν δεν ερχόμαστε με “προεγκαταστημένο” το συγκεκριμένο πρόγραμμα, γιατί δεν προσπαθούμε να “αναβαθμιστούμε”; 

Να αλλάξουμε συμπεριφορά προς τους γύρω μας κι εν τέλει, αν όχι σεβόμενοι τα αυτονόητα, να πειθαρχήσουμε σε κανόνες. Καλών τρόπων για κάποιους, αρμονικής συνύπαρξης για άλλους.

Και είναι τόσο απλό. Απλές κινήσεις, απλά βήματα κάθε φορά. Φέρσου, όπως θα ήθελες να σου φέρονται. Δε μιλώ για κινήσεις εντυπωσιασμού ή άνευ σημασίας. 

Δεν θέλω να μου ανοίγεις την πόρτα του αυτοκινήτου γιατί ανήκω στο “ασθενές φύλο”. 

Προτιμώ τ΄ άλλα, όπως να μην με “κλέβεις” στη σειρά ή να μη καπνίζεις σε χώρους που απαγορεύεται, επιβαρύνοντας ουσιαστικά την υγεία των υπολοίπων. 

Να οδηγείς προσεχτικά, σεβόμενος τους κανόνες Οδικής Κυκλοφορίας, χωρίς να θέτεις τη ζωή μου και των υπολοίπων σε κίνδυνο. 

 Να ευχαριστείς τους ανθρώπους, που σε εξυπηρέτησαν και να μην το θεωρείς απλά υποχρέωσή τους. Έλα στη θέση τους και φέρσου ανάλογα. Τα δικαιώματα σου, είναι αντίστοιχα και υποχρεώσεις σου…

Η παιδεία δεν είναι θέμα μόρφωσης, είναι θέμα ενσυναίσθησης. Να πράττεις αναλόγως του τρόπου, που θέλεις να πράττουν και οι υπόλοιποι απέναντι σου. Και τότε ίσως, ο κόσμος να γίνει λίγο καλύτερος. Και οι αφορμές εκνευρισμού να γίνουν λιγότερες. Και σιγά-σιγά και λέξεις όπως παιδεία ή ευγένεια, να παύσουν να είναι άγνωστες για κάποιους…

Τι λες;
Tο δοκιμάζουμε;

awakengr
Φιλοξενία: Το Χαμομηλάκι

Οι Όμορφες Λέξεις! Επαναληπτικές Ασκήσεις στη Γλώσσα (Τρίτη Δημοτικού)

Παιδάκια, έχετε μάθει ότι στη γλώσσα μας υπάρχουν λέξεις παραβάτες, δηλαδή λέξεις που δεν ακολουθούν τους κανόνες.

Για παράδειγμα, ενώ ο κανόνας είναι ότι όλα τα ουδέτερα που τελειώνουν σε ι γράφονται με γιώτα (ι), υπάρχουν λέξεις παραβάτες που γράφονται με υ. 
Αυτές είναι: 

βράδυ, δάκρυ, δίχτυ, δόρυ, στάχυ, οξύ

Το βράδυ είναι 2 φορές παραβάτης, επειδή γράφεται με υ, αλλά στον πληθυντικό και, όταν φτιάχνει “οικογένεια”, του αρέσει το ι

βράδυ-τα βράδια, η βραδιά, ο βραδινός, βραδιάτικος

Είναι ώρα να παίξετε!
Πατήστε τα βελάκια και συμπληρώστε τα κενά επιλέγοντας το σωστό γράμμα από την αναδυόμενη λίστα

users

Στο σπίτ   ί ι υ  μας έχουμε ένα πουλ   ί ι υ  στο κλουβ   ί ι υ , μια γάτα κι ένα σκυλ   ί ι υ .

Κάθε βράδ   ί ι υ  ρίχνει τα δίχτ   ί ι υ α του και το πρω   ί ι υ  τα μαζεύει.

Θα κουβαλάς το κλειδ   ί ι υ  μαζί σου, γιατί τα βράδ   ί ι υ α κλειδώνουν την πόρτα.

Σήμερα οι στρατιώτες δεν πολεμούν με σπαθ   ί ι υ  και με δόρ   ί ι υ .

Ο γεωργός κάποτε μάζευε τα στάχ   ί ι υ α με το δικράν   ί ι υ .

Τον πήρανε τα δάκρ   ί ι υ α μόλις έμαθε ότι κάηκε το σπίτ   ί ι υ  του.

Το χαμομηλάκι νομίζει ότι αυτές τις λέξεις δεν πρέπει να τις λέμε παραβάτες. 

Είναι οι όμορφες λέξεις της γλώσσας μας. Είναι οι λέξεις που την κάνουν πλούσια και όμορφη γλώσσα.

Μεγαλώνοντας θα μάθετε ότι, επειδή από τα αρχαία χρόνια έτσι μιλούσαμε, με τρόπο έξυπνο και όμορφο, γι αυτό στη δική μας γλώσσα γράφτηκαν πολλά από τα πιο όμορφα βιβλία του κόσμου.

Ακόμα και τα Ευαγγέλια στη δικιά μας γλώσσα γράφτηκαν!!

J

Τα ουδέτερα σε –είο
Ο κανόνας:

Πηγαίνεις κάπου και ανοίγεις μια πόρτα;
Βάλε έψιλον και γιώτα (ει)!

Δεν έχει πόρτα το βιβλίο,
το γραφείο όμως έχει.

Κάποιες όμορφες λέξεις αυτού του κανόνα:
1. Αυτές δεν έχουν πόρτα
αλλά γράφονται με έψιλον γιώτα!

ηχείο, βραβείο, λαχείο, σημείο

Ø σ’ εκείνο το σημ__ο πήρα το βραβ__ο
Ø είδα το ηχ__ο και πήρα το λαχ__ο

2. το ύψιλον το (υ) προτιμούν

το κρύο και το δύο (δυο)
αλλά όχι και το πλοίο.

Άντε και αντίο, κάνει πολύ κρύο
θα σε δω στο πλοίο
στις τριάντα δύο
του άλλου του μηνός!

------

Πάμε βόλτα με το πλ__ο,
κάνει όμως πολύ κρ_ο,
έλα μου εδώ κοντά 
να σου δώσω δ_ο φιλιά

Είναι ώρα να παίξετε πάλι 

Συμπλήρωσε τα κενά επιλέγοντας το σωστό γράμμα από την αναδυόμενη λίστα.

Αρχή φόρμας

users

Έχω αφήσει το βιβλ   ί εί   οί ύ ο πάνω στο θραν   ί εί   οί ύ ο μέσα στο γραφ   ί εί   οί ύ ο.

Δεν μπορείς να ανοίξεις κουρ   ί εί   οί ύ ο αν δεν έχεις το απαραίτητο πτυχ   ί εί   οί ύ ο.

Έκανε πολύ κρ   ί εί   οί ύ ο στο κατάστρωμα του πλ   ί εί   οί ύ ου.

Με τις τιμές που έχει δεν είναι παντοπωλ   ί εί   οί ύ ο αλλά φαρμακ   ί εί   οί ύ ο.

Εξαιτίας της έλλειψης δίνουν τη βενζίνη με το δελτ   ί εί   οί ύ ο.

Πήγε το αυτοκίνητο στο συνεργ   ί εί   οί ύ ο.

Το μόνο που χαλάει το τοπ   ί εί   οί ύ ο είναι εκείνο το σφαγ   ί εί   οί ύ ο.

Είδες τι μεγάλο ψυγ   ί εί   οί ύ ο που έχει το κρεοπωλ   ί εί   οί ύ ο!

ΝΑ ΠΕΡΝΑΤΕ ΚΑΛΑ!!!

Φιλάκια πολλά!!!

Το Χαμομηλάκι

Βοηθώντας το παιδί σας να μάθει να μιλάει

Η ομιλία είναι μία από τις πιο σημαντικές διανοητικές ικανότητες που θα κατακτήσει ποτέ το παιδί σας.

Χωρίς αυτήν, πολλές από τις άλλες μαθησιακές ικανότητες θα δυσκολευτούν , ίσως και να εμποδιστούν. Η πρώτη επικοινωνία δεν γίνεται με λέξεις, αλλά με χαμόγελα, με το κούνημα του κεφαλιού και με κραυγές.
Μαθαίνοντας να χρησιμοποιεί τις λέξεις, το παιδί μαθαίνει για τον κόσμο που το περιβάλλει και πως συμπεριφέρονται οι άνθρωποι που ζουν σε αυτόν.
Στην αρχή, οι λέξεις που θα χρησιμοποιεί θα είναι πολύ περιορισμένες και θα αναφέρονται σε ένα εύρος αντικειμένων. Μπορεί για παράδειγμα με το «νάνα» (μπανάνα) να αναφέρεται σε οποιοδήποτε φρούτο.
Με τη βοήθεια σας όμως, το παιδί σας θα αρχίσει να μαθαίνει τις διαφορές των φρούτων και τις λέξεις που τα αντιπροσωπεύουν.
Φροντίστε να επικοινωνείτε μαζί του. Αν θέλει κάτι, δείξτε του ότι καταλαβαίνετε τι είναι αυτό που θέλει, δίνοντας του το και λέγοντας του ταυτόχρονα την ονομασία του. Μην του μιλάτε χωρίς να το κοιτάτε. Αν θέλει την προσοχή σας, σταματήστε ό,τι άλλο κάνετε, στρέψτε το πρόσωπο σας προς το μέρος του και ακούστε τι έχει να σας πει.
Όταν το παιδί αρχίζει να μαθαίνει τη γλώσσα, τη μαθαίνει με γοργούς ρυθμούς. Για αυτό αν και μπορεί να μην καταλαβαίνει κάποιες μεμονωμένες λέξεις, συχνά πιάνει το νόημα της όλης πρότασης.

Να του δίνετε όση βοήθεια μπορείτε σε αυτό. Το βράδυ που είναι ώρα για ύπνο, αρχίστε να μαζεύετε τα παιχνίδια του , βάλτε το καθετί στη θέση του και μετά απλώστε του το χέρι για να το πάτε στο δωμάτιο του, λέγοντας «Ώρα για ύπνο». Ακόμα και αν δεν καταλαβαίνει τις λέξεις, θα πιάσει το νόημα. Από εκεί ξεκινάνε όλα.
Στα παιδιά αρέσει ο ήχος της ομιλίας και θέλουν να έχουν την προσοχή σας. Συνδυάστε αυτά τα δύο και μιλάτε του όσο πιο συχνά γίνεται!
Και λίγη υπερβολή στις εκφράσεις του προσώπου σας και στις χειρονομίες σας δεν βλάπτει!
Άλλωστε για ένα παιδί, το παιχνίδι της υπερβολής είναι μάθηση. Είναι όμως και σκληρή προσπάθεια. Την ώρα που παίζει, μαθαίνει και μεγαλώνει.

Χωρίς αυτήν πολλές από τις άλλες μαθησιακές ικανότητες θα δυσκολευτούν , ίσως και να εμποδιστούν. Η πρώτη επικοινωνία δεν γίνεται με λέξεις

mothersblog.gr
Φιλοξενία: Το Χαμομηλάκι

Προσέξτε το λεξιλόγιό σας, τα παιδιά καταγράφουν τις... παλιοκουβέντες

Συνήθως «παπαγαλίζουν» αυτά που ακούνε σε συζητήσεις των μεγάλων, χωρίς να καταλαβαίνουν τη σημασία τους. Ένα άκρως ενοχλητικό και επικίνδυνο «παιχνίδι» που κάθε γονιός θα ήθελε να σταματήσει άμεσα:

Προσέξτε το λεξιλόγιό σας: 

πολλές φορές μπορεί να σας ξεφεύγουν κάποιες άσχημες κουβέντες μπροστά στο παιδί, ενδεχομένως σε μια συζήτηση με το σύζυγο. Στο εξής, να είσαστε πιο προσεκτικές, αφού το παιδί καταγράφει τις… παλιοκουβέντες.

Προστατέψτε το παιδί από κακές επιρροές: 

σίγουρα θα υπάρχουν στον κύκλο του φίλοι ή συγγενείς που συνηθίζουν να βρίζουν, αδιαφορώντας για το γεγονός ότι το παιδί σας είναι μπροστά. Ακόμα χειρότερα, δήθεν για πλάκα, του μαθαίνουν να βρίζει κι εκείνο. Καλό θα είναι λοιπόν να μην έχει συχνή επαφή με αυτούς.

Ψυχραιμία, όταν πει άσχημες λέξεις: 

το παιδί, με τις άσχημες κουβέντες, προσπαθεί να σας τραβήξει την προσοχή. Το μόνο λοιπόν που έχετε να κάνετε είναι να δείξετε αδιαφορία και όχι να αντιδράσετε έντονα. Για να ολοκληρώσετε τη συνταγή της επιτυχίας, εξηγήστε του πιο μετά με ήρεμο τρόπο τους λόγους που είναι λάθος να χρησιμοποιείς τέτοιες λέξεις.

Σε κάθε περίπτωση, δε χρειάζεται πανικός. 

Όλα τα παιδάκια κάποια στιγμή στη ζωή τους χρησιμοποιούν για πλάκα άσχημες λέξεις, οπότε το θέμα είναι να μην τις βάλουν οριστικά στο ρεπερτόριό τους.
akappatou.gr