Showing posts with label Ο Κύκλος της Βίας. Show all posts
Showing posts with label Ο Κύκλος της Βίας. Show all posts

Friday, 12 January 2024

Όταν η βία ζει στο σπίτι... - Ο Κύκλος της Βίας/Lenore Walker's Cycle of Violence

Γράφει: Αντωνίου Άρτεμις, Σύμβουλος Ψυχολόγος και Συνθετική Θεραπεύτρια
Συνήθως η βία έχει πορεία φαύλου κύκλου. Αρκετοί μελετητές αυτού του φαινομένου (όπως π.χ. ο Lenore Walker) έχουν παρουσιάσει ένα μοντέλο γνωστό ως ο «κύκλος της βίας». Παρακάτω παρουσιάζω μια από τις εκδοχές του:

1η Φάση: Ο μήνας του μέλιτος
Αυτή η φάση χαρακτηρίζεται συνήθως από τρυφερότητα, απολογία, προσφορά (π.χ. δώρα, προσφορά βοήθειας σε κάτι που συνήθως ο ‘θύτης’ δεν βοηθάει) και ολοφάνερη παύση της βίας.
2η φάση: Η οικοδόμηση της έντασης
Αυτή η φάση συνήθως χαρακτηρίζεται από φτωχή και ‘ρηχή’ επικοινωνία, ένταση, τρόμο ή φόβο μήπως προκληθεί καβγάς.
3η φάση: Το ξέσπασμα
Σε αυτή τη φάση είναι χαρακτηριστικές οι εκρήξεις βίας και τα περιστατικά κακοποίησης. Είναι συνήθως σε αυτή τη φάση όπου αυτός που βρίσκεται στο ρόλο του θύματος αποφασίζει ή σκέφτεται σοβαρά να κάνει κάτι για την κατάσταση, π.χ. να ζητήσει ή να δεχτεί βοήθεια.
4η φάση: Η μετάνοια
 Είναι η φάση κατά την οποία αυτός/η που παίζει το ρόλο του θύτη προετοιμάζει το έδαφος για την 1η Φάση (‘το μήνα του μέλιτος’) δείχνοντας φανερά μετάνοια για τις πράξεις του/της, εκφράζοντας συναισθήματα τύψεων, δίνοντας υποσχέσεις για αλλαγή – ότι π.χ. ‘ήταν η τελευταία φορά που συνέβη’ – κάτι που, όμως, αν πρόκειται για το φαύλο κύκλο της βίας δυστυχώς δεν συμβαίνει και στην πραγματικότητα.

Θεωρώ σημαντικό να σημειωθεί εδώ ότι ‘ο κύκλος της βίας’ ΔΕΝ ισχύει πάντα και για όλες τις περιπτώσεις. Υπάρχουν και περιπτώσεις που δεν καλύπτονται από αυτή την προσέγγιση.
Οι περισσότεροι άνθρωποι έχουν ζήσει τουλάχιστον ένα περιστατικό κακοποίησης ή βίας σε μικρό ή μεγάλο βαθμό τουλάχιστον μια φορά σε κάποια στιγμή της ζωής τους. Είναι, όμως, μια συμπεριφορά που δεν πρέπει είναι ανεκτή, ούτε νομικά, ούτε ηθικά, ούτε ψυχολογικά από τις σημερινές κοινωνίες, αφού τα αποτελέσματά της μόνο επιβλαβή μπορεί να είναι. Είναι, επίσης, μια συμπεριφορά που ενθαρρύνεται ή όχι μέσω της μάθησης.
Γι’ αυτό είναι και ένα τόσο σημαντικό θέμα παιδείας, εκπαίδευσης, ενημέρωσης και παραδειγματισμού. 
Μερικοί άνθρωποι ζουν τη βία καθημερινά και έχουν τόσο πολύ αποθαρρυνθεί, που δεν μπορούν ούτε καν πια να την αναγνωρίσουν. Ή φτάνουν να πιστεύουν ότι το αξίζουν, ή ότι ‘έτσι είναι και δεν αλλάζει’. Συνήθως αυτοί οι άνθρωποι αισθάνονται βαθιά αδύναμοι. Αισθάνονται ότι δεν μπορούν να κάνουν τίποτα για αυτό. Ότι αυτή είναι η μόνη πραγματικότητα. Όμως, αυτό είναι λάθος! Αλλά για να αρχίζει αυτό να αλλάζει είναι πολύ σημαντικό να ζητήσει την κατάλληλη βοήθεια και αυτός που δέχεται τη βία, και αυτός που την ασκεί (σπανιότερο αλλά εξίσου σημαντικό).

Κάτι για να σκεφτείς:
Πώς θα δρούσες ή θα αντιδρούσες σε περίπτωση μιας βίαιης πράξης ή συμπεριφοράς κακομεταχείρισης εναντίον σου ή εναντίον ενός ανθρώπου που αγαπάς ή ακόμη αν το έβλεπες να συμβαίνει εναντίον κάποιου στη γειτονιά ή στο δρόμο; Γιατί;
Υπάρχει κάτι που θα μπορούσες πιθανότατα να κάνεις προτού προκύψει μια βίαιη ή απειλητική συμπεριφορά; Αν όχι, γιατί; Αν ναι, πώς;
Πιστεύεις ότι μπορούν να υπάρχουν τρόποι πρόληψης γι’ αυτό το θέμα; Αν ναι ποιοι θα ήταν αυτοί; Τι θα μπορούσες να κάνεις εσύ για αυτό;
Πού μπορείς να απευθυνθείς για άμεση βοήθεια

Κ.Ε.Θ.Ι: http://www.kethi.gr/greek/kentra/index.htm
Σύνδεσμος για τα Δικαιώματα της Γυναίκας / Βοήθεια για τη βία μέσα στην οικογένεια:
Tηλ. 210 36 16 232 - 210 36 16 232
Γραμμή SOS της Γενικής Γραμματείας Ισότητας:
Tηλ. 210 32 20 900 -  210 32 20 900
Κέντρα Υποδοχής Κακοποιημένων Γυναικών (Γ.Γ.Ι.): 
Tηλ. Αθήνα: 210 52 35 318 & 210 52 35 250 - 210 52 35 250 Τηλ. Πειραιάς: 210 41 12 091 - 210 41 12 091 - 210 41 29 101
ΑΛΛΗΛΕΓΓΎΗ (Ξενώνες υποδοχής της Εκκλησίας της Ελλάδος)
Αγ. Ζώνης 91 Τηλ. 800 11 37 777 - 800 11 37 777 (χωρίς χρέωση)

    Thursday, 7 December 2023

    Ο Κύκλος της Βίας

    Εκείνο το μικρόσωμο παιδί καθόταν αμίλητο την ώρα του διαλείμματος στο σχολείο, μέχρι να χτυπήσει το κουδούνι για μάθημα. Κάθε φορά. 
    Ήταν διστακτικό, απόμακρο και μερικές φορές ανεξήγητα επιθετικό με άλλους συμμαθητές, ακόμη και με καθηγητές. Και όμως, στο πρόσωπό του διακρινόταν παρόλα αυτά η όψη ενός ευγενικού παιδιού χαμηλών τόνων ,παγιδευμένο μέσα σε ένα άγριο και σκοτεινό ύφος. Ως μαθητής ήταν μέτριος και πολλές φορές τον έβλεπα κρυφά να ρεμβάζει από το παράθυρο την ώρα του μαθήματος. 
    Μέσα στο σκληρό του βλέμμα διέκρινα μία αγωνία, έναν αδιόρατο φόβο και μία δίψα για αγάπη.
    Το κουδούνι χτύπησε. 
    Το παιδί επιστρέφει σπίτι και με το που ανοίγει την πόρτα βλέπει τη μητέρα του τρομερά ταραγμένη και στο σώμα της διακρίνονται μερικοί μώλωπες. 
    ‘’Μην ανησυχείς αγάπη μου’’, είπε η μητέρα για να τον ηρεμήσει, η μαμά χτύπησε στο μπάνιο’’. 
    Δεν αρκούσε όμως αυτή η δικαιολογία για να ηρεμήσει την ψυχή του παιδιού, δυστυχώς. Εκείνη τη στιγμή η πόρτα ανοίγει και μπαίνει μέσα ο πατέρας, είχε βγει μάλλον για να πάρει τσιγάρα. 
    Χτύπησε την πόρτα τόσο δυνατά που κόντεψε να σπάσει. 
    Και μαζί με αυτή και η καρδιά εκείνου του παιδιού που βρέθηκε για ακόμα μία φορά αντιμέτωπο με το άγριο βλέμμα του πατέρα του που τον έσπρωξε με βιαιότητα για να κλειστεί για ακόμα μία φορά στο δωμάτιό του. 
    Και ανοίγοντας λίγο την πόρτα, είδε από εκείνη τη μικρή χαραμάδα, τη μητέρα του να πέφτει με δύναμη για ακόμα μία φορά στο πάτωμα και τον πατέρα να βρίζει και να αναθεματίζει για ακόμα μία φορά την τύχη, το θεό, τη μοίρα, όλους τους άλλους για το κατάντημά του, ξεσπώντας την οργή σε αντικείμενα του σπιτιού.

    Το παιδί εκείνο το βράδυ δεν κοιμήθηκε. 
    Σκεφτόταν για ποιο λόγο ο πατέρας του φερόταν τόσο άσχημα, γιατί δεν μπορούσε να αγαπήσει τη μητέρα του και εκείνο, γιατί είδε τόσες φορές τη μητέρα του με μαυρισμένο μάτι ή τον αδελφό του να τρέμει από φόβο. Δεν ξέρει, ποιος φταίει; 
    Μήπως αντιλήψεις κοινωνικές για την υπεροχή του άνδρα μέσα στην οικογένεια που έχουν επιζήσει και σήμερα, μήπως ψυχολογικά προβλήματα βαθειά θαμμένα μέσα στην ψυχή του, μήπως ένας παράλογος φόβος ή μήπως μία ανασφάλεια που θέλει να εκφράζεται από εκείνον με τη συνεχή επίδειξη της σωματικής υπεροχής; 

    ‘’Και η μητέρα μου, σκεφτόταν, να ήταν καμιά αδιάφορη; Μας αγαπάει, άφησε χαρές της νιότης για να μας μεγαλώσει. Μήπως να φταίω εγώ; Δεν ξέρω, μπορεί ο πατέρας μου αν ήμουν καλύτερο παιδί, καλύτερος μαθητής, να με αγαπούσε. 
    Είμαι άτσαλος κι εγώ, σκληρός έφηβος... και τον αγαπώ τον πατέρα μου. Και μερικές φορές με μισώ που ζητιανεύω αυτή την αγάπη στο βλέμμα του, με μισώ γιατί είμαι λίγος.‘’

    Αυτές οι σκέψεις τριγυρνούσαν στο μυαλό του παιδιού μερόνυχτα πολλά. 
    Είναι δύσκολο να βιώνεις αυτό που βιώνει εκείνο το αμίλητο παιδί. Είναι όμως πολύ εύκολο να γίνεις σαν αυτόν... ας μη δημιουργούμε έναν φαύλο κύκλο γύρω από τη βία, ας την τερματίσουμε..

    Της Μαρίας Σκαμπαρδώνη
    babyads.gr
    Φιλοξενία: Το Χαμομηλάκι

    Saturday, 1 February 2020

    «Κι αν εμείς είμαστε αγάπη, τα παιδιά θα γίνουν αγάπη. Κι αν εμείς είμαστε βία, τα παιδιά θα γίνουν βία.»

    από Αλεξάνδρα Κεντρωτή

    Καθημερινά, έρχομαι σε επαφή με τους προβληματισμούς και τις αγωνίες δεκάδων γονιών για τους κινδύνους που μπορεί να αντιμετωπίσουν τα παιδιά τους. 
    Αν κάποιος συμμαθητής του το δείρει; 
    Εάν το παρενοχλήσουν σεξουαλικά; 
    ν το κοροϊδεύουν στο σχολείο; 
    Πως θα αναπτύξει τις άμυνες που θα το προστατέψουν; 
    Μήπως δεν αρκεί το καράτε; 
    Να μάθουν να εκβιάζουν τους πιθανούς θύτες τους; 
    Λέτε να φταίνε τα ηλεκτρονικά;
    Γονείς που θεωρούν δεδομένο πως τα παιδιά τους θα γίνουν θύματα μιας άσκοπης βίας, αλλά κανείς δεν ανησυχεί μήπως γίνουν οι θύτες. Γονείς που μαθαίνουν στα παιδιά πώς δεν θα γίνουν θύματα, αλλά δεν τους μαθαίνουν πώς να μη γίνουν θύτες. Τα παιδιά γεννιούνται άγραφα βιβλία...
    Όπως γράφει και το παρακάτω κείμενο, αυτό που θα τελικά θα γίνουν είναι αυτό που θα τους μάθουμε.

    «Όχι, δεν είναι απλά ένα παιδί.
    Όχι, δεν έπαιζε απλά και ξέφυγε.
    Όχι, δεν ήταν μια κακή στιγμή.

    Ήταν η βία που διδάχτηκε. 
    Η βία στην οποία εκτέθηκε. 
    Η βία από την οποία δεν το προστατεύσαμε απ’ όταν γεννήθηκε.

    Ήταν η βία που έγινε το δεύτερο πετσί του και οι κλοτσιές σ’ ένα δύστυχο γατί, μοιάζουν κάτι “απλό”.

    Ήταν η βία που του είναι οικεία, η μαγκιά να αποδείξει πόσο άντρας θα γίνει μεγαλώνοντας.

    Ήταν όλα εκείνα τα άθλια “οι άντρες δεν κλαίνε”, εκείνα τα “ρίξε ρε, άντρας είσαι”.
    Κι ένα παιδί, μετατρέπεται σιγά σιγά σε μικρό τύραννο.
    Ένα παιδί που εκ γενετής είναι tabula rasa, εμείς το χαράζουμε σιγά σιγά με τα βιώματά μας, με το σκοτάδι μας.
    Κάθε παιδί γεννιέται καθαρό, κι εμείς το βρομίζουμε. Το βρομίζουμε με τις ανασφάλειες μας και του φορτώνουμε τα μπαγκάζια μας....
    Κι ακριβώς επειδή είναι η δική μας προβολή τα παιδιά μας, μπροστά στη βία, που εμείς τα διδάξαμε, ψάχνουμε την δικαιολογία.
    Την έχουμε έτοιμη...

    Και μέσα από τέτοιες “κακές στιγμές”, αρχίζουμε να μετράμε θύματα bullying, θύματα βίας, γυναίκες χτυπημένες, δολοφονημένες, πάνω σε μια “κακιά στιγμή”.

    Όχι, η αλήθεια είναι πως δεν φταίνε τα παιδιά.
    Τα παιδιά έρχονται καθαρά σ’ αυτόν τον κόσμο.
    Και μετά, συναντάνε εμάς... τους μεγάλους.

    Κι αν εμείς είμαστε αγάπη, τα παιδιά θα γίνουν αγάπη.
    Κι αν εμείς είμαστε χάδι, τα παιδιά θα γίνουν χάδι.
    Κι αν εμείς είμαστε βία, τα παιδιά θα γίνουν βία.

    Κι εκεί, το κερδίζουμε ή το χάνουμε το παιχνίδι...»

    loveletters.gr
    mama365

    Saturday, 30 July 2016

    Σε καταστάσεις Ενδοοικογενειακής Βίας, δεν υποφέρουν μόνο οι γυναίκες, αλλά και τα παιδιά

    Η βία μέσα στην οικογένεια είναι ένα φαινόμενο διαπολιτισμικό, διαχρονικό και δεν διαλέγει κοινωνικές τάξεις. 
    Στην Ελλάδα, το ποσοστό της βίας μέσα στην οικογένεια ανέρχεται στο 31%. 
    Η πραγματική διάσταση του προβλήματος όμως δεν μπορεί να δοθεί, γιατί ένα μεγάλο ποσοστό γυναικών που κακοποιείται φοβάται να το καταγγείλει. Περίπου μόνο 1 στα 20 περιστατικά καταγγέλλεται στην Αστυνομία.

    Σε καταστάσεις ενδοοικογενειακής βίας δεν υποφέρουν μόνο οι γυναίκες, αλλά και τα παιδιά,
    είτε ως μάρτυρες σε σκηνές βίας, είτε ως θύματα της βίας. 

    Έρευνες δείχνουν ότι παιδιά, των οποίων η μητέρα κακοποιείται, είναι και τα ίδια θύματα λεκτικής, σωματικής, ψυχολογικής ή σεξουαλικής κακοποίησης. 
    Επίσης, οι κακοποιημένες γυναίκες διατρέχουν πολύ μεγάλο κίνδυνο να κακοποιήσουν και οι ίδιες τα παιδιά τους. 
    Τα παιδιά- θύματα της ενδοοικογενειακής βίας συνήθως εμφανίζουν ψυχοσωματικά προβλήματα και άλλες διαταραχές, από νυχτερινή ενούρηση μέχρι και απόπειρες αυτοκτονίας. Είναι πιο ευάλωτα σε παραβατικότητα και συχνά από θύματα γίνονται τα ίδια δράστες. 
    Κομμάτια από τη συμπεριφορά των γονέων φαίνεται να μεταβιβάζονται και στις επόμενες γενιές, στην ενήλικη ζωή των παιδιών τους μέσα στο συζυγικό τους ρόλο. Γονείς που ως παιδιά έχουν υπάρξει αυτόπτες μάρτυρες ή θύματα ενδοοικογενειακής βίας, έχουν τάση για βίαιη συμπεριφορά και δυσκολίες προσαρμογής στην οικογενειακή τους ζωή. Γονείς που συνεχίζουν το φαύλο κύκλο της κακοποίησης στα παιδιά τους, φαίνεται πως έχουν αποσυνδέσει τα συναισθήματά τους από τις αναμνήσεις της δικής τους κακοποίησης.
    Ο μηχανισμός της αποσύνδεσης παίζει πολύ σημαντικό ρόλο για τη μεταβίβαση τις κακοποίησης στις επόμενες γενιές. Οι γονείς αυτοί φαίνεται να εμφανίζουν υψηλά επίπεδα εξιδανίκευσης, ασυνέπειας και τάση φυγής στις περιγραφές της παιδικής τους ηλικίας. Ανακαλούν τη φροντίδα που έλαβαν ως παιδιά με τρόπο αποσπασματικό, κομματιασμένο και διακοπτόμενο. 
    Αντίθετα, γονείς που δεν αναπαράγουν την κακοποίηση στα παιδιά τους, έχουν πιο συγκροτημένη την εμπειρία της κακοποίησής τους και πιο σταθερή και ενοποιημένη εικόνα για τον εαυτό τους.

    Το προφίλ των κακοποιημένων γυναικών

    Χαμηλή αυτοεκτίμηση. 
    Πιστεύουν ότι ο ρόλος τους ως σύζυγοι, νοικοκυρές και μητέρες τους δίνει αυτοαξία. Έχουν παραδοσιακές αντιλήψεις σε θέματα οικογένειας και πιστεύουν στην ενότητά της και στα στερεότυπα του γυναικείου ρόλου. Οι περισσότερες έχουν υπάρξει θύματα κακοποίησης από τους γονείς τους στην παιδική τους ηλικία.
    Παθητική συμπεριφορά. 
    Υπομένουν, ανέχονται τον εξευτελισμό και την προσβολή, δέχονται την ευθύνη για τις βίαιες πράξεις των συζύγων τους. Ενώ χαρακτηρίζονται παθητικές από τους άλλους, αντιμετωπίζουν όμως τη βία στο σπίτι με τέτοιο τρόπο ώστε να αποφεύγουν μεγαλύτερη κακοποίηση ή και δολοφονία.
    Ανασφάλεια και αναξιότητα. 
    Νιώθουν ξεκρέμαστες χωρίς την παρουσία του συζύγου, αποφεύγουν να αναλάβουν ευθύνες και πρωτοβουλίες γιατί φοβούνται ότι αν αποτύχουν θα κατακριθούν και θα κακοποιηθούν. Συχνά χρησιμοποιούν τα σεξ ως μέσο διατήρησης της σχέσης τους.
    Ενοχές. 
    Πιστεύουν ότι ευθύνονται οι ίδιες για την κακοποίησή τους και αρνούνται τον θυμό που νιώθουν από την κακοποίηση.
    Ψυχοσωματικά συμπτώματα. 
    Έχουν έντονες αντιδράσεις άγχους και ψυχοσωματικές ασθένειες.
    Αίσθημα αβοηθησίας. 
    Πιστεύουν ότι κανείς δεν μπορεί να τις βοηθήσει και να τις στηρίξει πέρα από τον ίδιο τον εαυτό τους.

    Το προφίλ του άνδρα-θύτη

    Χαμηλή αυτοεκτίμηση. 
    Πιστεύουν ότι μέσα από τη βίαιη συμπεριφορά τους και τον αυταρχισμό τους μπορούν να αποδείξουν ότι αξίζουν. 
    Συχνά χρησιμοποιούν το βίαιο σεξ ως μέσο για να αυξήσουν την αυτοεκτίμησή τους και τον ανδρισμό τους. 
    Έχουν κτητική συμπεριφορά, δημιουργούν σκηνές παθολογικής ζήλιας και πολλοί παρουσιάζουν διπλή προσωπικότητα. 
    Κάποιοι έχουν υπάρξει θύματα ή μάρτυρες σκηνών βίας στην πατρική τους οικογένεια.
    Παραδοσιακές αντιλήψεις γύρω από το ρόλο τους. 
    Πιστεύουν στην υπεροχή των ανδρών και στον παραδοσιακό τους ρόλο μέσα στην οικογένεια.
    Έλλειψη αυτοελέγχου και επίγνωσης των πράξεών τους και προβολή της ευθύνης σε άλλους.
    Δεν παραδέχονται ότι η συμπεριφορά τους είναι βίαιη, δεν εκτιμούν τις αρνητικές επιπτώσεις που έχει η πράξη τους στο θύμα ή στα άλλα μέλη της οικογένειας. Δικαιολογούν τον εαυτό τους για τη συμπεριφορά τους, προβάλλοντας άλλους, εξωγενείς παράγοντες, όπως οικονομικά προβλήματα, αλκοόλ, την προκλητική συμπεριφορά της συζύγου.
    Το ερώτημα που συχνά τίθεται είναι: ‘γιατί οι κακοποιημένες γυναίκες δεν φεύγουν από το σπίτι;’
    Ο φόβος, η ανασφάλεια, η συναισθηματική εμπλοκή, η παγίδευση και η εξάρτηση είναι μερικοί από τους λόγους που απαντούν το ερώτημα. 
    Φοβούνται τις επιπτώσεις της αποκάλυψης και την αντίδραση από το σύζυγο. 
    Φοβούνται ότι η οικογένειά τους δεν θα τις στηρίξει, είτε γιατί δεν έχει τη δυνατότητα, είτε γιατί ακολουθεί την αντίληψη ‘κάνε υπομονή μην χαλάσεις την οικογένειά σου’. 
    Πιστεύουν ότι θα διαλυθεί η οικογένειά τους και τα παιδιά τους θα κουβαλούν το στίγμα των χωρισμένων γονιών. 
    Εκλογικεύουν την κατάσταση λέγοντας ότι τα παιδιά χρειάζονται και τους δυο γονείς για να μεγαλώσουν σωστά. 
    Νιώθουν ότι ευθύνονται για την κακοποίησή τους, οπότε δεν πρέπει να παραπονιούνται και να εναντιώνονται στο σύζυγο. Ένα μεγάλο ποσοστό γυναικών παραδέχονται ότι είναι ερωτευμένες με το σύζυγό τους και ότι αν αυτοί αλλάξουν συμπεριφορά, τότε εκείνες θα τα ξεχάσουν όλα και θα είναι ευτυχισμένες. 
    Ντρέπονται να αποκαλύψουν την κακοποίησή τους γιατί πιστεύουν ότι θα θιγεί η αξιοπρέπειά τους.
    Η κατανόηση του κύκλου της βίας είναι πολύ σημαντική γιατί μας επιτρέπει να ερμηνεύσουμε το πως οι κακοποιημένες γυναίκες μετατρέπονται σε θύματα, πως αποκτούν το αίσθημα της αδυναμίας και γιατί δεν προσπαθούν να ξεφύγουν. 
    Τρεις είναι οι φάσεις που περιγράφουν τον κύκλο της ενδοοικογενειακής βίας.

    Σε πρώτη φάση γίνονται επεισόδια βίας ήπιας έντασης και ...

    © Το χαμομηλάκι | To hamomilaki