Showing posts with label Σοφία. Show all posts
Showing posts with label Σοφία. Show all posts

Tuesday, 23 July 2024

Καλύτερα να σωπαίνεις, αν δεν έχεις να πεις κάτι καλό

Μη γεμίζεις το στόμα σου με λέξεις χωρίς να ξέρεις το γιατί τους.
Μη δαπανάς δευτερόλεπτο για να θίξεις, να προσβάλλεις, να εξυψωθείς εσύ.
Να είσαι περήφανος, αυστηρός και δίκαιος στις κουβέντες σου. 
Να είσαι καλός ομιλητής, μα ακόμα καλύτερος ακροατής.
Κρίνεσαι όταν μιλάς, μα πιο πολύ όταν ξέρεις και σωπαίνεις.
Αν δεν έχεις να πεις κάτι καλό, λοιπόν, σώπα καλύτερα, μην εξευτελίζεις τις λέξεις για να πεις κάτι που δεν ξέρεις, κάτι που φαντάζεσαι, κάτι που σου είπαν, κάτι που πιθανότητα δεν ισχύει.

Όταν αποφασίσεις να βάλεις στη σειρά λέξεις και τις κάνεις μια πρόταση, φρόντισε να είναι ντυμένες με καλοσύνη και αλήθεια.
Μην έλκεσαι από το ψέμα, μην καταναλώνεις ενέργεια για να παραμορφώσεις, να κόψεις, να ράψεις τις κουβέντες σου.

Θυμήσου πως φλυαρούν αυτοί που δεν ξέρουν τίποτα και σωπαίνουν αυτοί που ξέρουν έστω και ένα.


enallaktikidrasi.com

Friday, 24 July 2020

Η του Θεού Σοφία, η Δύναμη και η Ειρήνη

« ...
Ατενίζω στο βάθος την Πλατυτέρα. Ιστορημένη στο κέντρο της αψίδος, λάμπει μέσα στο χρυσό της κάμπο. Το κυανούν μαφόριον τονίζει το αειπάρθενον της αμολύντου Κόρης. Εις τας αγκάλας φέρει με πολλήν τρυφερότητα τον προαιώνιον Λόγον, τον αμήτορα εκ Πατρός και απάτορα εκ Μητρός. Για πεντακόσια χρόνια ήταν σοβατισμένη. Παχύ κονίαμα εκάλυπτε όλην αυτή την μεγαλειώδη παράστασι, αυτόν τον γλυκασμό των αγγέλων, αυτό το χάρμα οφθαλμών.

Είναι μεσημέρι. Οι ακτίνες του ηλίου κατακλύζουν κατά δέσμες τον ναό. Ο αέρινος τρούλλος λάμπει όλος και πετά, χάνεται προς τον ουρανό. Ώσπου ουρανός και τρούλλος γίνονται ένα. Ένας τρούλλος που φαντάζει πως δεν στηρίζεται πουθενά, χωρίς βάρος, άυλος, όλος φως…

…Μου ‘ρθε ένας κόμπος στο λαιμό. Ένα πικρό παράπονο. Γιατί Θεέ μου, γιατί;  Θέλω να κλάψω. Θέλω τα δάκρυά μου να ενωθούν με τα δάκρυα της πονεμένης Ρωμηοσύνης. Τα δάκρυα που ποτέ δεν στεγνώνουν…»*

Την αγάπη αυτή και το μεγαλείο της Αγιά Σοφιάς αλλά και της Πόλης των Πόλεων, τα κατανοείς, τα νιώθεις, τα βιώνεις μέσα από τα μάτια του π. Δοσίθεου, είτε διαβάζεις βιβλία του είτε μιλάς μαζί του από κοντά. Κατανοείς γιατί δεν είναι Αγιά Σοφιά, αλλά ο ναός Της Του Θεού Σοφίας που στέκεται αγκαλιά με το ναό Της Του Θεού Ειρήνης, ο οποίος βρίσκεται δίπλα του ακόμη και το ναό Της Του Θεού Δύναμης, ο οποίος δεν διασώζεται. Και όπως μας εξηγούσε ο π. Δοσίθεος, χτίστηκε ο μεγάλος ναός της Σοφίας, για να έχει δύναμη το κράτος θα πρέπει έχει τη σοφία Του Θεού και ειρήνη…

Αυτό που με βεβαιότητα γνωρίζω είναι ότι οι συμβολισμοί δεν χάνονται. Όσο κι αν ποδοπατιούνται, υπάρχουν. Ίσως κοιμούνται μέσα στην ιστορία, αλλά αναδίδουν την ενέργειά τους. Ίσως αυτός είναι ένας από τους λόγους που η Κωνσταντινούπολη είναι η Πόλη που κανένας δεν μπορεί να αποχωριστεί.
»

Ελένη Ευαγγελία Αρωνιάδα

* Από τον πρόλογο του βιβλίου του ‘Θέλω να πιω όλο το Βόσπορο’, του Αρχιμανδρίτη Δοσίθεου, Ηγούμενου της Ιεράς Μονής Παναγίας Τατάρνης.
https://www.evrytanikospalmos.gr/
Φιλοξενία: Το Χαμομηλάκι

Monday, 11 May 2020

«Η μόνη αληθινή σοφία είναι η γνώση ότι δε ξέρεις τίποτα»

Μια από τις μεγαλύτερες ενσαρκώσεις, ή φυσιογνωμίες αν θες που έχουν περπατήσει πάνω στον πλανήτη είναι εκείνη του μεγάλου Σωκράτη, γνωστός σε μεγάλο βαθμό από το “Εν οίδα ότι ουδέν οίδα”. Το συγκεκριμένο φαίνεται ότι τελικά είναι ελεύθερη νεότερη μετάφραση από το σημείο 21d στην απολογία του, ευρέως γνωστό και ως: “Η μόνη αληθινή σοφία είναι η γνώση ότι δε ξέρεις τίποτα”.
Ο Σωκράτης έζησε τον 4ο π.Χ. Αιώνα και είναι από τους λίγους φιλοσόφους που δεν άφησε κάποιο δικό του σύγγραμμα. Παρόλα αυτά το όνομα, η σοφία και η συνειδητότητά του αντηχούν και θα αντηχούν στην Ύπαρξη στα βάθη της αιωνιότητας.
Υπάρχει λοιπόν ένα παράδοξο σε αυτό το γνωμικό. Υπάρχει ένα εσωτερικό σημείο σε κάθε άνθρωπο, ένα κλικ. Ανάλογα και με την προσωπικότητά του ασφαλώς, φαίνεται πως μέχρι αυτό το σημείο “μηδέν”, όση γνώση ή εμπειρίες συγκεντρώνει, τόσο πιο αλαζονικός γίνεται. Τόσο πιο θορυβώδης, όπως ο ήχος από τα άδεια τενεκεδάκια που σέρνονται πίσω από το “μόλις νιόπαντροι”.
Νιώθεις δηλαδή, πως είσαι κάτι ανώτερο, πως τα ξέρεις όλα, πως εσύ έχεις δίκιο. Είτε το εκπέμπεις, είτε το κρατάς μέσα σου κι αυτό ξετρυπώνει σε περίεργες και μη κατάλληλες στιγμές, που ίσως δε θα έπρεπε. Σε αρκετά νεότερα χρόνια μπορώ να το επιβεβαιώσω υποκειμενικά και ως προσωπικό εξελικτικό στάδιο. Σε νεοελληνική μετάφραση όπως είχε πει κι ο φιλόσοφος: “Τα άδεια σακιά τα φουσκώνει ο αέρας και τους ανόητους η έπαρση”.
Κάποια στιγμή λοιπόν, έρχεται αυτό το σημείο “μηδέν”, το οποίο κατά ένα τρόπο είναι απροσδιόριστο χρονικά. Μπορεί να μην έρθει και ποτέ σε κάποιους. Αν όμως έρθει, εκεί πραγματικά βλέπεις πως όσα περισσότερα βιώνεις, όσα περισσότερα μαθαίνεις, αντιλαμβάνεσαι και γνωρίζεις, δουλεύει ανάποδα. Δηλαδή τόσο πιο μικρός νιώθεις.
Αρχίζεις και αντιλαμβάνεσαι εκθετικά πλέον αλλά και προβάλλεις πιθανά (απίθανα) αντιληπτικά όρια που μπορεί μια συνειδητότητα να φτάσει, κι εκεί, όσα και να ξέρεις αρχίζεις και νιώθεις μικρός απέναντι στην απεραντοσύνη. Το δεύτερο παράδοξο εν τω μεταξύ, επειδή ξεχνάς, είναι πως παρατηρώντας κάποιον που ακόμα βρίσκεται πριν από αυτό το συνειδησιακό κλικ συγκριτικά, λες “μα πως είναι δυνατόν αυτός/ ή που γνωρίζει τόσα λιγότερα να έχει τόση έπαρση και σιγουριά;!”.
Συμπληρώνει πως η πραγματική σοφία μας επισκέπτεται, όταν συνειδητοποιήσουμε πόσο λίγα γνωρίζουμε τελικά για τη ζωή, τον εαυτό μας αλλά τελικά και τον κόσμο γύρω μας. Ο άνθρωπος λοιπόν που φτάνει αυτό το “κλικ”, και όσο πορεύεται από εκεί και ύστερα, είναι ήσυχος, παρατηρεί, αφουγκράζεται, βιώνει με ένα διαφορετικά ποιοτικό τρόπο, αλλά και σταδιακά κυριαρχεί πάνω στα πάθη και τους κατώτερους αυτοματισμούς του. Και πάνω απ’ όλα, το κλάσμα “Εγώ” προς “Επίγνωση” όλο και μικραίνει, μέχρι ίσως, κάποτε, να πλησιάσει την ελάχιστη τιμή του.
Το “Γνώθι σ’ αυτόν” λοιπόν σε συνδυασμό με το μυστικό της αλλαγής κατά τον Σωκράτη, δεν είναι να πολεμήσεις το οποιοδήποτε παλιό, γιατί έτσι του δίνεις δύναμη και ενέργεια να κρυσταλλώσει ακόμα περισσότερο. Απεναντίας, η ουσία είναι στο να επικεντρώσεις όλη σου την ενέργειά σου, στην κατασκευή του νέου. Άρα, το ταξίδι της αναβάθμισης, θα μπορούσαμε να πούμε ότι αφορά όχι στην καταπολέμηση των όποιων ελαττωμάτων μας, αλλά στην αντιστάθμισή τους με τις ανάλογες αρετές με το ανάλογο μέτρο (…) . Πάνω σε αυτή ακριβώς την αρχή βασίζεται και η Θετική Ψυχολογία του Πανεπιστημίου της Πενσιλβανίας που δίνει μια μάχη για την αναξιοπιστία του DSM (Διαγνωστικά Κριτήρια Ψυχιατρικής).
Στους περισσότερους είναι ξεκάθαρο (με λίγο ψάξιμο) πως οι περισσότερες επιστήμες συμπεριλαμβανομένων και εκείνων που ασχολούνται με την ψυχή ή αλλιώς τα ψυχολογικά ζητήματα, έχουν όλες την πηγή τους στους αρχαίους φιλοσόφους μας. Αλλά και σε άλλες αρχαίες διδασκαλίες. Κι ενδεχομένως κι αυτοί να έλαβαν τέτοιες γνώσεις και επιγνώσεις από ακόμα παλαιότερους πολιτισμούς.
Μπορούμε να μιλήσουμε για πάρα πολλά γύρω από το Σωκράτη, αλλά σε αυτή τη φάση, ας κλείσουμε με το νόημα στην ζωή όπως το απέδωσε εκείνος: “Δεν είναι η διαρκής αναζήτηση ευτυχίας, αλλά ο υψηλός σκοπός και το ηθικό ανάστημα”.
Ομιλεί δηλαδή για την αυτογνωσία και την αυτοπραγμάτωση (τελευταίο επίπεδο της γνωστής πυραμίδας Μάσλοου), καθώς και την ποιότητα, βάθος και πλάτος της ηθικής. Είτε αυτή προέρχεται από τις Δέκα Εντολές, από τα Δελφικά Παραγγέλματα, τις Αρχές του Βουδισμού ή άλλων Διδασκαλιών. Και όσο για το ανάστημα που της αντιστοιχεί, “το ύψος του ανθρώπου ξεκινά από τα πόδια, και φτάνει μέχρι το κεφάλι.
Από εκεί και πάνω ξεκινάει το ανάστημά του”, όπως άριστα διατύπωσε ο Αργύρης Χιόνης. Το κλειδί λοιπόν βρίσκεται στο συνεχές ταξίδι τόσο της αυτογνωσίας όσο και της αυτοβελτίωσης μέσω επίγνωσης και αρετής, που είναι ο μόνος (πρακτικά) ουσιαστικός δρόμος για ένα καλύτερο, πιο δίκαιο αλλά συλλογικότερο αύριο.

enallaktikidrasi.com
Φιλοξενία: Το Χαμομηλάκι

Wednesday, 17 September 2014

Μια μανούλα και τα τρία κοριτσάκια της...

Αλήθεια, ποιές γιορτάζουμε σήμερα;; 

Χρόνια Πολλά σε όλα τα κοριτσάκια (μικρά και μεγάλα),
που σήμερα γιορτάζουν.
Οι Άγιες
Σοφία, Πίστις, Ελπίδα και Αγάπη
Υπολογίζεται ότι μαρτύρησαν περί το 137. 
Η Ορθόδοξη Εκκλησία τιμά τη μνήμη και των τεσσάρων
στις 17 Σεπτεμβρίου.
Οι κόρες τίμησαν τα ονόματα τους. Η πίστη, η ελπίδα και η αγάπη τους στον Θεό τους έδωσαν τη δύναμη να μην προδώσουν. 
Η μάνα γαλούχησε τα παιδιά της με τις αξίες της και εκείνα ανταποκρίθηκαν.
Ο δειλός άνθρωπος, διδάσκει ο σοφός Ισαάκ ο Σύρος, πάσχει κυρίως από ολιγοπιστία κι από φιλοσωματία. 
Ο εαυτούλης του και οι αμφιβολίες του μόνο Μοναξιά έχουν να του προσφέρουν. Ενώ η πίστη, η βεβαιότητα ότι αυτά που ελπίζεις θα συμβούν σε ελευθερώνει. 
Πίστη και Ελπίδα και σπουδαιότερο η Αγάπη.

Δύναμη, ψυχή, φως, χαρά, ελευθερία.
Η μάνα δίδαξε, τα κορίτσια ανταποκρίθηκαν. 
Σήμερα, μπορεί να φαντάζει ασύλληπτο και ενδεχομένως ανόητο να δίνεις την ζωή σου για μια «ιδέα», για μια πίστη. 
Αλλά, μη φοβάστε, δεν χρειάζεται να δώσουμε την ζωή μας, απλά, ας μη σκεφτόμαστε μόνο τον εαυτούλη μας, ας διδάξουμε στα παιδιά μας να στηρίζουν τον συμμαθητή τους, να μην τον καρφώνουν στην πρώτη ευκαιρία. 
Ας μαζέψουμε μαζί τα σκουπίδια μας από την παραλία κι ας μην τα μαθαίνουμε ότι κάποιος άλλος υποχρεούται να τα μαζέψει.
Ας βοηθάμε που και που και κανέναν που έχει ανάγκη, δεν «λέει» να κοιτάμε μόνο τον εαυτούλη μας. 

Μαγκιά είναι να δίνεις, να βοηθάς, να συμμετέχεις. Δεν είναι μαγκιά το μέσον, η λούφα, το γλείψιμο και η κοπάνα.
Βάλε μυαλό Αγία Σοφία σ’ όλους τους γονείς που μπερδεύτηκαν και Εσείς κοριτσάκια Πίστη, Ελπίδα και Αγάπη δείξτε στα παιδάκια πόση χαρά έχει να κάνεις το Καλό.

περισσότερα εδώ

Sunday, 6 July 2014

Η Σοφία του Γιάννη Τσαρούχη και η Ορθοδοξία

Τον Τσαρούχη τον γνώρισα γέρο στο Άγιον Όρος, όταν ερχόταν και παρακολουθούσε την Μεγάλη Εβδομάδα. Ήταν άνθρωπος ώριμος, με βαθειά σοφία και ανθρωπιά, που για να την φθάσης, πρέπει να έχεις πονέσει πολύ, και να είσαι ευγνώμων γι’ αυτό.

Είχε μέσα του σαφήνεια και τόλμη, που έμοιαζε με τη σαφήνεια και την τόλμη του Αγίου Όρους.
 
Έτσι δεν μπορείς, ούτε έχει νόημα, μιλώντας για τον Τσαρούχη να απαριθμήσης τα προσόντα και τις ικανότητές του. Αυτό που του χαρίσθηκε είναι η σύνθεσις και η υπέρβασις όλων, και η άφιξίς του δια της αληθούς μετανοίας στο μακάριον τέλος, που καταυγάζει τον άνθρωπο με ιλαρόν φως αγίας δόξης.
Ο Τσαρούχης δεν ήταν ένας απλός καλλιτέχνης ή στοχαστής. Τέτοιους έχουμε πολλούς. Ήταν πνευματικός άνθρωπος, με την αληθινή σημασία του όρου. Και σε μιά απλή του φράσι περιέκλεισε και απεκάλυψε όλο το πνευματικό του μεγαλείο και τη δύναμι.
¨Οταν τον ρώτησα αν ευτύχησε στη ζωή του, είπε: «Τώρα, με τα γεράματα και τη αρρώστια, νοιώθω ευτυχισμένος, γιατί βρήκα αυτό που ζητούσα. Όταν ήμουν νέος, ήμουν δυστυχής, γιατί έψαχνα όλα αυτά, και δεν τα εύρισκα».
Αυτό είναι το επαναστατικό και γαλήνιο του Τσαρούχη, που πήρε από την Ορθόδοξη Εκκλησία.
Για να απαντήσει έτσι, σημαίνει ότι είχε δύναμι που ανατρέπει την καθεστηκυία τάξι της φθοράς και φέρνει τα πάνω κάτω.
Συνήθως λέγεται ότι «το παν είναι η υγεία». Επίσης, ότι «το γήρας ουκ έρχεται μόνον», αλλά συνοδεύεται με πολλά δεινά, που οδηγούν στον θάνατο. Αυτό ουσιαστικά είναι υποδούλωσι στη μοίρα και ηττοπάθεια.
Αλλά ούτε για την Εκκλησία ούτε για τον Τσαρούχη είναι έτσι τα πράγματα. Η υγεία είναι σημαντικό αγαθό, αλλά δεν είναι το παν. Και το γήρας ουκ έρχεται μόνον, αλλά φέρνει μαζί του –γι’ αυτούς που ζητούν τα τίμια- την ευτυχία που δεν περιγράφεται.
Η δύσις του ηλίου λέγεται –νομίζω μόνον στα Ελληνικά- και βιούται ως βασίλεμα.  Ό ήλιος βασιλεύει όχι όταν μεσουρανεί, αλλά όταν δύη και σβήνη. Και ο αληθινός άνθρωπος βρίσκει τη  δύσι και το τέλος ως βασίλεμα, ανατολή νέου φωτός και ακτίστου φέγγους.
Στην Ορθόδοξη Εκκλησία ο 103ος Ψαλμός, όταν διαβάζεται ως προιμιακός στον Εσπερινό, δεν καταλήγει όπως στην Παλαιά Διαθήκη. Τελειώνει με τους προηγούμενους στίχους: «έθου σκότος και εγένετο νυξ» (στίχος 20), «ως εμεγαλύνθη τα έργα σου, Κύριε, πάντα εν σοφία εποίησας» (στίχος 24), «Δόξα Πατρί και Υιώ και Αγίω Πνεύματι. Και νυν και αεί και εις τους αιώνας των αιώνων. Αμήν».
Επειδή ο άνθρωπος ζητά το πολύ φως, και η Εκκλησία το ξέρει, γι’ αυτό δεν τελειώνει ο Προοιμιακός με το κτιστό φως της δημιουργίας, αλλά με αυτό που για την κοινή λογική και αίσθησι λέγεται και φαίνεται σκότος, επειδή είναι πλησμονή ακτίστου και αδύναμου φωτοχυσίας.
Και όταν σε ένα Μεγάλο Εσπερινό άκουσε το «Φως ιλαρόν» ψαλλόμενο από τους ιερείς, είχε συντονισθεί η ευαισθησία του στο ρυθμό εκείνο του αρχαίου ύμνου, που κυριολεκτικά ρίχνει τα τείχη της Ιεριχώ. Είχε πάρει το μήνυμα των αιώνων ο Τσαρούχης· και βγαίνοντας έξω, μετά τον Εσπερινό, είπε: «Αυτό είναι το αληθινό μαστούρωμα. Εδώ να έλθουν οι νέοι που το ζητούν ματαίως με χίλιους άλλους τρόπους».
Όταν πατήσεις στο ύψωμα της βεβαιότητος που κάνει τα γεράματα αφορμή ευτυχίας, τότε ηρεμείς· στέκεσαι και προχωρείς. Σου αποκαλύπτονται, δια της στάσεως και θέας, διαρκώς νέα βάθη του παρελθόντος και του μέλλοντος. Μιλάς ελεύθερα για όλα, γιατί τα βλέπεις δίπλα σου. Έχεις απαντήσεις για τα δύσκολα. Βρίσκεις τη συνάφεια των αντιθέσεων. Είσαι ήρεμος μέσα στην ταραχή και τρέφεσαι από τα αναλλοίωτα δια των προσκαίρων. Δεν θίγεις, και δεν θίγεσαι. Δεν ζητάς παινάδια ή θέσεις. Ασχολείσαι με άλλα θέματα.
Και ο Τσαρούχης δεν προσανατολιζόταν σε πράγματα που παρέρχονται. Δεν στηριζόταν σε βάσεις που γλιστρούν και φεύγουν. Είχε πονέσει. Και ο πόνος επιβάλλει απλότητα. Απαγορεύει τη φλυαρία.
Τα σχόλιά του για τα διάφορα πρόσωπα και πράγματα έχουν μια εσωτερική συνοχή. Δεν σχολίαζε πράγματα πρόσκαιρα και φρόκαλα που τα παίρνει ο άνεμος. Ή, καλύτερα, τα σχόλιά του για οποιαδήποτε πρόσωπα, πράγματα και γεγονότα δεν ήσαν απ’ εκείνα που τα παίρνει ο άνεμος.
Όταν στο Άγιον Όρος κάποιος τον είδε για πρώτη φορά, με έκπληξη είπε: «Ά, εσείς είστε ο κύριος Τσαρούχης;» Εκείνος συμπλήρωσε: «Εγώ είμαι αυτός που νοιώθω σαν κατσαρίδα πεταμένη ανάποδα σε μια μπανιέρα. Και το θέμα είναι να μπορέσω να σταθώ στα πόδια μου».
Άλλοτε σε συζήτηση για τη φύσι της Ορθοδοξίας, είπε: «Η Ορθοδοξία είναι σαν ένας λεκές, που δεν τον βγάζει κανένα απορρυπαντικό».
Χρησιμοποιούσε τολμηρές εκφράσεις, για να πη εκείνο που ήθελε, επειδή ήταν ζωγράφος και είχε ξεκάθαρα τα πράγματα μέσα του.
Γνώρισα γυναίκες που αυτοκτόνησαν, όταν είδαν ρυτίδες στο προσωπό τους. Συνάντησα "πνευματικούς" ανθρώπους που ήταν καταπρικαμένοι, γιατί δεν διορίσθηκαν σε περίοπτη θέσι.
Και είδα γέρους απλούς, φτωχούς καλόγερους, που, όσο πέρναγε ο καιρός, από μέσα τους έλαμπε, ως φως ανέσπερο, η πνευματική αγαλλίασι που τους πλημμύριζε. Στον Τσαρούχη συνέβη το ίδιο· όσο γερνούσε, ηύξανε η έσωθεν σοφία και το φως. Σοβαρός και αγέλαστος αλλά, ταυτόχρονα, σίγουρος και ευτυχισμένος, έκρυβε μέσα του θεία παράκλησι, που του ρύθμιζε τη ζωή.
Όταν κάποτε στο Άγιον Όρος κατέβαινε κούτσα-κούτσα για την εκκλησία, όπου παρακολουθούσε όλες τις ακολουθίες, και είδε φοιτητές να πηγαίνουν προς το αρχοναταρίκι, τους είπε: «Πηγαίνετε να ξεκουραστήτε. Είστε νέοι και έχετε ανάγκη από ύπνο. Εγώ δεν έχω ανάγκη από ξεκούρασι, γιατί είμαι σαν μια μούμια».
Δεν τον πείραζαν τα γεράματα· γι’ αυτό μπορούσε να αυτοχαρακτηρίζεται ως μούμια. Δεν απαιτούσε αναγνωρίσεις και καλή συμπεριφορά, γιατί είχε τη σπίθα της αιωνίου ζωής, που τον ανεδείκνυε όντως καλλιτέχνη και άνθρωπο.
Ενώ σε έργα νεότητός του βρίσκεις κάτι από τη δυστυχία που αναφέρει, τα έργα και οι λόγοι των γηρατειών του φανερώνουν την πένθιμη και μελαγχολική ευτυχία –πλήρωμα χαράς- η οποία βάρυνε την ψυχή του και τον κατέστησε πτωχό, «πολλούς δε πλουτίζοντα».
Κάποιος, σχολιάζοντας αρνητικά το βιβλίο Ως στρουθίον μονάζον επί δώματος, έλεγε: «Μα, αυτός δεν λείπει από καμμία κοσμική συγκέντρωσι, πως είναι στρουθίον μονάζον;»
Δεν είχε καταλάβει ότι ο Τσαρούχης ήταν με όλους, χωρίς να φεύγη από την ησυχία της μοναξιάς του. Ήταν με όλους και, ταυτόχρονα, βρισκόταν αλλού, γιατί πάντοτε έβλεπε πιο μακριά από τα παρερχόμενα, που βλέπουν οι πολλοί. Μέσα από τη σύγχυσι και την οχλαγωγία μπορούσε να παίρνη στοιχεία ησυχίας και βεβαιότητος.
Κάποτε, καθώς έβγαινε από το Άγιον Όρος με το καράβι της συγκοινωνίας, τον είχαν περικυκλώσει πολλοί φοιτητές και τον είχαν κυριολεκτικά πνίξει με ερωτήσεις, συζητήσεις και φασαρία. Κατεβαίνοντας τις σκάλες του καραβιού είπα: «Συγγνώμη, σας κουράσαμε με ατέλειωτη φασαρία» (πολλοί από τους συζητητές της παρέας ήσαν προσκυνητές της Μονής μας). Εκείνος είπε: «Όχι. Ήταν καλά, γιατί πάντοτε κρατώ τη ζωγραφική απόστασι».
Η ζωγραφική απόστασι δια της ωριμότητος τον προστάτευε από τις επιπολαιότητες. Και ο πόνος που πέρασε, τον έκανε ικανό να τρέφεται από πράγματα που συγχύζουν και εκνευρίζουν τον ανώριμο.
Γι’ αυτό, όταν κάποιος τελευταία μου έλεγε: «Χάσαμε τον Τσαρούχη. Μέχρι τώρα ξέραμε ότι βρίσκεται στο Μαρούσι, και αυτό ήταν μια παρηγοριά», κατάλαβα τι έλεγε. Συμφωνούσα, και δεν συμφωνούσα ταυτόχρονα. Γιατί ο Τσαρούχης πέτυχε κάτι που δεν χάνεται με τον θάνατο, αλλά καθαίρεται δι’ αυτού.
Ήταν γέρος με πνεύμα άγρυπνο. Ήταν ήσυχος, και τάραζε τα νερά της νωχέλειας.
Η ησυχία του τρεφόταν από τη συναναστροφή. Και η μοναξιά του ήταν αφορμή αναπαύσεως για όλους.
Στις συνηθισμένες ερωτήσεις απαντούσε απρόσμενα, χωρίς προσπάθεια, γιατί είχε ξεπεράσει την αντίθεσι του παραδοσιακού και του μοντέρνου με το να έχη καταποντισθή στο αληθινό.
Ήταν μεγάλος· γι’ αυτό ανέπαυε τους μικρούς. Ήταν όντως πετυχημένος· γι’ αυτό τόνιζε τις αποτυχίες και τα βάσαν της ζωής του.
Δεν γελούσε, και σου έδινε χαρά. Ήταν χούφταλο τρεμάμενο, και σου έδειχνε το ατρεμούλιαστο φως της ευτυχίας, που αναδύεται από τα γεράματα και τον πόνο.
Πολλοί ήθελαν να βρίσκωνται μαζί του, γιατί δεν πλήγωνε κανένα, μόνο φώτιζε.
Στα τελευταία του έβαζε κάθε πρωί να του διαβάζουν τη νεκρώσιμη ακολουθία, για να έχη χαρούμενη μέρα.
Έφυγε γαλήνιος, αφήνοντας για πάντα παρηγοριά στους πολλούς.
Του αρχιμ. Βασιλείου Γοντικάκη, προηγουμένου της Ιεράς Μονής Ιβήρων
Πηγή: Συλλογικός τόμος, Ωσεί μύρα, Αθήνα 1998, σσ. 21-24 και βιβλίο Λειτουργικός τρόπος της Ιερά Μονής Ιβήρων του Αγίου Όρους στο κεφάλαιο «Επί την ηλίου δύσιν» σσ. 103-109.
 Ευχαριστίες στον Σπύρο Γκ.

Thursday, 10 November 2011

Η Σοφία και Μουσικότητα της Ελληνικής Γλώσσας

Είναι πραγματικά συγκλονιστικό συναίσθημα να μιλάς και ταυτόχρονα να συνειδητοποιείς τι ακριβώς λες, ενώ μιλάς και εκστομίζεις την κάθε λέξη ταυτόχρονα να σκέφτεσαι την σημασία της.

Η Αγγλική γλώσσα έχει 490.000 λέξεις από τις οποίες 41.615 λέξεις… είναι από την Ελληνική γλώσσα... 
(Bιβλίο Γκίνες)
Η Ελληνική με την μαθηματική δομή της είναι η γλώσσα της πληροφορικής και της νέας γενιάς των εξελιγμένων υπολογιστών, διότι μόνο σ' αυτήν δεν υπάρχουν όρια.
(Μπιλ Γκέιτς, Microsoft)

«Η Ελληνική φυλή γεννήθηκε ευνοημένη
με μία γλώσσα εύηχη, γεμάτη μουσικότητα
»

Η Ελληνική και η Κινέζικη… είναι οι μόνες γλώσσες με συνεχή ζώσα παρουσία από τους ίδιους λαούς και στον ίδιο χώρο εδώ και 4.000 έτη. Όλες οι γλώσσες θεωρούνται κρυπτοελληνικές, με πλούσια δάνεια από την μητέρα των γλωσσών, την Ελληνική.
(Francisco Adrados, γλωσσολόγος).
Η Ελληνική γλώσσα έχει λέξεις για έννοιες οι οποίες παραμένουν χωρίς απόδοση στις υπόλοιπες γλώσσες, όπως άμιλλα, θαλπωρή και φιλότιμο.

Μόνον η Ελληνική γλώσσα ξεχωρίζει τη ζωή από τον βίο, την αγάπη από τον έρωτα. Μόνον αυτή διαχωρίζει, διατηρώντας το ίδιο ριζικό θέμα, το ατύχημα από το δυστύχημα, το συμφέρον από το ενδιαφέρον.
Το εκπληκτικό είναι ότι η ίδια η Ελληνική γλώσσα μας διδάσκει συνεχώς πως να γράφουμε σωστά. Μέσω της ετυμολογίας, μπορούμε να καταλάβουμε ποιός είναι ο σωστός τρόπος γραφής ακόμα και λέξεων που ποτέ δεν έχουμε δει ή γράψει.

Το «πειρούνι» για παράδειγμα, για κάποιον που έχει βασικές γνώσεις Αρχαίων Ελληνικών, είναι προφανές ότι γράφεται με «
ει» και όχι με «ι» όπως πολύ άστοχα το γράφουμε σήμερα. Ο λόγος είναι πολύ απλός, το «πειρούνι» προέρχεται από το ρήμα «πείρω» που σημαίνει τρυπώ-διαπερνώ, ακριβώς επειδή τρυπάμε με αυτό το φαγητό για να το πιάσουμε.
Επίσης η λέξη «συγκεκριμένος» φυσικά και δεν μπορεί να γραφτεί «συγκεκρυμμένος», καθώς προέρχεται από το «κριμένος» (αυτός που έχει δηλαδή κριθεί) και όχι βέβαια από το «κρυμμένος» (αυτός που έχει κρυφτεί). 
Άρα το να υπάρχουν πολλά γράμματα για τον ίδιο ήχο (π.χ. η, ι, υ, ει, οι κτλ) όχι μόνο...

Friday, 17 September 2010

Τα τρία κοριτσάκια και η μανούλα τους

Χρόνια Πολλά σε όλα τα χαμομηλάκια, 
μικρά και μεγάλα, που σήμερα γιορτάζουν.

Χρόνια Πολλά στις Σοφίες, τις Ελπίδες, τις Αγάπες και τις Πίστεις

Ζωή να χουν τα χρόνια σας και χρόνια η ζωή σας.
Υπολογίζεται ότι μαρτύρησαν περί το 137. 
Η Ορθόδοξη Εκκλησία τιμά τη μνήμη και των τεσσάρων στις 17 Σεπτεμβρίου.
Οι κόρες τίμησαν τα ονόματα τους. Η πίστη, η ελπίδα και η αγάπη τους στον Θεό τους έδωσαν τη δύναμη να μην προδώσουν. 
Η μάνα γαλούχησε τα παιδιά της με τις αξίες της και εκείνα ανταποκρίθηκαν.
Ο δειλός άνθρωπος, διδάσκει ο σοφός Ισαάκ ο Σύρος, πάσχει κυρίως από ολιγοπιστία κι από φιλοσωματία. 
Ο εαυτούλης του και οι αμφιβολίες του μόνο Μοναξιά έχουν να του προσφέρουν. Ενώ η πίστη, η βεβαιότητα ότι αυτά που ελπίζεις θα συμβούν σε ελευθερώνει. 
Πίστη και Ελπίδα και σπουδαιότερο η Αγάπη. 
Δύναμη, ψυχή, φως, χαρά, ελευθερία.

Η μάνα δίδαξε, τα κορίτσια ανταποκρίθηκαν. 
Σήμερα, μπορεί να φαντάζει ασύλληπτο και ενδεχομένως ανόητο να δίνεις την ζωή σου για μια «ιδέα», για μια πίστη. 
Αλλά, μη φοβάστε, δεν χρειάζεται να δώσουμε την ζωή μας, απλά, ας μη σκεφτόμαστε μόνο τον εαυτούλη μας, ας διδάξουμε στα παιδιά μας να στηρίζουν τον συμμαθητή τους, να μην τον καρφώνουν στην πρώτη ευκαιρία. 
Ας μαζέψουμε μαζί τα σκουπίδια μας από την παραλία κι ας μην τα μαθαίνουμε ότι κάποιος άλλος υποχρεούται να τα μαζέψει. Ας βοηθάμε που και που και κανέναν που έχει ανάγκη, δεν «λέει» να κοιτάμε μόνο τον εαυτούλη μας. 
Μαγκιά είναι να δίνεις, να βοηθάς, να συμμετέχεις. Δεν είναι μαγκιά το μέσον, η λούφα, το γλείψιμο και η κοπάνα.

Βάλε μυαλό Αγία Σοφία σ’ όλους τους γονείς που μπερδεύτηκαν και Εσείς κοριτσάκια Πίστη, Ελπίδα και Αγάπη δείξτε στα παιδάκια πόση χαρά έχει να κάνεις το Καλό.

περισσότερα εδώ

Wednesday, 17 September 2008

Πίστις, έλπίς, άγάπη, μείζων δε τούτων ἡ άγάπη*

Δεν ήξερα ότι η Σόφια της Βουλγαρίας είναι από την ελληνική λέξη σοφία. Μου έκανε μεγάλη εντύπωση. Ψάχνοντας βρήκα ότι η «ελληνική» σχολή βρίσκεται ανάμεσα στις τρεις δημοφιλέστερες ξένες φιλολογίες του Πανεπιστημίου της Σόφιας, με αποτέλεσμα οι βάσεις εισαγωγής να γίνονται κάθε χρόνο ολοένα και υψηλότερες.


Σύμφωνα λοιπόν, με το θρύλο, η Σόφια της Βουλγαρίας φέρει το όνομα της εκκλησίας, κτισμένης στην εποχή του αυτοκράτορα Ιουστινιανού(527-565). Κάποτε η κόρη του αυτοκράτορα Ιουστινιανού, η Σοφία, ήταν άρρωστη. Απ’ όλον τον κόσμο έρχονταν γιατροί, αλλά κανένας δεν μπόρεσε να τη βοηθήσει. Τότε αυτή έμαθε, ότι στη Βουλγαρία υπάρχουν ιαματικές πηγές, που μπορούν να τη θεραπεύσουν. Πηγαίνει λοιπόν εκεί, γιατρεύεται και για να ευχαριστήσει την πόλη κτίζει εκκλησία και της δίνει το όνομά της. Το σημερινό όνομα της βουλγαρικής πρωτεύουσας προέρχεται από τη επιβλητική χριστιανική βασιλική της Αγίας Σοφίας, που είναι και ένα από τα σύμβολα στο έμβλημα της πόλης.

Και συνεχίζοντας το ψάξιμο, σήμερα 17 Σεπτέμβρη, είναι η Ημέρα της Αγίας Σοφίας και των θυγατέρων της, Πίστης, Ελπίδας και Αγάπης. Είναι η γιορτή της βουλγαρικής πρωτεύουσας. Η Σόφια έχει καθιερώσει ως γιορτή της την ημέρα της προστάτριάς της.
Αλλά ποιες ήταν η Σοφία, η Πίστη, η Ελπίδα και η Αγάπη; 
Η Σοφία και οι κόρες της:
  • Πίστη, ετών δώδεκα
  • Ελπίς, ετών δέκα
  • Αγάπη, ετών εννιά,
έζησαν επί Αυτοκράτορα Αδριανού. Η Σοφία βάφτισε τις κόρες της από τις τρεις αρετές που κατονομάζει ο Απόστολος Παύλος στην Α΄ Προς Κορινθίους επιστολή του (*ιγ΄ 13)
Όταν ο Αυτοκράτορας έμαθε ότι οι τέσσερις γυναίκες ήταν χριστιανές, διέταξε να τις συλλάβουν. Ζήτησε να παρουσιαστούν μπροστά του οι τρεις κόρες, μία-μία. Πρώτη η δωδεκάχρονη Πίστη, η οποία δε δέχτηκε να απαρνηθεί τη χριστιανική πίστη, οπότε αποκεφαλίστηκε. Ακολούθησε η δεκάχρονη Ελπίδα και η εννιάχρονη Αγάπη, οι οποίες ομοίως δεν απαρνήθηκαν την πίστη τους και αποκεφαλίστηκαν.
Η μητέρα τους Σοφία ενταφίασε με τιμές τις κόρες της και παρέμεινε για τρεις μέρες δίπλα στους τάφους τους, όπου και παρέδωσε το πνεύμα της.

Υπολογίζεται ότι απεβίωσαν περί το 137. Η Ορθόδοξη Εκκλησία τιμά τη μνήμη και των τεσσάρων στις 17 Σεπτεμβρίου.
Οι κόρες τίμησαν τα ονόματα τους, η πίστη τους, η ελπίδα τους και η αγάπη τους στον Θεό τις έδωσε την δύναμη να μη προδώσουν. Η μάνα γαλούχησε τα παιδιά της με τις αξίες της και εκείνα ανταποκρίθηκαν.
Ο δειλός άνθρωπος, διδάσκει ο σοφός Ισαάκ ο Σύρος, πάσχει κυρίως από ολιγοπιστία κι από φιλοσωματία. Ο εαυτούλης του και οι αμφιβολίες του μόνο Μοναξιά έχουν να του προσφέρουν. Ενώ η πίστη, η βεβαιότητα ότι αυτά που ελπίζεις θα συμβούν σε ελευθερώνει. Πίστη και ελπίδα και σπουδαιότερο η αγάπη. Δύναμη, ψυχή, φως, χαρά, ελευθερία.

Η μάνα δίδαξε, τα κορίτσια ανταποκρίθηκαν. Σήμερα, μπορεί να φαντάζει ασύλληπτο και ενδεχομένως ανόητο να δίνεις την ζωή σου για μια «ιδέα», για μια πίστη. Αλλά, μη φοβάστε, δεν χρειάζεται να δώσουμε την ζωή μας, απλά, ας μη σκεφτόμαστε μόνο τον εαυτούλη μας, ας διδάξουμε στα παιδιά μας να στηρίζουν τον συμμαθητή τους, να μην τον καρφώνουν στην πρώτη ευκαιρία. Ας μαζέψουμε μαζί τα σκουπίδια μας από την παραλία κι ας μην τα μαθαίνουμε ότι κάποιος άλλος υποχρεούται να τα μαζέψει. Ας βοηθάμε που και που και κανέναν που έχει ανάγκη, δεν «λέει» να κοιτάμε μόνο τον εαυτούλη μας. Μαγκιά είναι να δίνεις, να βοηθάς, να συμμετέχεις. Δεν είναι μαγκιά το μέσον, η λούφα, το γλείψιμο και η κοπάνα.

Βάλε μυαλό Αγία Σοφία σ’ όλους τους γονείς που μπερδεύτηκαν και Εσείς κοριτσάκια Πίστη, Ελπίδα και Αγάπη δείξτε στα παιδάκια πόση χαρά έχει να κάνεις το Καλό.

Χρόνια Πολλά σε όλες τις Σοφίες, τις Πίστεις, τις Ελπίδες και τις Αγάπες. Χρόνια Πολλά.

© Το χαμομηλάκι | To hamomilaki