Tuesday, 20 December 2016

Δραστηριότητες που βοηθούν στην ανάπτυξη
και την εκφορά του λόγου

30 Γλωσσικές δραστηριότητες, μία για κάθε μέρα που μπορούν να βοηθήσουν τα παιδιά μας να αναπτύξουν δεξιότητες στον προφορικό λόγο (λεξιλόγιο, κατανόηση εννοιών κλπ) , αλλά και να αρχίσουν να ξεπερνούν δυσκολίες (αν υπάρχουν) στην εκφορά του λόγου.
Αν είμαστε γονείς μπορούμε να εκτυπώσουμε το φυλλάδιο και να το κολλήσουμε σε εμφανές σημείο στο σπίτι, ώστε να κάνουμε κάθε μέρα και από μια διασκεδαστική δραστηριότητα, αν είμαστε εκπαιδευτικοί μπορούμε να δώσουμε στους γονείς το φυλλάδιο για να το χρησιμοποιήσουν στο σπίτι.
Να διευκρινίσουμε ότι οι παρακάτω δράσεις δεν υποκαθιστούν σε καμία περίπτωση τη λογοθεραπεία.

Το pdf αρχείο θα το βρείτε στο τέλος του άρθρου.


ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ:

1. Βρίσκουμε 5 πράγματα που έχουν το ίδιο χρώμα

Ψάχνουμε με τα παιδιά στο χώρο που βρισκόμαστε να βρούμε 5 αντικείμενα που έχουν το ίδιο χρώμα. Αποφασίζουμε πρώτα το χρώμα και στη συνέχεια το παιδί μας αναφέρει αντικείμενα απο το χρώμα αυτό. Αν το παιδί επιθυμεί μπορούμε να το επαναλάβουμε και με άλλα χρώματα.

2. Έλα να μιλήσουμε για τα ζώα! Ποια είναι μεγάλα και ποια μικρά;
Τα μικρά παιδιά αγαπούν πολύ τα ζωα! Χρησιμοποιούμε λοιπόν το θέμα αυτό για να μιλήσουμε για τις έννοιες μικρό και μεγάλο. Μπορούμε αν θέλουμε να χρησιμοποιήσουμε και κάποιες εικόνες (αν το παιδί είναι αρκετά μικρό και δεν μπορεί να φανταστεί τα ζώα, αλλά πρέπει να τα βλέπει).

3. Παίξε με τον καθρέφτη! Κάνε αστείες γκριμάτσες!

Μέσα από το παιχνίδι (το παιδί κάνει γκριμάτσες και γελάει) και βοηθάει στο να γίνει η περιοχή γύρω από το στόμα του πιο ελαστική, ώστε να εκφέρει και τις λέξεις καλύτερα και πιο εύκολα.

4. Μίλησέ μου για τη μέρα σου! Χρησιμοποίησε τις λέξεις: στην αρχή, μετά, τέλος.

Μέσα από την εξιστόρηση της μέρα του, το παιδί προσπαθεί να τοποθετήσει τα γεγονότα με χρονολογική σειρά χρησιμοποιώντας τις λέξεις: στην αρχή, μετά, τέλος. Αν το παιδί δυσκολεύεται το βοηθάμε να καταλάβει τη χρονολογική σειρά λέγοντας «τι συνέβη πρώτο, δεύτερο, τρίτο; κλπ»

5. Έλα να βρούμε λέξεις που αρχίζουν από κάθε ένα γράμμα της αλφαβήτου!

Αν σας φαίνεται πολύ κουραστική σαν δραστηριότητα (τα γράμματα είναι πολλά) μπορείτε να κάνετε τη συγκεκριμένη δραστηριότητα με λιγότερα γράμματα. Δεν ξεχνάμε ότι αναφερόμαστε στα γράμματα φωνολογικά α, βου, γου δου κλπ και όχι αλφα, βήτα γάμα, δέλτα…

6. Διαλέγουμε ένα καινούριο βιβλίο! Τι θα γίνει άραγε στο τέλος; Πες μου τις ιδέες σου!

Διαβάζουμε μια καινούρια ιστορία αλλά δεν αποκαλύπτουμε το τέλος στο παιδί. Περιμένουμε να μας πει εκείνο πως πιστεύει ότι θα τελειώσει. Έτσι αποκτά το βιβλίο καινούριο ενδιαφέρον και ταυτόχρονα παρατηρούμε τον τρόπο σκέψης του παιδιού μας, αλλά και την παραγωγή προφορικού λόγου.

7. Κοίταξε έξω από το παράθυρο και πες μου τι βλέπεις…

Αυτή η δραστηριότητα στοχεύει στο να αναπτύξει το παιδί τον προφορικό λόγο, αλλά με τον καιρό και αν συνεχίσουμε με παρόμοιες δραστηριότητες μπορούμε να παρατηρήσουμε και τη βελτίωση στο λεξιλόγιο του παιδιού αλλά και στην περιγραφή.

8. Ας ξαπλώσουμε στο σκοτάδι και ας ακούσουμε προσεκτικά! Τι ακούς;
Επίσης δραστηριότητα προφορικού λόγου, αλλά και εξοικείωσης με το σκοτάδι και τους ήχους του. Μια δραστηριότητα που θα μας δείξει και τη φαντασία του μικρού παιδιού μας αλλά και πιθανά πράγματα που το τρομάζουν.

9. Έλα να στριφογυρίσουμε τη γλώσσα μας!
Παιχνίδι που βοηθάει στην άρθρωση. Στριφογυρίζουμε τη γλώσσα μας με διάφορους και διαφορετικούς τρόπους.

10. Έλα να βρούμε λέξεις που αρχίζουν από την ίδια φωνούλα.

Βρίσκουμε λέξεις από διαφορετικές φωνούλες που μπορούν να είναι ένα γράμμα, βου, γου, ι κλπ ή μια συλλαβή πχ κα, πα, τι, λο κλπ

11. Θα σου πω κάτι αστείο που μου συνέβη σήμερα! Πες μου κι εσύ κάτι αστείο που σου συνέβη στο σχολείο!

Ανάπτυξη προφορικού λόγου και σε αυτήν τη δραστηριότητα. Ταυτόχρονα μοιραζόμαστε τις δικές μας εμπειρίες με το παιδί μας και ζητάμε κι από εκείνο να κάνει το ίδιο.

12. Έλα να βρούμε ομοιοκατάληκτες λέξεις! Σου λέω μήλο μου λες ξύλο σου λέω…
Δραστηριότητα που αρέσει πολύ στα παιδιά και μπορούμε να παίζουμε πολλές φορές τη μέρα. Όσο το παιδί θα γίνεται καλύτερο στις ρίμες θα ζητάει να παίζουμε πιο πολύ αυτό το παιχνίδι, ακόμη και μέσα στο αυτοκίνητο!

13. Την ώρα του μπάνιου θα μου πεις τι όργανα έχεις στο σώμα σου.
Από τις πιο απλές δραστηριότητες που μπορούμε να κάνουμε από πολύ μικρή ηλικία με τα παιδιά μας. Στην αρχή το κάνουμε εμείς, τους απαριθμούμε τα όργανα του σώματός τους την ώρα που τους κάνουμε μπάνιο κι όσο αναπτύσσουν προφορικό λόγο το κάνουν εκείνα μόνα τους.

14. Τι βρίσκεται πάνω, κάτω, ανάμεσα, μέσα, έξω στο δωμάτιο;
Μέσα από αυτήν τη δραστηριότητα το παιδί μαθαίνει τους προσδιορισμούς του χώρου. Στην αρχή μπορούμε να βοηθάμε κι εμείς στη συνέχεια το παιδί το κάνει και μόνο του.

15. Κούνα τη γλώσσα σου πάνω κάτω κι από άκρη σε άκρη 10 φορές!

Δραστηριότητα που μπορούμε να την κάνουμε μαζί με το παιδί κι εμείς! Βοηθάει στην άρθρωση και φυσικά φέρνει γέλιο!

16. Ας μασήσουμε από μια μεγάλη τσίχλα! Όποιος κάνει τη μεγαλύτερη φούσκα κερδίζει!

Πολύ διασκεδαστική δραστηριότητα που βοηθάει στην ενδυνάμωση της στοματικής κοιλότητας! Όσο κι αν φαίνεται αστείο είναι πολύ χρήσιμη δραστηριότητα, γιατί μέσα από το παιχνίδι το παιδί χωρίς να το καταλαβαίνει ενδυναμώνει τη στοματική του κοιλότητα και κατ’ επέκταση αρθρώνει καλύτερα!

17. Έλα να βρούμε πράγματα που είναι αντίθετα μεταξύ τους! Ας βρούμε τις ομοιότητες και τις διαφορές τους!
Δραστηριότητα ανάπτυξης προφορικού λόγου και κατανόησης των εννοιών ίδιο και διαφορετικό. Επίσης, βοηθάει τα παιδιά στην ανάπτυξη περιγραφικού λόγου.

18. Ας γλωσσέψουμε… τη μπέρδα μας… Ας πούμε γλωσσοδέτες!

Τα παιδιά βρίσκουν πολύ αστείους τους γλωσσοδέτες! Λέμε λοιπόν, όσο περισσότερους γλωσσοδέτες μπορούμε!

19. Εξερεύνησε το στόμα σου και τη γλώσσα σου με την οδοντόβουρτσα!

Την ώρα που πλένουμε τα δόντια μας εξερευνούμε τη στοματική μας κοιλότητα τη γλώσσα, τα ούλα, τα μάγουλα εσωτερικά, τα δόντια. Έτσι το παιδί αποκτά καλύτερη αίσθηση του τι όργανο μέσα στο στόμα χρησιμοποιούμε κάθε φορά για να αρθρώσουμε μια λέξη.

20. Που ακουμπάει η γλώσσα σου όταν λες τις φωνούλες κ, φ, λ, θ;
Δραστηριότητα που βοηθάει τα παιδιά να κατανοήσουν πως εκφέρεται το κάθε γράμμα.

21. Ζωγράφισέ μου κάτι και πες μου τι ακριβώς έκανες για να δημιουργήσεις την υπέροχη ζωγραφιά σου!
Παραγωγή προφορικού λόγου από το παιδί, αλλά και μπαίνει στη διαδικασία να περιγράψει τόσο τη χρονική ακολουθία των πράξεών του, αλλά και πως σκέφτηκε για να δημιουργήσει το κάθε τι.

22. Ας πάμε μια βόλτα και ας περιγράψουμε αυτά που θα δούμε γύρω μας!

Και σε αυτήν τη δραστηριότητα το παιδί παράγει προφορικό λόγο και μπαίνει στη διαδικασία να περιγράψει, άρα και να αναπτύξει λεξιλόγιο. Ταυτόχρονα κάνουμε βόλτα μαζί με το παιδί και περνάμε χρόνο μαζί του, άρα δενόμαστε και περισσότερο αλλά και νιώθει ότι του αφιερώνουμε χρόνο, γεγονός που διασφαλίζει μια πιο υγιή μεταξύ μας σχέση.

23. Θέλεις να δοκιμάσουμε να μάθουμε να λέμε μια φωνούλα που σε δυσκολεύει;
Εννοείται ότι για να κάνουμε αυτή τη δραστηριότητα με το παιδί θα πρέπει να θέλει. Μπορεί να το δυσκολεύει το ρ ή το σ, οπότε βοηθάμε το παιδί να δοκιμάσει να μάθει να αρθρώνει τη συγκεκριμένη φωνούλα.

24. Ψάξε να βρεις στο δωμάτιο 5 αντικείμενα που αρχίζουν από την ίδια φωνούλα!

Το παιδί παρατηρεί το χώρο γύρω του αναπτύσσει δηλαδή την παρατηρητικότητα του και ταυτόχρονα προσπαθεί να βρει αντικείμενα που να αρχίζουν από την ίδια φωνούλα.

25. Έλα να φτιάξουμε το δικό μας ποίημα!

Αφού έχουμε παίξει με τις ομοιοκατάληκτες λέξεις μπορούμε να δοκιμάσουμε να φτιάξουμε το δικό μας ποίημα! Μπορεί να είναι αστείο ή ακόμη και να μην βγάζει κανένα νόημα!

26. Ας παίξουμε με τον καθρέφτη! Ας κάνουμε πως είμαστε χαρούμενοι, λυπημένοι, θυμωμένοι, ξαφνιασμένοι, κλπ
Κάνουμε διάφορες διαφορετικές γκριμάτσες, ενδυναμώνουμε τους μυς του προσώπου που χρειάζονται για την εκφορά του λόγου και φερχόμαστε σε επαφή με τα συναισθήματά μας!

27. Θα σε ρωτήσω 5 ερωτήσεις που αρχίζουν με το Ποιος, Που, Πότε, Πως και Γιατί! Μπορείς να μου απαντήσεις;
Τα μικρά παιδιά κατανοούν τη διαφορά ανάμεσα στις διάφορες λέξεις που χρησιμοποιούμε όταν ρωτάμε κάτι. Σταδιακά μαθαίνουν να μην τις συγχέουν και να απαντάνε σωστά στο κάθε τι.

28. Ας μαγειρέψουμε το αγαπημένο σου φαγητό! Όσο θα το μαγειρεύουμε θα μου λες τι υλικά χρησιμοποιώ και τι πρέπει να κάνω!

Η μαγειρική είναι μια ασχολία που τα παιδιά θέλουν να εμπλέκονται από πολύ νωρίς και το διασκεδάζουν! Τη χρησιμοποιούμε λοιπόν, για να τα βοηθήσουμε να εκφραστούν προφορικά, να περιγράψουν, να εμπλουτίσουν το λεξιλόγιό τους, να μετρήσουν , να εμπλακούν! Και όλα αυτά ενώ εμείς μαγειρεύουμε, δραστηριότητα απαραίτητη καθημερινά στο σπίτι!

29. Ας πάμε μια βόλτα και ας περιγράψουμε αυτά που θα ακούσουμε γύρω μας!

Την προηγούμενη φορά περιγράψαμε αυτά που βλέπαμε, τώρα θα περιγράψουμε αυτά που ακούμε. Αναπτύσσει εκτός από τον προφορικό λόγο και την ακουστική παρατηρητικότητα και τη φαντασία.

30. Θέλεις να φτιάξουμε μια χειροτεχνία μαζί; Θα μου λες τι πρέπει να κάνω;

Δημιουργούμε μαζί με το παιδί μας, περνάμε χρόνο μαζί κάνοντας κάτι όμορφο και δημιουργικό και ταυτόχρονα το παιδί αναπτύσσει τον προφορικό του λόγο.

Αν ο μήνας έχει 31 μέρες την τελευταία μέρα επαναλαμβάνουμε τη δραστηριότητα που άρεσε πιο πολύ στο παιδί.
Μπορούμε επίσης, αν θέλουμε να τραβάμε φωτογραφίες από τις δραστηριότητες μας και στο τέλος να φτιάξουμε ένα ωραίο άλμπουμ.
Τον επόμενο μήνα μπορούμε να επαναλάβουμε κάποιες δραστηριότητες και να προσθέσουμε και άλλες που μπορεί να σκεφτούμε εμείς ή να μας τις ζητήσει το παιδί ή να τα σκεφτούμε παρέα!
Να διευκρινίσουμε ότι οι παρακάτω δράσεις δεν υποκαθιστούν σε καμία περίπτωση τη λογοθεραπεία.

Στο παρακάτω pdf αρχείο θα βρείτε το υλικό για να το εκτυπώσετε:

ΜΙΑ ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ ΓΙΑ ΚΑΘΕ ΜΕΡΑ

Monday, 19 December 2016

Τουρκία: Παίρνουν από οικογένειες τα παιδιά τους
λόγω πραξικοπήματος

Οι τουρκικές αρχές ερευνούν ανάδοχες οικογένειες για εμπλοκή στο στρατιωτικό πραξικόπημα του Ιουλίου
Ακόμη και να τους πάρουν τα παιδιά διατρέχουν τον κίνδυνο κάποιες ανάδοχες οικογένειες που βρίσκονται και αυτές στο μικροσκόπιο του τουρκικού καθεστώτος. 
Οι αρχές ερευνούν κάποιες ανάδοχες οικογένειες για τυχόν εμπλοκή τους στην αποτυχημένη απόπειρα πραξικοπήματος του Ιουλίου. Σύμφωνα με κυβερνητικό αξιωματούχο είναι πιθανόν τα παιδιά να απομακρυνθούν από τους κηδεμόνες τους.
Οι αρχές έχουν μέχρι στιγμής συλλάβει ή απολύσει 125.000 ανθρώπους που φέρονται να συνδέονται με το δίκτυο του πρώην ιεροκήρυκα Φετουλάχ Γκιουλέν που βρίσκεται αυτοεξόριστος και ΗΠΑ και κατηγορείται από την Άγκυρα ότι ενορχήστρωσε το πραξικόπημα του Ιουλίου.
Το εύρος της καταστολής στην Τουρκία έχει προκαλέσει την ανησυχία των οργανώσεων προάσπισης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και των δυτικών συμμάχων της χώρας που εκφράζουν την ανησυχία ότι ο Τούρκος πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν εκμεταλλεύεται το αποτυχημένο πραξικόπημα για να καταστείλει κάθε μορφής αντιπολίτευση.
Η κυβέρνηση απαντά ότι οι έρευνές της είναι απαραίτητες για να εκριζωθεί η επιρροή του δικτύου του Γκιουλέν, στο οποίο αναφέρονται ως «τρομοκρατική οργάνωση Γκιουλέν» ή FETO.
«Δεν θα ήταν σωστό για ένα παιδί να παραμείνει σε μια (ανάδοχη) οικογένεια, αν επιβεβαιωθούν οι δεσμοί της με τη FETO», δήλωσε ο αξιωματούχος του υπουργείου Οικογένειας και Κοινωνικής Πολιτικής.
«Είναι μια αργή διαδικασία στη διάρκεια της οποίας γίνονται λεπτομερείς έρευνες. Οπότε αποκλείεται τα παιδιά να απομακρυνθούν ξαφνικά από τις οικογένειές τους», πρόσθεσε ο ίδιος, τονίζοντας ότι η ψυχική υγεία των παιδιών παρακολουθείται στενά.
Σύμφωνα με τη φιλοκυβερνητική εφημερίδα Yeni Safak, ερευνώνται περίπου 5.000 ανάδοχες οικογένειες και κάποια ιδρύματα. Η τουρκική κυβέρνηση έχει επίσης σταματήσει τη συνεργασία της με κάποιες μη κυβερνητικές οργανώσεις που ασχολούνται με την προστασία των παιδιών στο πλαίσιο της έρευνας, επεσήμανε η ίδια πηγή.


news.gr

Ένα χαριτωμένο κοριτσάκι είχε δυο μήλα...
A Lovely Little Girl Was Holding Two Apples
Μαθήματα ζωής για μας και τα παιδιά μας

Ένα χαριτωμένο κοριτσάκι καθόταν ήσυχο στο δωμάτιό του και έπαιζε με τα παιχνίδια του. Μπροστά της είχε ένα μικρό τραπεζάκι με διάφορα πράγματα και δύο μήλα.
Εκείνη τη στιγμή, μπήκε η μητέρα του μέσα στο δωμάτιο, για να δει τι κάνει. Βλέποντας η μητέρα τα δύο μήλα, της είπε:
A Lovely Little Girl Was Holding Two Apples
– Θέλεις να μοιραστείς τα δύο σου μήλα και να μου δώσεις το ένα;
Το κοριτσάκι, αφού την κοίταξε για λίγα δευτερόλεπτα, με μία ξαφνική κίνηση δάγκωσε πρώτα το ένα μήλο και έπειτα δάγκωσε γρήγορα και από το άλλο. 
Η μητέρα σάστισε… Δεν περίμενε κάτι τέτοιο, αλλά δεν ήθελε να εκφράσει στο μικρό κορίτσι την ανησυχία της. Έφυγε από το δωμάτιο στενοχωρημένη και προβληματισμένη.

Μετά από λίγη ώρα, η μικρή, πήγε στο σαλόνι να βρει τη μητέρα της. Της άνοιξε το ένα χέρι και της έβαλε μέσα το ένα από τα δύο δαγκωμένα μήλα. λέγοντάς της:
– Ορίστε μαμά, πάρε αυτό το μήλο… είναι το πιο γλυκό από τα δύο!
Η μητέρα κατάλαβε αμέσως το λάθος που έκανε κρίνοντας γρήγορα και επιφανειακά τη μικρή της κόρη και με βουρκωμένα μάτια την πήρε μια σφιχτή αγκαλιά.
Το ίδιο συμβαίνει συχνά και στη ζωή. Όλοι μας βιαζόμαστε να κρίνουμε τους άλλους επιφανειακά, σχηματίζοντας απόψεις για τα πρόσωπα και τις καταστάσεις γύρω μας που, πολλές φορές, είναι λανθασμένες. 

Τα βλέπουμε όλα μονάχα από τη δική μας οπτική γωνία και δεν κάνουμε βήμα παραπέρα από τον εγωισμό μας. 
Μην κρίνετε αυστηρά τους άλλους, ποτέ δεν ξέρετε τι μπορεί να περνάει κάποιος ή πώς μπορεί να νιώθει. 
Να έχετε ανοιχτό μυαλό και να βλέπετε τα πράγματα σφαιρικά πριν σχηματίσετε την τελική σας άποψη.

Τα παιδιά που βιώνουν ή γίνονται μάρτυρες σωματικής κακοποίησης δυσκολεύονται να αγαπήσουν, εμφανίζουν αγχώδεις διαταραχές, κατάθλιψη

Το φαινόμενο της παιδικής κακοποίησης έχει πάρει ανησυχητικές διαστάσεις κατά τα τελευταία χρόνια.
Πρόκειται για ένα ζήτημα, οι συνέπειες του οποίου έχουν διάρκεια και επηρεάζουν και τη μετέπειτα ζωή του παιδιού, μετατρέποντάς το σε έναν προβληματικό ενήλικο.
Δημιουργεί άτομα με έντονα προβλήματα στις προσωπικές τους σχέσεις, τα οποία δυσκολεύονται να αγαπήσουν και να εμπιστευτούν, έχουν τάση προς καταχρήσεις, εμφανίζουν αγχώδεις διαταραχές, προβλήματα προσαρμοστικότητας και κατάθλιψη. 
Επίσης, οι άνθρωποι που υπέστησαν κακοποίηση όταν ήταν παιδιά ενδέχεται να προβούν οι ίδιοι σε κακοποίηση παιδιών όταν ενηλικιωθούν.
Ένα παιδί που έχει κακοποιηθεί εμφανίζει δυσκολίες προσαρμογής στην καθημερινότητα και προβλήματα συμπεριφοράς. Φοβάται για την ασφάλεια τη δική του και των άλλων και δυσκολεύεται να αναπτύξει το αίσθημα της εμπιστοσύνης προς τους γύρω του. 

Συχνά εμφανίζει μετατραυματικό στρες, διαταραχές της διάθεσης ή της ανάπτυξης της προσωπικότητας του.
Στο σχολείο απομονώνεται από τους συμμαθητές του και αναπτύσσει το συναίσθημα της ντροπής, έχει τάση μυστικοπάθειας και η επίδοση του πέφτει εξαιτίας της εμφάνισης μαθησιακών διαταραχών. 
Το παιδί αυτό έχει υψηλά επίπεδα άγχους, νιώθει συνεχώς φόβο και έχει προβλήματα στον ύπνο με συχνούς εφιάλτες. Αισθάνεται ότι δεν υπάρχει καμία ελπίδα, ότι κανείς δεν μπορεί να το βοηθήσει και ότι η κατάσταση δεν πρόκειται να αλλάξει.

Μεγαλώνοντας υπάρχουν πολλά ψυχικά τραύματα και τα παιδιά αυτά αδυνατούν να αναπτύξουν υγιείς διαπροσωπικές σχέσεις. Στο ρόλο τους ως γονείς έχουν και οι ίδιοι προβλήματα και είναι ανεπαρκείς.
Σοβαρές επιπτώσεις όμως υπάρχουν και όταν τα παιδιά γίνονται μάρτυρες της κακοποίησης κάποιου άλλου, για παράδειγμα της μητέρας. 
Τότε είναι πιθανό να πάρουν το ρόλο του «προστάτη», προσπαθώντας να παρέμβουν για να σώσουν αυτόν που κακοποιείται. Αυτό μπορεί να γίνει με διάφορους τρόπους. Με το να εμπλακούν τα ίδια στη βία, με το να αρνούνται να αφήσουν μόνο του το θύμα, με το να το παροτρύνουν να φύγει από το σπίτι για να γλιτώσει.
Σύμφωνα με έρευνες, η κακοποίηση ή η εγκατάλειψη κατά την παιδική ηλικία προκαλεί μόνιμες αλλαγές στη φυσιολογία του αναπτυσσόμενου παιδικού εγκεφάλου. Οι αλλαγές αυτές στη δομή του εγκεφάλου είναι σημαντικές και προκαλούν διάφορα ψυχολογικά και συναισθηματικά προβλήματα, αλλά και διαταραχές της προσωπικότητας στο κακοποιημένο παιδί κατά την εφηβική του ηλικία και όταν ενηλικιωθεί.
Κατά τα πρώτα χρόνια ενός παιδιού η ανάπτυξη του εγκεφάλου μπορεί να μεταβληθεί από κάποιο παρατεταμένο, σοβαρό ή απρόβλεπτο στρες, περιλαμβανομένης της κακοποίησης. Μια τέτοια μεταβολή στην ανάπτυξη του εγκεφάλου μπορεί με τη σειρά της να επηρεάσει αρνητικά το παιδί, στη σωματική, γνωστική, συναισθηματική και κοινωνική του ανάπτυξη.
Διαφορετικά μέρη του εγκεφάλου αναπτύσσονται από την διέγερση που προκαλεί η δραστηριότητα κάθε περιοχής. Με την πάροδο του χρόνου, ο εγκέφαλος μεγαλώνει και πυκνώνει, φθάνοντας σχεδόν το 90% του ενήλικου μεγέθους κατά τα 3 έτη. Αν η διέγερση και η γαλούχηση λείπει - για παράδειγμα, αν οι γονείς ή φροντιστές είναι εχθρικοί ή αδιάφοροι στο παιδί - η ανάπτυξη του εγκεφάλου του παιδιού μπορεί να διαταραχθεί. Δεδομένου ότι ο εγκέφαλος τείνει να προσαρμόζεται ανάλογα με τα περιβαλλοντικά ερεθίσματα, θα προσαρμοστεί σε ένα αρνητικό περιβάλλον εξίσου εύκολα, όπως θα συνέβαινε σε ένα θετικό.

Το χρόνιο στρες ευαισθητοποιεί τις νευρικές οδούς και υπερ-αναπτύσσει εκείνες τις περιοχές του εγκεφάλου που σχετίζονται με την ανησυχία και το φόβο. Ταυτόχρονα, μπορεί να οδηγήσει στην υπανάπτυξη άλλων νευρικών οδών και περιοχών του εγκεφάλου. 

Οι εγκέφαλοι των παιδιών που δοκιμάζουν στρες - υπό μορφή σωματικής ή σεξουαλικής κακοποίησης ή χρόνιας παραμέλησης - θα στρέψουν τους πόρους τους στην επιβίωση και την απάντηση των απειλών του περιβάλλοντος. 
Αυτός ο χρόνιος ερεθισμός με την απάντηση του εγκεφάλου στο φόβο οδηγεί κάποιες συγκεκριμένες περιοχές του εγκεφάλου να ενεργοποιούνται συχνότερα. Επομένως αυτές οι περιοχές θα είναι πιθανό να υπερ-αναπτυχθούν εις βάρος άλλων περιοχών που δεν μπορούν να ενεργοποιηθούν στον ίδιο χρόνο, όπως για παράδειγμα αυτές που ενέχονται στη σύνθετη σκέψη. Το τελικό αποτέλεσμα μπορεί να είναι οι περιοχές του εγκεφάλου που δεν συνδέονται με την απάντηση στο φόβο, να μην είναι «διαθέσιμες» στο παιδί για τη διαδικασία της μάθησης.
Τα αποτελέσματα των εμπειριών στην ανάπτυξη του εγκεφάλου, κατά τη νηπιακή και πρώιμη παιδική ηλικία, δημιουργούν τη βάση για τη μετέπειτα έκφραση της νοημοσύνης, των συναισθημάτων και της προσωπικότητας.
Όταν αυτή η πρόωρη εμπειρία είναι πρώτιστα αρνητική, τα παιδιά μπορεί να αναπτύξουν συναισθηματικά, συμπεριφορικά και μαθησιακά προβλήματα που να εμμένουν σε όλη τη διάρκεια της ζωής τους, ειδικά εάν λείπουν οι στοχοθετημένες παρεμβάσεις. 
Για παράδειγμα, παιδιά που έχουν βιώσει χρόνια κακοποίηση και παραμέληση στη διάρκεια των πρώτων χρόνων της ζωής τους, μπορεί να ζουν σε κατάσταση υπερβολικής διέγερσης και διάσχισης ή μπορεί να παρουσιάζουν μόνιμη αίσθηση επικείμενης απειλής. Συγχρόνως, το όφελος από την κοινωνική, συναισθηματική και γνωστική μάθηση μπορεί να ελαττωθεί. 
Η ικανότητα του να μαθαίνει και να ενσωματώνει νέες πληροφορίες στο σχολείο ή στην παρέα, προϋποθέτει έναν παιδικό εγκέφαλο σε κατάσταση "ήρεμης προσοχής", μία κατάσταση που ένα κακοποιημένο παιδί σπάνια επιτυγχάνει. 
Επίσης, τα παιδιά που δεν έχουν αναπτύξει υγιείς συναισθηματικούς δεσμούς με τους φροντιστές τους και οι πρώιμες συναισθηματικές εμπειρίες, λόγω των επιπτώσεων στον εγκέφαλο, δεν δημιούργησαν τις απαραίτητες βάσεις για θετική συναισθηματική ανάπτυξη, μπορεί να έχουν περιορισμένη ικανότητα για ενσυναίσθηση. 
Η ικανότητα συναίσθησης ενοχών, καθώς και η ενσυναίσθηση, κτίζεται με τα βιώματα. 
Έτσι, όταν ένα παιδί δεν έχει αισθανθεί συναισθηματικό δέσιμο με κάποιο άτομο, αναμένεται να μη μπορεί στο μέλλον να αισθανθεί ενοχές όταν πληγώνουν ή ακόμη και όταν σκοτώνουν κάποιον.
Επίσης τα παιδιά που βιώνουν ή γίνονται μάρτυρες σωματικής κακοποίησης υποβάλλονται σε αλλαγές στη δομή του εγκεφάλου τους γεγονός που μπορεί να αυξήσει την προδιάθεση κατάθλιψης και χρήσης ουσιών στα μετέπειτα στάδια της ζωής τους, σύμφωνα με νέες μελέτες.

Το ψυχικό τραύμα που έχει προκληθεί στα παιδιά αυτά από το περιβάλλον της κακοποίησης είναι τόσο έντονο ώστε να οδηγεί στη δημιουργία των κάτωθι χαρακτηριστικών, με αποτέλεσμα οι δάσκαλοι και οι συνομήλικοι να τα απορρίπτουν:
1. Μειωμένη ικανότητα για ευχαρίστηση
2. Σοβαρές διαταραχές συμπεριφοράς
3. Μειωμένη αυτοεκτίμηση
4. Απόσυρση
5. Εναντιωματική συμπεριφορά
6. Μεγάλη διεγερσιμότητα
7. Ψυχαναγκαστικότητα
8. Ψευδό-ενήλικη συμπεριφορά
9. Μαθησιακά προβλήματα

Στην περίπτωση που η κακοποίηση έχει ήδη συμβεί, υπάρχουν ενδείξεις ότι η άμεση και έγκαιρη παρέμβαση μπορεί να βοηθήσει, ελαχιστοποιώντας τις μακροπρόθεσμες επιπτώσεις αυτής της τραυματικής εμπειρίας στην ανάπτυξη του εγκεφάλου. Ωστόσο, ενώ η έγκαιρη παρέμβαση στα κακοποιημένα παιδιά μπορεί να ελαχιστοποιήσει τις συνέπειες της κακοποίησης και παραμέλησης, είναι πιο ωφέλιμο να αποτραπεί η κακοποίηση πριν εκδηλωθεί. 
Το κόστος - τόσο σε ατομικό όσο και σε οικονομικό επίπεδο - επούλωσης των προβλημάτων αυτών των παιδιών είναι πολύ μεγαλύτερο από το κόστος πρόληψης της κακοποίησης και της προώθησης μιας υγιούς ανάπτυξης του εγκεφάλου κατά τα πρώτα χρόνια ζωής.
Η παρέμβαση σε περιπτώσεις κακοποίησης αρχίζει από τη στιγμή που θα γίνει η καταγγελία ή που κάποιος θα απευθυνθεί σε κάποιον ειδικό. Η βασική προτεραιότητα είναι η προστασία του θύματος με κάθε τρόπο, ακόμα και με την απομάκρυνση του από το κακοποιητικό περιβάλλον.
Στην περίπτωση των παιδιών συνήθως προτείνεται νοσηλεία για μερικές μέρες όπου θα γίνουν και όλες οι απαραίτητες εξετάσεις και μετά η ομάδα των ειδικών θα αποφασίσει εάν το παιδί θα γυρίσει σπίτι του ή θα πάει σε ίδρυμα, σε ανάδοχη οικογένεια ή θα δοθεί για υιοθεσία. 

Σε περίπτωση που το παιδί επιστρέψει σπίτι απαραίτητη είναι η συνεχής επίβλεψη της οικογένειας και η συχνή επανεκτίμηση της κατάστασης. Η κινητοποίηση του κοινωνικού περιβάλλοντος (συγγενείς, γειτονιά, σχολείο, τοπικές υπηρεσίες) μπορεί να παίξει καθοριστικό ρόλο στην προστασία του παιδιού.
Σε κάθε περίπτωση,η ψυχοθεραπευτική παρέμβαση είναι απαραίτητηγια όλα τα εμπλεκόμενα μέλη από έναν έμπειρο σε θέματα κακοποίησης θεραπευτή.

Βικτωρία Πολύζου, Σύμβουλος ψυχικής υγείας,

iPaideia.gr
medlabnews.gr

Sunday, 18 December 2016

Η Πατρίδα...

Ποια πατρίδα σε διώχνει
και ποια σε χρειάζεται;
ποια σε νοιάζεται;
ποια γη;

ΧΑΡΟΥΛΑ ΑΛΕΞΙΟΥ

Νύχτα απ' την Θήβα ξεκίνησα
άστρα και πύλες προσκύνησα
ξημέρωνε, κι αρχίνησα
Στ' άρμα του χρόνου του γόνιμου
πέρα απ' την μοίρα και μόνη μου
μου 'διωχνε ο κάμπος την σκόνη μου
στα σύνορα του ανώνυμου

Ποια πατρίδα σε διώχνει
και ποια σε χρειάζεται
ποια σε νοιάζεται
ποια γη

Μοίρα του ανθρώπου εναγώνια
Θήβα, Αλβανία, Ομόνοια
πανάρχαια και αιώνια

Ποια πατρίδα σε διώχνει
και ποια σε χρειάζεται
ποια σε νοιάζεται
ποια γη

Ποια εικόνα στα στήθια του κόσμου
τραντάζεται
σαν ανάσταση ζώντος θεού
που αργεί

μουσική: Νίκος Αντύπας
στίχοι: Λίνα Νικολακοπούλου

© Το χαμομηλάκι | To hamomilaki