Αρχαία Ελληνική Μουσική

ΕΤΥΜΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΛΕΞΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗ
Η λέξη μουσική σύμφωνα με τα γραπτά των αρχαίων ελλήνων ποιητών και φιλοσόφων παράγεται από το «Μούσα».
Το Μούσα πάλι, παράγεται από το μα-ούσα = Μούσα. Το «μα» είναι ρίζα του ρήματος μάω - μω = επινοώ ή ψάχνω ή ζητώ διανοητικά. (Στη Δωρική διάλεκτο η λέξη «Μούσα» είναι «Μώσα»).
Η ΛΕΞΗ ΜΟΥΣΙΚΗ
Η λέξη μουσική, στη σημερινή εποχή, σημαίνει η τέχνη των ήχων, αντίθετα με τους αρχαίους έλληνες οι οποίοι έδιναν στη λέξη μουσική διαφορετικό νόημα, εννοούσαν την αδιάλυτη ενότητα ήχου και λόγου, κάτι που δεν υφίσταται στις μέρες μας.
Με την άθληση γυμνάζεται το σώμα, ενώ με την Μουσική το πνεύμα.
Η μουσική, το δώρο των Μουσών, στην αρχαία Ελλάδα προσδιόριζε και χαρακτήριζε τον άνθρωπο που πράττει, σκέφτεται και αισθάνεται. Έτσι ως μέσο πνευματικής ωρίμανσης, η λέξη που θα χαρακτήριζε την αρχαία ελληνική μουσική, δεν είναι η λέξη « τέχνη » αλλά οι λέξεις παιδεία και δύναμη. Αυτό φαίνεται και από το γεγονός ότι εκείνος που έπαιζε τον αυλό π.χ. ονομαζόταν αυλητής και όχι μουσικός δηλαδή θεωρούταν ένας απλός εκτελεστής .Όμως μετά τον διαχωρισμό της μουσικής από τον λόγο, την γλώσσα, ο οποίος έγινε λίγο μετά τον Πλάτωνα, βλέπουμε την χρήση της έννοιας μουσικός . Αυτή η μεταβολή έμελλε να είναι η γέννηση μιας αυτόνομης τέχνης που, όπως προαναφέρθηκε, ήταν ενταγμένη μέσα στον λόγο.
ΜΝΗΜΟΣΥΝΗ - ΩΔΗ - ΜΕΛΕΤΗ
Με τη Μελέτη προκαλείται ο στοχασμός (σκέψη), με τη Μνημοσύνη η ενθύμηση (μνήμη) και με την Ωδή το μέλος, το οποίο με τη φωνή του ανθρώπου ερμηνεύει τη Μελέτη και τη Μνημοσύνη.
ΟΙ 9 ΜΟΥΣΕΣ
Οι Μούσες ήταν θεότητες της μουσικής, της ποίησης της ορχηστικής, του δράματος και γενικότερα προστάτιδες των Τεχνών και Γραμμάτων. (Κόρες του Δία και της Μνημοσύνης, που ήταν κόρη τ’ ουρανού και της γης).
ΚΛΕΙΩ: Της Ιστορίας.
ΜΕΛΠΟΜΕΝΗ: Της Μουσικής (του μέλους) και της τραγωδίας. Εκείνη που τραγουδά για πράγματα αξιομνημόνευτα.
ΘΑΛΕΙΑ: Της κωμωδίας και της βουκολικής ποίησης.
ΕΥΤΕΡΠΗ: Της λυρικής ποίησης και της αυλητικής τέχνης. Εκείνη
που θέλγει, που φέρνει σε έκσταση.
ΤΕΡΨΙΧΟΡΗ: Του χορού. Εκείνη που αγαλλιά με το χορό.
ΕΡΑΤΩ: Της ερωτικής ποίησης και της μιμητικής. Εκείνη που αγαπά.
ΚΑΛΛΙΟΠΗ: Όλων των καλών τεχνών. Εκείνη που αφηγείται εκπληκτικά πράγματα.
ΟΥΡΑΝΙΑ: Της αστρονομίας. Εκείνη που συλλογιέται τους ουρανούς.
ΠΟΛΥΜΝΙΑ: Της σοβαρής και θρησκευτικής ποίησης και της ρητορικής.
(Μητέρα του Ορφέα). Εκείνη που εκφράζει τις ποικίλες τέχνες.
ΘΕΩΡΙΕΣ ΤΩΝ ΑΡΧΑΙΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΓΙΑ ΤΗ ΜΟΥΣΙΚΗ
Η γνωστότερη θεωρία τους που οφείλεται στους Πυθαγόρειους και αναπτύχθηκε πρώτα απ’ τον Πλάτωνα και τον Αριστοτέλη και αργότερα απ’ τη σχολή των Περιπατητικών και των Στρωϊκών, είναι αυτή του Ήθους. Παραδέχεται ότι τα ηχητικά φαινόμενα συνδέονται άμεσα με τις ψυχικές καταστάσεις κι ότι μια ορισμένη σειρά ήχων μπορεί να προκαλέσει ένα συγκεκριμένο συναίσθημα.
Το ήθος ενός τραγουδιού εξαρτιόταν πρώτ’ απ’ όλα από τον ρυθμό, και ύστερα απ’ τον τρόπο, τη συνοδεία, την υπόκρουση, κ.α.
Ο Δώριος τρόπος έλεγαν, δυναμώνει τον χαρακτήρα, διδάσκει θάρρος εμπρός στον κίνδυνο και καρτερικότητα στη δυστυχία.
Ο Φρύγιος (ο τρόπος του διθυράμβου) - όπως και ο ήχος του αυλού - έχει τη δύναμη να ξεσηκώνει και να φλογίζει τα πνεύματα. Κι αφού λοιπόν η μουσική έχει μια τέτοια ηθική δύναμη, πρέπει να χρησιμοποιείται για την αγωγή των νέων.
Κι εύκολα καταλαβαίνει κανείς πόσο πολύ ανώτερη είναι αυτή η αρχαία θεωρία απ’ την σύγχρονη που περιορίζεται, σχεδόν αποκλειστικά, στους τεχνικούς κανόνες.
Βέβαια, η σχετική απλότητα της μουσικής των Ελλήνων, τους επέτρεπε να διαπιστώνουν, με αυστηρό πειραματικό έλεγχο, την καλή ή κακή επίδραση των διάφορων ήχων, πράγμα που θα ΄ταν αδύνατο σήμερα. Σίγουρα όμως, ως αρχή, η θεωρία του ήθους είναι σωστή και μπορεί και στην εποχή μας ακόμη να μας διδάξει πολλά.

«ActionAid Ελλάς»: Ελάτε να δώσουμε τέλος στη φτώχεια!

Καθημερινά 30,000 παιδιά πέφτουν θύματα της φτώχειας, της πείνας και ασθενειών, οι οποίες μπορούν να προβλεφθούν. Αυτό σημαίνει ότι κάθε τρία δευτερόλεπτα ένα παιδί χάνει τη μάχη µε τη ζωή. Ένα δισεκατομμύριο άνθρωποι ζουν με λιγότερο από 1 δολάριο τη μέρα. Η εκστρατεία της Action Aid Ελλάς κάνει έκκληση να δοθεί ένα τέλος στην ακραία φτώχεια και χρειαζόμαστε την υποστήριξή σου.

Καλούμε την ελληνική κυβέρνηση να τηρήσει τις υποσχέσεις της σχετικά με την παροχή αναπτυξιακής βοήθειας για την καταπολέμηση της φτώχειας. Η Ελλάδα μπορεί να διαδραματίσει ένα σημαντικό ρόλο στη μείωση της παγκόσμιας ένδειας. Η αναπτυξιακή βοήθεια της χώρας µας μπορεί να ανοίξει το δρόμο για την εκπαίδευση σε εκατομμύρια παιδιά, να αξιοποιηθεί σε ουσιαστικές ενέργειες κατά του HIV/AIDS και της ελονοσίας και να μειώσει τα θλιβερά ποσοστά θνησιμότητας.
 
Η Action Aid Ελλάς παροτρύνει την ελληνική κυβέρνηση να εντείνει τις προσπάθειές της για να αμβλύνει τις τραγικές συνέπειες της ακραίας, παγκόσμιας φτώχειας και να τηρήσει τις διεθνείς υποσχέσεις της σχετικά με την παροχή αναπτυξιακής βοήθειας.

Μπορείτε και εσείς να βοηθήσετε. Συμμετέχετε στην εκστρατεία και βοηθήστε μας στην έκκληση που απευθύνουμε για την εξάλειψη της φτώχειας.
Ας γίνουμε η γενιά η οποία κατάφερε να δώσει τέλος στη φτώχεια και όχι η γενιά η οποία απέτυχε!

Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με τη φτώχεια και την εκστρατεία της Action Aid Ελλάς για την καταπολέμησή της επισκεφθείτε την ιστοσελίδα της.

ΙΝΔΙΚΟΣ ΧΟΡΟΣ ΓΙΑ ΠΑΙΔΙΑ

Αντίθετα από τους μεγάλους, τα παιδιά διατηρούν ακόμη την επαφή με την προλεκτική ηλικία, με την έκφραση των συναισθημάτων μέσω των συμβόλων. Επίσης, στα παιδιά λειτουργούν θαυμάσια οι συμβολικές και παιδαγωγικές έννοιες που περιέχονται σε κάθε μύθο.

Έτσι, ο ινδικός χορός, που αντλεί τις ιστορίες του από τους μαγευτικούς μύθους της Ινδίας, πατρίδας των παραμυθιών, γεμάτους ήρωες, πεντάμορφες και γενναίες βασιλοπούλες, αξιοσέβαστους σοφούς, παράξενα ζώα με ανθρωπομορφικές ιδιότητες και θαυμαστά κατορθώματα, μιλά κατ' ευθείαν στην καρδιά τους. Ενθουσιάζονται με τη δυνατότητα να διηγηθούν όλα αυτά με το σώμα, με τα χέρια και με το πρόσωπό τους.

Πέρα όμως από την ευχαρίστηση, είναι κάτι πολύ ευεργετικό γι' αυτά, καθώς τους προσφέρει την ανακουφιστική δυνατότητα να επεξεργαστούν και να λύσουν σε συμβολικό επίπεδο τις εντάσεις της καθημερινής τους ζωής, να διαμορφώσουν σύστημα αξιών και να απαντήσουν σε υπαρξιακά ερωτήματα με τρόπο μη εγκεφαλικό, κρατώντας ζωντανή τη "σύνδεση" με το υποσυνείδητο, το ένστικτο, τη δημιουργικότητα: κάτι στο οποίο αποτυγχάνει οικτρά η σύγχρονη εκπαίδευση που πολύ συχνά περιορίζεται στην ξερή συσσώρευση γνώσεων.

Σε σωματικό επίπεδο, ο Μπάρατα Νάτυαμ είναι μια ολοκληρωμένη άσκηση. Χαρίζει αντοχή και ευλυγισία, αρμονική κίνηση, καλό συντονισμό. Καλλιεργεί την πειθαρχία, την αυτοσυγκέντρωση και την καλή μνήμη, αλλά και την αίσθηση του ρυθμού, αφού τα πόδια λειτουργούν ως κρουστά, μαζί με τα άλλα μουσικά όργανα. Το χτύπημα των πελμάτων στο έδαφος διεγείρει τα ενεργειακά κέντρα και συμβάλλει στην καλή υγεία και ευεξία όλων των οργάνων του σώματος.

«Μανάδες» — σα δε ντρεπόμαστε...

«μανάδες»

Οι ειδήσεις φρέσκες, κραυγαλέες, επίκαιρες, στα πλαίσια του γενικού «μπάχαλου» και της διαφθοράς που δε λανθάνει, αλλά μπροστά από τα μάτια των εθελοτυφλούντων περνάει απαρατήρητη.
.

Περίπτωση 1η
Χτυπάει το τηλέφωνο
— Κυρία μου, το παιδί σας συνελήφθη για συμμετοχή σε ληστεία.
— Μπα;; και είναι λόγος αυτός να με ξυπνήσετε;;;
Κοιμάμαι, κύριε, έχω πέσει σε νάρκη πάνω από δεκαπέντε χρόνια. Ούτε που το κατάλαβα ότι γέννησα παιδί. Πόσο χρονών είπατε ότι είναι; Δεκαπέντε; Περίεργο, δε θυμάμαι να τάισα, να αγκάλιασα, να φρόντισα, να αγάπησα κάποιο παιδί. Κοιμάμαι, από τότε που θυμάμαι τον εαυτό μου, κοιμάμαι. Ακόμα και όταν κάνω τη ζωή μου, κοιμάμαι τον ύπνο του αδίκου. Το "δικό μου" παιδί συλλάβατε για ληστεία;; Κάτι γέννησα πριν δεκαπέντε χρόνια...παιδί ήταν;; Ειλικρινά δεν το κατάλαβα. Αφήστε με ήσυχη να συνεχίσω τον ύπνο μου....

Περίπτωση 2η

«μάνα» ετών 32 διαθέτει κόρη δώδεκα (12) ετών, σε «κυρίους καθωσπρέπει», κατά προτίμηση άνω των 65, με χοντρό πορτοφόλι. Η «μάνα» διακατέχεται από λεφτά αισθήματα, έχει εντρυφήσει στα περί των δυσκολιών του βίου και κατόπιν ωρίμου σκέψεως αποφασίζει να ξεπουλήσει με "πόνο καρδιάς" αβάσταχτο αυτό που, στο κάτω-κάτω της γραφής, της ανήκει απόλυτα και αποκλειστικά, το κορίτσι της, τώρα που είναι ό,τι πρέπει, πριν πατήσει τα δεκατρία (13) και μπαγιατέψει....
«Γιατί καλέ;; εγώ δεν το γέννησα;; τι ζόρι τραβάτε;;»

Μέλισσα

Ψυχολογικά χαρακτηριστικά του κακοποιημένου παιδιού

Τα παιδιά που κακοποιούνται ή και παραμελούνται παρουσιάζουν έντονες συναισθηματικές αντιδράσεις. Κλαίνε πολύ εύκολα, είναι πολύ απαιτητικά και εμφανίζουν υπερκινητικότητα. Ο όρος «παγωμένο βλέμμα» περιγράφει τη χαρακτηριστική έκφραση που έχουν. Στη σχέση τους με τρίτους είναι πολύ επιφυλακτικά στη σωματική επαφή και γενικά καχύποπτα.

Φαίνεται επίσης ότι έχουν μια ετοιμότητα να αντιδρούν σε σημάδια κινδύνου ή έντασης από το περιβάλλον.Η μελέτη της κοινωνικής συμπεριφοράς αυτών των παιδιών έδειξε ότι παιδιά που κακοποιούνται είναι λιγότερο κοινωνικά σε σχέση με άλλα, η συναλλαγή τους με τους άλλους δεν έχει φαντασία, ενώ παράλληλα οι αντιδράσεις τους δεν είναι σταθερές. Τα μικρά παιδιά που κακοποιούνται και δεν μπορούν να αναπτυχθούν είναι απαραίτητο να εισάγονται στο νοσοκομείο. Μετά την εισαγωγή τους, παρατηρούνται τα εξής :

τα παιδιά αυτά φαίνονται πολύ συμπαθητικά, αλλά είναι ανίκανα να αντέξουν και την παραμικρή ματαίωση και ξεσπούν σε κλάματα ή εκρήξεις οργής. Η αργή φυσική ανάπτυξή τους επηρεάζεται θετικά όταν απομακρυνθούν από το σπίτι, αλλά οι διαταραχές στο λόγο ή τα προβλήματα στη συμπεριφορά τους δεν αποκαθίστανται εύκολα. Αυτά τα πολύ γενικά χαρακτηριστικά δείχνουν ότι υπάρχει σοβαρή διαταραχή της προσωπικότητας, που είναι πολύ πιθανό να συνεχίσει να υπάρχει κι όταν αυτά τα παιδιά ενηλικιωθούν.

Είναι προφανές ότι το περιβάλλον μέσα στο οποίο μεγαλώνει το παιδί που κακοποιείται χαρακτηρίζεται από απόρριψη και επιθετικότητα, γεγονός που δεν επιτρέπει τη δημιουργία του διευκολυντικού εκείνου περιβάλλοντος που, κατά τον Winnicott, συντελεί στην ωρίμανση του παιδιού.Είναι σημαντικό στο σημείο αυτό να αναφερθεί η μελέτη των Martin και Beezley σχετικά με την προσωπικότητα των παιδιών αυτών. Μελετήθηκαν 51 παιδιά, από τα οποία 31 έμειναν με τους φυσικούς τους γονείς και τα υπόλοιπα σε ανάδοχες ή θετές οικογένειες. Η εκτίμησή τους έγινε από τρεις ανεξάρτητους ερευνητές (παιδίατρο, ψυχολόγο, κοινωνικό λειτουργό). Εντοπίστηκαν εννέα χαρακτηριστικά κριτήρια με τη χρήση της συνέντευξης με γονείς και παιδιά, καθώς και εκθέσεων από δασκάλους.

Τα εννέα αυτά κριτήρια που έπρεπε να είχαν βρεθεί από τους τρεις ερευνητές καθώς και τα ποσοστά των παιδιών που τα παρουσίαζαν ήταν τα εξής :

1. Μειωμένη ικανότητα για ευχαρίστηση
2. Σοβαρές διαταραχές συμπεριφοράς
3. Μειωμένη αυτοεκτίμηση
4. Απόσυρση
5. Εναντιωματική συμπεριφορά
6. Μεγάλη διεγερσιμότητα
7. Ψυχαναγκαστικότητα
8. Ψευδοενήλικη συμπεριφορά
9. Μαθησιακά προβλήματα

Οι συγγραφείς αναφέρουν ότι τα παραπάνω χαρακτηριστικά και η σοβαρότητά τους δεν εξαρτώνται από τον τύπο και τη σοβαρότητα της φυσικής βίας. Το ψυχικό τραύμα που έχει προκληθεί στα παιδιά αυτά από το περιβάλλον της κακοποίησης είναι τόσο έντονο, ώστε να οδηγεί στη δημιουργία αυτών των χαρακτηριστικών, με αποτέλεσμα οι δάσκαλοι και οι συνομήλικοι να τα απορρίπτουν.

Όπως είναι επόμενο, τα κακοποιημένα παιδιά έχουν αρνητική εικόνα για τον εαυτό τους, με πιθανή πρόγνωση να συνεχιστεί αυτός ο φαύλος κύκλος σε όλη τους τη ζωή, με πιθανή εκδήλωση του φαινομένου στα δικά τους παιδιά και ούτω καθ' εξής. Τα παιδιά αυτά έχουν λιγότερους φίλους και αρκετά αναπτύσσουν διαταραχές της συμπεριφοράς. Μια ευρωπαϊκή μελέτη διερεύνησε τη σχέση μεταξύ της πολύ αυστηρής και τιμωρητικής συμπεριφοράς των γονέων και των επιπτώσεών της στην προσωπικότητα των παιδιών.

Βρέθηκε ότι τα παιδιά, εξαιτίας αυτής της συμπεριφοράς, αναπτύσσουν ένα σύνδρομο που ονομάζεται «διαταραχή της διαγωγής» ή ένα άλλο σύνδρομο στο οποίο εκδηλώνουν άγχος και κατάθλιψη. Σε μία άλλη παλαιότερη μελέτη σε 23 οικογένειες βρέθηκε ότι μετά από 3 χρόνια το 30% των παιδιών είχαν εκ νέου κακοποιηθεί ή παραμεληθεί και ότι το 70% των παιδιών απέκλινε από την ομαλή συναισθηματική, νοητική και κοινωνική ανάπτυξη της ηλικίας τους. Άλλες μελέτες έχουν επίσης επιβεβαιώσει αυτά τα αποτελέσματα. Πρέπει βέβαια να αναφερθεί ότι δεν υπάρχουν μελέτες που να διερευνούν τις ψυχολογικές μόνο επιπτώσεις της κακοποίησης. Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι μαζί με την κακοποίηση το παιδί βιώνει μία σειρά από άλλες εμπειρίες, όπως η εισαγωγή στο νοσοκομείο, απομάκρυνση από το σπίτι, ανάδοχες οικογένειες κλπ. Είναι, επομένως, δύσκολο να ξεχωρίσουμε τις επιπτώσεις της κακοποίησης από αυτές που οφείλονται στις άλλες εμπειρίες. Υποστηρίζεται, επίσης, ότι τα αποτελέσματα της συναισθηματικής στέρησης στα πολύ μικρά παιδιά μπορεί να εκδηλώνονται με τα μορφή εξελικτικών διαταραχών στο Κεντρικό Νευρικό σύστημα. Το εύρημα αυτό φαίνεται με την ποιότητα της γονεϊκής φροντίδας που είχαν τα παιδιά αυτά. Η μεγάλη συχνότητα της αυτοκαταστροφικής συμπεριφοράς που έχει περιγραφεί σε κακοποιημένα παιδιά σε σχέση με φυσιολογικά ή παραμελημένα παιδιά συμπεριλαμβάνει αυτό-ακρωτηριασμούς και απόπειρες αυτοκτονίας και συνδέεται με χαρακτηριστικές μεταβολές του οικογενειακού περιβάλλοντος του παιδιού. Έχει επίσης περιγραφεί καθυστέρηση στην εξέλιξη του λόγου. Υποστηρίζεται, δηλαδή, ότι τα παιδιά δεν εμπιστεύονται το περιβάλλον τους για να μιλήσουν και επομένως η καθυστέρηση στην εξέλιξη του λόγου είναι αποτέλεσμα της μικρής πρακτικής και εξάσκησης εξαιτίας της παραμέλησης που υφίστανται τα κακοποιημένα παιδιά. Ακόμη, η νοητική ανάπτυξη αυτών των παιδιών επηρεάζεται σε σημαντικό βαθμό, φαίνεται όμως ότι δε συνδέεται περισσότερο με τη διαδικασία της κακοποίησης-παραμέλησης κι όχι με τη σοβαρότητα των τραυμάτων. Ο Strogh έχει περιγράψει μια μορφή ψύχωσης, τη λεγόμενη «τραυματική ψύχωση», σε παιδιά λανθάνουσας και προεφηβικής ηλικίας.

Τα χαρακτηριστικά της είναι: μειωμένη ή έντονα διαταραγμένη σχέση με την πραγματικότητα και τους άλλους, καθώς και αλλόκοτη συμπτωματολογία. Τα παιδιά αυτά, που είχαν κακοποιηθεί πολύ νωρίς στη ζωή τους, παρουσιάζουν έντονη επιθετικότητα, ενώ παράλληλα είναι κατά περιόδους υπόδειγμα ή πολύ αγαπητά στους άλλους. Χαρακτηριστικά ο Strogh αναφέρει ότι τα παιδιά αυτά «δαγκώνουν το χέρι αυτού που τα ταΐζει», γεγονός που δηλώνει έντονη διαταραχή στη συμπεριφορά δεσμού.

Άλλα χαρακτηριστικά που βρέθηκε ότι έχουν τα κακοποιημένα παιδιά είναι: χαμηλό βάρος στη γέννηση, προωρότητα και ύπαρξη διαφόρων παρεκκλίσεων από τη φυσιολογική εξέλιξη. Τα μέχρι σήμερα ερευνητικά δεδομένα επιβεβαιώνουν τη διαπίστωση ότι οι επιπτώσεις της σωματικής κακοποίησης και παραμέλησης στην ψυχική υγεία και τη σωματική ανάπτυξη του παιδιού είναι σοβαρές.