«Ο Κάφκα και η Κούκλα»/Kafka and the Doll

Μια αληθινή ιστορία σαν παραμύθι.
«Οτιδήποτε αγαπάς, τελικά κάποια μέρα θα το χάσεις. Αλλά στο τέλος η αγάπη θα επιστρέψει με μια διαφορετική μορφή.»

Kafka and the Doll 

Ο Κάφκα κάποτε συνάντησε ένα μικρό κορίτσι στο πάρκο όπου έκανε τον καθημερινό του περίπατο. Το κορίτσι έκλαιγε. Είχε χάσει την κούκλα της και ήταν απαρηγόρητη.
     Ο Κάφκα προσφέρθηκε να τη βοηθήσει να τη βρει και συνεννοήθηκε μαζί της να τη συναντήσει την επόμενη μέρα στο ίδιο σημείο.

     Επειδή δεν μπόρεσε να βρει την κούκλα της, έγραψε ένα γράμμα που υποτίθεται πως είχε γράψει η κούκλα και της το διάβασε όταν συναντήθηκαν την επόμενη μέρα.

«Σε παρακαλώ μη θρηνείς για μένα. Έχω πάει ένα μεγάλο ταξίδι για να δω τον κόσμο. Θα σου γράφω τις περιπέτειες μου.»

     Αυτό ήταν μόνο η αρχή και πολλά γράμματα ακολούθησαν. 

Κάθε φορά που ο Κάφκα συναντούσε το μικρό κορίτσι, της διάβαζε ένα καινούριο γράμμα με τις υπέροχες περιπέτειες της αγαπημένης της κούκλας. Το οποίο φυσικά έγραφε ο ίδιος με μεγάλη προσοχή.

     Όταν κάποτε αποφάσισαν να πάψουν να συναντιούνται, ο Κάφκα έφερε στο κορίτσι μια καινούρια κούκλα. Προφανώς και ήταν πολύ διαφορετική από την αρχική. Ένα γράμμα που τη συνόδευε έγραφε… «Τα ταξίδια μου με άλλαξαν».
     Πολλά χρόνια αργότερα, το μεγάλο πλέον κορίτσι ανακάλυψε σε ένα κρυφό σημείο της κούκλας με την οποία ο Κάφκα αντικατέστησε τη δικιά της, ένα κρυμμένο σημείωμα.
Περιληπτικά έλεγε…

«Οτιδήποτε αγαπάς, τελικά κάποια μέρα θα το χάσεις. Αλλά στο τέλος η αγάπη θα επιστρέψει με μια διαφορετική μορφή.»

– «Ο Κάφκα και η Κούκλα» είναι μια ιστορία που περιλαμβάνεται σε όλες τις βιογραφίες του Κάφκα.
     Την ιστορία αυτή την αγαπώ ιδιαίτερα. Θα την βρεις σε διάφορες εκδοχές που κυκλοφορούν στο διαδίκτυο, όμως αυτή φαίνεται να είναι επικρατέστερη. Την υπέροχη αυτή ιστορία αυτή την αφηγήθηκε μετά το θάνατο του Κάφκα, η τότε αρραβωνιαστικιά του, Φελίτσε Μπάουερ. Χρόνια αργότερα, το 2005, ο Paul Auster την συμπεριέλαβε στο μυθιστόρημα του «The Brooklyn Follies».
      Σε μια συνέντευξη που έδωσε ο Paul Auster είπε:
Η ιστορία του Κάφκα πιστεύω ότι είναι αληθινή. Ελπίζω ότι είναι αλήθεια, εξ αιτίας του πώς αισθάνομαι γι' αυτόν τον συγγραφέα. Είναι, πιστεύω, μια αληθινή ιστορία. Είναι μια θαυμάσια ιστορία, αν μη τι άλλο γιατί δείχνει τέτοια συμπόνια εκ μέρους του.
......................
περισσότερα εδώ: e-mama
Φιλοξενία: Το Χαμομηλάκι

Αντιμετώπιση πένθους και απώλειας

Μια από τις μεγαλύτερες προκλήσεις στη ζωή είναι η διαχείριση του πένθους, δηλαδή της απώλειας ενός αγαπημένου προσώπου, καθώς ο πόνος της απώλειας είναι εξουθενωτικός. Ίσως να βιώνετε πολλά, δύσκολα και απρόσμενα συναισθήματα, από το σοκ ή το θυμό, την δυσπιστία, τις ενοχές, και την βαθιά θλίψη. Ο πόνος του πένθους μπορεί επίσης να επιβαρύνει τη σωματική σας υγεία, να δημιουργήσει ψυχοσωματικά συμπτώματα, να δημιουργεί προβλήματα στον ύπνο, στο φαγητό, στο να σκεφτείτε καθαρά ή ακόμα και να σας οδηγήσει στην κατάθλιψη.

Μέχρι ένα βαθμό και ένα χρονικό διάστημα, αυτές είναι αναμενόμενες αντιδράσεις λόγω μιας σημαντικής απώλειας. Δεν υπάρχει “σωστός” ή “λάθος” τρόπος για να πενθήσετε, όμως υπάρχουν υγιείς τρόποι για να διαχειριστείτε τον πόνο, να μειώσετε τη θλίψη και να προσαρμοστείτε στην απώλεια, να βρείτε νέο νόημα στη ζωή σας και να προχωρήσετε.

Τι είναι το πένθος;

Το πένθος είναι μια φυσιολογική αντίδραση στην απώλεια. Είναι ο συναισθηματικός πόνος που νιώθετε όταν χαθεί κάποιος ή κάτι αγαπημένο σας. Όσο πιο σημαντική είναι η απώλεια, τόσο πιο έντονο είναι το πένθος. Ίσως να αφορά το θάνατο ενός αγαπημένου σας προσώπου (που είναι και η πιο συχνή αιτία για έντονο πένθος) αλλά οποιαδήποτε “απώλεια” μπορεί να προκαλέσει πένθος, συμπεριλαμβανομένου:

1. Της ασθένειας ενός αγαπημένου προσώπου
2. Του διαζυγίου ή του χωρισμού
3. Της απώλειας της υγείας
4. Της απώλειας της εργασίας, ανεργία, συνταξιοδότηση
5. Της απώλειας της οικονομικής σταθερότητας
6. Μιας αποβολής/έκτρωσης
7. Του θανάτου ενός κατοικίδιου (σκύλου, γάτας, κα)
8. Της απώλειας ενός ανεκπλήρωτου ονείρου
9. Της απώλειας μιας φιλίας
10. Της απώλειας της ασφάλειας μετά από ένα σωματικό/ψυχολογικό τραύμα

Ακόμη και οι μικρές απώλειες στη ζωή μπορεί να προκαλέσουν την αίσθηση του πένθους. Για παράδειγμα, ίσως να πενθείτε όταν μετακομίζετε από το πατρικό σας σπίτι, όταν τελειώνετε το πανεπιστήμιο ή αν αλλάζετε δουλειά, όταν δείτε τις πρώτες άσπρες τρίχες ή ριτίδες στο πρόσωπό σας.

Οποιαδήποτε και αν είναι η απώλεια, είναι απολύτως προσωπικό θέμα, για αυτό μην νιώθετε ντροπή για όσα νιώθετε ή πιστεύετε ότι μπορείτε να πενθήσετε μόνο για συγκεκριμένα πράγματα. Αν ένα άτομο, ένα ζώο, μια σχέση ή μια κατάσταση ήταν σημαντική για εσάς, είναι φυσιολογικό να πενθήσετε για την απώλεια σας.

Η διαδικασία του πένθους

Το πένθος είναι μια βαθιά προσωπική εμπειρία. Δεν υπάρχει “λάθος” ή “σωστό” στον τρόπο που θα πενθήσετε. Το πώς θα πενθήσετε εξαρτάται από πολλούς παράγοντες, όπως η προσωπικότητα, οι δεξιότητες διαχείρισης, οι εμπειρίες της ζωής, η πίστη σας και το πόσο σημαντική ήταν η απώλεια για εσάς. Όποια και αν είναι η εμπειρία σας με το πένθος, είναι σημαντικό να έχετε υπομονή με τον εαυτό σας και να επιτρέψετε στη διαδικασία να εξελιχθεί φυσιολογικά.

Αναπόφευκτα, η διαδικασία του πένθος παίρνει χρόνο, η επούλωση συμβαίνει σταδιακά, δεν μπορεί να επιταχυνθεί και δεν υπάρχει ʺφυσιολογικόʺ χρονοδιάγραμμα για το πένθος. Μερικοί άνθρωποι ξεκινούν να νιώθουν καλύτερα σε μερικές εβδομάδες ή μήνες. Για άλλους, η διαδικασία του πένθους παρατείνεται και κρατά χρόνια, λόγω της κατάθλιψης που συνοδεύει την απώλεια. Η σκληρή αλήθεια είναι ότι η ζωή συνεχίζεται μετά την απώλεια.

Μύθοι και αλήθειες για το πένθος

Μύθος: Ο πόνος θα υποχωρήσει πιο γρήγορα αν τον αγνοήσετε.

Αλήθεια: Προσπαθώντας να αγνοήσετε τον πόνο ή να τον κρατήσετε στην επιφάνεια μόνο θα χειροτερεύσετε τα πράγματα. Για την πραγματική επούλωση, είναι αναγκαίο να αντιμετωπίσετε το πένθος και να το διαχειριστείτε ενεργά. Αυτό που χρειάζεται να γνωρίζετε είναι πως σε όλες τις περιπτώσεις απώλειας και πένθους, η ομοιοπαθητική και το EMDR μπορούν να προσφέρουν πολύτιμη και άμεση βοήθεια.

Μύθος: Είναι σημαντικό να είστε ʺδυνατοίʺ όταν αντιμετωπίζετε μια απώλεια.

Αλήθεια: Η φυσιολογική απόκριση στην απώλεια περιλαμβάνει θλίψη, τρόμο και μοναξιά. Το κλάμα δεν σημαίνει ότι είστε αδύναμοι. Δεν χρειάζεται να ʺπροστατεύσετεʺ την οικογένεια ή τους φίλους σας υψώνοντας τείχη. Δείξτε τα πραγματικά σας συναισθήματα και αυτό θα βοηθήσει και εσάς και αυτούς.

Μύθος: Αν δεν κλάψετε, σημαίνει ότι δεν λυπάστε πολύ για την απώλεια.

Αλήθεια: Το κλάμα είναι μια φυσιολογική απόκριση στη θλίψη, αλλά δεν είναι και η μοναδική. Οι άνθρωποι που δεν κλαίνε ίσως να νιώθουν τον ίδιο βαθύ πόνο όπως και οι άλλοι. Απλά το δείχνουν με διαφορετικό τρόπο.

Μύθος: Το πένθος πρέπει να κρατά ένα χρόνο.

Αλήθεια: Δεν υπάρχει συγκεκριμένος χρόνος για το πένθος. Η διάρκεια διαφέρει από άτομο σε άτομο.

Μύθος: Όταν προχωράτε στη ζωή σας σημαίνει ότι ξεχνάτε την απώλεια.

Αλήθεια: Όταν προχωράτε στη ζωή σας σημαίνει ότι έχετε αποδεχτεί την απώλεια, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι ξεχνάτε. Μπορείτε να προχωρήσετε στη ζωή σας και να κρατάτε την ανάμνηση της σημαντικής απώλειας για εσάς. Στην πραγματικότητα, όσο η ζωή μας προχωρά, αυτές οι αναμνήσεις γίνονται όλο και περισσότερες και τελικά διαμορφώνουν αυτό που είμαστε.

Πώς να αντιμετωπίσετε τη διαδικασία του πένθους

Το πένθος λόγω απώλειας αγαπημένων προσώπων είναι ένα αναπόφευκτο κομμάτι της ζωής, και υπάρχουν τρόποι να διαχειριστείτε τον πόνο, να προσαρμοστείτε στο πένθος και τελικά να βρείτε ένα τρόπο να μαζέψετε τα κομμάτια σας και να προχωρήσετε στη ζωή σας.

1. Αναγνωρίστε τον πόνο σας.
2. Αποδεχτείτε ότι το πένθος μπορεί να προκαλέσει πολλά διαφορετικά και απρόσμενα συναισθήματα.
3. Κατανοήστε ότι η διαδικασία του πένθους είναι μοναδική για εσάς.
4. Ζητήστε υποστήριξη από ανθρώπους που νοιάζονται για εσάς.
5. Στηρίξτε τον εαυτό σας συναισθηματικά φροντίζοντας την σωματική σας υγεία.
6. Αναγνωρίστε την διαφορά ανάμεσα στο πένθος και την κατάθλιψη.

Τα στάδια του πένθους

Η διαδικασία του πένθους έχει πέντε στάδια. Αυτά τα στάδια βασίζονται σε συναισθήματα ασθενών που αντιμετωπίζουν ασθένειες τελικού σταδίου, αλλά πολλοί άνθρωποι τα έχουν γενικεύσει σε άλλες αρνητικές αλλαγές και απώλειες στη ζωή, όπως ο θάνατος ενός αγαπημένου προσώπου ή ένας χωρισμός.

Τα πέντε στάδια του πένθους

Άρνηση: ʺΑυτό δεν μπορεί να συμβαίνει σε εμέναʺ.

Θυμός: ʺΓιατί συμβαίνει αυτό; Ποιος φταίει;ʺ

Διαπραγμάτευση: ʺΑς μην γινόταν αυτό και σε αντάλλαγμα θα…”

Κατάθλιψη: “Είμαι πολύ θλιμμένος για να κάνω το οτιδήποτεʺ.

Αποδοχή: ʺΈχω συμφιλιωθεί με ότι συνέβηʺ.

Οποιοδήποτε από αυτά τα συναισθήματα και αν νιώθετε μετά από μια απώλεια, είναι βοηθητικό να ξέρετε ότι είναι φυσιολογικό και θα περάσει με τον καιρό. Ωστόσο, όσοι πενθούν δεν περνούν όλα αυτά τα στάδια, και αυτό είναι εντάξει. Σε αντίθεση  με όσα πιστεύουν οι περισσότεροι, δεν χρειάζεται να περάσετε από όλα τα στάδια για να επουλωθείτε. Στην πραγματικότητα, μερικοί άνθρωποι περνούν το πένθους χωρίς να βιώσουν κανένα από αυτά τα στάδια. Και αν περνάτε τα στάδια του πένθους, προφανώς δεν χρειάζεται να τα περνάτε με συγκεκριμένη σειρά, για αυτό μην ανησυχείτε για το τι ʺπρέπειʺ να νιώθετε ή σε ποιο στάδιο είστε.

Δεν υπάρχει συγκεκριμένο πλαίσιο για το πένθος. Τα πέντε στάδια δεν έχουν ως σκοπό να προκαλέσουν έντονα συναισθήματα. Είναι η απόκριση στην απώλεια, αλλά δεν υπάρχει τυπική αντίδραση στην απώλεια, όπως και δεν υπάρχει “τυπική” απώλεια. Το πένθος είναι προσωπικό και ατομικό, όπως και η ζωή μας.

Το πένθος μπορεί να μοιάζει σαν το τρενάκι του τρόμου

Ίσως να σκέφτεστε ότι η διαδικασία του πένθους μοιάζει σαν τρενάκι, με πολλά πάνω και κάτω. Όπως στα περισσότερα “τρενάκια του τρόμου” στο λούνα παρκ, η βόλτα τείνει να είναι πιο αργή στην αρχή και μετά να γίνεται πιο έντονη. Οι δύσκολες περίοδοι γίνονται λιγότερο έντονες και πιο μικρές όσο περνά ο καιρός, αλλά χρειάζεται χρόνο να ξεπεράσετε το πένθος. Ακόμη και χρόνια μετά την απώλεια, ειδικά σε ειδικές περιπτώσεις όπως ένας γάμος ενός μέλους της οικογένειας ή η γέννηση ενός παιδιού, μπορεί να ξανανιώσουμε το πένθος.

Συμπτώματα πένθους

Η απώλεια επηρεάζει τους ανθρώπους με διαφορετικούς τρόπους, πολλοί από εμάς βιώνουν τα ακόλουθα συμπτώματα όταν πενθούμε. Θυμηθείτε ότι οτιδήποτε βιώνετε στα πρώιμα στάδια του πένθους είναι φυσιολογικό, όπως το να νομίζετε ότι θα τρελαθείτε, να νομίζετε ότι όλα ήταν ένα κακό όνειρο ή να αμφισβητείτε τις θρησκευτικές και πνευματικές σας πεποιθήσεις.

Συναισθηματικά συμπτώματα του πένθους

Σοκ και δυσπιστία. Ακριβώς μετά τη απώλεια, μπορεί να είναι δύσκολο να αποδεχτείτε όσα συνέβησαν. Ίσως να νιώθετε μουδιασμένοι, να δυσκολεύεστε να πιστέψετε ότι συνέβη πραγματικά η απώλεια, ή ακόμη και να αρνείστε την αλήθεια. Αν κάποιος που αγαπούσατε πεθάνει, ίσως να περιμένετε να τους ξαναδείτε ακόμη και αν ξέρετε ότι έχουν χαθεί.

Θλίψη. Η βαθιά θλίψη είναι το πιο συχνό σύμπτωμα του πένθους. Ίσως να νιώθετε κενό, απελπισία, λαχτάρα ή βαθιά μοναξιά. Ίσως επίσης να κλαίτε ή να νιώθετε συναισθηματικά ασταθείς.

Ενοχές. Ίσως να έχετε μετανιώσει ή να νιώθετε ενοχές για πράγματα που κάνατε. Ίσως να νιώθετε ενοχές για συγκεκριμένα συναισθήματα (π.χ. ανακούφιση όταν το αγαπημένο σας πρόσωπο πεθάνει μετά από μια μακροχρόνια και σοβαρή νόσο). Μετά από ένα θάνατο, ίσως να νιώθετε ενοχές επειδή δεν κάνατε κάτι για να προλάβετε τον θάνατο ή που κάνατε αυτές τις σκέψεις, ή αν υπάρχει κάτι που θα μπορούσατε να έχετε κάνει, κάτι που αμελήσατε.

Θυμός. Αν χάσετε κάποιον αγαπημένο σας, ίσως να έχετε θυμώσει με τον εαυτό σας, τον Θεό, τους γιατρούς ή ακόμη και με το άτομο που πέθανε και σας εγκατέλειψε. Ακόμη και αν η απώλεια δεν ήταν λάθος κανενός θα νιώσετε θυμό και πικρία σε κάποια φάση.

Φόβος. Μια σημαντική απώλεια μπορεί να προκαλέσει ανησυχία και φόβο. Ίσως να νιώθετε ανήσυχοι, αβοήθητοι ή ανασφαλείς. Ίσως να παθαίνετε κρίσεις πανικού. Ο θάνατος ενός αγαπημένου σας ανθρώπου μπορεί να σας προκαλέσει φόβο για την θνησιμότητα, για την αντιμετώπιση της ζωής χωρίς το άτομο που αγαπούσατε ή τις ευθύνες που έχετε να αντιμετωπίσετε μόνοι σας.

Σωματικά συμπτώματα του πένθους

Συχνά σκεφτόμαστε το πένθος σαν μια αυστηρά συναισθηματική διαδικασία, αλλά το πένθος συχνά περιλαμβάνει σωματικά συμπτώματα, όπως κόπωση, ναυτία, πεσμένο ανοσοποιητικό σύστημα, απώλεια βάρους ή αύξηση βάρους, διάφορα ψυχοσωματικά συμπτώματα και πόνοι, αϋπνία.

Όταν το πένθος επιμένει

Όσο περνά ο καιρός μετά από μια σημαντική απώλεια, όπως ο θάνατος ενός αγαπημένου σας προσώπου, είναι φυσιολογικό η θλίψη, το μούδιασμα ή ο θυμός σταδιακά να υποχωρούν. Αυτά και άλλα πολλά επώδυνα συναισθήματα γίνονται λιγότερο έντονα όταν ξεκινάτε να αποδέχεστε την απώλεια και να προχωράτε στη ζωή σας. Αν όμως αυτά τα συναισθήματα δεν υποχωρούν με τον καιρό ή το πένθος σας γίνεται χειρότερο, ίσως να είναι σημάδι ότι το πένθος αρχίζει να μετατρέπεται σε κάτι πιο σοβαρό, όπως είναι το επιπλεγμένο πένθος ή η μείζονα κατάθλιψη.

Επιπλεγμένο πένθος

Η θλίψη από την απώλεια ενός αγαπημένου σας προσώπου ποτέ δεν θα φύγει τελείως, αλλά δεν θα πρέπει να παραμένει στα ίδια στάδια. Αν ο πόνος της απώλειας είναι συνεχής και σοβαρός τόσο που σας κρατά μακριά από το να ζήσετε τη ζωή σας, ίσως να αντιμετωπίζετε μια κατάσταση που αποκαλείται “επιπλεγμένο πένθος”. Το επιπλεγμένο πένθος μοιάζει σαν να είστε κολλημένοι σε μια έντονη κατάσταση θρήνου. Ίσως να δυσκολεύεστε να αποδεχτείτε το θάνατο ακόμη και αρκετό καιρό μετά ή να σκέφτεστε το άτομο που πέθανε, πιθανώς να έχετε τύψεις και ενοχές για το θάνατο, και αυτό να παρεμβαίνει στην καθημερινότητά σας και να υπονομεύει τις άλλες σχέσεις σας.

Τα συμπτώματα του επιπλεγμένου πένθους περιλαμβάνουν:

·         Έντονη λαχτάρα για τον αγαπημένο σας που πέθανε
·         Επίμονες σκέψεις και ιδέες για το θάνατο του αγαπημένου προσώπου,
·         Τύψεις και ενοχές: μπορεί να θεωρείτε ότι ευθύνεστε για το θάνατο, ότι δεν κάνατε αρκετά για να αποτρέψετε την εξέλιξη, ή ότι στεναχωρήσατε τον θανόντα
·         Σκέψεις ή εικόνες του αγαπημένου σας
·         Άρνηση για το θάνατο ή αίσθηση δυσπιστίας, φαντάζεστε ότι ο αγαπημένος σας είναι ακόμη ζωντανός
·         Αναζήτηση του θανόντα σε γνωστά μέρη
·         Αποφυγή όσων σας θυμίζουν τον αγαπημένο σας
·         Υπερβολικό θυμό ή πικρία για την απώλεια
·         Αίσθηση ότι η ζωή είναι άδεια και δεν έχει νόημα

Αν ο θάνατος του αγαπημένου σας ήταν ξαφνικός, βίαιος ή υπερβολικά ψυχοπιεστικός (πχ τροχαίο, επιθέσεις κατά της ζωής, αυτοκτονίες, κα), το επιπλεγμένο πένθος μπορεί να υποδηλώνει κάποιο ψυχικό τραύμα ή διαταραχή μετατραυματικού στρες (PTSD). Αν η απώλειά σας κάνει να νιώθετε αβοήθητοι και να αντιμετωπίζετε έντονα συναισθήματα, αναμνήσεις, και άγχος που δεν υποχωρούν, ίσως να έχετε κάποιο ψυχολογικό τραύμα. Αλλά με τη σωστή καθοδήγηση και θεραπεία (EMDR, ψυχοθεραπεία), μπορείτε να προχωρήσετε στη ζωή σας.

 Διαφορά ανάμεσα στο πένθος και την κατάθλιψη

Ο διαχωρισμός ανάμεσα στο πένθος και την κλινική “κατάθλιψη” δεν είναι πάντα τόσο εύκολος, καθώς μοιράζονται πολλά συμπτώματα, αλλά υπάρχουν τρόποι για να δείτε αν πάσχετε από κατάθλιψη. Θυμηθείτε, ότι το πένθος μπορεί να μοιάζει με “τρενάκι του τρόμου”. Περιλαμβάνει ένα εύρος συναισθημάτων και ένα μείγμα καλών και κακών ημερών. Ακόμη και όταν είστε στη μέση της  διαδικασίας του πένθους, θα έχετε ακόμη στιγμές απόλαυσης ή ευτυχίας. Με την κατάθλιψη, από την άλλη πλευρά, τα συναισθήματα του κενού και της απελπισίας είναι συνεχή.

Άλλα συμπτώματα που συνηγορούν υπέρ της κατάθλιψης, και όχι μόνο στο πένθος, περιλαμβάνουν:

• Έντονη, επίμονη αίσθηση ενοχής και τύψεων
• Αυτοκτονικές σκέψεις ή σκέψεις για το θάνατο
• Συναισθήματα αβοηθητότητας και αυτομομφής, ότι δεν αξίζετε
• Μειωμένη λειτουργικότητα στο σπίτι, στη δουλειά και/ή στο σχολείο
• Διάφορα αισθητηριακά βιώματα (να βλέπετε ή να ακούτε πράγματα που δεν υπάρχουν)

Μπορούν τα αντικαταθλιπτικά να βοηθήσουν στο πένθος;

Ο γενικός κανόνας είναι ότι το φυσιολογικό πένθος δεν χρειάζεται την χρήση αντικαταθλιπτικών. Η φαρμακευτική αγωγή (αντικαταθλιπτικά) ανακουφίζει από τα συμπτώματα του πένθους, αλλά δεν μπορεί να θεραπεύσει την αιτία, η οποία είναι η απώλεια και οι συνέπειές της. Υπάρχουν τα βήματα και οι ψυχοθεραπευτικές τεχνικές (ιδίως το EMDR) που μπορούν να σας βοηθήσουν να διαχειριστείτε το πένθος ή την κατάθλιψη, και να κερδίσετε πάλι την αίσθηση της χαράς και της απόλαυσης στη ζωή.

Το να πονέσεις είναι αναπόφευκτο. Το να υποφέρεις, είναι θέμα επιλογής.

Πότε να ζητήσετε βοήθεια για το πένθος

Αν βιώνετε συμπτώματα κατάθλιψης ή επιπλεγμένου πένθους, η συζήτηση με έναν ψυχοθεραπευτή πρέπει να γίνει άμεσα. Το αθεράπευτο, επιπλεγμένο πένθος και η κατάθλιψη μπορεί να οδηγήσουν σε σημαντική συναισθηματική βλάβη, απειλητικά για τη ζωή προβλήματα, ακόμη και την αυτοκτονία. Η ψυχοθεραπεία ή/και η αγωγή μπορεί να σας βοηθήσει.

Επικοινωνήστε άμεσα με έναν ψυχίατρο-ψυχοθεραπευτή εάν:

1. Αισθάνεστε ότι δεν αξίζετε να ζείτε
2. Εύχεστε να είχατε πεθάνει μαζί με τον αγαπημένο σας
3. Κατηγορείτε τον εαυτό σας για την απώλεια ή ότι αποτύχατε να την προλάβετε
4. Νιώθετε μουδιασμένοι και αποκομμένοι από τους άλλους περισσότερο από μερικές εβδομάδες
5. Δυσκολεύεστε να εμπιστευτείτε τους άλλους μετά την απώλεια
6. Δεν μπορείτε να αντεπεξέλθετε στις καθημερινές σας δραστηριότητες

Θεραπευτική αντιμετώπιση πένθους

Σε όλες τις περιπτώσεις απώλειας και πένθους, η ΨΥΧΟΘΕΡΑΠΕΙΑ, η ομοιοπαθητική και το EMDR (για το ψυχικο τραύμα) μπορούν να προσφέρουν πολύτιμη βοήθεια. Ειδικά η συνθετική ψυχοθεραπεία με το EMDR και την ΟΜΟΙΟΠΑΘΗΤΙΚΗ, επιταγχύνουν εξαιρετικά την θεραπεία και βοηθούν τους ανθρώπους να ξεπεράσουν το σοκ της απώλειας αγαπημένων προσώπων, τις τύψεις και τις ενοχές σε σύντομο χρονικό διάστημα. Συστήνουμε ανεπιφύλακτα να τα δοκιμάσετε, θα ανακουφιστείτε με ουσιαστικό τρόπο από τη θλίψη/κατάθλιψη.

therapia.gr
Φιλοξενία: Το Χαμομηλάκι

Πώς να στηρίξεις το έφηβο παιδί σου που πενθεί την απώλεια ενός αγαπημένου του προσώπου

Η απώλεια είναι μια διαδικασία που απαιτεί από τον άνθρωπο να στραφεί τόσο προς τα μέσα ώστε να επεξεργαστεί τα συναισθήματα που παράγει, όσο και να στρέψει το βλέμμα του προς τα έξω, ώστε να αναζητήσει το υποστηρικτικό περιβάλλον που θα τον στηρίξει στη διαχείριση αυτή.

Και στην εποχή της Covid-19, η στροφή αυτή προς τα έξω έχει πολλούς περιορισμούς, λόγω των κανόνων ασφαλείας που καλούμαστε να τηρήσουμε για να προστατευτούμε και να προστατεύσουμε τους άλλους. Ειδικά, όταν αναφερόμαστε σε εφήβους που θρηνούν μια απώλεια που σχετίζεται με τη νόσο Covid -19, υπάρχουν πολλοί παράγοντες που χρειάζεται να λάβουμε υπόψιν μας.

Το πένθος στην εφηβεία

Οι έφηβοι τείνουν στην ηλικία αυτή να αναζητούν τρόπους να ανεξαρτητοποιηθούν, μετακινούν τα σημεία αναφοράς τους και υποστήριξης, από τους γονείς στους φίλους τους και η εμπειρία μιας σημαντικής απώλειας όπως ο θάνατος, μπορεί να τους δημιουργήσει άγχος, ανασφάλεια και πολλά άλλα δύσκολα συναισθήματα.

Παράλληλα θέτει πρακτικά αλλά και υπαρξιακά ερωτήματα τα οποία η απουσία εμπειρίας, δεν τους επιτρέπει να απαντήσουν. Επιπρόσθετα ο κοινωνικός ρατσισμός που επιφέρει η ίδια η νόσος δυσκολεύει την κατάσταση ακόμη περισσότερο.

Ως γενικός κανόνας, το τελετουργικό του αποχαιρετισμού (ταφή, καύση), παραμένει σημαντικό, καθώς φέρνει κοντά τους ανθρώπους που πενθούν. Παράλληλα δίνει τη δυνατότητα στους εφήβους να συναντηθούν, να εκφραστούν συναισθηματικά, να υποστηρίξουν ο ένας τον άλλο, να έχουν την αίσθηση ότι δεν είναι μόνοι. Η παρουσία των ενηλίκων λειτουργεί ως σημείο αναφοράς, καθώς παρατηρώντας τους, αντιγράφουν ή απορρίπτουν τρόπους που διαχειρίζονται τα συναισθήματα τους.

Η πανδημία έχει αλλάξει τον τρόπο πένθους

Ωστόσο στον καιρό της πανδημίας, η δυνατότητα αυτή δεν διέπεται από τους ίδιους κανόνες λόγω των περιοριστικών μέτρων, με αποτέλεσμα η φυσική αλληλεπίδραση αλλά και η κοντινή στήριξη να απουσιάζουν. Έτσι οι έφηβοι, για τους οποίους η σύνδεση και το μοίρασμα είναι σημαντικά, επιλέγουν κυρίως τα social media και το διαδίκτυο για να «συναντηθούν» με τους φίλους τους και να μοιραστούν τις ανησυχίες και τα ερωτήματα τους.

Ο θάνατος είναι ένα συγκλονιστικό γεγονός και, για τον έφηβο που μέχρι τη στιγμή εκείνη, είναι το πιο πιθανό ότι δεν υπήρχε στον ορίζοντα του, τρομακτικός. Ο θάνατος που έρχεται ως αποτέλεσμα της νόσου Covid – 19 συνδέεται όμως και με κάποιες επιπρόσθετες προκλήσεις που είναι σημαντικό να τις αναγνωρίσουμε. Μια από τις μεγαλύτερες είναι ότι ο θάνατος είναι πλέον ένα γεγονός το οποίο δεν έρχεται μόνο σε ανθρώπους ηλικιωμένους ή ανθρώπους που νοσούν από μια καταληκτική ασθένεια.

Μπορεί να συμβεί ακόμα και σε συνομήλικους ή γονείς που δεν είναι ηλικιωμένοι

Πλέον ο ιός προσβάλλει και υγιείς ανθρώπους, δεν κάνει ηλικιακές διακρίσεις και η πίστη ότι προσβάλλονται μόνο οι ηλικιωμένοι ή/και όσοι έχουν υποκείμενα νοσήματα είναι πλέον ξεπερασμένη.

Πολλοί άνθρωποι συνοδεύουν άμεσα την είδηση ενός θανάτου από Covid-19 με το ερώτημα: «έπασχε και από κάτι άλλο;» Το ερώτημα αυτό έχει δύο στόχους. Ο πρώτος είναι η προσπάθεια αυτού που ρωτά να ανακουφίσει το προσωπικό του άγχος. Η σκέψη είναι «αν είχε και άλλα προβλήματα υγείας αυτός που πέθανε, εγώ μπορώ να φροντίσω την υγεία μου και να μην πεθάνω». Ο δεύτερος λόγος είναι η μετάθεση της ευθύνης για το θάνατο «δεν έφταιγε η νόσος αλλά ο άνθρωπος που δε φρόντιζε την υγεία του».

Η διαχείριση της θλίψης και του πένθους

Μια τέτοια αντιμετώπιση καλεί τον έφηβο να διαχειριστεί, πέρα από τη θλίψη του , τα συναισθήματα της ντροπής και της ενοχής (ντρέπομαι να πω ότι πέθανε ο πατέρας μου από covid-19, γιατί με τον τρόπο αυτό είναι σαν να παραδέχομαι ότι δεν φρόντιζε τον εαυτό του) ή (αφού πολλοί λένε ότι η covid-19 δεν υπάρχει, τότε θα με κοροϊδεύουν αν πω τι πιστεύω). Οι πεποιθήσεις αυτές μετατρέπουν το πένθος από θάνατο εξαιτίας της covid-19 σε πένθος ταμπού ή απαγορευμένο πένθος.

Μια ακόμη σημαντική πρόκληση αποτελεί η στάση που οι ίδιοι οι έφηβοι επιλέγουν να κρατήσουν απέναντι στους φίλους τους.  Καθώς αποτελούν ένα πολύ σημαντικό κομμάτι στη ζωή τους και η αποδοχή τους είναι καθοριστική, παρατηρούν το πως οι φίλοι στέκονται απέναντι στη νόσο. Ταυτίζονται χωρίς απαραίτητα να συμφωνούν καθώς η ανάγκη να ανήκουν σε μια ομάδα είναι πιο δυνατή.

Άλλοτε παρατηρούμε τους εφήβους να θέτουν σε κίνδυνο τον εαυτό τους με επικίνδυνες συμπεριφορές όπως μη χρήση μάσκας ή μη τήρηση των κανόνων υγιεινής. Επιπρόσθετα, πηγή άγχους και εκνευρισμού αποτελούν για τους εφήβους οι διαφορετικές απόψεις που μπορεί να υπάρχουν μέσα στην ίδια την οικογένεια του για το θέμα. Συγκρούσεις και δημιουργίες «παρατάξεων» κάτω από την ίδια στέγη, αλλά και απόρριψη του εφήβου και των απόψεων του, συμβαίνουν συχνά και φτάνουν μέχρι τα γραφεία των ειδικών για την επίλυση τους.

Η προσωπικότητα του, το περιβάλλον μέσα στο οποίο μεγαλώνει παίζουν σημαντικό ρόλο στην έκφραση του κυκεώνα των συναισθημάτων που παράγει ο θάνατος από την νόσο αυτή.

Ο έφηβος χρειάζεται στήριξη, αφού εξ ορισμού η ίδια η εφηβεία είναι μια κατάσταση η οποία συνεπάγεται απώλειες και αλλαγές

Η Ψημενάτου (2018) αναφέρει «Ένα άλλο πρόβλημα σε αυτή την ηλικία είναι η πίεση που μπορεί να δέχεται ο έφηβος/η από την ομάδα των συνομηλίκων του που, άθελά της, απαιτεί από αυτόν να διατηρεί το «προσωπείο του σκληρού/ης». Δεν είναι τυχαίο, άλλωστε, ότι σε αυτή την ηλικιακή ομάδα έχουμε συχνότερα απόπειρες αυτοκτονίας, αυξημένη χρήση αλκοόλ ή και ναρκωτικών ουσιών, ως αποτέλεσμα της συσσωρευμένης πίεσης. Η φροντίδα που μπορούμε να παρέχουμε στους εφήβους περιλαμβάνει τη διατήρηση της καθημερινής τους ρουτίνας, σωματική επαφή και αγκαλιές (εφόσον το επιθυμούν), περιβάλλον ανοικτό στον διάλογο χωρίς κριτική, ενθάρρυνση ώστε να εκφράσουν το πένθος τους με τον δικό τους τρόπο (ζωγραφική, μουσική, κολλάζ κλπ.)»

Το πένθος είναι μια διαδικασία που δεν πρέπει να λαμβάνει χώρα πίσω από κλειστές πόρτες

Μιλώντας για το θάνατο, τα συναισθήματα μας, τον άνθρωπο που πέθανε, βοηθούμε την έκφραση των συναισθημάτων του εφήβου που, ακόμα και αν δεν συμμετέχει μιλώντας, ακούει. Με τον τρόπο αυτό, ενσωματώνει τις πληροφορίες που δίνουμε εκείνη τη στιγμή και τις επεξεργάζεται αργότερα μόνος του. Για να μπορούμε να σταθούμε δίπλα στα παιδιά μας ειδικά αυτή την περίοδο θα πρέπει να έχουμε ήδη δημιουργήσει το περιβάλλον και τις κατάλληλες συνθήκες από πριν.

Αποδοχή, υποστήριξη, αγάπη, περιέργεια, νοιάξιμο

Με αυτόν τον τρόπο κρατάμε τον δίαυλο της επικοινωνίας ανοιχτό ώστε να προσεγγίσουμε τον έφηβο στις δύσκολες και συνάμα προκλητικές ώρες που θα βιώσει μέσα από το θάνατος ενός αγαπημένου από την νόσο Covid – 19. Με αυτόν τον τρόπο μπορούμε να ενθαρρύνουμε τους φίλους των παιδιών μας να συμμετέχουν και αυτοί ενεργά και να στηρίξουν ο ένας τον άλλον στη διαδικασία.

Προτεινόμενη βιβλιογραφία

Ψημενάτου, Ν. (2018). Πένθος, το Ταξίδι στη Χώρα του Παράδοξου. Εκδόσεις Φίλντισι, Αθήνα

Δημήτρης Κουτζαμάνης
Σύμβουλος Ψυχικής Υγείας
Συντονιστής ομάδας γονέων ΑΜΚΕ ΚΑΡΚΙΝΑΚΙ
Μαθήματα Ζωής

infokids.gr

«Έχε το νου σου στο παιδί» - «Μην ακουμπάς!», «Μην δανείζεις τα πράγματα σου!», «Μην αγκαλιάζεις!»...

Με αφορμή το Προεδρικό Διάταγμα για τη χρήση συστημάτων επιτήρησης με τη λήψη ή καταγραφή ήχου ή εικόνας σε δημόσιους χώρους που υπέγραψε η Κατερίνα Σακελλαροπούλου και με το οποίο θεσπίζονται οι ειδικότεροι κανόνες για την εγκατάσταση και λειτουργία σε δημόσιους χώρους συστημάτων λήψης ή καταγραφής ήχου ή εικόνας, μου γεννήθηκαν ορισμένες σκέψεις για το παρόν και το μέλλον της κοινωνίας και των ανθρώπων.

Μάσκα, περιστολή των συνταγματικών δικαιωμάτων, αστυνομικά πρόστιμα, κρατικός αυταρχισμός, παρακολούθηση, έλεγχος, επιτήρηση πολιτών με προηγμένα συστήματα ψηφιακής τεχνολογίας, σάρωση αναγνώρισης προσώπων, μαζική και συνεχής τηλεοπτική πλύση εγκεφάλου, μηχανισμοί προπαγάνδας και παραπληροφόρησης, 

σηματοδοτούν πλέον με εκκωφαντικό τρόπο, εν μέσω τεχνητής πανδημίας και μαζικής υστερίας, την οριστική απώλεια των ατομικών και δημοκρατικών ελευθεριών και το πέρασμα σε μια δυστοπική-οργουελική κοινωνία η οποία θα χαρακτηρίζεται από τον έλεγχο και την παρακολούθηση των ανθρώπων μέσω των εφαρμογών υψηλής ψηφιακής τεχνολογίας. 

Η κοινωνία μας ήδη μετασχηματίζεται προς το χειρότερο, το Κράτος με την πειθώ της Δύναμης χειραγωγεί τους πολίτες, ο φόβος κυριαρχεί, η δημοκρατία υποχωρεί. 

Οι άνθρωποι παραζαλισμένοι από τον καταναλωτικό ευδαιμονισμό και χωρίς να επενδύσουν ποτέ στην καλλιέργεια πνευματικών αντιστάσεων γιατί τις θεωρούσαν περιττές και ανώφελες σε ένα «Κράτος Δικαίου», ευρισκόμενοι πλέον σε «κατάσταση σοκ» εμφανίζονται ολοένα και προθυμότεροι να απεμπολήσουν τις προσωπικές τους ελευθερίες προκειμένου να διατηρήσουν το ίδιο βιοτικό επίπεδο ζωής. 

Όπως όμως έχει προσφυώς ειπωθεί, άνθρωποι που θυσιάζουν την ελευθερία τους για χάριν της ασφάλειας, δεν αξίζουν ούτε την ελευθερία, ούτε την ασφάλεια [Βενιαμίν Φραγκλίνος]. Ίσως δεν είναι μακριά η εποχή, μάλλον είναι πιο κοντά από όσο πιστεύουμε, ίσως μέχρι το 2030, όπου και εμείς θα επαναλαμβάνουμε το τρίπτυχο του Υπουργείου Αληθείας της εφιαλτικής Οργουελικής Κοινωνίας, «ο πόλεμος είναι ειρήνη, η ελευθερία είναι σκλαβιά, η άγνοια είναι δύναμη». 

Ελάχιστοι έχουν συνειδητοποιήσει ότι η «πανδημία» του κορωνοϊού αξιοποιείται στο έπακρο από τους νεοταξίτες, ως πρώτης τάξεως ευκαιρία (αν δεν είναι αυτοί οι ίδιοι που την σχεδίασαν και την μεθόδευσαν, όπως τούτο πλέον προκύπτει ως σοβαρή πιθανότητα από το περίφημο EVENT 201 που έλαβε χώρα στις Η.Π.Α τον Οκτώβριο 2019, όταν έγινε δηλαδή μια προσομοίωση μεγάλης κλίμακας βασισμένη στο σενάριο αντιμετώπισης μιας πιθανής παγκόσμιας πανδημίας) για τον μετασχηματισμό του κόσμου, με την σταδιακή κατάργηση των ατομικών ελευθεριών και την εγκαθίδρυση μιας παγκόσμιας διακυβέρνησης, ολοκληρωτικής, τυραννικής και απάνθρωπης. 

Η αγάπη, η καλοσύνη, η κοινωνική αλληλεγγύη, η μέριμνα και το ενδιαφέρον για τον πλησίον συνεχώς θα απωθούνται από τους κανόνες της κοινωνικής αποστασιοποίησης, το χαμόγελο θα χαθεί μέσα στην υποχρεωτικότητα της χρήσης της μάσκας, οι χειραψίες σταδιακά θα εκλείψουν, ο διπλανός θα αντιμετωπίζεται καχύποπτα και με δυσπιστία και πολλές φορές ίσως και με θυμό, ως εν δυνάμει φορέας ενός «φονικού» ιού. 

Ό,τι κακό και άσχημο θα μας συμβαίνει, θα το χρεώνουμε στον διπλανό μας. Η κοινωνική αποστασιοποίηση θα γεννήσει την κοινωνική αντιπάθεια. Και θα μονολογούν όσοι ακόμα διατηρούν ψήγματα ελεύθερης σκέψης «πώς μας κατάντησαν…»

Ο διπλανός μας, αντί να είναι τον θεωρούμε φίλο, συνοδοιπόρο και βοηθό μας, θα τον αντιμετωπίζουμε ως εχθρό και αντίπαλο μας. Θα τον αποφεύγουμε. Από την κοινωνική αποστασιοποίηση θα διολισθήσουμε στον κοινωνικό αποκλεισμό των άλλων και στον προσωπικό μας αυτοεγκλεισμό. 

Θα κλεινόμαστε ακόμη περισσότερο στον εαυτό μας. 

Θα βυθιζόμαστε στην προσωπική μας θλίψη και στεναχώρια. 

Θα παύσουμε να μοιραζόμαστε κοινές στιγμές και μνήμες του παρελθόντος. 

Σιγά-σιγά θα ξεχάσουμε πώς ζούσαμε, πώς εργαζόμασταν, πώς διασκεδάζαμε, πώς παντρευόμασταν, πως ερωτευόμασταν. 

Θα επέλθει η ΛΗΘΗ που θα σκεπάσει τα πάντα και θα εξαφανίσει το ΧΘΕΣ. Ο άνθρωπος πρέπει “να αναμορφωθεί”. Και η αναμόρφωση μιας κοινωνίας πάντα ξεκινάει από τις μικρές ηλικίες, από τα παιδιά που είναι εύπλαστα και δεν προβάλλουν αντίσταση γιατί δεν έχουν συγκριτικές εικόνες και μνήμη του παρελθόντος, τα οποία φιλοδοξούν να γίνουν οι αυριανοί πολίτες αυτού του κόσμου. 

Και ήδη έχει τεθεί σε εφαρμογή το σχέδιο «αναμόρφωσης» των παιδιών. 

Παιδιά μικρά μόλις τεσσάρων ετών θα φορούν την μάσκα όχι για λόγους προστασίας της προσωπικής τους υγείας αλλά «για λόγους εξοικείωσης και εκπαίδευσης», όπως με απύθμενο θράσος δήλωσε ο εθνικός μας επιδημιολόγος. 

Για ποιον λόγο να υπάρχει εξοικείωση των νηπίων με την μάσκα, αν δεν υφίσταται ήδη ως ανομολόγητος σκοπός και στόχος η μακροχρόνια υποχρεωτική εφαρμογή και χρήση της; 

Γιατί επιδιώκουν η χρήση της μάσκας να γίνει βίωμα μέσα από την εκπαιδευτική διαδικασία και σύντομα να αποτελέσει «ρουτίνα παιδείας» όπως αναίσχυντα προπαγανδίζουν; 

Αντιστοίχως η κοινωνικοποίηση των παιδιών δεν θα έπρεπε να αποτελεί μέριμνα και φροντίδα της Πολιτείας μέσα από την εκπαιδευτική διαδικασία; 

Πως θα συντελεστεί η κοινωνικοποίηση των παιδιών, όταν συνεχώς οι εκπαιδευτικοί θα φωνάζουν στα έρμα παιδάκια 

«Μην ακουμπάς!», 

«Μην δανείζεις τα πράγματα σου!», 

«Μην αγκαλιάζεις!»,

«Μην βγάζεις την μάσκα σου!». 

Ποιος είναι αυτός που δεν αντιλαμβάνεται ότι υπό αυτές τις συνθήκες «υγειονομικής τυραννίας» το σχολείο απονεκρώνεται; 

Το κτήριο του σχολείου μπορεί τυπικά να υφίσταται, αλλά θα απουσιάζει το γέλιο, το χαμόγελο, το τραγούδι, η αγκαλιά και η φασαρία που κάνουν τα παιδιά. 

Τι θόρυβο μπορούν να προκαλέσουν μασκοφορεμένα παιδιά; 

Το σχολείο θα απωλέσει την ψυχή του. 

Σχολείο χωρίς παιδικά τιτιβίσματα είναι ένα νεκρό σχολείο. 

Να μην κοροϊδευόμαστε. 

Τι νόημα έχει η συμμετοχή σε ένα τέτοιο σχολείο; 

Παιδιά που, όταν γίνουν έφηβοι 14 ετών, θα έχουν ξεχάσει να χαμογελούν, θα αντιμετωπίζουν ως ακατανόητη ενέργεια το σφίξιμο των χεριών, θα γουρλώνουν τα μάτια τους με προφανή κατάπληξη αν βλέπουν ανθρώπους μεγαλύτερους στην ηλικία να ανταλλάσσουν φιλικό ασπασμό, που ίσως θα διερωτώνται «πώς είναι να κυκλοφορείς έξω χωρίς μάσκα». 

Η μάσκα θα εξελιχθεί στην προσωπική τους φυλακή, ενώ τα ίδια θα νομίζουν ότι είναι το απαραίτητο αξεσουάρ της βραδινής τους εξόδου.

Ο σημερινός κόσμος μαζί με τα κεκτημένα δημοκρατικά δικαιώματα βρίσκεται «στην επιθανάτια κλίνη» αργοπεθαίνοντας και εν τέλει θα σβήσει για να αναδυθεί στην θέση του ένας καινούριος, όχι θαυμαστός, αλλά ένας ολοκληρωτικός, τυραννικός κόσμος. 

Εικόνες του παρελθόντος δεν θα υπάρχουν, θα έχουν εξαλειφθεί από την συλλογική μνήμη των παιδιών. 

Τα παιδιά δεν θα γνωρίσουν ποτέ, ούτε θα τους μιλήσει ποτέ κανείς για τον «παλαιό» κόσμο. 

Τα παιδιά θα «εκπαιδευτούν», ώστε να αντιμετωπίζουν ως «φυσική κατάσταση» να υπάρχουν παντού οθόνες τηλεοράσεως που θα κατασκοπεύουν την παραμικρή κίνηση και έκφραση, να αναφέρουν με sms τον τόπο του προορισμού τους, να ερωτοτροπούν με χρήση web κάμερας, να θεωρούν ως πραγματική την εικονική ζωή. 

Η εικονικότητα θα απορροφήσει την πραγματικότητα. 

Η εικονικότητα θα είναι η νέα πραγματικότητα. Φόβος, έλεγχος, συνεχής παρακολούθηση, στέρηση υλικών αγαθών, νόθευση της αλήθειας θα αποτελούν χαρακτηριστικά γνωρίσματα της νέας μετασχηματισμένης δυστοπικής κοινωνίας. Παντού θα επικρατεί αποχαύνωση και τα ανθρώπινα όντα θα συμπεριφέρονται σαν ρομπότ. Τα πάντα θα ελέγχονται και θα κατευθύνονται. 

Νότα ή χαραμάδα αισιοδοξίας, προσωπικής ελευθερίας και αντίστασης δεν θα φαίνεται από πουθενά. 

Και πώς άλλωστε να υπάρξει, αφού τα παιδιά μας, το επαναστατικό και ασυμβίβαστο κομμάτι της κοινωνίας, θα έχουν «εκπαιδευθεί κατάλληλα» ώστε να θεωρούν ότι «ο πόλεμος είναι ειρήνη, η ελευθερία είναι σκλαβιά, η άγνοια είναι δύναμη». 

Πρέπει άμεσα να αναπτυχθεί στην κοινωνία ένα αγωνιστικό φρόνημα αντίστασης και ανατροπής των τετελεσμένων. 

Στις γειτονιές, στα σχολεία, στους χώρους εργασίας, στις πλατείες οι άνθρωποι θα πρέπει να επικοινωνούν, να συνεργάζονται, να ανταλλάσουν ιδέες, γνώμες και προτάσεις. 

Στην επιβαλλόμενη από το κράτος κοινωνική αποστασιοποίηση να αντιτάξουμε την κοινωνική ευαισθητοποίηση και μέριμνα. 

Να δημιουργηθούν συντροφιές προσώπων και δίκτυα αλληλοϋποστήριξης. 

Για να αποτραπεί αυτό το δυσοίωνο μέλλον απαιτείται η εγρήγορση και η αφύπνιση των γονέων. Οι γονείς με πλήρη συναίσθηση του γονεϊκού τους ρόλου και λειτουργήματος, καλούνται να αποκτήσουν αποφασιστική συμμετοχή στην ανατροφή και εκπαίδευση των παιδιών τους, μεταβάλλοντας τα σπίτια τους στα νέα «κρυφά σχολειά» που θα υποκαταστήσουν «τα υγειονομικά σχολεία» ώστε να ακυρώσουν την «εκπαιδευτική αναμόρφωση» που σχεδιάζεται. 

Με αυτόν τον τρόπο οι γονείς θα χαίρονται ότι μεγάλωσαν ελεύθερους και υγιώς σκεπτόμενους ανθρώπους που θα αντιστέκονται στον φόβο και σε κάθε απόπειρα χειραγώγησης τους.

«Υπερασπίσου το παιδί, γιατί αν γλυτώσει το παιδί υπάρχει ελπίδα».

Σημείωση: Ο τίτλος και η ακροτελεύτια φράση του παρόντος κειμένου είναι εμπνευσμένα από το προφητικό τραγούδι του Παύλου Σιδηρόπουλου

«Κάποτε θα΄ρθουν» σε μουσική Μίκη Θεοδωράκη και σε στίχους Λευτέρη Παπαδόπουλου.
 

Άρθρο Γνώμης του Δημητρίου Δασκαλάκη, Δικηγόρου Αθηνών.

Φιλοξενία: Το Χαμομηλάκι

Το εσωτερικό ψυχικό κενό

Είναι μια ψυχική κατάσταση όλο και περισσότερο γνώριμη σε πολλούς ανθρώπους. Το εσωτερικό κενό έχει στοιχεία κατάθλιψης δεν είναι όμως απαραίτητα κατάθλιψη

Το εσωτερικό κενό περιγράφεται συνήθως ως έλλειψη συναισθημάτων καθώς και έλλειψη ψυχικής διακύμανσης, έλλειψη ενδιαφερόντων, αίσθημα απουσίας στόχων και προοπτικής.

Μοιάζει με μια εσωτερική ερήμωση, σαν εσωτερικός θάνατος, σαν έλλειψη φωτός.

Το εσωτερικό κενό συνοδεύεται από την αίσθηση του, κάτι λείπει από την ζωή. Τις περισσότερες φορές δεν εμπεριέχει συναίσθημα και αναφέρεται συχνά ως ένα εσωτερικό άδειασμα ή εσωτερικό μούδιασμα. Το άτομο που το βιώνει, δεν βρίσκει κάτι που να το ικανοποιεί ή να του δίνει προοπτική και ελπίδα για το μέλλον.

Είναι μια κατάσταση που κάποιος μπαίνει σταδιακά, πολλές φορές ίσως με αφορμή κάποια οδυνηρή κατάσταση που βίωσε όπως για παράδειγμα μια απώλεια αγαπημένου ανθρώπου, απώλεια σχέσης ή εργασίας.

Επίσης, υπάρχουν φορές, που το κενό εμφανίζεται μετά από κοπιαστικές προσπάθειες του ατόμου να πετύχει στόχους, να κερδίσει καταστάσεις να αναγνωριστεί ή να δικαιωθεί. Στο τέλος του αγώνα, ακόμη κι αν τελικά πετύχει αυτό που επιθυμεί νιώθει μεγάλο εσωτερικό κενό.

Η αίσθηση είναι τέτοια, που το άτομο δυσκολεύεται στην καθημερινότητα του και πολλές φορές συμβαίνει να παραιτείται σιγά σιγά από την ζωή, εγκαταλείποντας ανάγκες και επιθυμίες του εαυτού του.

Πέρα από τη συμβολή κάποιου ειδικού που μπορεί να βοηθήσει ώστε το άτομο να βγει από την εσωτερική αυτή μοναξιά, το ίδιο από μόνο του, μπορεί να δοκιμάσει κάποιες τεχνικές. Οι τεχνικές μπορεί να περιλαμβάνουν, εσωτερικούς διαλόγους οι οποίοι πιθανόν θα μπορούσαν να απαντήσουν στο ερώτημα του τι θα μπορούσε έστω και ελάχιστα να τον βγάλει από αυτή την κατάσταση.

Δεν είναι χρήσιμο, ούτε βοηθητικό, να αποδίδει ευθύνες ή κατηγορώ, στον εαυτό του για τα πιθανά λάθη και τις παραλείψεις του, που πιθανόν τον οδήγησαν σ αυτή την κατάσταση. Αντίθετα ο παρηγορητικός λόγος ο συναισθαντικός λόγος μπορεί ουσιαστικά να φωτίσει το εσωτερικό του σκοτάδι και να του δείξει το δρόμο της επιστροφής.

Σ αυτή τη φάση, είναι σημαντική η αφιέρωση χρόνου στον εαυτό του θέτοντας του απλές ερωτήσεις, για το τι έστω και ελάχιστα θα μπορούσε να του φανεί χρήσιμο ή βοηθητικό ώστε να αισθανθεί έστω και λίγο καλύτερα.

Επίσης ερωτήσεις του τύπου αν θα μπορούσε να σκεφτεί ή να φανταστεί ποια κατάσταση, ποιον άνθρωπο ή ποιον τόπο, που θα ήταν έστω και ελάχιστα βοηθητικό γι αυτόν και σ αυτό που βιώνει.

Η αναγνώριση των εφικτών καταστάσεων που θα μπορούσε να επικαλεσθεί το άτομο και οι οποίες θα μπορούσαν έστω και λίγο και να τον μετακινήσουν από την ψυχική κατάσταση του, είναι η αρχή του νήματος για να βγει κάποιος πάλι ξανά στη ζωή.

Το λάθος είναι, πως σ' αυτές, όπως και σε παρόμοιες ψυχικές καταστάσεις, αναμένουμε και προσδοκούμε άμεση επαναφορά στην διάθεση των ατόμων.

Είτε, κάποιος δουλεύει μόνος του, είτε με τη βοήθεια ειδικού, οι αλλαγές γίνονται σταδιακά και πολλές φορές πολύ αργά. Πράγμα που μπορεί να απογοητεύσει τους ανθρώπους και να ακυρώσει τις προσπάθειες τους.

Κάθε προσπάθεια, για να βγει κάποιος από αυτό που ονομάζει εσωτερικό κενό και ερήμωση πρέπει αξιολογείται πάντα σε σχέση με το από πού άρχισε.

Κάθε αλλαγή και θετική μετακίνηση ακόμα και η πιο μικρή είναι ευπρόσδεκτες και άξιες επαίνου, γιατί δείχνουν τα ψυχικά αποθέματα που διαθέτει το άτομο, ώστε να συνεχίσει να ζει και να ονειρεύεται και πως με κάθε τρόπο αξίζει μια καλύτερη ζωή.

Ευαγγελία Αβραάμ Ψυχολόγος -Ψυχοθεραπεύτρια Γνωστικής Αναλυτικής Ψυχοθεραπείας

psychologynow.gr
Φιλοξενία: Το Χαμομηλάκι

Στηρίζοντας το παιδί που πενθεί: Τρόποι διαχείρισης μιας απώλειας

Η απώλεια ενός αγαπημένου προσώπου αποτελεί αναμφισβήτητα ένα από τα πιο μελανά σημάδια στη ζωή κάποιου και ακόμη περισσότερο όταν αυτό συμβαίνει κατά την ευαίσθητη παιδική ηλικία. Όταν ένα παιδί καλείται να σηκώσει το δυσβάσταχτο φορτίο του χαμού του προσώπου φροντίδας χρειάζεται όσο ποτέ στήριξη, σωστή ενημέρωση για τις λεπτομέρειες του συμβάντος και ένα αντίβαρο για να μπορέσει να διατηρήσει τις ισορροπίες. Ο γονιός που μένει πίσω αναλαμβάνει το βάρος της διαχείρισης τόσο της δικής του συναισθηματικής κατάστασης όσο και του παιδιού του  δυσχεραίνοντας το επίπονο έργο του και αδυνατώντας καμιά φορά να φέρει σε πέρας την αποστολή του. Γι αυτό υπάρχουν χρήσιμες στρατηγικές διαχείρισης του πένθους των παιδιών, ώστε να βιώσουν όσο το δυνατόν πιο ανώδυνα το λυπηρό γεγονός της απώλειας και να ωριμάσουν αναγκαστικά  περνώντας μέσα από τον πόνο.

Αρχικά η σωστή ενημέρωση για το γεγονός της απώλειας παίζει καταλυτικό ρόλο για το πώς θα διαχειριστεί το παιδί το πένθος του. Δεν αποκρύπτουμε το γεγονός και ενημερώνουμε με ακρίβεια τι συνέβη, πως και πότε με λεξιλόγιο προσαρμοσμένο στο παιδί. Το λεξιλόγιο που θα χρησιμοποιήσουμε χρειάζεται να έχει σαφείς λέξεις, όπως πέθανε, θάνατος και όχι έφυγε ή τον πήρε ο Θεός. Το τελευταίο θα προκαλέσει σύγχυση στο παιδί που δεν έχει μάθει ακόμη να εκφράζεται μεταφορικά ή μπορεί να δημιουργηθεί θυμός για τον Θεό, που του στέρησε το αγαπημένο του πρόσωπο. Εύκολα μπορεί να κυριευτεί από αισθήματα ενοχής και η ανασφάλεια μπορεί να το συνοδεύει για χρόνια ενώ δεν αποκλείεται να αναπτύξει και υπαρξιακό άγχος. Γι’ αυτό το λόγο τονίζουμε ότι δεν φταίει αυτό για ό,τι συνέβη ούτε ωραιοποιούμε την πραγματικότητα αλλά πληροφορούμε για το τι πρόκειται να συμβεί από εδώ και πέρα.

Πολλές φορές τίθεται το ερώτημα εάν είναι απαραίτητο να παραβρεθεί το παιδί στην τελετή αποχαιρετισμού του γονιού ή του αγαπημένου προσώπου. Στη χώρα μας κάτι τέτοιο συνήθως  αποφεύγεται καθώς η ένταση που συνοδεύει τις εκδηλώσεις θρήνου και τα τοπικά έθιμα φορτίζουν ακόμη περισσότερο την ήδη τεταμένη ατμόσφαιρα και ο γονιός δεν θέλει να εκθέσει το παιδί σε αυτό. Η διεθνής βιβλιογραφία  αναφέρει ότι είναι περισσότερο λυτρωτικό το παιδί να παρακολουθήσει την τελετή, να φτάσει στο απόγειο της συναισθηματικής έκφρασης, που θα αποτρέψει κάποια πιθανή απώθηση της λύπης ή του θυμού και θα το βοηθήσει να περάσει ομαλά τα στάδια του πένθους. Θα κατανοήσει και θα οριστικοποιήσει το τετελεσμένο πολύ πιο γρήγορα από όταν θα απουσίαζε.  Σε κάθε περίπτωση, βέβαια, ο γονιός αποφασίζει για το αν θα βάλει το παιδί του σε αυτή τη διαδικασία συνυπολογίζοντας και τις συνθήκες που θα πλαισιώνουν το συμβάν.

Στη συνέχεια είναι σημαντικό το να ενθαρρύνουμε το παιδί να εκφράσει τα συναισθήματά του. Του επισημαίνουμε ότι το να εκφράζει τον πόνο, τη θλίψη, τον θυμό, τη νοσταλγία είναι απόλυτα φυσιολογικό και μοιραζόμαστε και τα δικά μας συναισθήματα. Αν δεν θέλει να εκφραστεί δεν το πιέζουμε και σεβόμαστε τη στάση του. Παρόλα αυτά η αναγνώριση των συναισθημάτων του και η σταδιακή αποδοχή τους είναι μια εξαιρετική βοήθεια για να διαχειριστεί την συναισθηματική του αστάθεια και να περάσει τα στάδια του πένθους. Επιπλέον, στρέφει το παιδί προς τα μέσα, στην ανάπτυξη μια τριβής με τον εαυτό επιταχύνοντας έτσι την ωρίμανση του. Έτσι, μια αγκαλιά, ένα στοργικό βλέμμα, μια επιβεβαίωση ότι θα είμαστε εκεί όποτε μας χρειαστεί θα ανακουφίσει το παιδί και θα προσφέρει απάγκιο στο πένθος του.

Επίσης, είναι αρκετά χρήσιμο και βοηθητικό για την διαχείριση του πένθους το να διατηρεί το περιβάλλον του εκλιπόντος την ανάμνηση του .Το παιδί είναι καλό να συμμετέχει σε οικογενειακές εκδηλώσεις ή σε μνημόσυνα, να θυμάται τις όμορφες στιγμές της ζωής του, όπως επετείους ή γιορτές . Το να μνημονεύει το αγαπημένο του πρόσωπο είναι ελάχιστος φόρος τιμής στη ζωή του, την προσφορά του και ενισχύει την σύνδεση που υπήρχε μεταξύ της οικογένειας.

Ο φροντιστής, λοιπόν, δεσμεύεται να είναι κοντά στο παιδί, ώστε να καλύπτει τα συναισθηματικά του κενά, να ενισχύει τη σταθερότητα στους κανόνες πειθαρχίας, που ισχύουν όπως και πριν την απώλεια και να διατηρεί τις συνήθειες του παιδιού σταθερές ,ώστε να πλαισιώνεται από ένα ασφαλές περιβάλλον μέσα στο οποίο θα πρέπει να ρυθμίσει τις όποιες συναισθηματικές μεταβολές.

Βοηθάμε το παιδί να δώσει στο αγαπημένο του πρόσωπο μια θέση στην καρδιά και στη μνήμη του ισάξια με την προσφορά και την αγάπη που του δόθηκε μέχρι τότε. Φτιάχνουμε μαζί ένα κουτί αναμνήσεων, με προσωπικά αντικείμενα και φωτογραφίες του θανόντος. Επισκεπτόμαστε μαζί το μνήμα του, αν βέβαια το θέλει και το παιδί. Είμαστε δίπλα του σε κάθε συναισθηματική αστάθεια, ώστε να κατευνάσουμε τους φόβους του και το ρωτάμε συνεχώς πως αισθάνεται. Τέλος, δεν κρύβουμε τη λύπη μας, τα δάκρυά μας από το παιδί αλλά εκφράζουμε τον πόνο μας για την έλλειψη του άλλου μέλλους της οικογένειας.

Κάθε παιδί διαχειρίζεται το πένθος του ανάλογα με την ιδιοσυγκρασία, τις κοινωνικές επιταγές και τη στάση των φροντιστών του. Για να περάσει ,λοιπόν, τα στάδια του πένθους με υγιή τρόπο χωρίς απωθήσεις και συναισθηματική πίεση είναι καλό να δεχτεί εμπράκτως τη στήριξη ενός άλλου μέλους της οικογένειας που θα του προσφέρει το ασφαλές πλαίσιο να ωριμάσει μέσα από το οδυνηρό γεγονός της απώλειας.

Πασχαλίδου Ισμήνη
Ψυχολόγος

aixmi-news.gr

Απώλεια βάρους στους εφήβους: Tι να προσέξουμε;

Η παχυσαρκία μεταξύ των εφήβων είναι ένα σοβαρό και διαδεδομένο πρόβλημα.

 
Το υπερβολικό βάρος και η παχυσαρκία μπορούν να συμβάλουν σε προβλήματα υγείας κατά την εφηβεία, μεγαλύτερο κίνδυνο παχυσαρκίας στην ενηλικίωση και κίνδυνο ζωής για ασθένειες, όπως καρδιαγγειακές παθήσεις και διαβήτη. Η έρευνα δείχνει ότι η καλύτερη στρατηγική για να βοηθήσει τους εφήβους να χάσουν βάρος είναι η προώθηση υγιεινών διατροφικών συνηθειών και υγιών δραστηριοτήτων.

Τα παραπάνω επισημαίνει ο Κλινικός Διαιτολόγος-Προϊστάμενος Διαιτολογικού Τμήματος ΓΝΑ Λαϊκό Χάρης Δημοσθενόπουλος, Μέλος ΔΣ Ελληνικής Διαβητολογικής Εταιρείας- Ε.Μ.Πα.Κ.Α.Ν., Board Member of DNSG and Lead of EFAD European Specialist for Diabetes, τονίζοντας πως «η ανησυχία και το άγχος για το βάρος και το μέγεθος σώματος είναι εξαιρετικά συχνή κατά τη διάρκεια της εφηβικής ηλικίας. «Οι έφηβοι, εκτός από τους πραγματικούς κινδύνους για την υγεία όπως η παχυσαρκία και η κακή διατροφή, εκτίθενται και στα μη ρεαλιστικά «πρότυπα ομορφιάς» που προβάλλονται από τα μέσα ενημέρωσης και τα οποία δίνουν υπερβολική έμφαση στο πολύ λεπτό σώμα και στο πολύ χαμηλό σωματικό βάρος, εξομοιώνοντάς τα με την ομορφιά, την επιτυχία και την υγεία. Ταυτόχρονα, οι έφηβοι εκτίθενται επίσης σε διάφορους, ανορθόδοξους και συχνά επιβαρυντικούς τρόπους για να χάσουν βάρος και να επιτύχουν αυτό το λεπτό ιδανικό σώμα».

«Οι διαθέσιμες πληροφορίες σχετικά με την υγεία και τη διατροφή είναι συχνά λανθασμένες και αναξιόπιστες», προσθέτει, «καθώς υποκινούνται λιγότερο από επιστημονικά στοιχεία και περισσότερο από τις τάσεις της μόδας αλλά και οικονομικά κίνητρα και συμφέροντα. Το τελικό αποτέλεσμα είναι ότι πολλοί έφηβοι αισθάνονται μία ισχυρή πίεση, μεγαλύτερη από την απαιτούμενη, για ένα ιδανικότερο βάρος και μία καλή υγεία και εξαναγκάζονται να επιτύχουν αυτόν τον στόχο μέσω κακών και μερικές φορές επικίνδυνων διατροφικών επιλογών, που οδηγούν σε αντίθετα αποτελέσματα.

Οι προσπάθειες για απώλεια βάρους συχνά καταλήγουν να συσχετιστούν με αλλαγές συμπεριφοράς, όπως μεταβολές στις διατροφικές συνήθειες και στη συχνότητα άσκησης. Η “δίαιτα” είναι μια διαδικασία που προτείνει μια σκόπιμη, συχνά προσωρινή, αλλαγή στο φαγητό για την επίτευξη απώλειας βάρους μέσω του περιορισμού της θερμιδικής πρόσληψης και της επίτευξης ενός αρνητικού θερμιδικού ισοζυγίου.

Μελέτες έχουν δείξει ότι η διατροφή και οι διαταραγμένες διατροφικές συμπεριφορές σε εφήβους αυξάνουν σε συχνότητα με την ηλικία και είναι πιο διαδεδομένες μεταξύ των κοριτσιών. Έτσι, τα κορίτσια που θεωρούν ότι είναι υπέρβαρα και δεν είναι ικανοποιημένα με το σώμα τους είναι πιο πιθανό να κάνουν δίαιτα και είναι επίσης πιο πιθανό να ακολουθήσουν ανθυγιεινές συμπεριφορές απώλειας βάρους, μέσω της αφαγίας, της παρατεταμένης νηστείας και των ακραίων διατροφικών επιλογών ή και συμπληρωμάτων».

Ο κ. Δημοσθενόπουλος υπογραμμίζει πως «οι πιο σημαντικοί παράγοντες κινδύνου για ανθυγιεινές συμπεριφορές ελέγχου βάρους είναι η δυσαρέσκεια με το βάρος, η παχυσαρκία αλλά και η χαμηλή αυτοεκτίμηση, η πίεση και τα σχόλια του κοινωνικού περιβάλλοντος. Οι έφηβοι που θα επιλέξουν να ακολουθήσουν ένα ανορθόδοξο και όχι επιστημονικά τεκμηριωμένο πρόγραμμα διατροφής διατρέχουν κίνδυνο για την υγεία τους (επιπτώσεις σε πίεση, λιπίδια, αιματολογικούς δείκτες) και για συμπεριφορές που θέτουν σε κίνδυνο την υγεία, όπως η χρήση ουσιών και επικίνδυνων σκευασμάτων και συμπληρωμάτων ή ψυχολογικές συνέπειες, συμπεριλαμβανομένων των διατροφικών διαταραχών, της αντιδραστικής υπερφαγίας και της χαμηλής αυτοεκτίμησης. Έχει φανεί ότι οι έφηβοι που κάνουν δίαιτα διατρέχουν κίνδυνο υπερβολικής αύξησης βάρους με την πάροδο του χρόνου.

Οι κλινικοί γιατροί και διαιτολόγοι γνωρίζουν ότι πολλές απόπειρες απώλειας βάρους σε εφήβους μπορεί να αντικατοπτρίζουν άλλα ζητήματα στη ζωή του εφήβου, όπως χαμηλή αυτοεκτίμηση, πειράγματα για το βάρος, οικογενειακή πίεση για να επιτευχθεί ένας συγκεκριμένος στόχος π.χ. συγκεκριμένες σπουδές ή ακόμα και μια διατροφική διαταραχή. Για πολλούς εφήβους που αποφασίζουν να κάνουν δίαιτα, η αλλαγή της συμπεριφοράς τους δεν αφορά το βάρος τους. Για αυτό, στους εφήβους που ασχολούνται με πιο σοβαρές πρακτικές απώλειας βάρους, ο έλεγχος για διατροφικές διαταραχές θα πρέπει να γίνεται αμέσως καθώς και η έγκαιρη παραπομπή για αξιολόγηση από ειδικό.

Η αξιολόγηση και η παρέμβαση πρέπει να πραγματοποιούνται σύμφωνα με τις κατευθυντήριες γραμμές, βάσει τεκμηρίων και βέλτιστων πρακτικών, και πάντα υπό επαγγελματική καθοδήγηση. Οι έφηβοι πρέπει να ενθαρρύνονται να αποδεχτούν ένα ρεαλιστικό βάρος για τον εαυτό τους. Ο υπολογισμός του ΔΜΣ και η σύγκριση του με τις καμπύλες εκατοστημορίου ΔΜΣ είναι ο πιο αξιόπιστος τρόπος για να εκτιμηθεί εάν ένας έφηβος βρίσκεται σε ένα υγιές εύρος βάρους και ποιο είναι το «ιδανικό» βάρος για αυτόν.

Μελέτες έχουν δείξει ότι η λανθασμένη διαιτολογική συμπεριφορά -μέσω ενός πολύ αυστηρού περιορισμού των θερμίδων για απώλεια βάρους- αυξάνει τον κίνδυνο ανάπτυξης παχυσαρκίας και διατροφικών διαταραχών. Δεδομένου ότι η δίαιτα μεταξύ των εφήβων συνδέεται συχνότερα με τον περιορισμό των βασικών θρεπτικών συστατικών από τα τρόφιμα, την παράλειψη γευμάτων, την πείνα, την πρόκληση εμετού και άλλες διατροφικές συνήθειες υψηλού κινδύνου είναι σημαντικό να υπάρξει σύσταση και υποστήριξη από ειδικό.

Οι καλύτερες στρατηγικές για την απώλεια και τη διαχείριση του βάρους όπως αναφέρει ο κ. Δημοσθενόπουλος πρέπει να περιλαμβάνουν:

• Το μέτριο θερμιδικό περιορισμό: Αρκούν και 500 kcal λιγότερες την ημέρα για να πετύχουμε αργά και σωστά μία επιθυμητή απώλεια. Απαγορεύεται η γρήγορη και μεγάλη απώλεια σε σύντομο διάστημα, αφού αυτή θα επιτευχθεί μόνο μέσω ενός περιοριστικού και ίσως όχι πλήρους θρεπτικά διαιτολογίου. Στην εφηβεία δεν απαιτείται ένας δραστικός θερμιδικός περιορισμός αλλά ένας συνδυασμός μίας μέτριας υποθερμιδικής διατροφής με μία καθημερινά αυξημένη δραστηριότητα και καύση θερμίδων.
• Αποφυγή ακραίων διαιτολογίων: Είναι σημαντικό να αποφεύγονται ακραία ως προς τη σύστασή τους διαιτολόγια στα οποία αποκλείονται ολόκληρες ομάδες τροφίμων όπως π.χ. τα φρούτα ή τα γαλακτοκομικά.
• Το πρωινό: Οι έφηβοι που τρώνε πρωινό -σε σύγκριση με εκείνους που το παραλείπουν- λαμβάνουν πιο απαραίτητα θρεπτικά συστατικά και έχουν καλύτερες γενικές διατροφικές συνήθειες. Οι τροφές ολικής αλέσεως, τα φρούτα και τα γαλακτοκομικά προϊόντα χαμηλής περιεκτικότητας σε λιπαρά είναι καλές επιλογές πρωινού και κατά την απώλεια βάρους.
• Τα οικογενειακά γεύματα: Τα πιο συχνά οικογενειακά γεύματα στο σπίτι σχετίζονται με μια καλύτερη διατροφή με φρούτα και λαχανικά, πλούσια σε ιχνοστοιχεία και φυτικές ίνες. Τα οικογενειακά γεύματα συνδέονται επίσης με λιγότερες κακές διατροφικές συνήθειες, όπως παράλειψη γευμάτων ή υπερβολική κατανάλωση.
• Ο περιορισμός του χρόνου μπροστά από την οθόνη: Τα γεύματα και τα σνακ μπροστά από την τηλεόραση ή τον υπολογιστή και ο παρατεταμένος χρόνος μπροστά από την οθόνη σχετίζονται με υπερκατανάλωση θερμίδων και με κακές επιλογές ροφημάτων και σνακ.
• Η προώθηση της δραστηριότητας: Οι έφηβοι χρειάζονται περίπου 60 λεπτά σωματικής άσκησης την ημέρα χωρίς όμως η δραστηριότητα του εφήβου να είναι αποκλειστικά ένα δομημένο πρόγραμμα άσκησης. Το περπάτημα, το ποδήλατο ή ο χορός μπορεί να είναι ιδανικές λύσεις για την καύση θερμίδων και τη βελτίωση της φυσικής κατάστασης.

mothersblog.gr

 

Πώς αντιδρά ένα παιδί στην απώλεια;

Η απώλεια ενός αγαπημένου συγγενικού ή μη προσώπου είναι ένα αναπόφευκτο κομμάτι στη ζωή κάθε ανθρώπου. Έχει πολλές εκφάνσεις και αντιμετωπίζεται διαφορετικά από το κάθε άτομο και διαφορετικά σε κάθε συνθήκη. Ωστόσο, στην ευαίσθητη ηλικία του παιδιού και του εφήβου, ο θάνατος είναι μία συνθήκη που ερμηνεύεται και κατανοείται με δυσκολία λόγω μιας πληθώρας αλλαγών που συμβαίνουν στη γνωστική ανάπτυξη του παιδιού και του εφήβου, των έντονων συναισθηματικών διακυμάνσεων και της δυσκολίας κατανόησης της βιολογικής κατάστασης του ανθρώπου.

Κάθε απώλεια μπορεί να δημιουργήσει εσωτερικό τραύμα αν αυτή δεν επιλυθεί σωστά. Γι’ αυτό το λόγο, είναι αναγκαίο να υπάρχει η κατάλληλη ενημέρωση για το πώς αντιλαμβάνεται η έννοια του θανάτου από το παιδί και τον έφηβο, ανάλογα με το αναπτυξιακό στάδιο που διανύει. Φυσικά, το κάθε παιδί έχει μοναδικά χαρακτηριστικά προσωπικότητας και ξεχωριστά βιώματα, γι’ αυτό και η προσέγγιση όσο και η στήριξη του πρέπει να είναι εξατομικευμένη. Ωστόσο, είναι εξαιρετικά βοηθητικό να εντάξουμε το παιδί σε μία συγκεκριμένη ηλικιακή ομάδα και να τη μελετήσουμε, ώστε να αντιληφθούμε πώς αυτό κατανοεί το θάνατο και να του συμπαρασταθούμε έτσι με τον πιο κατάλληλο τρόπο.

Μέχρι την ηλικία των 5 ετών, το παιδί δεν αντιλαμβάνεται το θάνατο ως ένα σταθερό και αμετάκλητο γεγονός. Θεωρεί ότι η απώλεια είναι ένα γεγονός που συμβαίνει για λίγο, πως είναι αναστρέψιμη, και πως σε οποιαδήποτε στιγμή έχει τη δυνατότητα να επικοινωνήσει ή να φέρει πίσω το χαμένο πρόσωπο, αν το ζητήσει. Πιστεύει ότι ο νεκρός είτε φεύγει για λίγο χρονικό διάστημα, είτε φεύγει και επιστρέφει με άλλη μορφή. Γι’ αυτό το λόγο, συχνά τα παιδιά, σε αυτή την ηλικία, έχουν περιέργεια να μάθουν πού πηγαίνει ο νεκρός. Οι ερωτήσεις τους είναι συχνές και επίμονες: «Ανέβηκε στον ουρανό;» , «Με βλέπει τώρα;», «Μήπως είναι μέσα στη ντουλάπα και με κοιτάει όταν κοιμάμαι;». Σε αυτές τις περιπτώσεις, αφήνουμε το παιδί να εκφράσει τις ανησυχίες του και ταυτόχρονα είμαστε εκεί για να το ακούσουμε και να του εξηγήσουμε με απλό και κατανοητό τρόπο τι συμβαίνει. Οι απαντήσεις των ενηλίκων σε αυτές τις ερωτήσεις πρέπει να είναι προσεκτικά φιλτραρισμένες και να ακολουθούν συγκεκριμένο λεξιλόγιο ώστε να μην οξύνουν το φόβο του παιδιού. Απαντήσεις όπως: «Μη τον κάνεις αυτό γιατί σε βλέπει ο παππούς από τον ουρανό και στεναχωριέται», ή «Κάνε τα μαθήματα σου γιατί αλλιώς η γιαγιά θα θυμώσει», είναι καλό να αποφεύγονται.

Στην συγκεκριμένη ηλικία, είναι σημαντικό να τονιστεί ότι: Το γεγονός ότι ο θάνατος δεν αντιμετωπίζεται από το παιδί ως κάτι οριστικό δεν σημαίνει ότι δεν έχει επιπτώσεις στην ψυχολογική του κατάσταση καθώς και στην καθημερινότητα του. Είναι πιθανό το παιδί να σωματοποιήσει τη θλίψη και το άγχος του (πολλές φορές, έπειτα από μία απώλεια, τα παιδιά αναφέρουν ότι τους πονάει έντονα η κοιλιά ή το κεφάλι χωρίς να υπάρχει κάποια οργανική αιτία) ή να παλινδρομήσει σε κάποιο προηγούμενο αναπτυξιακό στάδιο (π.χ. μπορεί να ξεκινήσουν να πιπιλούν το δάχτυλό τους ή να βρέχουν το κρεβάτι τους).

Προχωρώντας, ερχόμαστε στην ηλικία των 6-9 ετών όπου πλέον ο θάνατος παίρνει μορφή, κάτι που εναρμονίζεται με την γνωστική ανάπτυξη του παιδιού. Τα παιδιά αντιλαμβάνονται πλέον το θάνατο αλλά ως ένα υπαρκτό πρόσωπο. Συγκεκριμένα, πολλές φορές ο θάνατος μπορεί να αναπαριστάται από αυτά ως ένα φάντασμα, μια μούμια ή ένας άγγελος που έρχεται και παίρνει το πρόσωπο που αγαπούν. Η φαντασιακή αυτή εικόνα που σχηματίζουν για το θάνατο οξύνεται από τις εικόνες που βλέπουν στις ηλεκτρονικές συσκευές (τηλεόραση, υπολογιστής), στα κινούμενα σχέδια και στα ηλεκτρονικά παιχνίδια. Με αυτό τον τρόπο, λοιπόν, αποδέχονται ότι ο θάνατος υπάρχει και είναι οριστικός, ωστόσο, του δίνουν μια μορφή, ένα πρόσωπο, και δεν έχουν ακόμα την ικανότητα να αντιληφθούν ότι ο θάνατος μπορεί να επηρεάσει και τους ίδιους. Θεωρούν, δηλαδή, ότι μπορούν να ξεφύγουν από αυτόν, αν κρυφτούν κάπου ή αν τρέξουν γρήγορα και μακριά από μία συνθήκη που επικίνδυνη.

Επίσης, είναι σημαντικό να τονιστεί ότι σε αυτή την ηλικία (6-9 ετών), οι νέοι χαρακτηρίζονται από εγωκεντρικό τρόπο σκέψης. Ερμηνεύουν δηλαδή κάθε κατάσταση έχοντας ως γνώμονα τον εαυτό τους, χωρίς να αντιλαμβάνονται πλήρως την οπτική ενός άλλου προσώπου. Με άλλα λόγια, πιστεύουν ότι η σκέψη και οι πράξεις τους είναι εφικτό να επηρεάσουν την πραγματικότητα. Συμβαίνει λοιπόν, να υποστηρίζουν ότι ο θάνατος ενός προσώπου ήταν αποτέλεσμα μιας δικής τους αρνητικής σκέψης ή πράξης. Γι’ αυτό το λόγο, πρέπει να διευκρινίζεται άμεσα στο παιδί ότι δεν είναι το ίδιο υπαίτιο για την απώλεια του προσώπου και, ταυτόχρονα, πρέπει να αποφεύγονται εκφράσεις όπως: «Είδες τι έπαθε ο θείος σου επειδή δεν ήσουν καλό παιδί;» ή «Είδες τι έπαθε ο συμμαθητής σου επειδή δεν άκουγε τους γονείς του;».

Όσο το παιδί μεγαλώνει και εισέρχεται στο προ-εφηβικό και στο εφηβικό στάδιο, ο θάνατος αρχίζει και κατανοείται ως κάτι βιολογικό, αναπόφευκτο και οικουμενικό. Τα παιδιά σε αυτή την ηλικία μοιάζουν με μικροί επιστήμονες και γίνονται αντικειμενικοί παρατηρητές της κατάστασης. Προσπαθούν να ερμηνεύσουν και να κατανοήσουν κάθε πτυχή του θανάτου. Οι ερωτήσεις τους είναι περιγραφικές και στοχευμένες, (π.χ. «Πόσο βαθιά πηγαίνει το φέρετρο;» «Γιατί κάποιοι άνθρωποι πεθαίνουν με τα μάτια ανοιχτά;», «Μακραίνουν τα νύχια και τα μαλλιά μετά το θάνατο;»). Με αυτό τον τρόπο προσπαθούν να αιτιολογήσουν λογικά την κατάσταση και να ελέγξουν τις ανησυχίες και τους φόβους τους γύρω από το θάνατο.

Είναι υποχρέωση, λοιπόν, κάθε γονιού και ειδικού να μην αγνοεί το γεγονός της απώλειας, και έχοντας υπόψη του το αναπτυξιακό στάδιο του παιδιού, να ανταποκρίνεται με τον κατάλληλο τρόπο. Οι εκφάνσεις της αντίδρασης του παιδιού σε μία απώλεια είναι πολλές και επηρεάζονται από τη σχέση που είχε το παιδί με τον άνθρωπο που απεβίωσε, με τη γενικότερη κατάσταση που βιώνει στην καθημερινότητα του (σχέσεις με γονείς, σχέσεις με συνομήλικους, σχολική επίδοση, ενεργή συμμετοχή σε δραστηριότητες), την ηλικία του αλλά και την γνωστικό-συναισθηματική του ανάπτυξη. Η επιθετικότητα, η αρνητικότητα, η αναβλητικότητα, η απομόνωση, οι αλλαγές στη διάθεση, στον ύπνο και στο φαγητό, είναι συχνές αντιδράσεις που τα παιδιά υιοθετούν ώστε να διαχειριστούν την απώλεια και τα αρνητικά συναισθήματα που αυτή τους προκαλεί.

Κάθε παιδί συνεπώς, έχει συγκεκριμένες ανάγκες όταν θρηνεί. Τι πρέπει να κάνουμε όμως, για να απαλύνουμε τον πόνο;

Είναι αρχικά απαραίτητο το παιδί να ενημερωθεί άμεσα και με ειλικρίνεια για την απώλεια του αγαπημένου του προσώπου, χωρίς να χρησιμοποιούνται εκφράσεις όπως: «Η θεία έφυγε για κάποιους μήνες σε μια μακρινή χώρα και θα επιστρέψει μετά». «Την πήρε ο Θεός κοντά του και θα την προσέχει». Τέτοιες ερμηνείες πρέπει να αποφεύγονται διότι το παιδί αναπλάθει με αυτόν τον τρόπο μια δική του ιστορία, η οποία δεν αντιστοιχεί στην πραγματικότητα, με αποτέλεσμα το άγνωστο της κατάστασης να το τρομάζει ακόμα περισσότερο.

Επιπροσθέτως, είναι αναγκαίο ο νέος να εκφράσει κάθε συναίσθημα (άγχος, θυμό, λύπη, ανησυχία, απομόνωση) που μπορεί να του προκαλεί μία απώλεια αλλά και κάθε συμπεριφορά. Ο περίγυρος του είναι αναγκαίο να τον ενθαρρύνει να εκφραστεί με τον τρόπο που έχει ανάγκη, χωρίς καμία κριτική πάνω σε αυτό. Το να ξεκινήσει ένα παιδί να ζωγραφίζει ή να ακούει ένα διαφορετικό είδος μουσικής, για πολλές ώρες, είναι πιθανοί, λειτουργικοί τρόποι τους οποίους το παιδί μπορεί να χρησιμοποιήσει ώστε να διαχειριστεί τα έντονα συναισθήματα που το κατακλύζουν, έπειτα από μία απώλεια.

Είναι απαραίτητο να τονιστεί ότι η σιωπή και η αποφυγή της συζήτησης γύρω από το θέμα, δίνουν στο άτομο την εντύπωση ότι ο θάνατος είναι κάτι το απαγορευμένο, κάτι που είναι κακό να συζητηθεί. Οι απλές, μικρές και αληθινές εξηγήσεις είναι βοηθητικές ώστε το παιδί να κατανοήσει τι συμβαίνει. Οι ερωτήσεις του συχνά να είναι πολλές γύρω από αυτό το θέμα, γι αυτό και οι απαντήσεις πρέπει να δίνονται με φιλτραρισμένο τρόπο και χωρίς να θεωρούμε τον εαυτό μας γνώστη των πάντων. Μια απλή απάντηση, όπως η απάντηση του: «Δεν ξέρω», ίσως είναι πιο βοηθητική από υποθετικά σενάρια και μεταφυσικές αποδώσεις.

Ακόμη, είναι σημαντικό το παιδί να διατηρήσει την ανάμνηση του προσώπου, είτε με συζητήσεις γύρω από στιγμές που πέρασε μαζί του, είτε με τη δημιουργία ενός φωτογραφικού άλμπουμ, είτε με κάποιο αντικείμενο που το θυμίζει το αγαπημένο του πρόσωπο. Είναι υψίστης σημασίας, να αναφερόμαστε στον άνθρωπο που έφυγε και να μοιραζόμαστε τις αναμνήσεις που έχουμε αποκτήσει με το πρόσωπο αυτό, έτσι ώστε το παιδί να μάθει να ζει με την απώλεια και όχι να την αρνηθεί. Το ότι ένα αγαπημένο πρόσωπο έχει φύγει από τη ζωή δεν σημαίνει ότι έχει σβηστεί και από τη μνήμη και την καρδιά του παιδιού. Η αγάπη του γι’ αυτό το πρόσωπο παραμένει, ωστόσο αλλάζει μορφή.

Επιπλέον, είναι πιθανό τα παιδιά να ανησυχούν για το μέλλον τους, έπειτα από την απώλεια κάποιου κοντινού τους προσώπου. Ανησυχίες όπως: «Ποιος θα μου διαβάζει τώρα παραμύθια;», «Ποιος θα με πηγαίνει τώρα στο σχολείο;», είναι λογικό να αναπτυχθούν. Γι’ αυτό το λόγο είναι απαραίτητο το παιδί να ενημερωθεί άμεσα για τις συνθήκες που θα μείνουν σταθερές καθώς και γι αυτές που θα αλλάξουν έπειτα από μία απώλεια. Είναι, ακόμη, μείζονος σημασίας το παιδί να δεχτεί την ανάλογη συναισθηματική φροντίδα από το περιβάλλον του, ώστε να αντιληφθεί ότι πρέπει να συνεχίσει τη ζωή του, στηριζόμενο σε άλλες σχέσεις.

Τέλος, σεβόμαστε τη σιωπή του και του δίνουμε όσο χρόνο χρειαστεί, χωρίς να το πιέσουμε να εξωτερικεύσει αυτά που αισθάνεται, αλλά, ταυτόχρονα, του δείχνουμε ότι είμαστε σταθερά διαθέσιμοι για να συζητήσει ό,τι σκέπτεται γύρω από αυτό. Εκφράσεις όπως: «Είναι φυσιολογικό αυτό που νιώθεις, αν χρειαστείς να μιλήσεις με κάποιον, είμαι εδώ για σένα», δίνουν στο παιδί την ασφάλεια που έχει ανάγκη να αισθανθεί έπειτα από μία απώλεια, καθώς και μειώνουν το άγχος γύρω από τα συναισθήματα που η απώλεια του προκαλεί.

Σοφία Χαρισοπούλου,

Ψυχολόγος Παιδιού και Εφήβου, MSc

Ψυχολόγος στη Μεταβατική Δομή Φιλοξενίας Ασυνόδευτων Ανηλίκων του Μη Κερδοσκοπικού Οργανισμού: METAδραση, Δράση για τη Μετανάστευση και την Ανάπτυξη

E–mail επικοινωνίας: 

scharisopouloupsy@yahoo.gr

mikrovalto.gr
Φιλοξενία: Το Χαμομηλάκι