Μήπως δεν επιτρέπουμε στα παιδιά μας να έχουν ελεύθερο χρόνο;

«Τα τρία δυσκολότερα πράγματα είναι να κρατήσει κανείς ένα μυστικό, να λησμονήσει μια ύβρη και να διαθέσει καλώς τις ώρες της σχόλης του.»

Χίλων

Εσείς δεν έχετε ελεύθερο χρόνο.
Τρέχετε όλη μέρα, στο γραφείο και τις υποχρεώσεις σας, και το βράδυ πέφτετε εξουθενωμένοι στο κρεβάτι…

Ή μήπως την ώρα που διαβάζετε την εφημερίδα σας, που περιηγείστε στο internet, που βλέπετε την ταινία που κυκλοφόρησε πρόσφατα δεν τη θεωρείτε ελεύθερο χρόνο;

Ας ορίσουμε όμως τι ακριβώς είναι αυτός ο ελεύθερος χρόνος:

Ο ελεύθερος χρόνος είναι ο προσωπικός μας χρόνος. Aυτός που αφιερώνουμε, όταν σχολάσουμε από τη δουλειά και τελειώσουμε τις καθημερινές μας υποχρεώσεις στο σπίτι, στα ψώνια, στον κήπο κ.α., σε ευχάριστες ασχολίες.

Ας σκεφτούμε όμως αν επιτρέπουμε και στα παιδιά μας να έχουν αυτό το πλεονέκτημα που αξιωματικά θεωρούμε δικαίωμα των ενηλίκων.

Ας ξεκινήσουμε λοιπόν μ’ αυτή τη βάση: 

ελεύθερος χρόνος και για το παιδί είναι αυτός που θα αφιερώσει σε κάτι που το ευχαριστεί. 
Δεν είναι ούτε το διάβασμα για το σχολείο, ούτε οι ξένες γλώσσες, ούτε το πιάνο, ούτε οι δραστηριότητες που επιλέγουμε εμείς, επειδή έτσι πρέπει ή από κάποιο παιδικό μας απωθημένο.

Όπως εμείς έχουμε το δικαίωμα να επιλέξουμε αν απόψε θα δούμε το τάδε σίριαλ και την επομένη να πιούμε μια μπύρα με τους φίλους μας, έτσι και τα παιδιά πρέπει να έχουν την ευχέρεια να επιλέξουν (μετά από συζήτηση με τους γονείς) πού και πώς θα αφιερώσουν το χρόνο που απομένει μετά την ολοκλήρωση των υποχρεώσεών τους (σχολείο, εξωσχολικές δραστηριότητες, τακτοποίηση δωματίου τους κ.λπ.).
Είναι στο χέρι του γονιού να οργανώσει σωστά το χρόνο αυτό ώστε να είναι παράλληλα και δημιουργικός ελεύθερος χρόνος και να μάθουν στα παιδιά τους ότι μετά τη μελέτη των μαθημάτων τους θα έχουν τη δυνατότητα να ασχοληθούν μ’ αυτό που πραγματικά τα ευχαριστεί και τους δίνει τη δυνατότητα να εκτονώσουν την ενεργητικότητά τους.

Μη θεωρήσετε ότι το παιχνίδι είναι χαμένος χρόνος. Τα παιδιά τον έχουν ανάγκη. Πιέστε τα να παίζουν.

Βοηθήστε όμως και ενισχύστε την επιλογή τους, «εμποδίζοντάς» τα, με τον τρόπο σας, να μένουν καθηλωμένα στο tablet ή στην τηλεόραση.
Επιλέξτε διάφορες δραστηριότητες και αφήστε τα να δοκιμάσουν, να εκτονωθούν, να κοινωνικοποιηθούν και να εκφραστούν ανάλογα με την ιδιοσυγκρασία τους.
Παραθέτω ενδεικτικά ορισμένες από αυτές με τη βεβαιότητα πως θα βρείτε πολύ περισσότερες που θα ταιριάζουν στο παιδί σας και στο χρόνο και τα χρήματα που προτίθεστε να διαθέσετε:
👦👧 Ομαδικές δραστηριότητες που αποσκοπούν στην φυσική εκτόνωση και την κοινωνικοποίησή τους όπως: 
Ομαδικά αθλήματα (ποδόσφαιρο, μπάσκετ, χορός, στίβος κ.ά.)
👦👧 Δραστηριότητες που αποσκοπούν στην ενίσχυση συγκέντρωσης όπως: 
Σκάκι, σκράμπλ, μπαλέτο, πολεμικές τέχνες (τα δύο τελευταία απαιτούν και σωματική δραστηριότητα)
👦👧 Δραστηριότητες που αποσκοπούν στην έκφραση συναισθημάτων όπως: 
Μουσική, θεατρικό παιχνίδι.

Μην πιέσετε όμως το παιδί σας να λαμβάνει μέρος στις δραστηριότητες που εσείς επιλέξατε χωρίς να το επιθυμεί. 
Κάθε παιδί είναι διαφορετικό και επιβάλλεται να σεβόμαστε την ιδιοσυγκρασία του, τις κλίσεις του και τα φυσικά του προσόντα. 
Το παιδί πρέπει να επιθυμεί να συμμετάσχει, να μην απογοητεύεται επειδή δεν τα καταφέρνει και περνάει καλά εκεί. 
Είναι παραλογισμός να πιέζετε ένα παιδάκι που σιχαίνεται για παράδειγμα το νερό, να είναι κάθε απόγευμα στην πισίνα.

Να έχετε κατά νου επίσης πως άλλο δραστηριότητες και ελεύθερος χρόνος και άλλο υπερφορτωμένο πρόγραμμα δραστηριοτήτων. 

Είναι εξουθενωτικό για ένα παιδί να τρέχει από τη μια δραστηριότητα στην άλλη, όσο ευχάριστη κι αν είναι, χωρίς να προλαβαίνει να χαλαρώσει λεπτό.

Αποφύγετε τις υπερβολές και δώστε στο παιδί σας το χρόνο να ξεκουραστεί.

Στόχος μας δεν είναι να εξουθενώσουμε το παιδί μας, αλλά να υποστηρίξουμε τη σωστή διαχείριση του ελεύθερου χρόνου του και να ενισχύσουμε τις ικανότητές του ώστε να εξελιχθεί σε μια ολοκληρωμένη προσωπικότητα και σ’ έναν ευτυχισμένο ενήλικα.
***
της Στεφανίας Σταματελοπούλου
socialsecurity

antikleidi

Τώρα, το καλοκαίρι, αφήστε τα παιδιά… να βαρεθούν! The Best Thing You Can Do For Your Kids This Summer? Let Them Be Bored

The Best Thing You Can Do For Your Kids This Summer? Let Them Be Bored

«Αν οι γονείς ξοδεύουν όλο τον ελεύθερο χρόνο τους για να γεμίσουν τον ελεύθερο χρόνο του παιδιού τους, τότε το παιδί δεν θα μάθει ποτέ να το κάνει αυτό μόνο του και για τον εαυτό του» 

👦👧👦👧👦👧

Η σχολική χρονιά τελείωσε και τα παιδιά δεν έχουν τόσες πολλές υποχρεώσεις και προγραμματισμένες δραστηριότητες για τον εξωσχολικό τους χρόνο. 

Οι γονείς για το λόγο αυτό αγχώνονται εκ νέου και μπαίνουν σε διαδικασία αναζήτησης δραστηριοτήτων που θα τα κρατήσουν απασχολημένα και το καλοκαίρι.

Καλοκαιρινές κατασκηνώσεις, αθλήματα, μαθήματα ξένης γλώσσας και άλλες θερινές δράσεις έτοιμες να γεμίσουν το χρόνο των παιδιών και να προσφέρουν την απαραίτητη μέριμνα, αφού τα παιδιά είναι εκτός σχολείου.

Σύμφωνα ωστόσο με τους ψυχολόγους και τους ειδικούς, αυτό είναι και το μεγάλο λάθος, γιατί όπως τονίζουν, ο υπερβολικός προγραμματισμός κατά την διάρκεια του καλοκαιριού είναι όχι μόνο περιττός αλλά καθυστερεί την ανάπτυξη της προσωπικότητας του παιδιού, καθώς το απομακρύνει από το να ανακαλύψει αυτά που πραγματικά το ενδιαφέρουν.

Αφήστε τα παιδιά να βαρεθούν επιτέλους. Αφήστε χρόνο για αναλογισμό. Όχι άλλη τέχνη, οργανωμένα παιχνίδια, κατασκηνώσεις, μαθήματα και δράσεις.

«Ο ρόλος σας ως γονιός είναι να προετοιμάσετε τα παιδιά για να πάρουν τη θέση τους στην κοινωνία. Το να είσαι ενήλικας σημαίνει να απασχολείς τον εαυτό σου για να γεμίσεις τον ελεύθερο χρόνο σου με έναν τρόπο που θα σε κάνει ευτυχισμένο», λέει ο Βρετανός παιδοψυχολόγος Λιν Φράι.

«Αν οι γονείς ξοδεύουν όλο τον ελεύθερο χρόνο τους για να γεμίσουν τον ελεύθερο χρόνο του παιδιού τους, τότε το παιδί δεν θα μάθει ποτέ να το κάνει αυτό μόνο του και για τον εαυτό του», υποδεικνύει.

Ο Φράι δεν είναι ο μόνος που επισημαίνει τα οφέλη της πλήξης. 

Η δόκτωρ Τερέζα Μπέλτον από το Πανεπιστήμιο του East Anglia, επισημαίνει τη σχέση της πλήξης με τη φαντασία και όπως δήλωσε στο BBC: 

«Η πλήξη είναι ζωτικής σημασίας για την ανάπτυξη του «εσωτερικού ερεθίσματος» το οποίο επιτρέπει με τη σειρά του την έκφραση της αληθινής δημιουργικότητας».

Και ενώ η πλήξη μας δείχνει να μειώνεται με όλα αυτά που μας προσφέρει και το διαδίκτυο, οι ειδικοί συζητούν τη σημασία του να μην κάνουμε τίποτα.

Από το 1993, ο ψυχαναλυτής Ανταμ Φίλιπς υποστηρίζει ότι «η ικανότητα του να βαριέται ένα παιδί αποτελεί στάδιο της ανάπτυξής του», και προσθέτει ότι: 

«η πλήξη αποτελεί μία ευκαιρία ώστε το παιδί να συλλογιστεί τη ζωή, να αναλογιστεί τα ερεθίσματα που δέχεται. Η άποψη των ενηλίκων ότι το παιδί θα πρέπει διαρκώς να απασχολείται είναι εντελώς λανθασμένη και απόλυτα καταπιεστική, καθώς το παιδί πρέπει να πάρει το χρόνο του για να βρει αυτό που το ενδιαφέρει».

Ο Φράι από την πλευρά του προτείνει στους γονείς, κατά την έναρξη του καλοκαιριού, να καθίσουν μαζί με τα παιδιά τους –τουλάχιστον αυτά που είναι άνω των τεσσάρων ετών- και να γράψουν μαζί μία λίστα με όλα αυτά που θα μπορούσαν να ευχαριστηθούν και να απολαύσουν κατά τη διάρκεια των διακοπών. 

Αυτή η λίστα μπορεί να αφορά σε βασικές δραστηριότητες, όπως οι κάρτες παιχνιδιού, το διάβασμα ενός βιβλίου, βόλτες με το ποδήλατο, αλλά και πιο περίπλοκες ιδέες, όπως το μαγείρεμα, η επινόηση ενός παιχνιδιού ή η άσκηση φωτογραφίας.

Σε τι χρησιμεύει αυτό;

Αν το παιδί αρχίσει να παραπονιέται διαρκώς ότι βαριέται το καλοκαίρι, τότε μπορείτε να του πείτε να ρίξει μια ματιά στη λίστα που ετοιμάσατε μαζί κι ύστερα να ρίξετε το «βάρος» της απόφασης σε εκείνο μέχρι να το ακούσετε να λέει «αυτό θέλω να κάνω».

Ο Βρετανός ψυχολόγος σημειώνει ότι, υπάρχει πιθανότητα, τα παιδιά να αρχίσουν να πλήττουν και να βαριούνται. 

Οι γονείς πρέπει ωστόσο να συνειδητοποιήσουν ότι αυτό δεν είναι χαμένος χρόνος, ούτε λάθος και κυρίως ούτε αμαρτία. 

Τα παιδιά πρέπει να βαριούνται με σκοπό να παρακινούν τον εαυτό τους για να κάνουν ή να επινοήσουν πράγματα. Η πλήξη είναι ένας τρόπος ώστε να νιώσουν τα παιδιά αυτάρκη και να ενισχυθεί η αυτοεκτίμησή τους.

Από το 1930 ο φιλόσοφος Μπέρτραντ Ράσελ, επεσήμανε την ανάγκη αυτή και μάλιστα αφιέρωσε ένα ολόκληρο κεφάλαιο από το βιβλίο του «Η κατάκτηση της ευτυχίας», στη δυνητική αξία της πλήξης γράφοντας:

«Ένα παιδί αναπτύσσεται καλύτερα όταν, όπως ένα νεαρό φυτό, μένει ανενόχλητο στο έδαφος. Η τεράστια ποικιλία ερεθισμάτων δεν είναι καλή για τα μικρά παιδιά καθώς μπορεί στην ενήλικη ζωή τους να τους προκαλέσει ανικανότητα στο να διαχειριστούν γόνιμα τη μονοτονία»

noikokyra.gr

babyradio

Η ανάγκη των παιδιών για ελεύθερο χρόνο και μη δομημένο (ελεύθερο) παιχνίδι!

Τι χάνεται όταν η ζωή ενός παιδιού γίνεται όλο και πιο προγραμματισμένη;

Σε μια προσπάθεια βελτίωσης των σχολικών και ακαδημαϊκών επιδόσεων, πολλές χώρες μελετούν και εφαρμόζουν μια σειρά μεταρρυθμίσεων όπως η επιμήκυνση της σχολικής ημέρας, μείωση του χρόνου διακοπών και οποιαδήποτε άλλη παρέμβαση κρίνεται απαραίτητη για να βελτιωθούν οι βαθμολογίες στα τεστ και τις εξετάσεις.

Το ερώτημα όμως είναι τι χάνεται όταν η ζωή ενός παιδιού γίνεται όλο και πιο προγραμματισμένη;

Έρευνα έδειξε πως τα παιδιά σήμερα έχουν τον μισό ελεύθερο χρόνο από αυτό που είχαν πριν 30 χρόνια. Τα παιδιά σήμερα περνούν σχεδόν το σύνολο του χρόνου τους στο σχολείο, στη μελέτη και σε οργανωμένες δραστηριότητες με αποτέλεσμα να έχουν ελάχιστες ευκαιρίες για να είναι δημιουργικά ή να ανακαλύψουν τα δικά τους ενδιαφέροντα.

Στον αντίποδα αυτών που θέλουν τα παιδιά να μεγαλώνουν με όσο γίνεται περισσότερο οργανωμένο πρόγραμμα, υπάρχουν ερευνητές που τονίζουν πως αν θέλουμε ευτυχισμένα παιδιά που να μπορούν να παράγουν και να έχουν ήθος, θα πρέπει να τους δίνουμε περισσότερο ελεύθερο χρόνο για δημιουργική έκφραση και παιχνίδι, όχι λιγότερο.

Τα περισσότερα προβλήματα στη ζωή, δεν μπορούν να λυθούν με μαθηματικούς τύπους ή με την απομνημόνευση κειμένων που μάθαμε στο σχολείο. Απαιτούν σωστή κρίση, σοφία και δημιουργική ικανότητα οι οποίες προέρχονται από τις εμπειρίες ζωής. Για τα παιδιά αυτές οι εμπειρίες ενσωματώνονται στον ελεύθερο χρόνο και στο παιχνίδι.

Η σημασία του ελεύθερου χρόνου και του αδόμητου παιχνιδιού…

Όλο και περισσότερες έρευνες τονίζουν τη σημασία που έχει στην κοινωνική, συναισθηματική και γνωστική ανάπτυξη των παιδιών ο ελεύθερος χρόνος και το μη δομημένο παιχνίδι. 

Τις τελευταίες δεκαετίες πολλά παιδιά στερούνται ελεύθερο χρόνο και παιχνίδι γιατί υπερφορτώνονται με δραστηριότητες που αν και έχουν σχεδιαστεί για να τους κάνουν καλό, αρκετά συχνά καταλήγουν να έχουν το αντίθετο αποτέλεσμα.

Ως κοινωνία έχουμε δημιουργήσει την πεποίθηση ότι πρέπει να κάνουμε κάτι κάθε στιγμή, κάθε λεπτό και κύριος αποδέκτης αυτής είναι τα παιδιά. 

Οι γονείς αισθάνονται υποχρεωμένοι να δίνουν στα παιδιά τους κάθε πλεονέκτημα (ακόμα και παραπάνω από αυτό που μπορούν να αντέξουν οικονομικά) για να γεμίσουν τις ώρες και τις μέρες των παιδιών με δραστηριότητες έτσι ώστε να αποφύγουν τον μύθο του “κάνοντας απλά τίποτα είναι χαμένος χρόνος”.

Στην πραγματικότητα όμως ο ελεύθερος χρόνος για τα παιδιά είναι εξαιρετικά παραγωγικός και ουσιαστικός. 

Τις ελεύθερες ώρες τους τα παιδιά έχουν τη δυνατότητα να εξερευνήσουν τον κόσμο με τον δικό τους ρυθμό, να αναπτύξουν τα προσωπικά τους ενδιαφέροντα, να συμμετέχουν σε πράγματα που τα ίδια επιθυμούν να ακολουθήσουν, να δημιουργήσουν τη δική τους ευτυχία και να διαχειρίζονται λογικά τον χρόνο τους. 

Παράλληλα, το μη κατευθυνόμενο παιχνίδι βοηθά τα παιδιά να εργάζονται από κοινού, να μοιράζονται, να διαπραγματεύονται, να επιλύουν συγκρούσεις και να μαθαίνουν σημαντικές κοινωνικές δεξιότητες.

Από την άλλη πλευρά, όταν ο χρόνος και το παιχνίδι ελέγχεται από τους ενήλικες, τα παιδιά πρέπει να ακολουθούν τους κανόνες των ενηλίκων και να συμμερίζονται τις δικές τους ανησυχίες. Έτσι χάνουν κάποια από τα οφέλη που τους προσφέρει ο ελεύθερος χρόνος και το αδόμητο παιχνίδι όπως είναι η ανάπτυξη της δημιουργικότητας και της φαντασίας.

Ο απρογραμμάτιστος χρόνος και το μη δομημένο παιχνίδι αποτελούν σημαντικές συνιστώσες της κοινωνικής και συναισθηματικής μάθησης και προστατεύουν τα παιδιά από τις συνέπειες της πίεσης και του άγχους.

Ο ελεύθερος χρόνος των παιδιών είναι αυτός που δεν σχεδιάζεται από κάποιον ενήλικα και είναι διαφορετικός από τις παθητικές δραστηριότητες αναψυχής όπως είναι τα βιντεοπαιχνίδια και η τηλεόραση, ή τις δομημένες εξωσχολικές δραστηριότητες και τα σπορ. 

Είναι οποιαδήποτε αδόμητη δραστηριότητα που ενθαρρύνει τα παιδιά να χρησιμοποιήσουν τη φαντασία τους όπως είναι το παιχνίδι με τα lego, τις κούκλες ή το ποδόσφαιρο στην αυλή από μια ομάδα παιδιών χωρίς την επίβλεψη ή την καθοδήγηση ενός προπονητή ή ενήλικα.

Ειδικοί στο χώρο της υγείας αναφέρουν πως όταν ένα παιδί ζει έναν εσπευσμένο τρόπο ζωής, ενώ την ίδια στιγμή στερείται ελεύθερο χρόνο, τότε μπορεί να γίνει πιο αγχωμένο, ανήσυχο ακόμα και να παρουσιάσει σημάδια κατάθλιψης. 

Μπορεί να παρουσιάσει μια σειρά συμπτωμάτων όπως πονοκεφάλους, στομαχόπονους, αδυναμία συγκέντρωσης στο σχολείο και προβλήματα ύπνου. Μακροπρόθεσμα, μπορεί να δυσκολεύεται να πάρει αποφάσεις για το τι θέλει να κάνει ή να μην έχει αυτοπεποίθηση. Ίσως το πιο σημαντικό όμως, είναι ότι στερείται κάτι πολύ ιδιαίτερο, τη χαρά του να είναι απλώς παιδί…

Τι μπορούν να κάνουν οι γονείς;

Η πρόκληση για τους γονείς είναι να βρουν την ισορροπία που επιτρέπει στα παιδιά να ανακαλύψουν τις δυνατότητές τους χωρίς να πιέζονται για να αποδώσουν καλά. Να καθοδηγούνται από τα πράγματα που αρέσουν στα παιδιά τους να κάνουν, παρά από το τι κάνουν στον ελεύθερο χρόνο τους τα άλλα παιδιά.

Τα παιδιά όπως και οι ενήλικες, έχουν τα δικά τους όρια στο άγχος και στην πίεση. Μερικά παιδιά χειρίζονται πολύ πιο εύκολα τις πολλές δραστηριότητες και άλλα παιδιά καταρρέουν γιατί δε θέλουν να περνούν τη ζωή τους από τη μια δραστηριότητα στην άλλη. 

Η συμμετοχή των παιδιών στο πώς θα γεμίσουν τον χρόνο τους είναι ιδιαίτερα σημαντική. 

Οι γονείς πρέπει να γνωρίζουν για το πώς αισθάνεται το παιδί με το πρόγραμμά του. 

Υπάρχουν μέρες που αισθάνεται υπερφορτωμένο; 

Εύχεται να είχε περισσότερο χρόνο για να παίξει με τους φίλους του ή απλά να χαλαρώσει μετά το σχολείο;

Όταν οι γονείς μοιράζονται μη προγραμματισμένο και αυθόρμητο χρόνο με τα παιδιά τους για παιχνίδι, συμβάλλουν με έναν υποστηρικτικό και παραγωγικό τρόπο στην ανάπτυξή τους, όπως θα συνέβαινε αν συμμετείχαν σε πολλά αθλήματα ή και άλλες δραστηριότητες υπό την επίβλεψη ενηλίκων.

Επειδή η κοινωνία που μεγαλώνουν τα παιδιά σήμερα υποτιμά τον ελεύθερο χρόνο, δε σημαίνει πως πρέπει να τον στερούμε εμείς οι ίδιοι από τα παιδιά. 

Οι γονείς πρέπει να θυμούνται πως τα παιδιά χρειάζονται χρόνο για να φορτίσουν τις μπαταρίες τους και να επεξεργαστούν αυτά που έχουν μάθει. Ο ελεύθερος χρόνος είναι αυτός που τους επιτρέπει να εξερευνούν, να μελετούν στην πράξη, να ονειροπολούν, να δημιουργούν και να καινοτομούν.

Με λίγα λόγια, δεν πρέπει να ξεχνάμε να αφήνουμε τα παιδιά να είναι παιδιά!

από την αγαπημένη μας Ιδεοπηγή

Το μυστικό για ήρεμα, χαρούμενα παιδιά

Ανάμεσα στις πολλές υποχρεώσεις μας, οι γονείς συχνά πιστεύουμε ότι οφείλουμε να εξασφαλίσουμε για τα παιδιά μας όσο περισσότερα μπορούμε. Περισσότερες δεξιότητες, περισσότερες εμπειρίες, περισσότερες γνώσεις και πληροφορίες. 

Όμως νεότερες έρευνες δείχνουν ότι τα παιδιά είναι πιο χαρούμενα και αναπτύσσονται καλύτερα ως προσωπικότητες όταν έχουν το χρόνο και το χώρο να εξερευνήσουν και να ανακαλύψουν τον κόσμο χωρίς να καταπιέζονται από όλα αυτά που σπεύδουμε να τους εξασφαλίσουμε.

Όταν έχουν πολλές επιλογές, πολλά πράγματα, πολλές δραστηριότητες και η καθημερινότητά τους κυλάει σε μεγάλες ταχύτητες, τότε χάνουν κάτι που είναι πολύ σημαντικό: 

το χρόνο και την ηρεμία να παίξουν και να ρίξουν τους τόνους. Έτσι, το κλειδί για να γίνουν τα παιδιά πιο διαλλακτικά και πιο ευχαριστημένα είναι να κάνουμε την ζωή τους πιο εύκολη, περιορίζοντας το φόρτο από πληροφορίες και ενέργειες που έχουν να διαχειριστούν κάθε μέρα στο ελάχιστο δυνατό, αφήνοντας τον απαραίτητο χώρο για ανάπτυξη, δημιουργία και χαλάρωση.

«Πολλά από τα προβλήματα συμπεριφοράς που αντιμετωπίζουν τα παιδιά σήμερα σχετίζονται με το γεγονός ότι έχουν υπερβολικά πράγματα στην κατοχή τους κι όταν ζουν σε πολύ γρήγορους ρυθμούς», 

λέει ο συγγραφέας του βιβλίου Simplicity Parenting: Using the Extraordinary Power of Less to Raise Calmer, Happier and More Secure Kids, John Payne. Το αποτέλεσμα είναι παιδιά γεμάτα στρες που τρέχουν να προλάβουν όλα όσα έχουν να κάνουν μέσα στη μέρα.

Πώς να εξασφαλίσετε ένα πιο χαλαρό περιβάλλον

Ξεκινήστε από το χώρο του σπιτιού, συμβουλεύει ο ειδικός. Απλά μειώνοντας τον αριθμό των παιχνιδιών και των άλλων αντικειμένων που υπάρχουν στο δωμάτιο του παιδιού αυξάνεται την ικανότητα να εστιάζει την προσοχή του και να παίζει πολύ πιο δημιουργικά. «Αντίθετα, τα υπερβολικά πολλά πράγματα οδηγούν σε περιορισμό του χρόνου και του βάθους στο οποίο τα παιδιά αντιλαμβάνονται να επεξεργάζονται τον κόσμο», καταλήγει ο Payne.

Διαβάστε κι εδώ γιατί τα παιδιά χρειάζονται 

λιγότερα παιχνίδια από όσα έχουν…

– Λιγότερα παιχνίδια = περισσότερη φαντασία

Καθώς θα κάνετε εκκαθάριση στα παιχνίδια τους, έχετε στο νου ότι αυτά που θα μείνουν πρέπει να είναι όσα προσφέρουν ευχαρίστηση και διασκεδάζουν τα παιδιά για αρκετή ώρα αλλά και εδώ και αρκετό καιρό. 

Θα διαπιστώσετε ότι τα αγαπημένα παιχνίδια του είναι συνήθως τα πιο «κλασικά», αυτά που είναι πιο απλά στην κατασκευή, χωρίς περιττούς ήχους και εξαρτήματα, όπως τα λούτρινα ζώα, οι κούκλες, οι κύβοι, τα τρένα, τα αυτοκίνητα και τα υλικά για ζωγραφική ή χειροτεχνίες.

Μειώστε επίσης τον αριθμό των βιβλίων που έχετε στο κομοδίνο και τα ράφια του. Αφήστε 2-3 και τοποθετήστε τα υπόλοιπα σε μια βιβλιοθήκη από όπου θα παίρνετε καινούρια κάθε τόσο για να ανανεώνετε την εμπειρία του διαβάσματος με το παιδί σας. 

Προσθέστε μερικά απλά υλικά (όπως μαξιλάρια και υφάσματα) που το παιδί μπορεί να χρησιμοποιήσει για να φτιάξει με τη φαντασία του πύργους ή κουκλόσπιτα. Τέλος, εξασφαλίστε ότι το παιδί θα έχει τον απαραίτητο χρόνο για να μπορεί με αυτά να φτιάξει το δικό του διασκεδαστικό κόσμο.

– Βάλτε την χαλάρωση στο πρόγραμμα

Αφού κάνετε εκκαθάριση στο χώρο του παιδιού είναι η ώρα για να κάνετε το ίδιο και στο ρυθμό με τον οποίο τα γεγονότα της ημέρας διαδέχονται το ένα το άλλο. 

Η ρουτίνα είναι απαραίτητη -τα παιδιά έχουν ανάγκη να γνωρίζουν τι έχουν να κάνουν μετά για να είναι ήρεμα και να νιώθουν ασφαλή. Όμως, από την άλλη, είναι σημαντικό να είναι απλή και να μην απαιτεί από αυτά να βρίσκονται συνέχεια από τη μία δραστηριότητα στην άλλη. 

Ο ελεύθερος χρόνος για ξεκούραση, παιχνίδι και εξερεύνηση είναι απαραίτητος. Όπως απαραίτητος είναι και ο χρόνος χωρίς περισπασμούς από οθόνες! 

Περιορίστε τις εξωσχολικές δραστηριότητες σε μία-δύο (βεβαιωθείτε ότι είναι αυτές που το παιδί απολαμβάνει πραγματικά), εξασφαλίστε τον χρόνο που είναι απαραίτητος για να εξασκείται σ’ αυτές και αφήστε τον υπόλοιπο χρόνο να κυλά χωρίς πρόγραμμα.Θα είναι ευεργετικό όχι μόνο για το παιδί αλλά και για εσάς! Όμως, μη νομίζετε ότι θα είναι εύκολο! 

Η προσπάθεια να απλοποιήσετε την καθημερινότητα της οικογένειας είναι διαρκής και απαιτεί να αλλάξετε κάποιες συνήθειές σας. Αλλά αξίζει τον κόσμο, γιατί μόνο όταν αφαιρέσετε από τη ζωή τους τα «περιττά» θα μπορέσουν τα παιδιά να ανακαλύψουν τι ακριβώς αγαπούν και τι θέλουν για το παρόν και το μέλλον του.

Πηγή: mamamia.gr

daddy-cool.gr

Όταν το παιδί πιέζεται από τις εξωσχολικές δραστηριότητες...

Ο Θεόφιλος γυρίζει από το σχολείο, πετάει τη σάκα του, τρώει και αρχίζει ένας αγώνας δρόμου. Είναι έντεκα ετών, αλλά πολυάσχολος όσο ένας σκληρά εργαζόμενος. 

Πρέπει να τα προλάβει όλα: αγγλικά, γερμανικά, μπάσκετ, κιθάρα και καράτε. 

Οι γονείς είναι τρισευτυχισμένοι. «Ευτυχώς το παιδί τα καταφέρνει παντού».

Φυσικά, τα περισσότερα παιδιά σε γενικές γραμμές απολαμβάνουν τα πλούσια ερεθίσματα και τις πολλές δυνατότητες που τους παρέχονται. Μέσα από τις εξωσχολικές δραστηριότητες, τους δίνεται η ευκαιρία να αναδείξουν την προσωπικότητά τους, να ανακαλύψουν τις ικανότητές τους και να εκφράσουν τη δημιουργικότητα τους. 

Σε κάποιες περιπτώσεις όμως οι εξωσχολικές δραστηριότητες μπορεί να μετατραπούν από χαρά σε καταναγκασμό και το παιδί να πιέζεται αφόρητα. Οι γονείς όμως δεν είναι εύκολο να αντιληφθούν τις ενδείξεις, ώστε να καταλάβουν ότι το παιδί είναι πολύ πιεσμένο.

Το παιδί πιέζεται όταν…
* Φαίνεται πάντα βιαστικό.
* Είναι αγχωμένο.
* Νιώθει ότι δεν προλαβαίνει.
* Διαμαρτύρεται συχνά για κάποιες δραστηριότητες ότι δεν τις θέλει ή δείχνει ότι βαριέται να κάνει μία εργασία ή την αφήνει μισοτελειωμένη.
* Μελετά βιαστικά και επιπόλαια τα μαθήματά του.
* Δεν προλαβαίνει να βγει έξω να συναντήσει τους φίλους του, ακόμη και το Σαββατοκύριακο.

Σ’αυτές τις περιπτώσεις υπάρχουν πολλές πιθανότητες το πρόγραμμα του παιδιού να είναι υπερβολικά φορτωμένο – γι’αυτό χρειάζεται να αξιολογήσετε την κατάσταση και να εκτιμήσετε αν είναι ανεκτό απο το ίδιο ή όχι.

Αναρωτηθείτε…
* Φαίνεται ότι το παιδί απολαμβάνει τις ασχολίες του;
* Έχει στη διάθεση του στιγμές που μπορεί να χαλαρώνει και να γελάει;
* Έχει χρόνο να παίξει;
* Διατηρεί κάποια αίσθηση του χιούμορ;

Αν το παιδί περνάει καλά και δείχνει χαρούμενο, δεν χρειάζεται να ανησυχείτε για το φορτωμένο του πρόγραμμα. Αν, ωστόσο, ο μαθητής παίρνει το καθετί πάρα πολύ σοβαρά, τότε κάτι πρέπει να αλλάξει.

Τι μπορείτε να κάνετε…
* Διαβεβαιώστε το παιδί σας, με τον τρόπου που εσείς ξέρετε, ότι το αγαπάτε είτε κάνει περισσότερα είτε λιγότερα. Η αγάπη σας δεν εξαρτάται από τις επιδόσεις του.
* Συζητήσετε τυχόν αλλαγές ή αναπροσαρμογές που μπορεί να γίνουν στο πρόγραμμά του.
* Μην σπεύσετε να σταματήσετε για παράδειγμα το μπάσκετ που «δεν του χρειάζεται», ενώ τα αγγλικά είναι απαραίτητα. Μην διακόψετε δηλαδή δραστηριότητες που απολαμβάνει ιδιαίτερα το παιδί και που το ψυχαγωγούν ή το εκτονώνουν.
* Μπορείτε να περιορίσετε τις ώρες κάποιας ασχολίας ή να προγραμματίσετε τον αθλητισμό για το Σάββατο.
* Σημασία έχει να κατανεμηθούν σωστά στο χρόνο του οι εξωσχολικές δραστηριότητες κι αυτές στο μέτρο που το ευχαριστούν.

Είναι προτιμότερο να ασχοληθεί με λιγότερα και να είναι ευχαριστημένο παρά να πιέζεται να τα προλάβει όλα σε αυτήν την τρυφερή ηλικία.

Γι’ αυτό μην παραμελείτε την ανάγκη του παιδιού για ελεύθερο χρόνο μέσα στην καθημερινότητα, μετά το τέλος των σχολικών του υποχρεώσεων.

Σίγουρα το παιδί πρέπει να αφιερώνει τουλάχιστον μία ώρα την ημέρα για χαλάρωση και ξεκούραση.

Babyradio 

«Μεγαλώστε ευτυχισμένα παιδιά», Αλεξάνδρα Καππάτου

tvxs

Παίζοντας με τα παιδιά μέσα στο σπίτι!! 14 διαφορετικές ιδέες για παιχνίδια μέσα στο σπίτι

Μελέτες δείχνουν ότι μόνο το 8% των παιδιών σχολικής ηλικίας στην Αμερική συμμορφώνεται με τις συστάσεις για τη σωματική δραστηριότητα, ενώ η παχυσαρκία θεωρείται επιδημία που αφορά και τα παιδιά.

Αφήστε, λοιπόν, τη φαντασία τη δικιά σας και των παιδιών σας να «τρέξει» ελεύθερα και προσπαθήστε να βρείτε τρόπους για να αυξήσει το παιδί σας τη σωματική του δραστηριότητα!
Να θυμάστε βέβαια, ότι εκτός από τη 1 ώρα μέτριας έντασης σωματική δραστηριότητα που πρέπει να έχει το παιδί καθημερινά, θα πρέπει να μειώσει και το χρόνο τηλεθέασης ή ενασχόλησης με ηλεκτρονικά παιχνίδια και υπολογιστή σε λιγότερο από 2 ώρες την ημέρα, σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας. Γι’ αυτό το λόγο εμείς σας δίνουμε 14 διαφορετικές ιδέες για παιχνίδια μέσα στο σπίτι.
1) Χρησιμοποιείστε τη φαντασία σας!
Ενθαρρύνετε τα παιδιά να παίξουν με το σώμα τους, να γύρουν το κορμί τους παριστάνοντας τα δέντρα που κουνιούνται στον άνεμο. Χρησιμοποιείστε τα χέρια σας και πετάξτε σαν να είστε ελικόπτερο ή σαν πυροσβεστικό όχημα που τρέχει με ορμή μέσα στους δρόμους. Βοηθήστε τα παιδιά να μάθουν το σώμα τους και να ενισχύσουν την ευλυγισία τους αναπαριστώντας τα γράμματα της αλφαβήτου.

2) Φέρτε τους Ολυμπιακούς Αγώνες στο σπίτι σας!
Χρησιμοποιείστε αντικείμενα του σπιτιού σας για να φέρετε τα ολυμπιακά αγωνίσματα στο σαλόνι σας (απομακρύνετε φυσικά τα εύθραυστα αντικείμενα).
Μπόουλινγκ: Βάλτε στη σειρά άδεια μπουκάλια νερού και στοιχηματίστε ποιος θα τα ρίξει όλα χρησιμοποιώντας μία μικρή μπάλα
Χόκεϋ: Χρησιμοποιήστε μία μαλακή μπάλα και σκούπες για μπαστούνια
Βόλεϊ: Τεντώστε ένα κομμάτι σπάγκο ή νήμα ανάμεσα σε δύο καρέκλες. Χτυπήστε ένα μπαλόνι μπρος και πίσω προσπαθώντας να το περάσετε πάνω από το σπάγκο ενώ κάθεστε. Κάντε πιο πολύπλοκο το παιχνίδι και καθίστε στα γόνατά σας ή χτυπήστε το μπαλόνι με τα πόδια σας.

3) Κάντε ομάδα Hula Hoop!
Κατευθυνθείτε στο γκαράζ – ή κάντε λίγο χώρο στο σαλόνι σας- ώρα για χούλα-χουπ. Έτσι, τα παιδιά μπορούν να ασκήσουν διάφορα μέρη του σώματός τους περιστρέφοντας το χούλα χουπ γύρω από τη μέση, τα χέρια ή τα πόδια τους. Βάλτε στεφάνια στο πάτωμα και αφήστε τα παιδιά να πηδούν από το ένα στο άλλο. Μπορείτε επίσης να πετάτε τα στεφάνια προσπαθώντας να πετύχετε στάσιμα αντικείμενα του σπιτιού. Εναλλακτικά, δείτε ποιος μπορεί να κυλήσει το στεφάνι του πιο μακριά.

4) Συγχρονιστείτε με τη μπάλα που χοροπηδά!
Με πόσους τρόπους μπορεί το παιδί σας να κάνει μια μπάλα να αναπηδήσει; Ανακαλύψτε το σε ένα ευρύχωρο δωμάτιο, με γερό δάπεδο και όχι πολλά εύθραυστα αντικείμενα τριγύρω. Αφήστε τα παιδιά να κάνουν ντρίμπλες κοντά στα πόδια τους και μετά μακριά, γρήγορα και μετά αργά. Κάντε μια ομάδα και προσπαθήστε να αναπηδήσετε τις μπάλες με συγχρονισμό.

5) Σηκωθείτε και χορέψτε
Αν είναι άσχημος ο καιρός ή βρέχει και δεν μπορείτε να βγείτε έξω, μείνετε σπίτι και χορέψτε παριστάνοντας την ανεμοθύελλα. Βάλτε σειρά και αφήστε κάθε μέλος της οικογένειας να φτιάξει το δικό του χορό. Μάθετε στα παιδιά να χορεύουν σε τρενάκι. Βάλτε μουσική και παίξτε «αγαλματάκια ακούνητα», όπου όλοι οι χορευτές πρέπει να παγώσουν σαν αγάλματα, όταν η μουσική σταματήσει. Εναλλακτικά, κάντε ένα πρόχειρο πάρτι χορού με την οικογένεια ή τους φίλους.

6) Γίνετε τσίρκο!
Μετατρέψτε το σπίτι σας σε τσίρκο. Κάντε παιχνίδια εξισορρόπησης, ακροβατικά, ταχυδακτυλουργίες, μπορείτε να χρησιμοποιήσετε ακόμα και το κατοικίδιο ζωάκι σας, αν έχετε. Εάν ενθουσιαστήκατε και θέλετε να τελειοποιηθείτε στα κόλπα σας προγραμματίστε το για μία φορά την εβδομάδα και προσπαθήστε καθημερινά να τελειοποιήσετε τις δεξιότητές σας. Αργότερα, φτιάξτε κοστούμια και καλέστε τους γείτονες για μια μικρή επίδειξη.

7) Συνεργαστείτε κάνοντας ασκήσεις εξισορρόπησης
Δουλέψτε ανά ζεύγη και χρησιμοποιήστε διάφορα μέρη του σώματος για να κάνετε ασκήσεις ισορροπίας. Αδειάστε λίγο το χώρο γύρω σας για μεγαλύτερη ασφάλεια. Σταθείτε κοντά ο ένας στον άλλο, πρόσωπο με πρόσωπο, έχοντας τα πόδια σας ενωμένα, κρατηθείτε από τα χέρια και γύρτε πίσω σιγά σιγά προσποιούμενοι ότι πάτε να κάτσετε σε καρέκλα. Στοιχηματίστε πόση ώρα μπορείτε να μείνετε σε αυτή τη στάση.
Καθίστε στο πάτωμα πλάτη με πλάτη, με τα πόδια σας να ακουμπούν στο έδαφος. Ενώστε τα χέρια σας σπρώχνοντας ο ένας τον άλλο και προσπαθήστε να σηκωθείτε μαζί. Στη συνέχεια, καθίστε πάλι κάτω και επαναλάβετε.

8) Εκμεταλλευτείτε τα ηλεκτρονικά σας παιχνίδια!
Κάθε ηλεκτρονικό παιχνίδι μπορεί να γίνει πιο ενεργητικό εάν ενθαρρύνετε τα παιδιά σας να στέκονται όρθια και να κουνιούνται, ενώ παίζουν. Ακόμα, μπορείτε να επιλέξετε κάποιο παιχνίδι που απαιτεί κίνηση, όπως το Dance Dance Revolution, ένα υψηλής έντασης παιχνίδι χορού που χρησιμοποιείται και σε σχολεία την ώρα της γυμναστικής. Τα παιδιά χορεύουν σε χρωματιστά βέλη πάνω σε ειδικό στρώμα ακολουθώντας τις οπτικές και μουσικές οδηγίες. Άλλα συστήματα παιχνιδιών σας επιτρέπουν να παίξετε διάφορα αθλήματα, όπως σνόουμπορντ και πυγμαχία.

9) Αφήστε τα παιδιά σας να αγριέψουν!
Λέτε ότι μερικές φορές το σπίτι σας είναι σαν ζωολογικός κήπος; Τότε, αφήστε τα παιδιά σας να κινηθούν προσποιούμενα ότι είναι κάθε φορά και ένα διαφορετικό ζώο. Μπορούν να συρθούν κατά μήκος του δαπέδου όπως τα σκουλήκια, να πηδήξουν όπως τα καγκουρό, να κλωτσήσουν χλιμιντρίζοντας σαν τα άγρια άλογα ή να κινηθούν όπως οι κροκόδειλοι, σέρνοντας τα πόδια τους πίσω τους. Αφήστε τα να συρθούν ή να χοροπηδήσουν, να τρέξουν για λίγο γύρω από τα έπιπλα, σαν το σπίτι σας να ήταν ένα κινούμενο θηριοτροφείο

10) Ημέρα αγώνων
Οργανώστε διασκεδαστικούς αγώνες που θα σας βοηθήσουν στην ενδυνάμωση και στην απόκτηση ισορροπίας:
Αγώνας καροτσάκι: Περπατήστε στα χέρια σας, ενώ το ζευγάρι σας θα σας κρατάει τα πόδια.
Αγώνας μαξιλαριών: Κάντε αγώνα έχοντας ένα μαξιλάρι στο κεφάλι σας ή σφίγγοντάς το ανάμεσα στα πόδια σας.
Αγώνας καβουριών: Καθίστε στο πάτωμα έτσι ώστε τα πόδια σας να πατάνε καλά, βάλτε τα χέρια σας στο πάτωμα ελαφρώς πίσω σας, και ωθήστε το κατώτατο σημείο σας από το πάτωμα. Με τα χέρια και τα πόδια σας κινηθείτε προς τα πίσω ή προς τα εμπρός μέχρι τη γραμμή του τερματισμού.

11) Αποκτήστε ευλυγισία με γιόγκα
Βοηθήστε τα παιδιά να αποκτήσουν ευλυγισία και να γίνουν πιο εύκαμπτα κάνοντας μερικές ασκήσεις γιόγκα. Θα τα βοηθήσει να γνωρίσουν καλύτερα το σώμα τους, να αποκτήσουν ισορροπία αλλά και να βελτιώσουν τη στάση του σώματος και τη συγκέντρωσή τους. Καθίστε σε θέση σταυροπόδι: Βάλτε το ένα πόδι πάνω από τον αντίθετο μηρό. Κάντε το ίδιο με το άλλο πόδι. Εναλλακτικά, τοποθετήστε τα πόδια με τρόπο που να είναι άνετο (όπως στη φωτογραφία) προσπαθώντας με τα γόνατα να αγγίζετε το έδαφος.

12) Παλιά παραδοσιακά παιχνίδια
Τα παιδιά σας μπορούν να διασκεδάσουν με τα ίδια παιχνίδια που παίζατε και εσείς όταν ήσασταν στην ηλικία τους. Απλές δραστηριότητες, όπως κρυφτό και κυνηγητό μπορούν να αποτελέσουν μία καλή μορφή άσκησης σε εσωτερικούς χώρους. Παίξτε το «Κάνε ότι κάνω» εστιάζοντας σε αερόβιες δραστηριότητες όπως άλματα ή ανεβοκατέβασμα σκάλας για τη βελτίωση της λειτουργίας της καρδιάς και των πνευμόνων.

13) Παίξτε χιονοπόλεμο χωρίς χιόνι
Δεν χρειάζεστε απαραίτητα το χιόνι για να χαρούν τα παιδιά μια μέρα χιονοπόλεμο. Αρχικά, απομακρύνετε τα εύθραυστα αντικείμενα. Στη συνέχεια, φτιάξτε χιονόμπαλες με βάτες, με καθαρές λευκές κάλτσες, με χαρτιά, χαρτομάντιλα ή βαμβάκι σε μορφή μπάλας. Αν θέλετε να το πάρετε στα σοβαρά, αφήστε τα παιδιά να χτίσουν κάστρα με μαξιλάρια, άδεια κουτιά και κουβέρτες σαν κρησφύγετο. Στη συνέχεια, καθίστε πίσω και ξεκινήστε την επίθεση!

14) Παίξτε με ένα «αλεξίπτωτο»
Στην πραγματικότητα, δεν χρειάζεστε ένα αλεξίπτωτο για να παίξετε διασκεδαστικά ‘αλεξιπτωτικά’ παιχνίδια. Το μόνο που χρειάζεστε είναι ένα σεντόνι, ένα μεγάλο δωμάτιο, όπως ένα γκαράζ και μια ομάδα φίλων. Δοκιμάστε να βάλετε μικρές μπάλες στην κορυφή του σεντονιού και αφήστε τα παιδιά να το ανακινήσουν ζωηρά σαν να πρέπει να «σκάσουν» όπως κάνουν τα ποπ κορν. Εναλλακτικά, μπορείτε να παίξετε την ‘αλεξιπτωτική σημαία’. Όλοι μαζί σηκώνουν το αλεξίπτωτο ψηλά και 2 άτομα τρέχουν από κάτω όσο προλαβαίνουν μέχρι το αλεξίπτωτο να κατέβει πάλι κάτω.

Καλή σας διασκέδαση!
 

crete2day

Σελιδοδείκτες από τα χεράκια των παιδιών σας!

Επιστρέψατε από τις διακοπές και τα παιδάκια  σας γκρινιάζουν; Βαριούνται και θέλουν να παρακολουθούν συνέχεια τηλεόραση; Βοηθήστε τα να αποκτήσουν πάλι κέφι! Δώστε τους ιδέες για εύκολες αλλά χαρούμενες κατασκευές που θα τα απασχολήσουν αλλά και θα τα χαροποιήσουν!
.
Ειδικά τώρα που είμαστε στην τελική πορεία  για το άνοιγμα των σχολείων και των παιδικών σταθμών, προτείνετέ τους να δημιουργήσουν τους δικούς τους πρωτότυπους σελιδοδείκτες!

Σελιδοδείκτες με κορδελίτσες
Εξοπλιστείτε με πολύχρωμους συνδετήρες και κομμάτια από κορδέλες σε διάφορα μοτίβα. Δέστε 2 φορές κόμπο τις κορδέλες στην κορυφή του συνδετήρα και… έτοιμο το αριστούργημα!

Σελιδοδείκτες με κουμπιά
Θα χρειαστείτε πολύχρωμους συνδετήρες και κουμπιά – πλαστικά ή υφασμάτινα, αρκεί να είναι διακοσμημένα με χρώματα και σχέδια που σας αρέσουν. Περάστε την τρύπα του κουμπιού από τον συνδετήρα και σταθεροποιήστε το στην κορυφή του. Έτσι απλά, το γραφείο του μικρού σας θα πλημμυρίσει με όμορφα, χαρούμενα συνδετηράκια.

Σελιδοδείκτες με φιόγκους
Πάρτε συνδετήρες και κορδέλες που σας έχουν περισσέψει: βαμβακερές ή βελούδινες, λινές ή συνθετικές. Από παλιά ρούχα ή ακόμη και από παλιές πετσέτες. Μετά περάστε μία κορδέλα στην κορυφή του συνδετήρα και δέστε τη φιόγκο, κάνοντας 2 κόμπους  για να μην ανοίξει. Και είναι έτοιμο!

Σελιδοδείκτης πομ πομ
Αυτός και αν είναι πανέμορφος σελιδοδείκτης! Θα χρειαστείτε απλά κορδέλες και πομ πομ – που θα βρείτε στα καταστήματα με είδη ραπτικής. Ράψτε ένα πομ πομ στη μία άκρη της κορδέλας και… στολίστε τα βιβλία σας
Συγγραφέας άρθρου: Μαρία Καραουλάνη

Ο ελεύθερος χρόνος των παιδιών και των νέων — Ο ρόλος του σχολείου και των γονέων

1. ΕΝΝΟΙΑ ΚΑΙ ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΧΡΟΝΟΥ

Όλοι οι άνθρωποι, από την είσοδό τους στο σχολείο μέχρι να γίνουν υπερήλικες και ως μαθητές και ως επαγγελματίες αναγκάζονται να επιμηκύνουν τον εργασιακό τους χρόνο. Μόνο έτσι κατορθώνουν να ανταποκρίνονται οι μαθητές στις αυξημένες σχολικές και μαθησιακές τους υποχρεώσεις και οι επαγγελματίες στις αυξημένες ανάγκες της ζωής. Αναπόφευκτη συνέπεια της ανταγωνιστικής κοινωνίας και των αυξημένων βιοτικών και κοινωνικών αναγκών είναι το καθημερινό άγχος και στρες, το οποίο χαρακτηρίζει τον σημερινό άνθρωπο όλων των ηλικιών.

Τον ελεύθερο χρόνο συνήθως καθένας αξιοποιεί με εντελώς προσωπικό τρόπο, επιλέγοντας δραστηριότητες τέτοιες, ώστε να προσφέρει στον εαυτό του εσωτερική πληρότητα
και κοινωνική και ψυχική ολοκλήρωση.

Αλλά ο άνθρωπος δεν είναι μηχανάκι. Πέρα από τις βιολογικές ανάγκες, ανεξάρτητα από ηλικία, φύλο, εθνικότητα, καταγωγή, πολιτιστικό και πνευματικό επίπεδο, γραμματικές γνώσεις κτλ συναπαρτίζεται και από άλλες ανάγκες: ανάγκες κοινωνικές, συναισθηματικές, πνευματικές κ.ά. Τις ανάγκες αυτές πρέπει να ικανοποιεί με μέτρο, για να υπάρχει ισορροπία με τον εαυτόν του και με το περιβάλλον του.
Για την ικανοποίηση των αναγκών αυτών, οι οποίες διαφέρουν από άνθρωπο σε άνθρωπο, ανάλογα με την ηλικία και τα ιδιαίτερα ενδιαφέροντα που έχει καθένας, είναι ανάγκη να έχει ένα χρόνο διαθέσιμο για τον εαυτόν του, ένα προσωπικό χρόνο, τον οποίο να μπορεί να διαχειρίζεται ελεύθερα, όπως εκείνος θέλει. 

Ο χρόνος αυτός είναι γνωστός με τον όρο "ελεύθερος χρόνος - leisure". Μέσα από τις δραστηριότητες του ελεύθερου χρόνου ο άνθρωπος, μικρός ή μεγάλος, προσπαθεί να ικανοποιήσει πρακτικές του ανάγκες και πνευματικά, κοινωνικά και συναισθηματικά του ενδιαφέροντα. Ανάγκες και ενδιαφέροντα, τα οποία δεν ικανοποιούνται με μόνη την σχολική ή την επαγγελματική του, ανάλογα με την ηλικία, απασχόληση. Περισσότερο αναγκαίος είναι ο ελεύθερος χρόνος στο παιδί και τον νέο, δεδομένου ότι είναι σε περίοδο ανάπτυξης και είναι σημαντικό να ικανοποιούνται οι βιολογικές και κοινωνικοσυναισθηματικές του ανάγκες, για να αναπτυχθεί και να ωριμάσει ικανοποιητικά.
Ιδιαίτερα σήμερα, λόγω των πολλαπλών κινδύνων που περιτριγυρίζουν τα παιδιά και ειδικότερα τους νέους μας (π.χ. κάπνισμα, αλκοόλ, ναρκωτικά, τηλεόραση κ.ά.), καθώς και του εντατικού ρυθμού απασχόλησης όλων των μαθητών, ανεξάρτητα από ηλικία και επίπεδο εκπαίδευσης, είναι περισσότερο αναγκαία η ύπαρξη και σωστή αξιοποίηση ελεύθερου χρόνου. 

Από τις δραστηριότητές του το παιδί και ο νέος πρέπει να αντλεί ευχαρίστηση, ικανοποίηση και πληρότητα, ώστε να μην χρειαστεί να αναζητήσει αυτά σε δύσβατα και καταστροφικά μονοπάτια.

Πρέπει να σημειωθεί ότι, μερικές φορές κατά τον ελεύθερο χρόνο πραγματοποιούνται τόσο σημαντικά επιτεύγματα, τα οποία μπορεί να προσφέρουν στο παιδί και τον έφηβο πολύ σημαντικότερα πράγματα και οφέλη από ό,τι ο επαγγελματικός ή σχολικός χρόνος τους προσφέρει σχετικά με την κοινωνικοσυναισθηματική τους ωριμότητα, με την προϋπόθεση ότι υπάρχουν ενδιαφέροντα και ο ελεύθερος χρόνος αξιοποιείται με σοβαρά και ορθολογικά κριτήρια.
Τον ελεύθερο χρόνο συνήθως καθένας αξιοποιεί με εντελώς προσωπικό τρόπο, επιλέγοντας δραστηριότητες τέτοιες, ώστε να προσφέρει στον εαυτό του εσωτερική πληρότητα
και κοινωνική και ψυχική ολοκλήρωση.

Παρακάτω θα ασχοληθούμε με τον ελεύθερο χρόνο του παιδιού και του νέου και θα προσπαθήσουμε να καθορίσομε τον σκοπό και τους στόχους που πρέπει να εξυπηρετεί, να διαμορφώσουμε ένα πλαίσιο δραστηριοτήτων τις οποίες πρέπει να περιλαμβάνει και να εξειδικεύσουμε τον ελεύθερο χρόνο σε σχέση με το σχολείο και τους γονείς.

2. ΟΡΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΧΡΟΝΟΥ
Αν θέλουμε να ορίσουμε τον ελεύθερο χρόνο με απλά λόγια πρέπει να πούμε ότι είναι ο χρόνος τον οποίο το παιδί και ο νέος εκμεταλλεύεται μόνο για την ικανοποίηση αυστηρά προσωπικών επιδιώξεων, ενδιαφερόντων και αναγκών, με δικά του εντελώς προσωπικά κριτήρια και κίνητρα.

Ο ελεύθερος χρόνος δεν συγχέεται με τον χρόνο κατά τον οποίο απασχολείται κάποιος, εκτελώντας προγραμματισμένες και επιβεβλημένες δραστηριότητες, προκειμένου να επιτύχει σκοπούς και στόχους, οι οποίοι δεν επιλέγονται από τον ίδιο, αλλά κάποιοι άλλοι τους επιβάλλουν, έστω και αν αυτά ανταποκρίνονται στα προσωπικά του ενδιαφέροντα και εξυπηρετούν την μελλοντική του εξέλιξη και πρόοδο.

Ο ελεύθερος χρόνος, σε κάθε περίπτωση, περιλαμβάνει δύο όψεις: την ποιοτική και την ποσοτική όψη. Η ποσοτική αναφέρεται στην διάρκεια που έχει σε σχέση με τις άλλες απασχολήσεις του παιδιού και του νέου. Η ποιοτική αναφέρεται στον βαθμό επίτευξης του σκοπού και των στόχων, όπως καταγράφονται παρακάτω, δηλαδή στην ικανοποίηση που εισπράττει το παιδί και ο έφηβος μέσα από τις δραστηριότητες που επιλέγει. Η ποιοτική πλευρά εκτιμάται με βάση το αίσθημα της προσωπικής ικανοποίησης κατά την επιλογή και την εκτέλεση των δραστηριοτήτων που επιλέγει.

Σύμφωνα με τα παραπάνω (ι) ο ποσοτικός ορισμός του ελεύθερου χρόνου σημαίνει ό,τι απομένει στο παιδί και στο νέο να εκμεταλλευτεί ο ίδιος, αφού πρώτα έχει αντιμετωπίσει όλες τις άλλες βασικές ανάγκες του ως μαθητής, δηλαδή τις σχολικές και τις κοινωνικές του υποχρεώσεις' (ιι) ο ποιοτικός ορισμός του ελεύθερου χρόνου έχει καθαρά προσωπικό χαρακτήρα και περιλαμβάνει τα στοιχεία με τα οποία έμμεσα μπορεί να χαρακτηριστεί το διανοητικό και πνευματικό επίπεδο, δηλαδή το νοητικό status του παιδιού ή του νέου.

3. ΣΚΟΠΟΣ ΚΑΙ ΣΤΟΧΟΙ ΤΟΥ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΧΡΟΝΟΥ
Ο σκοπός και οι στόχοι του ελεύθερου χρόνου μπορούν να περιγραφούν όπως παρακάτω.

1. Σκοπός: Σκοπός του ελεύθερου χρόνου είναι, μέσα από την ελεύθερη διαχείρισή του το παιδί και ο έφηβος να ικανοποιεί επιμέρους ειδικότερες προσωπικές βιολογικές, κοινωνικές, πνευματικές και συναισθηματικές ανάγκες και να αντλεί ικανοποίηση.
2. Στόχοι: Ειδικότεροι στόχοι του ελεύθερου χρόνου είναι:
Το παιδί και ο έφηβος :

• Να αναπτύξει ικανότητες, δεξιότητες και αξίες, οι οποίες δεν φαίνεται πιθανό ότι θα αναπτυχθούν ή ότι θα αναπτυχθούν στο βαθμό που πρέπει μέσα από σχολικές ή άλλες υποχρεωτικές δραστηριότητες.
• Να μπορεί να επιλέγει την κατάλληλη χρονική περίοδο ως ελεύθερο χρόνο και να αναπτύξει την ικανότητα οργάνωσής του.
• Να αναπτύξει την ικανότητα αξιολόγησης και επιλογής κατάλληλων δραστηριοτήτων τις οποίες θα εκτελεί στον ελεύθερο χρόνο.
• Να έχει τις ευκαιρίες κάνοντας δραστηριότητες δικής του ελεύθερης επιλογής να αισθάνεται την απόλαυση της ψυχαγωγίας, να εκτονώνεται από το άγχος και τον κάματο των υποχρεωτικών δραστηριοτήτων και να απολαμβάνει τη ζωή.
• Να αναπτύσσει καλές διαπροσωπικές σχέσεις, να κάνει φιλίες και να αποκτά τις δεξιότητες και τις αξίες της φιλαλληλίας, της συνεργασίας, του υγιούς ανταγωνισμού, της εταιρικότητας και, τέλος, να αναπτύσσει κοινωνική συνείδηση.

Είναι προφανές ότι, ο ελεύθερος χρόνος, όταν επιλέγεται και οργανώνεται κατάλληλα, όχι μόνο δίδει ευχαρίστηση στο παιδί και στον νέο, αλλά συμπληρώνει κενά και ελλείψεις που ενδεχομένως δεν καλύπτονται από τις υποχρεωτικές δραστηριότητες, ιδιαίτερα όταν πρόκειται για παιδιά και νέους με μεγάλο εύρος ενδιαφερόντων. Έτσι πέρα από τον ψυχαγωγικό τομέα είναι πολύ πιθανό ότι θα συσσωρεύσει οφέλη πολιτιστικού, πνευματικού και κοινωνικού ενδιαφέροντος.

4. ΤΟ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΤΟΥ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΧΡΟΝΟΥ
Οι δραστηριότητες τις οποίες επιλέγουν τα παιδιά και οι νέοι συνήθως, διαφοροποιούνται ανάλογα με την ηλικία και τα ενδιαφέροντά τους. Μια πρόχειρη καταγραφή των δραστηριοτήτων αυτών δείχνει ότι συνήθως έχουν ψυχαγωγικό και πολιτιστικό περιεχόμενο.
Οι δραστηριότητες πολιτιστικού περιεχομένου έχουν περισσότερο προσωπικό χαρακτήρα και γενικότερο περιεχόμενο. Οι δραστηριότητες ψυχαγωγικού περιεχομένου, πολλές φορές μπορεί να έχουν συλλογικό χαρακτήρα και είναι απαλλαγμένες από στερεότυπα και κανόνες ή κριτήρια επιλογής. Όταν, για παράδειγμα μια ομάδα παιδιών αποφασίζει να παίξει ένα παιγνίδι, η απόφαση είναι συλλογική και ως ένα βαθμό προκαθορισμένη, αφού σε κάθε ηλικία και εποχή αντιστοιχούν ορισμένα παιγνίδια.

Ενδεικτικά παραθέτουμε πιο κάτω ομάδες δραστηριοτήτων, οι οποίες κατά τεκμήριο, μπορούν να επιλέγονται για την αξιοποίηση του ελεύθερου χρόνου.

1. Διανοητικές - πνευματικές: διάβασμα εξωσχολικών βιβλίων, συγγραφή λογοτεχνικών κειμένων για μεγαλύτερα παιδιά και νέους, απασχόληση με πνευματικά παιγνίδια (π.χ. σκάκι) κ.ά.
2. Κοινωνικές: συμμετοχή σε ανθρωπιστικές οργανώσεις, πολιτιστικούς συλλόγους ή ομίλους (π.χ. WWF, πρόσκοποι), συμμετοχή σε διάφορες κοινωνικές δραστηριότητες (π.χ. δενδροφυτεύσεις, καθαρισμός παραλίας ή πάρκου) κ.ά.
3. Αθλητικές: γυμναστήριο, στίβος, κολύμβηση κ.ά.
4. Σπορ: περίπατοι, εκδρομές, ορειβασία, θαλάσσια σπορ, (π.χ. καταδύσεις, σκι), χορός κ.ά.
5. Ψυχαγωγικές: τηλεόραση, ραδιόφωνο, club, θέατρο, κινηματογράφος, μουσική κ.ά.
6. Επισκέψεις σε: μουσεία, εκθέσεις βιβλίου κ.ά.

Η εμπειρία δείχνει ότι δραστηριότητες που συνήθως προτιμούν τα παιδιά και οι νέοι και οφείλουν να ευνοούν οι γονείς είναι αυτές που οδηγούν στην ψυχική ηρεμία και χαλάρωση και ειδικότερα: διάβασμα εξωσχολικών βιβλίων, μουσική, τραγούδι, χορός, ομαδικά παιγνίδια, δημιουργικά παιγνίδια, αθλητικές δραστηριότητες, κοινωνικές δραστηριότητες, δραστηριότητες στη φύση, χόμπι, θέατρο, κινηματογράφος, βιβλιοθήκες, μουσεία, πάρκα, γήπεδα, μέσα μαζικής επικοινωνίας κτλ

5. ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΤΩΝ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ
Η επιλογή των δραστηριοτήτων που εντάσσονται στον ελεύθερο χρόνο γίνεται συνήθως με βάση τα ενδιαφέροντα των παιδιών και των νέων, και τις δεξιότητες και τις ανάγκες του καθενός. Πιο συγκεκριμένα τα κριτήρια επιλογής των δραστηριοτήτων είναι τα ακόλουθα:

1. Η ηλικία: Ανάλογα με την ηλικία διαφοροποιούνται τόσο η ποσότητα του ελεύθερου χρόνου όσο και οι δραστηριότητες που επιλέγονται. Ένα παιδί λ.χ. 8 ετών μπορεί να παίξει ένα δημιουργικό παιγνίδι, αλλά δεν μπορεί να κάνει ορειβασία ή καταδύσεις στη θάλασσα.
2. Τα ενδιαφέροντα: Όλα τα παιδιά και οι νέοι ακόμη και της ίδιας ηλικίας δεν έχουν τα ίδια ενδιαφέροντα. Μερικές φορές βλέπουμε π.χ. παιγνίδια τα οποία δεσπόζουν σε κά-ποιες ηλικίες αλλά πάντα υπάρχουν και τα διαφορετικά ενδιαφέροντα και ανάλογες προτιμήσεις. Για παράδειγμα, ένα παιδί 8 ετών με προϊούσα πνευματική ωριμότητα προτιμά να παίζει παιγνίδια πνευματικού περιεχομένου, τα οποία απαιτούν συγκέντρωση προσοχής, οργάνωση και σκέψη, ενώ ένα άλλο λιγότερο ώριμο πνευματικά παίζει παιγνίδια που απαιτούν λιγότερη ή καθόλου σκέψη και συγκέντρωση προσοχής. Ένα άλλο παιδί 10 ετών από οικογένεια μουσικών, αν συμβεί να έχει και αυτό μουσικά ενδιαφέροντα, προτιμά από μικρή ηλικία να ασχολείται με τη μουσική κτλ.
3. Η ιδιοσυγκρασία: Μερικά παιδιά είναι πολύ ζωηρά και έχουν ανάγκη από εκτόνωση. Άλλα είναι λιγότερο ζωηρά και μπορούν να μένουν στην ίδια θέση για πολλή ώρα, χωρίς καμιά δυσκολία. Υπάρχουν παιδιά τα οποία μπορούν να συγκεντρώνουν την προσοχή τους για πολλή ώρα σε μια δραστηριότητα, ενώ άλλα δεν προλαβαίνουν να αρχίσουν μια δραστηριότητα και θέλουν αμέσως να αλλάξουν και να κάνουν κάποια άλλη. Για παράδειγμα, ένα παιδί 10 ετών πολύ ζωηρό (δεν εννοούμε παιδί με υπερκινητικό σύνδρομο, αυτό είναι διαφορετική περίπτωση) είναι αδύνατο και δεν συνιστάται κατ' αρχή να κάθεται πολλή ώρα στο τραπέζι και να παίζει ένα παιγνίδι που απαιτεί συγκέντρωση και σκέψη. Αυτό πρέπει να κινηθεί, να εκτονωθεί παίζοντας. Συνεπώς, επιλέγει ή πρέπει να βοηθούν οι γονείς να επιλέγει και παιγνίδια τα οποία έχουν έντονη δραστηριότητα και κίνηση.
4. Οι βιολογικές και άλλες ανάγκες του παιδιού και του νέου. Ιδιαίτερα στις μεγαλύτερες ηλικίες, οπότε τα παιδιά και οι νέοι έχουν λογικοποιήσει τα πράγματα και μπορούν να κάνουν επιλογές με λογικά κριτήρια, μπορούν τα ίδια και οι γονείς να τα διευκολύνουν να επιλέγουν δραστηριότητες με τις οποίες επιτυγχάνονται ταυτόχρονα τόσο η ανάγκη για ψυχαγωγία όσο και πρακτικές ανάγκες που μπορεί να έχουν και πρέπει να ικανοποιηθούν στα πλαίσια του ελεύθερου χρόνου. Για παράδειγμα, ένα παιδί 7 ετών εγγράφεται στην Β΄. τάξη του δημοτικού σχολείου, αλλά έχει ακόμη δυσκολίες στην ανάγνωση ή στη γραφή. Η μαμά το καλοκαίρι στην παραλία που κάνουν το μπάνιο τους ή στο σπίτι οποιαδήποτε εποχή, εκτός από τις δραστηριότητες που θα επιλέξει το ίδιο το παιδί (π.χ. να παίξει με άλλα παιδιά με την άμμο και το νερό), μπορεί να κάνουν στην υγρή άμμο διάφορα σχέδια, τα οποία να αποτελούν ένα είδος προγραφικών ασκήσεων ή να γράφει η μαμά με το δάκτυλο γράμματα τα οποία το παιδί καλείται να αναγνωρίσει ή το ίδιο το παιδί γράφει γράμματα και η μαμά καλείται να τα αναγνωρίσει κτλ. Αρκεί να μη γίνεται με δασκαλίστικο τρόπο. Το παιδί και τότε ακόμη πρέπει να αισθάνεται ότι παίζει.

Ένα άλλο παιδί που έχει κινητικές δυσκολίες μπορεί κατευθυνόμενο να επιλέξει κατάλληλες δραστηριότητες (π.χ. πλέξιμο αν είναι κοριτσάκι, πέταγμα μπάλας για κοριτσάκια και αγοράκια), παιγνίδια με χάντρες ή κρίκους που περνά σε κλωστή, κατασκευή σαΐτας διπλώνοντας χαρτί για παιγνίδι, παιγνίδια μνήμης για τα παιδιά που έχουν διαγνωστεί ότι έχουν ασθενή μνήμη κ.ά.

6. Ο ΕΛΕΥΘΕΡΟΣ ΧΡΟΝΟΣ ΚΑΙ ΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ
Η σωστά οργανωμένη και φιλελεύθερη εκπαίδευση καλύπτει ευρύ φάσμα κοινωνικών, φυσικών και ανθρωπιστικών σπουδών, τέχνης, μουσικής, σωματικής αγωγής, αγωγής υγείας, καθώς και πνευματικής και κοινωνικής ζωής.
Άτομα που δρουν σε τέτοια περιβάλλοντα μαθαίνουν και μπορούν να χρησιμοποιούν με σύνεση τον ελεύθερο χρόνο. Μερικά μαθήματα του σχολείου συντελούν στην ενεργό συμμετοχή των μαθητών σε ψυχαγωγικές δραστηριότητες, όπως είναι η μουσική, η σωματική αγωγή, η υπαίθρια ζωή, οι καλές τέχνες, η γλώσσα κτλ.
Στο χώρο του σχολείου μπορούν να αναπτυχθούν δραστηριότητες ελεύθερου χρόνου οι οποίες σχετίζονται άμεσα με τα εκπαιδευτικά προγράμματα αλλά και κοινωνικές δραστηριότητες, οι οποίες εξυπηρετούν κοινωνικούς σκοπούς του σχολείου. Η πολιτεία έχει κατανοήσει την αναγκαιότητα αυτή και γι' αυτό επιχειρεί τελευταία να κάμει τις αναγκαίες προσαρμογές στα προγράμματα με την καθιέρωση της λεγόμενης "ευέλικτης ζώνης" του προγράμματος.
Εμπειρίες όπως αυτές που αποκτώνται έξω από τη σχολική αίθουσα πρέπει να θεωρούνται αναπόσπαστο τμήμα των εκπαιδευτικών διαδράσεων του σχολείου. Είναι ανάγκη να δίδεται έμφαση στις αυθόρμητες και απολαυστικές μορφές παιγνιδιού και ψυχαγωγίας που θα μπορούσαν να αποτελέσουν για το παιδί και τον νέο "δια βίου χόμπι". Λόγω της αναγκαιότητας του ελεύθερου χρόνου και δεδομένου του φαινομένου της ελαχιστοποίησης του στις μέρες μας για τους μαθητές όλων των βαθμίδων, το σχολείο προγραμματίζει και πραγματοποιεί δραστηριότητες, όπως επισκέψεις σε μουσεία, θέατρα, εκθέσεις κτλ, οι οποίες υποκαθιστούν μέρος των δραστηριοτήτων του ελεύθερου χρόνου.

7. Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΓΟΝΕΩΝ
Έχει γίνει σαφές ότι ο ελεύθερος χρόνος για τα παιδιά και τους νέους πρέπει να θεωρείται βασικό και αναπόσπαστο μέρος της ζωής τους. Ο ρόλος των γονέων τόσο στον καθορισμό του ελεύθερου χρόνου όσο και στην επιλογή των κατάλληλων δραστηριοτήτων είναι βασική και αναγκαία συνθήκη. Όσο πιο μικρή είναι η ηλικία τόσο πιο αναγκαία είναι η συμμετοχή των γονέων στη διαδικασία αυτή.
Ο γονέας οφείλει στα πλαίσια της οργάνωσης και της λειτουργίας της οικογένειας
α. Να εξασφαλίζει στα παιδιά του τον ελάχιστο αναγκαίο ελεύθερο χρόνο.
β. Να κατευθύνει με τις δικές του στάσεις, συμπεριφορές και παραινέσεις, με κατάλληλες παιδαγωγικές προσεγγίσεις το παιδί και τον νέο έτσι, ώστε να κάνει τον καλύτερο προσδιορισμό του ελεύθερου χρόνου και την καλύτερη επιλογή των δραστηριοτήτων, προκειμένου να επιτυγχάνεται σωστά και ωφέλιμη αξιοποίησή του.
Αυτό προϋποθέτει :

• Καλή γνώση του παιδιού και του νέου. Πρέπει δηλαδή ο γονέας να ξέρει καλά το παιδί του, τα ενδιαφέροντά του, τις κοινωνικές και συναισθηματικές του ανάγκες, τις ιδιαίτερες κλίσεις και δεξιότητές του, τις δυνατότητες και τις αδυναμίες του. Αν δυσκολεύεται ο ίδιος να αποκαλύψει όλα αυτά ας συνεργαστεί με τους δασκάλους και τους καθηγητές του παιδιού του. Σίγουρα θα βοηθηθεί σημαντικά.
• Ελεύθερη και δημοκρατική επικοινωνία με το παιδί. Μέσα από την επικοινωνία αυτή είναι πολύ πιθανό ότι θα αποκαλύψει όλα αυτά τα στοιχεία που αναφέρονται παραπάνω (ενδιαφέροντα, τάσεις κτλ), ώστε να το βοηθήσει να κάνει τις καλύτερες δυνατές επιλογές.
• Απασχόληση με το παιδί του, διαθέτοντας τον αναγκαίο χρόνο γι' αυτό. Αυτό είναι εντελώς απαραίτητο ιδιαίτερα στις μικρές ηλικίες, οπότε βρίσκεται ακόμη σε στάδιο διερεύνησης των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών του παιδιού του.

Δυσκολίες υπάρχουν. Δεν έχουμε παιδικούς χώρους, δεν έχουμε την παλιά γειτονιά. Μας λείπουν πολλά.  

Ωστόσο, όλοι μαζί γονείς, σχολείο και πολιτεία, μπορούν και πρέπει να ενδιαφέρονται άμεσα για τις ευρύτερες πλευρές της ζωής των παιδιών και των νέων σχεδιάζοντας ή ενεργοποιώντας προγράμματα διάθεσης του ελεύθερου χρόνου, για την ικανοποίηση των ενδιαφερόντων και την ψυχαγωγία των παιδιών και των νέων.

Του Τσαφταρίδη Διονύση, Υποψήφιου διδάκτορα