Απαραίτητα τα παραμύθια και όταν αρχίζει το σχολείο

«Αλλοίμονο στα παιδιά που μεγαλώνουν χωρίς παραμύθια» λέει η κ. Ρουγγέρη . Και συνεχίζει: «Οι γονείς πάντα μου λένε πόσο αρέσει στα παιδιά να ζουν με παραμύθια και να κοιμούνται με αυτά, γιατί παίρνουν στα όνειρά τους τις εικόνες και τις μελωδίες των παραμυθιών που έχουν δεί στο θέατρο.»

Στη σημασία των παραμυθιών ακόμα και την εποχή που αρχίζει το σχολείο εστιάζει η ηθοποιός και σκηνοθέτης θεάτρου Κάρμεν Ρουγγέρη . Όσο τα παιδιά μεγαλώνουν και ιδιαίτερα στους δύσκολους καιρούς που ζούμε, τα παραμύθια συνεχίζουν να τα μαγεύουν και λειτουργούν σαν ένα τρυφερό βάλσαμο στην ψυχούλα τους. Προσωπικά πιστεύω ότι το θέατρο που απευθύνεται στα παιδιά πρέπει να είναι ΠΗΓΗ ΓΝΩΣΗΣ – ΚΑΙ ΕΜΠΝΕΥΣΗΣ, δίνοντας τους μηνύματα που μπορούν να τα σημαδέψουν θετικά σε όλη τους τη ζωή.  Άλλωστε μην ξεχνάμε ότι όλοι μας λίγο πολύ γαλουχηθήκαμε με τα κλασσικά παραμύθια που μας διηγήθηκαν οι παππούδες, οι γιαγιάδες, η μαμά και ο μπαμπάς μας, σε κάποια αυλή τα βράδια τα καλοκαιρινά, η στο κρεβάτι μας πριν ο Μορφέας μας πάρει στην αγκαλιά του,  κι ακόμα σε μικρά ανοικτά θεατράκια όπου ο Καραγκιόζης μας περνούσε τόσο αληθινά και όμορφα μηνύματα για την ζωή με τον μοναδικό του τρόπο, όπου ο Αίσωπος με τους μύθους του μας δίδασκε αρετή και γνώση, όπου που η Πηνελόπη Δέλτα και πόσοι ακόμα συγγραφείς Έλληνες και ξένοι μας μύησαν σε ιστορικούς θρύλους προσδιορίζοντας μέσα από τα παραμύθια, τον μελλοντικό μας χαρακτήρα, τις αξίες και τα θέλω μας”. Η γνωστή ηθοποιός, η οποία θα ανεβάσει εφέτος την “Ιλιάδα” στο Ιδρυμα “Μιχάλης Κακογιάννης”” και τον “Κουρέα της Σεβίλλης” στο θέατρο “Κιβωτός”, επισημαίνει:”Στο σχολείο η πρώτη επαφή με το βιβλίο και γενικά με την λογοτεχνία γίνεται μέσα από παραμύθια, όπου η μετάδοση γνώσεων σε συνδυασμό με την ψυχαγωγία και την δημιουργικότητα, αλληλεπιδρούν και δημιουργούν στο παιδί ένα ευχάριστο περιβάλλον.  Πάντα σκέφτομαι πως αν δίναμε μορφή παραμυθιού στο μάθημα της ιστορίας ή της γεωγραφίας ή ακόμα και της γραμματικής, το μάθημα θα γινόταν πιο ευχάριστο, και τα παιδιά θα αγαπούσαν περισσότερο το σχολείο, κι έτσι : Σίγουρα θα ζούσαν όλα τα παιδιά καλά, και εμείς καλύτερα…….” Ισμήνη Χαραλαμποπούλου

Πηγή

Το άσωστο σταφύλι - Ένα παραδοσιακό παραμύθι από την Καππαδοκία

painting of boy with slingshot by alice wellinger

Μια φορά κι έναν καιρό ήσαν τρία αδέλφια και αποφάσισαν να πάνε να βρουν την τύχη τους. Επήραν λοιπόν τις σφεντόνες τους και βγήκαν έξω στον κάμπο.

Εκεί είπαν!
"θα ρίξουμε με τις σφεντόνες μας από ένα λιθάρι και ό,τι βρει το λιθάρι θα είναι η τύχη του".

Τεντώνει λοιπόν ο πρώτος την σφεντόνα του και ρίχνει ένα λιθάρι που επήγε στην πολιτεία και έπεσε στα πόδια μιας πλούσιας και πεντάμορφης κοπέλας. Την παντρεύτηκε την κοπέλα αυτή ο πρώτος αδελφός και έζησε ευτυχισμένος. 

Την ίδια τύχη είχε και ο δεύτερος. 

Ήρθε η σειρά του τρίτου.

Τεντώνει και αυτός με δύναμη τη σφεντόνα του και ρίχνει μια πέτρα που πήγε κι έπεσε σε μια βατουκλιά. Στενοχωρημένος ο μικρός αδελφός βάζει κάτω το κεφάλι και προχωρεί για τη βατουκλιά. Στο δρόμο ακούει μια φωνή.

"Αυτή είναι η τύχη σου, ό,τι είναι μέσα στη βατουκλιά είναι δικό σου, να το πάρεις στο σπίτι σου".

Όταν έφτασε το παλικάρι στη βατουκλιά, βλέπει μέσα μια χελώνα και ένα σκαντζόχοιρο. Τα πήρε και τα πήγε στο σπίτι του στενοχωρημένος. Την άλλη μέρα, έφυγε για τη δουλειά του βασανισμένος, αλλά το βράδυ που γύρισε στο σπίτι του, βλέπει με μεγάλη απορία το φαγητό έτοιμο, το τραπέζι στρωμένο και όλες τις δουλειές γινόμενες. Δεν μπορούσε να καταλάβει τι συμβαίνει. Την άλλη μέρα έγινε το ίδιο.

Τότε το παλικάρι εσκέφτηκε.' "Αύριο θα κάνω ότι φεύγω και θα κρυφτώ σε ένα μέρος να ιδώ πριν φύγω ποιος ετοιμάζει τις δουλειές". Έτσι έκαμε και, ενώ ήταν κρυμμένος, βλέπει να βγαίνει από το καβούκι της χελώνας μια λυγερόκορμη και πεντάμορφη κοπέλα και να αρχίζει τις δουλειές. Έκαμε αρκετές δουλειές και ύστερα εζύμωσε και άναψε το φούρνο για να ρίξει το ψωμί. 

Βλέπει και το σκαντζόχοιρο να μεταμορφώνεται σε παιδάκι και να υπερετεύει την κοπέλα. 

Το παλικάρι εθάμπωσε από την ομορφιά της κοπέλας και άρπαξε το καβούκι της χελώνας και το πέταξε στο φούρνο να καεί. Έτσι η κοπέλα έμεινε για πάντα μια πεντάμορφη γυναίκα που το παλικάρι την στεφάνωσε και την έκαμε δική του.

Η πεντάμορφη τώρα άρχισε να βγαίνει από το σπίτι και να πηγαίνει στη βρύση για νερό. Ο κόσμος την έβλεπε και εθαύμαζε την ομορφιά της.

 Κάποια ημέρα τη βλέπει και ο βασιλιάς, εθάμπωσε από την ομορφιά της κοπέλας και εκήρυξε τον πόλεμο στο παλικάρι. 
"Που την βρήκες εσύ αυτή", έλεγε, "αυτή δεν είναι για σένα, μόνο για βασίλισσα της αξίζει. Αν δεν μου φέρεις ένα σταφύλι που να τρώει όλο το βασίλειο και να μη σώνεται, θα σου την πάρω εγώ". "Μάλιστα, μεγαλειότατε", είπε τότε το παιδί και έφυγε βασανισμένο.

Όταν επήγε στο σπίτι του άρχισε τα κλάματα και είπε στη γυναίκα του όλη την ιστορία. Τότε η Πεντάμορφη του λέει! "Μη στενοχωριέσαι, αντρούλη μου, και κάνε αυτό που θα σου πω. Πάρε αυτές τις πετρούλες και να πας εκεί που βρήκες εμένα να τις κτυπήσεις και, όταν βγει η αδελφή μου, να της πεις να σου κόψει ένα σταφύλι και να το πας στο βασιλιά.

Έτσι έκαμε το παλικάρι. Επήγε, επήρε το σταφύλι και το επήγε στο βασιλιά. Έτρωγε όλος ο κόσμος και το σταφύλι δεν ετέλειωνε. Ο βασιλιάς όμως που ήθελε σώνει και καλά να πάρει την Πεντάμορφη, του έδωσε άλλη εντολή. "Να μου φέρεις τώρα", είπε στο παλικάρι, "ένα γεννητούρι που να στει όρθιο και να μιλήσει, ειδεμή θα σου πάρω τη γυναίκα σου".

Εκείνο πολύ στενοχωρημένο, πάει και το λέει στη γυναίκα του. Η Πεντάμορφη τότε του λέει: " Πήγαινε στην αδελφή μου πάλι, που είναι στην ώρα της να γεννήσει' να πάρεις το μωρό και να το πας στο βασιλιά και όλα θα πάνε καλά". Πάει το παλικάρι, παίρνει το παιδί και ξεκίνησε για το παλάτι του βασιλιά.

Στο δρόμο που πήγαινε ήταν στενοχωρημένο και έλεγε μέσα του. "Τούτο το άταρο να σταθεί στα πόδια του και να μιλήσει; Είναι αδύνατο, πάει, την έχασα τη γυναίκα μου". Ξαφνικά όμως, ακούει το γεννητούρι να φωνάζει. "Τσιτσί, θέλω τσιτσί". Τότε ήρθε η καρδιά του στη θέση της και τρέχοντας πήγε στο βασιλιά.

Εκεί είχε μαζευτεί κόσμος για να ιδεί τι θα γίνει. Όταν έφτασε ο νέος με το μωρό, το εφήνει κάτω και κείνο τσίτσιρη! Στάθηκε όρθιο και κοίταγε τον κόσμο. Όλοι κοίταζαν με μεγάλη απορία χωρίς να μιλάνε.

Τότε το γεννητούρι τους λέει: "Τι με κοιτάτε, βρε, που να κάνω και να ράνω τα γένια και τα μουστάκια του βασιλιά", θάμαξε ο κόσμος και ο βασιλιάς θυμωμένος λέει στο παλικάρι: "Παρ' το και ώστε στο διάβολο ευτούνο, εσύ και η γυναίκα σου". Έτσι το παλικάρι εκέρδισε την Πεντάμορφη και έζησαν αυτοί καλά και μεις καλύτερα.

*******
Παραλλαγή του παραμυθιακού τύπου "Ο φθόνος για την όμορφη γυναίκα"

(Την άκουσε ο Παναγιώτης Τσάμης από συγγενή του από την Καππαδοκία)

Γεωργίου Α. Μέγα. Κατάλογος ελληνικών παραμυθιών. 

Άννα Αγγελοπούλου - Αίγλη Μπρούσκου. Επεξεργασία παραμυθιακών τύπων και παραλλαγών. 

fidodendro
antikleidi

Τι αποτελεί πολύτιμη πνευματική «τροφή» και βοηθά την ανάπτυξη των παιδιών προσχολικής ηλικίας; Einstein on Fairy Tales and Education

Mια νεαρή μητέρα ρώτησε τον Αϊνστάιν τι θα μπορούσε να κάνει για να προετοιμάσει καλύτερα το πεντάχρονο παιδί της για το σχολείο και τη ζωή. 

Δείτε τι της απάντησε...
Ήρεμος και χαμογελαστός, ο μεγάλος φυσικός της είπε: 

«Να του λέτε παραμύθια».
«Καλά τα παραμύθια, αλλά τι άλλο;» απόρησε η νέα μητέρα.
«Πολλά παραμύθια», επέμεινε ο άνθρωπος που σφράγισε τη σύγχρονη επιστήμη. 

Και όταν η μητέρα ρώτησε τρίτη φορά, κάπως δύσπιστα: 

«Καλά, εντάξει, αλλά και τι άλλο;», 

ο Αϊνστάιν είπε πως «δε χρειάζεται τίποτα περισσότερο. Μονάχα κι άλλα παραμύθια. Πάρα πολλά παραμύθια».

Δεν έχουν όμως πειστεί όλοι, ότι τα παραμύθια είναι τόσο σημαντικά για τα παιδιά.

Έρευνα που έγινε σε γονείς στη Βρετανία αναφέρει ότι το 25% δε διαβάζουν παραμύθια σε παιδιά κάτω των 5 ετών, είτε επειδή θεωρούν ότι είναι πολύ τρομακτικά, είτε επειδή δε συμφωνούν με το πρότυπο ζωής που δίνουν στα παιδιά (τι πρότυπο δίνει η Ωραία Κοιμωμένη που περιμένει τον ωραίο πρίγκιπα να τη φιλήσει για να ξυπνήσει;).

Κάνει τόσο λάθος ο Αϊνστάιν λοιπόν; Μάλλον όχι. 

Ας δούμε γιατί τα παραμύθια είναι πολύτιμη πνευματική «τροφή» για τα παιδιά προσχολικής ηλικίας, ακόμη και τα πιο τρομακτικά:

Einstein on Fairy Tales and Education

Τα παραμύθια δείχνουν στα παιδιά πώς να λύνουν προβλήματα.
Μικροί και μεγάλοι μαθαίνουν από τους πρωταγωνιστές μίας ιστορίας. Όπως συμβαίνει με μία διδακτική θεατρική παράσταση ή ένα καλό βιβλίο, έτσι ακριβώς τα παιδιά διδάσκονται από ένα κλασικό παραμύθι.

Αυτές οι ιστορίες που συμβαίνουν «μια φορά κι έναν καιρό», βοηθούν τα παιδιά να αναπτύξουν την κριτική τους σκέψη. Να ξεχωρίζουν το καλό από το κακό και να δουν ότι με τη φαντασία, το θάρρος και την υπομονή, λύνονται τα προβλήματα. Όπως ακριβώς έγινε και με την «Ωραία Κοιμωμένη».

Τα παιδιά νικούν το φόβο

«Τα παραμύθια δεν λένε στα παιδιά ότι υπάρχουν δράκοι. Τα παιδιά ήδη γνωρίζουν ότι δεν υπάρχουν δράκοι. Τα παραμύθια λένε στα παιδιά ότι οι δράκοι μπορούν να ηττηθούν», είχε πει ο Βρετανός συγγραφέας G.K. Chesterton.

Ο διάσημος συγγραφέας και παιδοψυχολόγος, Bruno Bettelheim, πίστευε ότι τα παραμύθια είναι σημαντικά για την ανάπτυξη των παιδιών, επειδή οι βασικοί χαρακτήρες –που είναι και οι ίδιοι παιδιά πολλές φορές– επιδεικνύουν θάρρος και νικούν σε έναν κόσμο γιγάντων και εχθρικών ενηλίκων.

Τα παραμύθια προετοιμάζουν τα παιδιά για τις δυσκολίες της ζωής
Μέσα από τα παραμύθια, τα παιδιά συναντούν προκλήσεις με τις οποίες παλεύουν και οι ενήλικες: την προδοσία, τις ίντριγκες, τους τσακωμούς και τη ζήλια. Είναι οι άσχημες πλευρές της ζωής, που δε λείπουν από τους παραδοσιακούς μύθους και τα παραμύθια.

«Τα παραμύθια επεξεργάζονται τόσες πολλές φοβίες, όχι μόνο προσωπικές, αλλά όλης της κοινωνίας, αλλά το κάνουν με έναν τρόπο ασφαλή, γιατί όλα αυτά συμβαίνουν… μια φορά κι έναν καιρό», εξηγεί η Μαρία Τατάρ, καθηγήτρια στο Harvard College.

Δίνουν ευκαιρία για διάλογο
Τέτοιες ιστορίες «ελεγχόμενου φόβου» δίνουν μία θαυμάσια ευκαιρία στους γονείς να συζητήσουν με τα παιδιά τους τις πιο βαθιές τους ανησυχίες και ανασφάλειες από τον πραγματικό κόσμο. Οι φανταστικοί χαρακτήρες συνεισφέρουν θετικά στο διάλογο. Δεν μπορεί να γίνει το ίδιο με μία ταινία, ούτε καν με το θέατρο.

Τα παραμύθια μιλούν μία παγκόσμια γλώσσα
«Γνωρίζουμε τα παραμύθια ως παιδιά, είτε μέσω της αφήγησης, είτε ακόμη και μέσω της παντομίμας. Ζούμε με αυτά, αναπνέουμε με αυτά, ξέρουμε το τέλος τους», γράφει ο Neil Gaiman.

Ορισμένα παραμύθια, όπως η Σταχτοπούτα, υπάρχουν σε πολλές κουλτούρες, αν και με μικρές διαφορετικές πινελιές σε κάθε χώρα. Όλες οι διαφορετικές εκδοχές όμως, μοιράζονται κάτι κοινό: μία σαγηνευτική ιστορία για την ανάγκη να νικήσει το καλό.Τα παραμύθια διδάσκουν στα παιδιά τα βασικά στοιχεία ενός διηγήματος, μίας ιστορίας

Τους διδάσκουν τη διαφορά ανάμεσα στη φαντασία και την πραγματικότητα. 

Ότι οι ιστορίες μπορεί να εξελίσσονται σε άλλο περιβάλλον, σε άλλη χώρα και σε άλλο χρόνο. Ότι οι πρωταγωνιστές έχουν διαφορετικά γνωρίσματα και διαφορετικούς χαρακτήρες.

Εάν το παιδί κατανοήσει αυτές τις διαφορές από πολύ μικρή ηλικία, τότε ενισχύεται η ικανότητά του να κατανοεί τη σχέση αιτίας-αποτελέσματος και να προβλέπει το επόμενο βήμα.

Τα παραμύθια αναπτύσσουν την παιδική φαντασία
«Όταν εξετάζω τον εαυτό μου και τον τρόπο σκέψης μου, έρχομαι στο συμπέρασμα ότι το χάρισμα της φαντασίας σημαίνει περισσότερα για εμένα από οποιοδήποτε ταλέντο για αφηρημένη, θετική σκέψη. Το να ονειρεύεσαι για όλα τα σπουδαία πράγματα που μπορείς να καταφέρεις, είναι το κλειδί για μια ζωή γεμάτη με θετικότητα. Άφησε τη φαντασία σου να καλπάσει ελεύθερη και δημιούργησε έναν κόσμο στον οποίο θα ήθελες να είσαι μέσα», είχε πει ο Άλμπερτ Αϊνστάιν.

Τα παραμύθια προσφέρουν ηθικά διδάγματα
Τα παραμύθια θέτουν το ηθικό πρόβλημα της συνύπαρξης του καλού και του κακού (που συμβολίζουν συνήθως οι δράκοι, οι γίγαντες και οι μάγισσες). Συνήθως το καλό υπερισχύει και ο κακός χάνει. Μέσω της ταύτισης με τον ήρωα, το παιδί παίρνει το ηθικό δίδαγμα.

yolife

Το Σχολείο άρχισε, τα Παραμύθια δεν πρέπει τελειώνουν

Στη σημασία των παραμυθιών ακόμα και την εποχή που αρχίζει το σχολείο εστιάζει η ηθοποιός και σκηνοθέτης θεάτρου Κάρμεν Ρουγγέρη .

«Αλλοίμονο στα παιδιά που μεγαλώνουν χωρίς παραμύθια»

λέει στο “protothema.gr “ η κ. Ρουγγέρη . Και συνεχίζει: “Οι γονείς πάντα μου λένε πόσο αρέσει στα παιδιά να ζούν με παραμύθια και να κοιμούνται με αυτά, γιατί παίρνουν στα όνειρά τους τις εικόνες και τις μελωδίες των παραμυθιών που έχουν δεί στο θέατρο.

Όσο τα παιδιά μεγαλώνουν και ιδιαίτερα στους δύσκολους καιρούς που ζούμε, τα παραμύθια συνεχίζουν να τα μαγεύουν και λειτουργούν σαν ένα τρυφερό βάλσαμο στην ψυχούλα τους.

Προσωπικά πιστεύω ότι το θέατρο που απευθύνεται στα παιδιά πρέπει να είναι ΠΗΓΗ ΓΝΩΣΗΣ – ΚΑΙ ΕΜΠΝΕΥΣΗΣ, δίνοντας τους μηνύματα που μπορούν να τα σημαδέψουν θετικά σε όλη τους τη ζωή. 

Άλλωστε μην ξεχνάμε ότι όλοι μας λίγο πολύ γαλουχηθήκαμε με τα κλασσικά παραμύθια που μας διηγήθηκαν οι παππούδες, οι γιαγιάδες, η μαμά και ο μπαμπάς μας, σε κάποια αυλή τα βράδια τα καλοκαιρινά, η στο κρεβάτι μας πριν ο Μορφέας μας πάρει στην αγκαλιά του, κι ακόμα σε μικρά ανοικτά θεατράκια όπου ο Καραγκιόζης μας περνούσε τόσο αληθινά και όμορφα μηνύματα για την ζωή με τον μοναδικό του τρόπο, όπου ο Αίσωπος με τους μύθους του μας δίδασκε αρετή και γνώση, όπου που η Πηνελόπη Δέλτα και πόσοι ακόμα συγγραφείς Έλληνες και ξένοι μας μύησαν σε ιστορικούς θρύλους προσδιορίζοντας μέσα από τα παραμύθια, τον μελλοντικό μας χαρακτήρα, τις αξίες και τα θέλω μας”.

Η γνωστή ηθοποιός, η οποία θα ανεβάσει εφέτος την “Ιλιάδα” στο Ιδρυμα “Μιχάλης Κακογιάννης”” και τον “Κουρέα της Σεβίλλης” στο θέατρο “Κιβωτός”, επισημαίνει:

«Στο σχολείο η πρώτη επαφή με το βιβλίο και γενικά με την λογοτεχνία γίνεται μέσα από παραμύθια, όπου η μετάδοση γνώσεων σε συνδυασμό με την ψυχαγωγία και την δημιουργικότητα, αλληλεπιδρούν και δημιουργούν στο παιδί ένα ευχάριστο περιβάλλον. Πάντα σκέφτομαι πως αν δίναμε μορφή παραμυθιού στο μάθημα της ιστορίας ή της γεωγραφίας ή ακόμα και της γραμματικής, το μάθημα θα γινόταν πιο ευχάριστο, και τα παιδιά θα αγαπούσαν περισσότερο το σχολείο, κι έτσι : Σίγουρα θα ζούσαν όλα τα παιδιά καλά, και εμείς καλύτερα…….»

protothema