Οι «5 καρέκλες» / Louise Evans: "The Five Chairs"

Ένα νοητικό και συναισθηματικό εργαλείο για καλύτερη επικοινωνία

Στην πραγματικότητα, είναι 5 διαφορετικοί τρόποι επικοινωνίας και η επικοινωνία αποτελεί έναν από τους βασικότερους παράγοντες της επιτυχίας ή αποτυχίας μας.
Η Louise Evans δημιούργησε το μοντέλο των “5 καρεκλών”, που αναφέρεται στις 5 επιλογές που έχουμε όταν αντιμετωπίζουμε δύσκολες καταστάσεις και συμπεριφορές. 

Αποτελείται από 5 καρέκλες, η καθεμία με το δικό της όνομα, χρώμα και ζώο. 

Οι καρέκλες λειτουργούν ως πυξίδα συμπεριφοράς για εμάς, αντικατοπτρίζοντας τις καθημερινές μας αντιδράσεις και αναγκάζοντάς μας να παρακολουθούμε τι σκεφτόμαστε, τι αισθανόμαστε και πώς συμπεριφερόμαστε ανά πάσα στιγμή.

The Five Chairs

Η 1η καρέκλα, η κόκκινη, είναι η καρέκλα της επίθεσης και του τσακαλιού και συνδέεται με τον θυμό και το «Έχω δίκιο». 

Εκνευριζόμαστε με τους άλλους, θυμώνουμε και επιτρέπουμε σε δυσάρεστα συναισθήματα να μας κυριεύουν. 

Αυτή η καρέκλα δημιουργεί ένταση, καυγάδες και απομάκρυνση με τους άλλους.

Η 2η καρέκλα, η κίτρινη, είναι η καρέκλα της αυτοαμφισβήτησης και του σκαντζόχοιρου, και συνδέεται με την υποβάθμιση του εαυτού μας και το «Δεν είμαι αρκετά καλός». 

Κρίνουμε τον εαυτό μας πολύ αυστηρά, χάνουμε την αυτοπεποίθησή μας και νιώθουμε ευάλωτοι και αδύναμοι. 

Αυτή η καρέκλα δημιουργεί ένταση και επίθεση προς τον εαυτό μας.

Η 3η καρέκλα, η πράσινη, είναι η καρέκλα της αναμονής/επιλογής και της σουρικάτας, και συνδέεται με τη συνειδητή σκέψη/επιλογή και το «Τι συμβαίνει εδώ;». 

Παίρνουμε μια βαθιά ανάσα, παραμένουμε ψύχραιμοι και αποστασιοποιούμαστε, ώστε να μην αντιδράσουμε αυτόματα, αλλά να ανταποκριθούμε στο οτιδήποτε συμβαίνει. 

Αυτή η καρέκλα δημιουργεί συνειδητή επιλογή.

Η 4η καρέκλα, η μπλε, είναι η καρέκλα της αντίληψης και του δελφινιού και συνδέεται με την αυτοεπίγνωση και το «Ξέρω ποιος είμαι και τι χρειάζομαι». 

Αναγνωρίζουμε την αξία μας, γνωρίζουμε τα όριά μας, συνδεόμαστε με τα συναισθήματα και τις ανάγκες μας. Αναλαμβάνουμε αυθεντική δράση με αποφασιστικότητα, αλλά χωρίς επιθετικότητα. 

Αυτή η καρέκλα δημιουργεί αυτοεπίγνωση.

Η 5η καρέκλα, η μωβ, είναι η καρέκλα της σύνδεσης και της καμηλοπάρδαλης, και συνδέεται με την ενσυναίσθηση και το «Τι είναι σημαντικό για τον άλλον; Τι χρειάζεται;». 

Βγαίνουμε από το εγώ μας και μπαίνουμε στη θέση του άλλου. Νοιαζόμαστε πραγματικά και γι’ αυτό συνδεόμαστε αυθεντικά με τους άλλους. 

Αυτή η καρέκλα δημιουργεί ουσιαστική σύνδεση.

πηγή
Φιλοξενία: Το Χαμομηλάκι

Παιδί μου, εύχομαι να είμαι εκεί όταν θα αλλάζεις τον κόσμο

Πόσα αβίαστα ένα δίχρονο πλησιάζει ένα έγχρωμο παιδάκι για να παίξει; Όσο αβίαστα ένα παιδί ενός έτους δοκιμάζει τα πάντα με το στόμα.

Γεννήθηκαν με ένα μυαλό ελεύθερο, άσπρο χαρτί. Με μία πηγαία ευτυχία και καλή πρόθεση. Με μία θετική στάση και ανοιχτά αυτιά.

Με πρόφαση την ομαλή κοινή συμβίωση, χύνουμε το κατάμαυρο μελάνι μας στις λευκές σελίδες τους. Γράφουμε λέξεις, συνήθειες, φόβους, τα πρέπει και τα γιατί.

Παιδιά – αυτοβιογραφικά ημερολόγια των κακών μας στιγμών. 

Μόλις γεμίσουμε όλες τις σελίδες τους, τα αμολάμε στον κόσμο να συμβιώσουν με άλλα αντίστοιχα. Κάπως έτσι γεννιέται μία φοβισμένη κοινωνία. Μία κοινωνία ανάπηρη συναισθηματικά, που ξέχασε να εκτιμά τα απλά.

Ονειρεύομαι αθώους ενήλικες. Τους βλέπω να καλημερίζονται στον δρόμο κι ας μην γνωρίζονται. Να γελούν αυθόρμητα χωρίς αντικαταθλιπτικά. Να χαϊδεύουν τα φύλλα των δέντρων.
Υπάρχουν. 

Είδα προχθές μία τροφαντή γιαγιά γύρω στα εβδομήντα με σαμπό. Κρατούσε από το χέρι τον εγγονό της. Του είχε βάλει γαλότσες και τον έβγαλε στην καταρρακτώδη βροχή, μόνο και μόνο για του δώσει την ευκαιρία να χοροπηδήσει στις λακκούβες και να γίνει λούτσα. Αφού βράχηκαν ως το κόκκαλο και οι δύο, γύρισαν στο σπίτι ξεκαρδισμένοι. 

Δέκα λεπτά μαγείας ήταν αρκετά κι ένιωσα ευτυχής.

Ονειρεύομαι αθώες πόλεις, αθώες χώρες. Ονειρεύομαι ένα αθώο πλανήτη.

Ο χρόνος σίγουρα δεν γυρίζει πίσω. Κι ο αγώνας της επιβίωσης συνεχίζεται.

Γι αυτό παιδί μου,

Μου προκαλεί δέος η ύπαρξή σου.
Δεν μου ανήκεις, δεν είσαι «δικό μου». Δεν είσαι κανενός. Είσαι αυτοφυής, αυτάρκης και δίνεις προσωπικό και τεκμηριωμένο αγώνα επιβίωσης. Και τα καταφέρνεις μια χαρά. Αλλά αυτό το ξέρεις ήδη και επιβραβεύεις τον εαυτό σου, δοκιμάζοντας κάτι ακόμα. Δοκιμάζοντας τα οριά σου.

Αλλά δεν έχεις όρια.
Είσαι ενέργεια που απλώνεται παντού και κυριεύει τον κόσμο.

Εύχομαι να είμαι εκεί, όταν θα τον αλλάξεις. Όσο λίγο, τόσο πολύ. Φτάνει να του δώσεις κάτι από την μαγεία που δίνεις σε μένα.

Εύχομαι ορδές υπάρξεων, σαν κι εσένα, να κατακλύσουν τον πλανήτη με καθαρότητα, ειλικρίνεια, απλότητα κι ενσυναίσθηση.

Και μην ξεχάσεις μεγαλώνοντας, να παραμείνεις ένα από τα αυθεντικά κομμάτια της συλλογής κι να μην καταντήσεις μία φθηνή δυσλειτουργική και αναποτελεσματική απομίμηση σαν κι εμάς.

ΝΑΤΑΛΥ ΔΟΥΚΑ

themamagers
Φιλοξενία: Το Χαμομηλάκι

Τα Μεγαλύτερα Αδέρφια μαθαίνουν κάτι πολύ βασικό από τα Μικρά της Οικογένειας!

Έχοντας περισσότερα από ένα παιδί στο σπίτι, κάθε μητέρα αναγνωρίζει όλα εκείνα τα μαθήματα που διδάσκονται τα μικρότερα από τα μεγαλύτερα παιδιά της! 

Και εσύ, άλλωστε, αν έχεις μεγαλώσει με μεγαλύτερα αδέρφια, θα ξέρεις πολύ καλά πόσο σημαντική υπήρξε η συμβολή τους στη διαμόρφωση και του δικού σου χαρακτήρα! 

Πλέον, όμως, μια νέα έρευνα αποδεικνύει πως και τα μεγαλύτερα αδέρφια έχουν κάτι πολύ βασικό να μάθουν από τα μικρά της οικογένειας! 

Πιο συγκεκριμένα, η έρευνα που δημοσιεύτηκε στην περιοδική έκδοση Child Development, κάνει λόγο για την ενσυναίσθηση και πώς αυτή αναπτύσσεται στα μεγαλύτερα παιδιά, όταν αποκτούν μικρότερα αδέρφια!
Για τις ανάγκες της έρευνας, αξιολογήθηκαν 452 αδέρφια από τον Καναδά, ηλικίας από 18 μηνών έως τεσσάρων ετών. 
Οι μελετητές ξεκίνησαν μετρώντας τα βασικά (φυσικά) επίπεδα ενσυναίσθησης των μεγάλων αδερφών, προσποιούμενοι ότι είτε χτύπησαν το γόνατό τους ή το δάχτυλό τους, είτε κατέστρεψαν κατά λάθος κάτι πολύτιμο, όπως ένα βάζο. Έπειτα εξήγησαν στα παιδιά πόσο τους αναστάτωσαν αυτά τα συμβάντα και βιντεοσκόπησαν τις αντιδράσεις των παιδιών.
Ενάμισι χρόνο αργότερα, οι ερευνητές επέστρεψαν στο σπίτι των αδερφών και παρατήρησαν το εξής: 
τόσο τα μεγαλύτερα, όσο και τα μικρότερα αδέρφια εμφάνισαν αυξητικές τάσεις στα επίπεδα ενσυναίσθησης, μέσα στο διάστημα 18 μηνών! 
Όπως εξηγεί και ο επικεφαλής της έρευνας και καθηγητής του Πανεπιστημίου του Τορόντο, Marc Jambon: 

“Παρ’ ό,τι θεωρούμε πως τα μεγαλύτερα αδέρφια και οι γονείς είναι οι πρωταρχικοί παράγοντες κοινωνικοποίησης των μικρότερων παιδιών, ανακαλύψαμε πως τόσο τα μικρότερα, όσο και τα μεγαλύτερα παιδιά συνεισέφεραν θετικά στην ενδυνάμωση της ενσυναίσθησης μεταξύ τους. Αυτά τα ευρήματα παρέμειναν ίδια, ανεξάρτητα από τη φυσική ροπή προς τη συμπόνοια του κάθε παιδιού, αλλά και την επίδραση της οικογένειας”.

Επιπλέον, οι επιστήμονες αναρωτήθηκαν κατά πόσο το φύλο και η σειρά γέννησης μπορεί να αποτελούσαν παράγοντες παρέκκλισης από τον κανόνα, ωστόσο επιβεβαίωσαν πως: 

“Τα αποτελέσματα παρέμειναν ίδια για όλα τα παιδιά, με μία εξαίρεση, τα μικρότερα αγόρια δεν ενδυνάμωσαν ιδιαίτερα τα επίπεδα ενσυναίσθησης των μεγαλύτερων κοριτσιών”. 

Πάντως, όπως επισημαίνει η αναπτυξιολόγος και ψυχολόγος Sheri Madigan που συμμετείχε στην έρευνα: 

“Τα ευρήματά μας δίνουν έμφαση στη σημασία που έχει η συνολική συνεισφορά της οικογένειας στην ανάπτυξη ενός παιδιού -και όχι μονάχα από την πλευρά των γονιών ή των αδερφών”.

cretewoman
Πηγή: tlife
Φιλοξενία: Το Χαμομηλάκι

Οι Γονείς, που Ελέγχουν Ασφυκτικά τα Παιδιά τους...

... τα εμποδίζουν να αναπτυχθούν Συναισθηματικά

Οι γονείς που ασκούν υπερβολικό έλεγχο στα παιδιά τους τα εμποδίζουν να αναπτυχθούν συναισθηματικά, προειδοποιούν Αμερικανοί ερευνητές.
Σε μελέτη που έκαναν και δημοσιεύουν στο επιστημονικό έντυπο Developmental Psychology, οι ειδικοί του Ινστιτούτου Ανάπτυξης του Παιδιού στο Πανεπιστήμιο της Μινεσότα, με επικεφαλής την Δρ Νικολ Πέρρι, διαπίστωσαν ότι το να προσπαθεί ο γονιός να ελέγξει κάθε κίνηση του νηπίου, το εμποδίζει να αναπτύξει την ικανότητα διαχείρισης των συναισθημάτων του και της συμπεριφοράς του.

«Παρατηρήσαμε ότι οι γονείς που ασκούσαν υπερβολικό έλεγχο στα νήπια δύο ετών εκείνα είχαν πτωχότερη συναισθηματική και συμπεριφορική ρύθμιση σε ηλικία πέντε ετών», λέει η Δρ Πέρρι.

Σε ηλικία δέκα ετών, η συγκεκριμένη γονική τακτική σχετίστηκε επίσης με περισσότερα συναισθηματικά και προβλήματα στο σχολείο, πτωχότερες κοινωνικές δεξιότητες και λιγότερη ακαδημαϊκή παραγωγικότητα.

Οι ερευνητές έθεσαν υπό παρακολούθηση 422 παιδιά για οκτώ χρόνια, αξιολογώντας σε ηλικία δύο πέντε και δέκα ετών την αλληλεπίδραση με τις μητέρες τους, ενώ αξιολόγησαν και δεδομένα από τους δασκάλους αλλά και αναφορές των ιδίων των παιδιών όταν ήταν δέκα ετών.
Τα περισσότερα είχαν ενταχθεί στο δείγμα την περίοδο 1994-1996 και προέρχονταν από διάφορα κοινωνικο-οικονομικά περιβάλλοντα.

Όταν τα παιδιά ήταν δύο ετών, ζητήθηκε από τις μητέρες να παίξουν μαζί τους, σαν να ήταν στο σπίτι.

Οι ερευνητές χρησιμοποίησαν τον όρο «γονέας ελικόπτερο» για να περιγράψουν τη διαρκή γονική καθοδήγηση, υποδεικνύοντας στο παιδί με τι να παίξει, πώς να χρησιμοποιήσει το παιχνίδι ή πώς να συμμαζέψει μετά τον χώρο. Επρόκειτο για μητέρες υπερβολικά αυστηρές ή απαιτητικές.

Τα δίχρονα που είχαν εκτεθεί σε τέτοια γονική συμπεριφορά τελικά κατέληξαν να έχουν λιγότερο έλεγχο των συναισθημάτων και της συμπεριφοράς τους, όταν ήταν πέντε ετών. 

Ενώ ήταν αυξημένος ο κίνδυνος συναισθηματικών προβλημάτων, όταν ήταν πια δέκα ετών.

Απ’ την άλλη, η καλύτερη συναισθηματική αυτο-ρύθμιση σε ηλικία πέντε ετών είχε συντελέσει σε λιγότερα συναισθηματικά προβλήματα σε ηλικία δέκα ετών. Επίσης σε καλύτερο έλεγχο της παρόρμησης, καλύτερες κοινωνικές δεξιότητες και ακαδημαϊκές επιδόσεις.

Οι γονείς παίζουν καθοριστικό ρόλο στο να βοηθούν τα παιδιά να μάθουν να ελέγχουν τα συναισθήματά τους και τη συμπεριφορά τους. Αλλά τα παιδιά χρειάζονται έναν γονιό να τα καθοδηγεί και όχι να τα χειραγωγεί.
Όταν οι γονείς ασκούν ασφυκτικό έλεγχο και βρίσκονται ένα βήμα πιο μπροστά, το παιδί δεν μπορεί να χειριστεί κοινωνικές και συναισθηματικές προκλήσεις ανακόπτοντας την προσπάθεια ανάπτυξης αυτο-ρυθμιστικών δεξιοτήτων.

ingr
Φιλοξενία: Το Χαμομηλάκι

Daniel Goleman – Πόση σημασία μπορεί να έχει η συναισθηματική παιδεία;

Είναι ο εφιάλτης κάθε δασκάλου: μια μέρα, ο Τομ Σράιβερ άνοιξε την τοπική εφημερίδα και διάβασε ότι ο Λαμόντ, ένας παλιός και αγαπημένος του μαθητής, πυροβολήθηκε εννιά φορές σ’ ένα δρόμο του Νιου Χέιβεν, και βρισκόταν σε κρίσιμη κατάσταση.

«Ο Λαμόντ υπήρξε μία από τις ηγετικές φυσιογνωμίες του σχολείου, ένας θεόρατος, δύο μέτρα ψηλός και εκπληκτικά δημοφιλής αμυντικός παίκτης του ράγκμπι, πάντα χαμογελαστός», θυμάται ο Σράιβερ. «Την εποχή που φοιτούσε εδώ, ο Λαμόντ είχε βρει γοητευτική την ιδέα να συμμετάσχει σε μια λέσχη ηγετών, της οποίας ήμουν υπεύθυνος, όπου μπορούσαμε να κουβεντιάζουμε ιδέες μέσα σε ένα πρότυπο εργαστήρι λύσης προβλημάτων, γνωστό ως SOCS».

Η λέξη SOCS προέρχεται από τα αρχικά των αγγλικών λέξεων Situations, Options, Consequence, Solutions (Καταστάσεις, Επιλογές, Συνέπειες, Λύσεις).

Πρόκειται για μια μέθοδο χωρισμένη σε τέσσερα στάδια: Πες ποια είναι η κατάσταση και πώς νιώθεις γι’ αυτήν. Σκέψου τις επιλογές που έχεις για να λύσεις το πρόβλημα και ποιες θα μπορούσαν να είναι οι συνέπειές τους. Διάλεξε μια λύση και εκτέλεσέ την —η μέθοδος του σηματοδότη της τροχαίας προσαρμοσμένη για ενήλικες.

Ο Λαμόντ, πρόσθεσε ο Σράιβερ, λάτρευε να σκαρφίζεται ευφάνταστους αλλά εν δυνάμει αποτελεσματικούς τρόπους για να αντιμετωπίζει τα πιεστικά διλήμματα της ζωής στο γυμνάσιο, όπως το πρόβλημα με τα κορίτσια ή η αποφυγή των συγκρούσεων.

Φαίνεται όμως ότι ξέχασε αυτά τα μαθήματα μετά το γυμνάσιο. Τριγυρίζοντας στους δρόμους, βουτηγμένος στη φτώχεια, χρήστης ναρκωτικών, ο Λαμόντ στα είκοσι έξι του χρόνια κειτόταν σ’ ένα κρεβάτι νοσοκομείου, τυλιγμένος με επιδέσμους, με το κορμί κατατρυπημένο από σφαίρες. Τρέχοντας στο νοσοκομείο, ο Σράιβερ βρήκε τον Λαμόντ σε κατάσταση που μόλις μπορούσε να μιλήσει, ενώ η μητέρα του και η φίλη του έσκυβαν με αγωνία πάνω του. Βλέποντας τον πρώην δάσκαλό του, ο Λαμόντ τού έκανε νόημα να καθίσει στα πόδια του κρεβατιού και καθώς ο Σράιβερ έγερνε πάνω του για να ακούσει, του ψιθύρισε:

«Σράιβ, όταν βγω από δω μέσα, θα ξαναδοκιμάσω τη μέθοδο SOCS».

Ο Λαμόντ είχε φοιτήσει στο γυμνάσιο του Χιλχάουζ προτού αρχίσει να διδάσκεται εκεί το μάθημα της Κοινωνικής Επάρκειας. Άραγε η ζωή του θα εξελισσόταν διαφορετικά αν είχε εκμεταλλευθεί μια τέτοια εκπαίδευση κατά τη διάρκεια των σχολικών του χρόνων, όπως κάνουν τώρα τα παιδιά στα δημόσια σχολεία του Νιου Χέιβεν; Τα σημάδια οδηγούν σε μια πολύ πιθανή καταφατική απάντηση, παρόλο που κανείς δεν μπορεί να πει κάτι τέτοιο με βεβαιότητα.

Όπως είπε ο Τιμ Σράιβερ: 

«Ένα είναι ξεκάθαρο: το πεδίο εφαρμογής της μεθόδου επίλυσης κοινωνικών προβλημάτων δεν είναι μονάχα η τάξη του σχολείου. Είναι και η καφετέρια, οι δρόμοι, το σπίτι». Λάβετε υπόψη σας τις μαρτυρίες των δασκάλων από το πρόγραμμα του Νιου Χέιβεν. Μια δασκάλα θυμάται πώς μια πρώην μαθήτριά της θα ήταν τώρα μια ανύπαντρη μητέρα «αν δεν είχε μάθει να υπερασπίζεται τα δικαιώματά της στη διάρκεια των μαθημάτων Κοινωνικής Επάρκειας στο σχολείο μας».

Μια άλλη θυμάται ότι η σχέση μιας μαθήτριας με τη μητέρα της ήταν τόσο κακή, που και η παραμικρή συζήτησή τους κατέληγε σε καβγάδες και στριγκλιές. Αφού το κορίτσι έμαθε να ηρεμεί και να σκέφτεται πριν ενεργήσει, η μητέρα ανέφερε στη δασκάλα της ότι τώρα μπορούσαν να κουβεντιάσουν χωρίς «να φθάνουν στα άκρα».

Στο σχολείο Τρουπ, μια μαθήτρια της έκτης τάξης έδωσε ένα σημείωμα στη δασκάλα κατά τη διάρκεια του μαθήματος Κοινωνικής Επάρκειας. Η καλύτερή της φίλη, έλεγε το σημείωμα, ήταν έγκυος και δεν είχε κανέναν να κουβεντιάσει το θέμα και να της πει τι να κάνει, και σκεφτόταν την αυτοκτονία —ήξερε όμως πως η δασκάλα θα ενδιαφερόταν.

Μια αποκαλυπτική στιγμή μού παρουσιάστηκε καθώς παρακολουθούσα ένα τμήμα στο οποίο διδασκόταν το μάθημα της Κοινωνικής Ανάπτυξης στα σχολεία του Νιου Χέιβεν (της έβδομης, δηλαδή της πρώτης γυμνασίου) και ο δάσκαλος ζήτησε «από κάποιον να μιλήσει για μια διαφωνία που είχε τελευταία και που τέλειωσε με ειρηνικό τρόπο».

Ένα παχουλό δωδεκάχρονο κοριτσάκι σήκωσε ζωηρά το χέρι: «Ένα κορίτσι, που υποτίθεται πως ήταν φίλη μου, μου είπαν πως ήθελε να με δείρει. Μου είπαν πως μου την είχε στημένη στη γωνιά μετά το σχολείο».

Αντί όμως να τα βάλει θυμωμένη με το άλλο κορίτσι, εφάρμοσε μια προσέγγιση που είχε μάθει στην τάξη —να μάθει δηλαδή την αλήθεια για το τι συνέβαινε πριν βγάλει συμπεράσματα: «Έτσι πήγα στο κορίτσι και το ρώτησα γιατί είπε όλα εκείνα τα πράγματα. Κι εκείνη μου απάντησε ότι ποτέ δεν τα είπε. Κι έτσι δεν τσακωθήκαμε ποτέ».

Η ιστορία μοιάζει μάλλον ασήμαντη. Με τη διαφορά ότι το κορίτσι που την αφηγείται είχε αποβληθεί από ένα άλλο σχολείο επειδή τσακωνόταν. Στο παρελθόν έκανε πρώτα την επίθεσή της και μετά τις ερωτήσεις της -ή δεν τις έκανε καν. Για εκείνο το κορίτσι, το να αντιμετωπίσει έναν πιθανό αντίπαλο με τρόπο εποικοδομητικό, αντί να καταφύγει αμέσως σε μια οργισμένη αντιπαράθεση, ήταν μια μικρή αλλά πραγματική νίκη.

Ίσως η πιο χαρακτηριστική απόδειξη της επίδρασης αυτού του μαθήματος πάνω στη συναισθηματική παιδεία είναι τα στοιχεία που πήρα από το διευθυντή του σχολείου εκείνης της μικρής δωδεκάχρονης. Εκεί ισχύει ένας κανόνας απαράβατος: τα παιδιά που συλλαμβάνονται να τσακώνονται αποβάλλονται. Καθώς όμως συνεχιζόταν η διδασκαλία των μαθημάτων συναισθηματικής παιδείας, παρατηρήθηκε μια σταθερή μείωση των αποβολών. «Πέρσι», λέει ο διευθυντής, «είχαμε 106 αποβολές. Μέχρι τώρα — φθάσαμε ήδη στο Μάρτιο— είχαμε μόλις 26».

Αυτά είναι συγκεκριμένα οφέλη. 

Αλλά πέρα από αυτά τα παραλειπόμενα ζωών που βελτιώθηκαν ή που σώθηκαν, αναδύεται ένα εμπειρικό ερώτημα: πόση σημασία έχουν πραγματικά αυτά τα μαθήματα συναισθηματικής παιδείας για όσους τα έχουν παρακολουθήσει; Τα στοιχεία δηλώνουν ότι, παρόλο που αυτά τα μαθήματα δε μεταμορφώνουν κανέναν μέσα σε μια νύχτα, καθώς εξακολουθούν να διδάσκονται στα παιδιά από τάξη σε τάξη, αρχίζουν να διαπιστώνονται εμφανείς βελτιώσεις στην ατμόσφαιρα του σχολείου και στη συμπεριφορά — όπως και στο επίπεδο της συναισθηματικής επάρκειας— των κοριτσιών και των αγοριών που το παρακολουθούν.

Υπήρξαν λιγοστές αντικειμενικές αξιολογήσεις: οι καλύτερες από αυτές προχώρησαν σε συγκρίσεις μαθητών που παρακολουθούσαν τα μαθήματα αυτά με μαθητές που δεν τα παρακολουθούσαν οι συγκρίσεις έγιναν από ανεξάρτητους παρατηρητές οι οποίοι βαθμολογούσαν τη συμπεριφορά των παιδιών.

Μια άλλη μέθοδος αξιολόγησης ήταν ο εντοπισμός αλλαγών στα ίδια παιδιά πριν και μετά τα μαθήματα, σύμφωνα με αντικειμενικές μετρήσεις της συμπεριφοράς τους· τέτοιες ήταν ο αριθμός των καβγάδων στους οποίους τα παιδιά έμπλεξαν ή των αποβολών που πήραν. Αυτές οι αξιολογήσεις αποκάλυψαν τα ευρύτατα οφέλη που είχαν από αυτά τα προγράμματα τα παιδιά, σε τομείς που αφορούσαν τη συναισθηματική και κοινωνική τους επάρκεια, τη συμπεριφορά τους εντός και εκτός σχολείου και τη μαθησιακή τους ικανότητα :

ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΑΥΤΟΕΠΙΓΝΩΣΗ

• Βελτίωση στην αναγνώριση και κατονομασία των συναισθημάτων
• Μεγαλύτερη ικανότητα κατανόησης των αιτίων των συναισθημάτων
• Αναγνώριση της διαφοράς μεταξύ συναισθημάτων και πράξεων

ΧΕΙΡΙΣΜΟΣ ΤΩΝ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ

• Μεγαλύτερη ανοχή στην απογοήτευση και αποτελεσματικότερος έλεγχος του θυμού
• Λιγότερες φραστικές προσβολές, καβγάδες και διασπαστικές ενέργειες στην τάξη
• Μεγαλύτερη ικανότητα εκδήλωσης του θυμού με σωστό τρόπο, χωρίς καβγάδες
• Λιγότερες αποβολές και τιμωρίες
• Λιγότερο επιθετική ή αυτοκαταστροφική συμπεριφορά
• Πιο θετικά συναισθήματα για τον εαυτό, το σχολείο, την οικογένεια Καλύτερος χειρισμός του άγχους
• Λιγότερη μοναξιά και κοινωνικό άγχος

ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΗ ΧΑΛΙΝΑΓΩΓΗΣΗ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ

• Περισσότερη υπευθυνότητα
• Μεγαλύτερη εστίαση στο καθήκον και προσοχή σ’ αυτό
• Λιγότερες παρορμήσεις, περισσότερος αυτοέλεγχος
• Καλύτερα αποτελέσματα σε τεστ επιδόσεων

ΕΝΣΥΝΑΙΣΘΗΣΗ: ΑΝΤΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ ΤΩΝ ΑΛΛΩΝ

• Μεγαλύτερη ικανότητα κατανόησης των απόψεων του άλλου
• Βελτιωμένη ενσυναίσθηση και ευαισθησία στα συναισθήματα των άλλων
• Πιο προσεκτική ακρόαση των άλλων

ΧΕΙΡΙΣΜΟΣ ΤΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ ΜΑΣ

• Πιο ικανοί στο να αναλύουμε και να κατανοούμε τις σχέσεις μας
• Καλύτεροι στο να λύνουμε τις διαφορές και ρυθμίζουμε τις διαφωνίες
• Καλύτεροι στο να λύνουμε τα προβλήματα στις σχέσεις μας
• Πιο θετικοί και πιο επιδέξιοι στην επικοινωνία
• Πιο δημοφιλείς και εξωστρεφείς, φιλικοί και κοινωνικοί με τους συνομηλίκους
• Πιο περιζήτητοι ανάμεσα στους συνομηλίκους Πιο συμπονετικοί και πιο ευαίσθητοι
• Πιο «κοινωνικοί» και εναρμονισμένοι μέσα σε ομάδες Ικανότεροι στο να συνεργαζόμαστε, να βοηθάμε και να μοιραζόμαστε
• Πιο δημοκρατικοί στη συναναστροφή μας με τους άλλους

Υπάρχει ένα στοιχείο στον προηγούμενο κατάλογο το οποίο απαιτεί ιδιαίτερη προσοχή: τα προγράμματα συναισθηματικής παιδείας βελτιώνουν τη βαθμολογία και τις σχολικές επιδόσεις των παιδιών γενικότερα. Δεν πρόκειται για μεμονωμένο εύρημα. Εμφανίζεται και επανεμφανίζεται σε τέτοιες μελέτες. Σε μια εποχή όπου πάρα πολλά παιδιά δεν έχουν την ικανότητα να αντιμετωπίζουν τη στενοχώρια τους, να εστιάζουν την προσοχή τους, να χαλιναγωγούν τις παρορμήσεις τους, να νιώθουν υπεύθυνα για τη δουλειά τους ή να νοιάζονται για τη μάθηση, οτιδήποτε βελτιώνει αυτές τις ικανότητες θα συμβάλει και στη μόρφωσή τους.

Με την έννοια αυτή, η συναισθηματική παιδεία ενδυναμώνει τη διδακτική ικανότητα του σχολείου. Ακόμα και σε μια εποχή επιστροφής στα πολύ στοιχειώδη και περιορισμού των δαπανών για την παιδεία από τον προϋπολογισμό, πρέπει να υποστηρίξουμε αυτά τα προγράμματα, γιατί βοηθούν να αναστραφεί αυτή η εκπαιδευτική παρακμή, και επειδή ισχυροποιούν τα σχολεία (ώστε να επιτύχουν στην κύρια αποστολή τους· επομένως, κάθε επένδυση σ’ αυτά θα πιάσει πραγματικά τόπο.

Πέρα από αυτά τα εκπαιδευτικά οφέλη, τα μαθήματα μοιάζουν να βοηθούν τα παιδιά να εκπληρώσουν καλύτερα το ρόλο τους στη ζωή, να γίνουν καλύτεροι φίλοι, μαθητές, γιοι και κόρες —και στο μέλλον είναι πιο πιθανό να γίνουν καλύτεροι σύζυγοι, καλύτεροι υπάλληλοι και καλύτεροι προϊστάμενοι, γονείς και πολίτες. Παρόλο που δεν είναι δυνατό κάθε αγόρι και κάθε κορίτσι να κατακτήσει τις ικανότητες αυτές με την ίδια σταθερότητα, στο βαθμό που θα το πετύχουν θα είναι το καλύτερο για όλους μας. «Η παλίρροια μετακινεί όλα τα καράβια», λέει οΤιμ Σράιβερ.

«Δεν είναι μόνο τα προβληματικά παιδιά που θα (ωφεληθούν από αυτά τα μαθήματα. Όλα τα παιδιά θα ωφεληθούν. Πρόκειται για ένα εμβόλιο για τη ζωή τους».

***

Αντικλείδι, antikleidi.com
Το Χαμομηλάκι

Πρακτικές που κλέβουν από τα παιδιά την διανοητική τους δύναμη.

Η ανατροφή ενός διανοητικά ισχυρού παιδιού δεν σημαίνει ότι δεν θα κλαίει όταν είναι λυπημένο ή ότι δεν θα αποτύχει μερικές φορές. Η ψυχική δύναμη δεν θα κάνει το παιδί σας άτρωτο στις δυσκολίες, αλλά δεν θα το αναγκάσει και να καταστείλει τα συναισθήματά του.

Στην πραγματικότητα, ισχύει ακριβώς το αντίθετο. Η ψυχική δύναμη βοηθά τα παιδιά να ανακάμψουν από τις αποτυχίες. Τους δίνει την ευκαιρία να συνεχίσουνε, ακόμα και όταν αισθάνονται αμφιβολία για τον εαυτό τους. 
Ένα παιδί με ενσυναίσθηση μπορεί να επιτύχει σημαντικά πράγματα στην ζωή του.
Αλλά η ανατροφή ενός παιδιού απαιτεί από τους γονείς να αποφεύγουν τις συνήθεις αλλά μη υγιείς πρακτικές που κλέβουν από τα παιδιά την διανοητική τους δύναμη.

Όσα πρέπει να αποφύγετε αν θέλετε να μεγαλώσετε ένα διανοητικά δυνατό παιδί

1 | Αποδοχή της νοοτροπίας του θύματος
Η αποτυχία σε έναν αγώνα ποδοσφαίρου ή σε ένα διαγώνισμα δεν κάνει το παιδί θύμα. 
Η απόρριψη, η αποτυχία και η αδικία αποτελούν μέρος της ζωής.
Μην αφήνετε τα παιδιά σας να νιώσουν οίκτο για τον εαυτό τους. Διδάξτε τους ότι ανεξάρτητα από το πόσο σκληρές ή άδικες είναι οι περιστάσεις, μπορούν πάντα να λειτουργούν με θετικό τρόπο.

2 | Γονείς με ενοχές
Όταν παραδίνεστε σε ένοχα συναισθήματα διδάσκετε το παιδί σας ότι η ενοχή είναι αφόρητη. Τα παιδιά που μαθαίνουν αυτό, δεν θα μπορέσουν να πουν «όχι» σε κάποιον που λέει: «Αν είσαι φίλος θα με αφήσεις να αντιγράψω από το γραπτό σου» ή «Αν με αγαπάς, θα κάνεις αυτό για μένα».
Δείξτε στα παιδιά σας ότι ακόμα και αν αισθάνεστε ένοχοι μερικές φορές – και όλοι οι καλοί γονείς νιώθουν έτσι – δεν πρόκειται να επιτρέψετε στα άβολα συναισθήματά σας να εμποδίσουν τη λήψη σωστών αποφάσεων.

3 | Κάνοντας τα παιδιά το κέντρο του σύμπαντος
Εάν κάνετε ολόκληρη τη ζωή σας να περιστρέφεται γύρω από τα παιδιά σας, θα μεγαλώσουν σκεπτόμενα ότι όλοι οφείλουν να τα φροντίζουν, με αποτέλεσμα σαν ενήλικες να μην καταφέρουν και πολλά στη ζωή.
Διδάξτε τα παιδιά σας να επικεντρώνοται σε αυτό που έχουν εκείνα να προσφέρουν στον κόσμο, παρά σε ό, τι μπορούν να κερδίσουν από τους άλλους.

4 | Επιτρέποντας στο φόβο να υπαγορεύει επιλογές
Το να διατηρείτε τα παιδιά σας μέσα σε μια προστατευτική φούσκα θα σας γεμίσει πολύ άγχος. Η υπερβολική ασφάλεια διδάσκει στο παιδί ότι ο φόβος πρέπει να αποφεύγεται ανά πάσα στιγμή.
Δείξτε στα παιδιά σας ότι ο καλύτερος τρόπος για να αντιμετωπίσουν το φόβο είναι να τον κοιτάξουν κατάματα και θα δημιουργήσετε θαρραλέους ανθρώπους που είναι πρόθυμοι να βγουν έξω από τις ζώνες άνεσής τους.

5 | Δίνοντας στα παιδιά υπερβολική εξουσία
Το να αφήνετε τα παιδιά να αποφασίζουν τι θα φάει ολόκληρη η οικογένεια ή που θα πάει διακοπές, τους δίνει περισσότερη εξουσία από ότι είναι αναπτυξιακά έτοιμα να διαχειριστούν. Η μεταχείριση των παιδιών σαν ισότιμα – ή σαν τα αφεντικά – στην πραγματικότητα τους στερεί πνευματική δύναμη.
Δώστε στα παιδιά σας την ευκαιρία να βοηθούν στο σπίτι, να ακούνε πράγματα που δεν θέλουν να ακούσουν και να κάνουν πράγματα που δεν θέλουν να κάνουν. Αφήστε τα παιδιά σας να κάνουν απλές επιλογές διατηρώντας ταυτόχρονα μια σαφή οικογενειακή ιεραρχία.

6 | Αναμένοντας την τελειότητα
Η προσδοκία που έχετε από τα παιδιά σας να έχουν καλές επιδόσεις είναι υγιής, αλλά όταν απαιτείτε να είναι τέλεια, αυτό είναι πρόβλημα. 
Διδάξτε στα παιδιά σας ότι είναι λογικό να αποτύχουν. Είναι καλό και φυσιολογικό, να μην είναι τέλεια σε ό, τι κάνουν.
Τα παιδιά που προσπαθούν να γίνουν η καλύτερη εκδοχή του εαυτού τους, αντί να είναι καλύτερα σε όλα, δεν θα εξαρτήσουν την αυτοεκτίμησή τους από το πώς θα τα αξιολογούν οι άλλοι.

7 | Αφήνοντας τα παιδιά να αποφύγουν την ευθύνη
Όταν διευκολύνουμε τα παιδιά να αποφεύγουν τις δουλειές του σπιτιού ή τις εργασίες του σχολείου, δεν τους προσφέρουμε απαραίτητα μια ανέμελη παιδική ηλικία.
Τα παιδιά που εκτελούν ορισμένα καθήκοντα κατάλληλα για την ηλικία τους δεν επιβαρύνονται υπερβολικά. 
Αντ ‘αυτού, κερδίζουν τη διανοητική δύναμη που χρειάζονται για να γίνουν υπεύθυνοι πολίτες.

8 | Προστασία των παιδιών από τον πόνο
Τα δυσάρεστα συναισθήματα, η θλίψη και το άγχος είναι μέρος της ζωής. Αφήνοντας τα παιδιά να βιώσουν αυτά τα συναισθήματα τους δίνουμε την ευκαιρία να εξασκηθούν στη διαχείριση δύσκολων καταστάσεων.
Δώστε στα παιδιά σας την καθοδήγηση και την υποστήριξη που χρειάζονται για να αντιμετωπίσουν τον πόνο, ώστε να αποκτήσουν εμπιστοσύνη στην ικανότητά τους να χειριστούν τις αναπόφευκτες δυσκολίες της ζωής.

9 | Αίσθημα ευθύνης για τα συναισθήματα των παιδιών
Όταν προσπαθείτε να φτιάξετε το κέφι τους όταν τα παιδιά σας είναι λυπημένα και να τα καθησυχάσετε όταν είναι αναστατωμένα σημαίνει ότι αναλαμβάνετε την ευθύνη για τη ρύθμιση των συναισθημάτων τους. Τα παιδιά πρέπει να αποκτήσουν συναισθηματικές ικανότητες για να μάθουν να διαχειρίζονται τα συναισθήματά τους.
Μάθετε στο παιδί σας υγιείς τρόπους για να αντιμετωπίζουν τα συναισθήματά τους, ώστε να μην εξαρτώνται από τους άλλους για να το κάνουν γι ‘αυτά.

10 | Αποτρέποντας τα παιδιά να κάνουν λάθη
Η διόρθωση της εργασίας για τα μαθηματικά, ο διπλός έλεγχος για να βεβαιωθείτε ότι έχουν πάρει μαζί το μεσημεριανό γεύμα τους και η διαρκής υπενθύμιση να κάνουν τις δουλειές του σπιτιού, δεν τους κάνει καλό.
Αφήστε τα παιδιά σας να κάνουν λάθη μερικές φορές και δείξτε τους πώς θα μάθουν από τα λάθη τους, ώστε να μπορούν να γίνουν σοφότερα και πιο δυνατά.

11 | Μπερδεύοντας την πειθαρχία με την τιμωρία
Η τιμωρία συνεπάγεται ότι τα παιδιά υποφέρουν για την αταξία τους. Η πειθαρχία, ωστόσο, είναι να τους διδάξουμε πώς να τα πάνε καλύτερα στο μέλλον.
Η ανατροφή ενός παιδιού που φοβάται να «μην βρει τον μπελά του» δεν είναι το ίδιο με την ανατροφή ενός παιδιού που θέλει να κάνει καλές επιλογές. 
Χρησιμοποιήστε τεχνικές που θα βοηθήσουν τα παιδιά σας να αναπτύξουν την αυτοπειθαρχία που χρειάζονται για να κάνουν καλύτερες επιλογές.

12 | Αποφυγή της δυσφορίας
Όταν υποκύπτετε κάθε φορά που το παιδί σας κλαίει για να κερδίσει αυτό που θέλει ή όταν κάνετε οι ίδιοι τις δουλειές των παιδιών σας, μπορεί να γίνεται πρόσκαιρα η ζωή σας λίγο πιο εύκολη, ωστόσο μακροπρόθεσμα αυτές οι συνήθειες κάνουν κακό στα παιδιά σας.
Καθυστερήστε την ικανοποίησή τους και δείξτε τους ότι μπορείτε να αντισταθείτε στις δελεαστικές ευκολίες.

13 | Χάνοντας τις αξίες
Πολλοί γονείς δεν ενσταλλάζουν τις αξίες και τα πιστεύω στα παιδιά τους. Αντ' αυτού, είναι τόσο απορροφημένοι από την χαοτική καθημερινότητα που ξεχνούν να δουν τη μεγαλύτερη εικόνα.
Βεβαιωθείτε ότι οι προτεραιότητές σας αντικατοπτρίζουν με ακρίβεια τα πράγματα που εκτιμάτε περισσότερο και θα δώσετε στα παιδιά σας τη δύναμη να ζήσουν μια ουσιαστική ζωή.

enallaktikos.gr
redlineagrinio

Το Χαμομηλάκι

Μιλήστε στο Παιδί σας για τα Παιδιά με Ειδικές Ανάγκες

Κουβεντιάστε με τα παιδιά σας για τα άτομα με ειδικές ανάγκες μέσα από τη διήγηση ενός παραμυθιού!

Καθώς το παιδί σας μεγαλώνει και ο κοινωνικός του κύκλος διευρύνεται, είναι πολύ πιθανό να συναντήσει στο σχολείο ή την παιδική χαρά ένα παιδί με ειδικές ανάγκες. 

Γι’ αυτό καλό θα είναι να του μιλήσετε, για να ξέρει πώς να συμπεριφερθεί:

💑 Εξηγήστε στο παιδί σας ότι μπορεί αυτό το παιδί να του φαίνεται διαφορετικό, αλλά δεν παύει να είναι απλά ένα παιδί, που έχει ανάγκη την αγάπη και την αποδοχή, όπως όλα τα παιδιά του κόσμου.

💑 Ενθαρρύνετε το παιδί σας να φερθεί φιλικά και με ευγένεια. Υπάρχουν παιδιά π.χ. με αυτισμό που ενώ θέλουν, δεν ξέρουν πώς να κάνουν φίλους. Πείτε στο παιδί σας να δείξει υπομονή.

💑 Μιλήστε του για τις δυσκολίες και τις προκλήσεις που αντιμετωπίζουν αυτά τα παιδιά και οι οικογένειές τους καθημερινά και φροντίστε να καταλάβει πόσο σημαντικό είναι αυτό που κάνουν

💑 Απαντήστε στις ερωτήσεις του με ειλικρίνεια και πείτε του ότι δεν έχει λόγο να φοβάται ή να νιώθει άβολα δίπλα σε ένα παιδί που είναι σε αναπηρικό καροτσάκι ή που δε βλέπει κλπ.

💑 Ξεκαθαρίστε ότι δεν επιτρέπεται να κοροϊδεύουμε, να χτυπάμε ή να μιλάμε άσχημα σε ένα παιδί με ειδικές ανάγκες, ακριβώς όπως δεν επιτρέπεται να φερόμαστε άσχημα σε οποιοδήποτε άλλο παιδί.

💑 Ζητήστε από το παιδί να ενημερώσει αμέσως τη δασκάλα του, αν παρατηρήσει ότι άλλα παιδιά κακομεταχειρίζονται ένα παιδί με ειδικές ανάγκες στο σχολείο.

💑 Το πιο σημαντικό είναι να βοηθήσετε το παιδί σας να καταλάβει πώς η οποιαδήποτε ιδιαιτερότητα δεν καθορίζει το παιδί που την έχει, αλλά είναι μονάχα ένα κομμάτι του. 

Πίσω από αυτή υπάρχει ένα μικρό παιδί, ακριβώς όπως είναι κι εκείνο.

perpera
Το Χαμομηλάκι

«Το παιδί μου είναι πολύ ευαίσθητο... » Superpowers of Sensitive People

Συναισθηματική Νοημοσύνη

Φοβάμαι ότι θα πληγωθεί, "όταν βγει στον κόσμο".»

Η δύναμη των ευαίσθητων ανθρώπων

Superpowers of Sensitive People

Ας το παραδεχτούμε. Σε όλους μας έχει συμβεί. Δείξαμε πόσο ευαίσθητοι είμαστε, μιλήσαμε για το πώς αισθανόμαστε, εκφραστήκαμε και… πληγωθήκαμε. Πολύ. Τόσο πολύ που μπορεί και να μην το αντέξαμε. Και καθώς κλαίγαμε, ευχηθήκαμε να μην ήμασταν τόσο ευαίσθητοι, να παίρναμε πιο αψήφιστα, ανθρώπους και καταστάσεις. Υποσχεθήκαμε να το κάνουμε στο μέλλον. Κι αθετήσαμε την υπόσχεσή μας. Ή ακόμα χειρότερα, κρατήσαμε την υπόσχεσή μας.

Πολλές φορές, μητέρες με τις οποίες δουλεύω (πάνω σε άλλα θέματα) έχουν αυτή ακριβώς την κεντρική ανησυχία.

– Το παιδί μου είναι πολύ ευαίσθητο. Φοβάμαι ότι θα πληγωθεί «όταν βγει στον κόσμο. Θέλω να το προστατεύσω, να το «κάνω πιο σκληρό».

– Δε μου λες… αν το παιδί σου είχε επιδεξιότητα στα χέρια, καταγίνοταν με κατασκευές και κινδύνευε να τα πληγώσει, τι θα του λεγες; να παρατήσει τις κατασκευές και να γίνει χτίστης για να τα σκληραγωγήσει;

– Όχι, μα άλλο είναι αυτό…

Κι όμως δεν είναι. Η ευαισθησία είναι για την ψυχή ό,τι η επιδεξιότητα για το σώμα. Είναι η ικανότητα να νιώθεις κάθε συναίσθημα με μεγαλύτερη ένταση και διάκριση από ότι οι περισσότεροι. Οι ευαίσθητοι άνθρωποι, αυτοί που έχουν αυτή την ικανότητα διαθέτουν και αυξημένη διορατικότητα και ενσυναίσθηση. Καταλαβαίνουν τα μηνύματα που εκπέμπουν οι άλλοι εγκαίρως, πριν φτάσουν στον πολύ κόσμο, αλλά έχουν και μια εσωτερική βεβαιότητα για το πώς αισθάνονται και τι χρειάζονται. Και εκεί είναι που συνήθως την «πατάνε».

Αλλά ας πάρουμε το πράγματα από την αρχή: Η ευαισθησία είναι για την ψυχή, ό,τι η οξυμένη αίσθηση για το σώμα. Όπως η οξυμένη όραση, σε κάνει να βλέπεις αποχρώσεις που δεν «πιάνει» το κανονικό μάτι, όπως η οξυμένη ακοή, σε κάνει να αντιλαμβάνεσαι ήχους που δεν είναι αισθητοί στον μέσο άνθρωπο, όπως η λεπτή όσφρηση, σε κάνει να «πιάνεις» και τις πιο ανεπαίσθητες οσμές, όπως η γεύση, κάνει τον ουρανίσκο σου να αντιλαμβάνεται και να τέρπεται από την «λεπτή», ντελικάτη υφή της τροφής, όπως η αφή, κάνει το χέρι σου να χαϊδεύει βαθύτερα από το δέρμα, την καρδιά και στην ανάγκη του άλλου.

Κι όπως η επιδεξιότητα, έτσι και η ευαισθησία σε κάνει να κινδυνεύεις περισσότερο. Ακριβώς όπως ένας πρωταθλητής, κινδυνεύει περισσότερο να τραυματιστεί. Αυτό σημαίνει ότι πρέπει να αποποιηθεί τον πρωταθλητισμό; Ή μήπως ότι πρέπει να φροντίζει, να προλαμβάνει και να θωρακίζει το σώμα του έτσι που να απομακρύνει την πιθανότητα τραυματισμού (κι όταν τραυματίζεται να φροντίζει να αποθεραπεύεται έγκαιρα και γρήγορα);

Επειδή λοιπόν, όλοι ασχολούμαστε με «αθλητισμό ζωής», χρειαζόμαστε αντίστοιχα «κλειδιά» και μεθόδους αποθεραπείας. 

Και το βασικό κλειδί φαίνεται να είναι η επιλογή κι όχι η αποποίηση. 

Να μην αγνοήσεις ό,τι σε πληγώνει, αλλά και να μην κατηγορείς την ευαισθησία για αυτό. Άλλο πράγμα η ευαισθησία και το τι σου επιτρέπει να «βλέπεις» κι άλλο το πώς αντιδράς στο συγκεκριμένο, δυσδιάκριτο από άλλους ερέθισμα. Το τραύμα είναι το αποτέλεσμα όχι η αιτία. Και μπορεί να μην είναι καν απαραίτητο να πληγώνεσαι και να τραυματίζεσαι (τόσο πολύ).

Βλέπω, για παράδειγμα, πως ένας αγαπημένος μου άνθρωπος, φίλος, οικογένεια, σύντροφος, κάνει πράγματα που τον βλάπτουν και πάει γραμμή για τον γκρεμό. Το βλέπω. Νιώθω τον πόνο του έντονα. Ο ευαίσθητος άνθρωπος αγαπά τόσο πολύ και τόσο βαθιά που θέλει να πάρει αγκαλιά τον αγαπημένο άνθρωπο, να βάλει το σώμα του μπροστά και να τον προστατέψει από οτιδήποτε επιβουλεύεται την ευτυχία του. Μόνο που δε μπορεί και δε πρέπει να το κάνει. Ίσως γιατί η αγάπη περικλείει και το σεβασμό για το που βρίσκεται και τι μπορεί ο άλλος. Και την αντοχή ότι, καμιά φορά, δεν μπορεί. Έτσι, όχι σπάνια, καταλήγω να τρέχω για να τον σώσω με τέτοια ταχύτητα, που καταλήγω εγώ στον γκρεμό πριν από κείνον.

Και μετά ακούς:

– Ήταν πολύ ευαίσθητη η καημένη. Δεν μπορούσε να αντέξει αυτό που συνέβη στον δικό της άνθρωπο.

– Άρα;

– Άρα φταίει η ευαισθησία, σωστά; Λάθος. Η ευαισθησία σου έδωσε το σήμα για να μπορέσεις να βοηθήσεις, να ευαισθητοποιήσεις, να ενεργοποιήσεις τον άλλον. Και σου δημιούργησε την υποχρέωση να μεταδώσεις αυτό το σήμα παρακάτω. Τέλος.

– Δηλαδή;

– Δηλαδή η ευαισθησία που λέγαμε παραπάνω θα σε εξοπλίσει με τη γνώση και την έγνοια να χτυπήσεις την πόρτα του άλλου γι αυτό που βλέπεις να έρχεται. Αλλά χρειάζεται να εξοπλιστείς και με τη δύναμη και το σεβασμό να καταλάβεις ότι ο άλλος μπορεί να μην σου ανοίξει.

– Και να πληγωθεί;

– Και να πληγωθεί. Σου λέει ότι θέλει άλλο δρόμο, όχι αυτόν που του προτείνεις εσύ.

Όσοι διαθέτουν εσάς, τους ευαίσθητους δίπλα σας είναι τυχεροί. Αλλά η παροχή βοήθειας θέλει και αποδοχή. Κι η αποδοχή είναι να σας ανοίξει ο άλλος τη πόρτα. Και η κατανόηση που χρειάζεσθε εσείς, οι ευαίσθητοι, είναι ότι αυτός ο άλλος έχει την επιλογή και να μην την ανοίξει.

– Και τότε τι κάνεις;

– Δείχνεις την αγάπη σου, με το σεβασμό σ αυτή την επιλογή.

– Χρειάζεται δύναμη

– Ναι, χρειάζεται.

Αλλιώς ζεις το «στου κουφού την πόρτα, όσο θέλεις βρόντα». Και οι ευαίσθητοι άνθρωποι γίνονται συχνά θύματα αυτού που αποκαλώ «παρορμητική αγάπη». Παίρνουν φόρα. Όπως στον γκρεμό που λέγαμε προηγουμένως. Παίρνουν τέτοια φόρα που όχι απλώς βαράνε την πόρτα, την ρίχνουν κάτω, την γκρεμίζουν και η πόρτα πέφτει και πλακώνει και τον ίδιο και τον άλλον. Εκεί το «χάνουν» και χρειάζεται να καταλάβουν ότι το να προειδοποιήσεις τον άλλον με έγνοια, με αγάπη και με το σεβασμό ότι μπορεί και να μην σε ακούσει είναι πολύ.

– Και μετά;

– Μετά κάνεις μετά ένα βήμα πίσω, του επιτρέπεις να ζήσει τη ζωή του όπως θέλει και είσαι σε διαρκή ετοιμότητα να ανταποκριθείς όταν σε καλέσει και ζητήσει τη βοήθειά σου.

Η υποχρέωση που έρχεται μαζί με την ευαισθησία δεν είναι να γίνετε σκληρότεροι, αλλά να έχετε μεγαλύτερη επίγνωση του εαυτού σας και του περιβάλλοντος.

Γι αυτό και οι ευαίσθητοι άνθρωποι, που παίρνουν κατάλληλη υποστήριξη και θεραπεία, ανθίζουν. Βρίσκουν και βιώνουν μια μαγική στιγμή. Τη στιγμή που αποφασίζουν να πατήσουν διαφορετικό κουμπί. Κι αντί για το κουμπί του «δεν αντέχω» που οδηγεί σε έκρηξη αυτοκαταστροφής (π.χ. εξαρτήσεις ή απλώς «ρηχή», συμβατική ζωή) πατούν το κουμπί «τι μπορώ να κάνω για να τολμήσω να βγω σ’ αυτόν τον μπερδεμένο κόσμο ακέραιος, αυτόνομος αλλά και συνδεδεμένος με τους συνανθρώπους μου».

Και μπορεί αυτό το δεύτερο κουμπί να σε μάθει ότι ακόμα και το περιβάλλον σου πρέπει να αλλάξεις. Και μπορεί να είναι δύσκολο «να μετακομίσεις», όχι μπορεί… είναι δύσκολο. Η διαφορά σε σένα είναι ότι πια, αντί να φοβάσαι, προκαλείς αυτή τη δυσκολία γιατί ξέρεις ότι είναι ο τρόπος να ανοίξει η τρύπα στην άκρη του τούνελ και να δεις το φως. Και να ακολουθήσεις το κάλεσμα από αυτούς που πραγματικά θέλουν να σε αγαπήσουν κι όχι να σε «ξεζουμίσουν».

Τέτοιες δεξιότητες, εκτίμησης του εαυτού και της ευαισθησίας μας, επίγνωσης του εαυτού και του περιβάλλοντος, προσωπικής δύναμης θα πρεπε να μας μάθαιναν στο σχολείο. Με λίγα λόγια, οι ευαίσθητοι άνθρωποι φέρουν τα δώρα της βαθύτερης κατανόησης. Και τη μεγάλη πρόκληση να βάλουν όριο, φρένο στο τι μπορούν να κάνουν για τους άλλους. Αλλά απεριόριστα να εμβαθύνουν στην δική τους κατανόηση. Για όλους ισχύει, αλλά για τους ευαίσθητους ανθρώπους είναι κρίσιμο παράγοντας για το αν θα διαπρέψουν ή θα καταπέσουν.

Αυτά θα λεγα στον νεότερο εαυτό μου (ελπίζοντας να με άκουγε και να πληγωνόταν λιγότερο). Και θα του έλεγα επίσης πως είμαι πολύ περήφανη που δεν πρόδωσε την ευαισθησία της.

Υστερόγραφο: Γράφοντας αυτό το κείμενο, είχα στο μυαλό μου πολλούς αγαπημένους ευαίσθητους. Ελπίζω να αναγνωρίσουν το εαυτό τους, να διατηρήσουν την ευαισθησία τους και να την οδηγήσουν στο φως. Και θέλω επίσης να τους πω:

– Σας βλέπω, σας αναγνωρίζω και είμαι πολύ περήφανη για σας.

Αγγελική Πλουμά, Εκπαίδευση και Ανάπτυξη Ατόμων/Οργανισμών, ομιλήτρια, συγγραφέας 

enallaktikidrasi

Η συναισθηματική τροφή είναι ζωτικής σημασίας για την ψυχολογική ανάπτυξη και ωρίμανση του παιδιού.

Άκου γονέα… 

Διεισδύοντας στην παιδική ψυχή!

Η ανατροφή ενός παιδιού συγκαταλέγεται ανάμεσα στους δυσκολότερους «άθλους» ενός γονέα. 
Δυστυχώς στην ανατροφή των παιδιών δεν υπάρχουν οδηγίες χρήσης. Δεν υπάρχει εύκολος δρόμος, ούτε γενικοί κανόνες που να μπορούν να εφαρμοστούν σε όλες τις περιπτώσεις. 

Πράγματι, δεν υπάρχει «οδηγός ανατροφής» ενός παιδιού στο βαθμό που δεν υπάρχει και οδηγός για το πώς να ζήσει κάποιος τη ζωή του. Πυξίδα στο γεμάτο φουρτούνες αυτό ταξίδι θα πρέπει να είναι η αγάπη και προορισμός του η δημιουργία ενός ελεύθερου ανθρώπου.

Η εικόνα ενός τέλειου πατέρα ή μιας αψεγάδιαστης μητέρας απέχει πολύ από την πραγματικότητα και είναι περισσότερο προϊόν προσδοκιών. Το «τέλειο» είναι μια νοητική κατασκευή η οποία είναι άνευ σημασίας μπροστά σε καθετί ανθρώπινο. Ωστόσο, η ανατροφή ενός παιδιού μπορεί να είναι αποτελεσματική και το πρόσωπο φροντίδας ένας «αρκετά» καλός γονέας. 

Για να γίνει λοιπόν κάποιος ένας αρκετά καλός γονέας θα πρέπει να είναι σε θέση να καταλάβει τις ενδοψυχικές ανάγκες ενός παιδιού. Όπως η διατροφή είναι απαραίτητη για την υγιή ανάπτυξη ενός παιδιού, στον ίδιο βαθμό η συναισθηματική τροφή είναι ζωτικής σημασίας για την ψυχολογική ανάπτυξη και ωρίμανση του.

Η βασικότερη ανάγκη ενός παιδιού είναι να το σέβονται για αυτό που πραγματικά είναι και να αναγνωρίζουν την μοναδικότητά του. Για να μπορέσουμε να σεβαστούμε ένα παιδί θα πρέπει να είμαστε σε θέση να κατανοήσουμε την συναισθηματική του κατάσταση. 
Να προσπαθήσουμε δηλαδή να καταλάβουμε πώς αισθάνεται και πως βλέπει τον κόσμο. Να το ενθαρρύνουμε να βιώσει και να εκφράσει τα συναισθήματα του. 

Πράγματι, ένα παιδί μπορεί να εκφράσει τα συναισθήματά του μόνο αν αισθάνεται ότι υπάρχει κάποιος δίπλα του που να το στηρίζει, να το κατανοεί και κυρίως να το αποδέχεται χωρίς όρους. Μόνο τότε το παιδί μπορεί να αναπτύξει τον πραγματικό του εαυτό και τότε ενεργοποιούνται τα γρανάζια της ψυχο-συναισθηματικής του ανάπτυξης.

Ένα παιδί έχει ανάγκη να ζει σε ένα υποστηρικτικό και γεμάτο ενσυναίσθηση περιβάλλον. Όσο περισσότερη αγάπη λαμβάνει, σε τόσο πιο ώριμη προσωπικότητα θα εξελίσσεται. 

Αντιθέτως, όταν το παιδί μεγαλώνει σε ένα περιβάλλον που κυριαρχεί η συναισθηματική αποστέρηση, τότε θα είναι καταδικασμένο να επιζητά συνεχώς την αγάπη που δεν έλαβε, αναπτύσσοντας έναν ψεύτικο εαυτό, ο οποίος λειτουργεί φαινομενικά ως αντίδοτο στις παιδικές απογοητεύσεις σε μια προσπάθεια να παραμεριστεί κάθε συναισθηματική ανάγκη. 

Οι ανάγκες αυτές όμως αποθηκεύονται στον ψυχισμό του παιδιού και θα μεταφερθούν αργότερα σε άλλα πρόσωπα, όπως για παράδειγμα σε έναν ερωτικό σύντροφο, αναζητώντας έκφραση και εκπλήρωση.
Το παιδί επομένως χρειάζεται ένα πλαίσιο συναισθηματικής ασφάλειας, υποστήριξης και αγάπης για να αναπτύξει μία υγιή και κυρίως αυθεντική προσωπικότητα. 

Αγάπη σημαίνει να επιτρέπω σε κάποιον να είναι αυτό που επιλέγει να είναι, χωρίς εγώ να έχω την παραμικρή προσδοκία για το πώς θα έπρεπε να συμπεριφέρεται. 

Αγαπώ παραγωγικά σημαίνει φροντίζω με όλα τα μέσα που έχω στη διάθεση μου για την ψυχική και συναισθηματική ωρίμανση του παιδιού. Συνεπώς, ο γονέας θα πρέπει να είναι φορέας ανάπτυξης του παιδιού και όχι το παιδί ναρκισσιστική προέκταση του γονέα όπου το παιδί λειτουργεί ως αντανάκλαση των προσδοκιών και των ανεκπλήρωτων επιθυμιών του τελευταίου.

Γράφει η Ασπασία Πασπάλη 
Ψυχολόγος, παιδοψυχολόγος Msc, Bsc

enallaktikidrasi

Ενσυναίσθηση: Ο καλύτερος τρόπος να κάνεις έναν άνθρωπο να νιώσει καλύτερα.

Ενσυναίσθηση: Μια αρετή που κάθε γονιός πρέπει να έχει (και να την καλλιεργεί στα παιδιά του)

από Μαρία Κωνσταντοπούλου

«Πάλι κλαίει το παιδί; Τι έπαθε;» ή «Να δω πώς θα το ηρεμήσω...» είναι σκέψεις που περνούν καθημερινά από το μυαλό των γονιών. 

Όσο και αν αγαπάμε τα παιδιά μας πολλές φορές μένουμε στην επιφανειακή αντιμετώπιση των προβλημάτων τους, χωρίς να προσπαθούμε να μπούμε στη θέση τους.

How Parents Can Cultivate Empathy in Children

Δείχνουμε δηλαδή ότι τα υποστηρίζουμε χωρίς όμως να τα καταλαβαίνουμε ουσιαστικά.

 Για το λόγο αυτό, η καλλιέργεια της ενσυναίσθησης στους γονείς είναι πολύ σημαντική, αν θέλουν όντως να είναι δίπλα στα παιδιά τους.

Δείτε το βιντεάκι, αξίζει τον κόπο

Τι ακριβώς είναι η ενσυναίσθηση

Ενσυναίσθηση είναι η ικανότητα να βλέπουμε και ν' αξιολογούμε τι αισθάνεται ο συνάνθρωπός μας. 

Αν ένα κοντινό μας άτομο στενοχωριέται ή πονάει και αισθανόμαστε πραγματικά τον πόνο του ή όταν πραγματικά χαιρόμαστε με την χαρά του, σημαίνει αυτό που λέει και η ίδια η λέξη: μοιραζόμαστε τα ίδια συναισθήματα μ' εκείνον. 

Είναι ένα χαρακτηριστικό που μας βοηθά να δεθούμε με τους γύρω μας.

Έτσι, όταν δείχνουμε ενσυναίσθηση προς το παιδί, σημαίνει ότι το κατανοούμε, συμπάσχουμε μαζί του και του μαθαίνουμε το σωστό και το λάθος, δείχνοντάς του απεριόριστη αγάπη. 

Γιατί είναι σημαντική η ενσυναίσθηση στους γονείς;
1. Μπορούν να καταλάβουν πραγματικά το παιδί
Με τον όρο «ενσυναίσθηση» εννοούμε ότι συμπάσχουμε με το παιδί, ακόμα και σε πράγματα που, ως μεγάλοι, ίσως θεωρούμε ασήμαντα. 

Αν για παράδειγμα, δεν μπορεί να κοιμηθεί μόνο του ένα βράδυ, είναι πολύ πιθανό να σκεφτούμε ότι είναι, απλά, ένα καπρίτσιο του, ενώ στην πραγματικότητα εκείνο μπορεί να φοβάται το σκοτάδι. 

Η «ξερή» αντιμετώπιση του να ικανοποιήσουμε απλώς την ανάγκη του και να το αφήσουμε να κοιμηθεί μαζί μας για να μην παραπονιέται ή να σταματήσει να κλαίει, δεν ταυτίζεται με την ενσυναίσθηση. 

Στη συγκεκριμένη περίπτωση, θα έπρεπε να συζητήσουμε το πρόβλημά του, να το ρωτήσουμε γιατί αισθάνεται έτσι και να του δείξουμε ότι καταλαβαίνουμε τους φόβους του γιατί κάποτε κι εμείς ήμαστε παιδιά και φοβόμαστε το σκοτάδι.

Στα παιδιά, εξάλλου, οι συναισθηματικές ανάγκες ή ελλείψεις συνήθως εκδηλώνονται μέσω κάποιων φυσικών αναγκών και ανησυχιών.

2. Του δείχνουν πώς να είναι δίπλα στους συνανθρώπους του.
Τα παιδιά, όπως είναι γνωστό, λειτουργούν μιμητικά. 
Επομένως, για να μάθουν να είναι δίπλα στους συνανθρώπους τους, είναι πολύ σημαντικό οι γονείς να τους δώσουν το σωστό παράδειγμα και να τα κάνουν να καταλάβουν ότι η ευτυχία των κοντινών μας ανθρώπων είναι το ίδιο σημαντική με τη δική μας. 

Στο χέρι μας είναι να τους δείξουμε ότι ο κόσμος δεν περιστρέφεται μόνο γύρω από εκείνα και ότι οι ανάγκες των υπολοίπων είναι το ίδιο σημαντικές με τις δικές τους.

3. Το βοηθούν να αναγνωρίζει και να χειρίζεται τα συναισθήματά του.
Αν τα παιδιά δεν σκέφτονται τους υπόλοιπους ή δεν τα ενδιαφέρει αν θα πληγώσουν τα συναισθήματά τους, δεν σημαίνει ότι δεν «έχουν» ενσυναίσθηση, αλλά ότι κάποια άλλα συναισθήματά τους υπερισχύουν και έτσι δεν την εκφράζουν. 

Το να νοιαζόμαστε για τους άλλους μπορεί κάποιες φορές να «φορτώνει» την ψυχολογία μας και να περιλαμβάνει αρνητικά συναισθήματα, όπως ο θυμός, η ντροπή, η ζήλεια, συναισθήματα που τα παιδιά δεν μπορούν εύκολα ν' αντιληφθούν ή που, ακόμα και εάν τ' αντιλαμβάνονται, προσπαθούν να τ' αποφύγουν.

Γι' αυτό, είναι σημαντικό κάθε φορά που το παιδί νιώθει κάποιο απ' αυτά τα δυσάρεστα συναισθήματα να τα κατονομάζουμε και να του εξηγούμε γιατί αισθάνεται έτσι. Αν παρά τις προσπάθειές μας, είναι ακόμα ταραγμένο, καλό θα είναι να το αφήσουμε πρώτα να ηρεμήσει και μετά να το βοηθήσουμε να έρθει αντιμέτωπο μ' αυτά.

Η διαχείριση των συναισθημάτων μας δεν είναι εύκολη υπόθεση, είναι όμως το πρώτο βήμα για να μπορέσουμε να καταλάβουμε τον εαυτό μας και μετά τους γύρω μας.

4. Το δέχονται όπως είναι.
Η ενσυναίσθηση δεν σχετίζεται μόνο με την αναγνώριση των συναισθημάτων των συνανθρώπων μας, αλλά και με το να τους αποδεχόμαστε όπως ακριβώς είναι. Φυσικά, τα παιδιά, όσο ακόμα είναι μικρά, δεν έχουν καλλιεργήσει ακόμα κάποια βασικά στοιχεία του χαρακτήρα τους, ωστόσο έχουν τη δική τους προσωπικότητα, την οποία θα πρέπει να σεβαστούμε και ν' αποδεχθούμε.

Είναι σημαντικό να ακούμε όσα έχουν να μας πουν και, ακόμα και αν κάτι μας φαίνεται υπερβολικό ή αστείο να μην το δείξουμε. Ό,τι εμείς θεωρούμε εκείνη την ώρα ανάξιο λόγου ή ασήμαντο, μπορεί για το παιδί να είναι σημαντικό! 

Γι' αυτό, δεν πρέπει να υποτιμάμε τα λόγια του, τις επιθυμίες ή τις φιλοδοξίες του, αλλά να του δείχνουμε κάθε στιγμή ότι θα είμαστε δίπλα του σε ό,τι μας χρειαστεί. 

Τι να κάνετε για να τονώσετε την ενσυναίσθηση του παιδιού
Δείξτε του ότι το καταλαβαίνετε: 
«Μήπως φοβάσαι το σκυλάκι του γείτονα; Δεν θα σε πειράξει αλλά γαβγίζει πολύ και καταλαβαίνω ότι αυτό μπορεί να σε τρομάζει. Θα σου κρατάω το χέρι μέχρι να περάσουμε το δρόμο!».

Μιλήστε για τα συναισθήματα των άλλων: 
«Η αδελφή σου στενοχωρήθηκε όταν την έσπρωξες. Καλό θα είναι να της ζητήσεις συγγνώμη και να της πεις ότι δεν ήθελες να την πονέσεις ή να την στενοχωρήσεις.»

Φέρτε το παράδειγμα των κοντινών σας ανθρώπων: 
«Ο παππούς είναι άρρωστος. Θες να του γράψεις μια κάρτα και να του την δώσεις για να μάθει ότι τον σκέφτεσαι;».

Χρησιμοποιήστε το «εγώ»: 
«Δεν μου αρέσει όταν μου μιλάς άσχημα. Με στενοχωρείς και δεν θέλω να το ξανακάνεις.» ή «Καταλαβαίνω γιατί φοβάσαι. Κι εγώ στην ηλικία σου είχα τον ίδιο φόβο!». 
Με την χρήση του α' ενικού, είτε με αρνητική είτε με θετική χροιά, έρχεστε πιο κοντά του και κερδίζετε περισσότερο την προσοχή και το σεβασμό του.

Να εξηγείτε τη «συγγνώμη»: 
Τα παιδιά πολλές φορές βλέπουν τη «συγγνώμη» σαν ένα μέσο για να γλυτώσουν τις δυσάρεστες συνέπειες χωρίς να καταλαβαίνουν τι ακριβώς σημαίνει. Γι' αυτό, εξηγήστε του κάθε φορά που κάνει κάποιο λάθος τον λόγο για τον οποίο θα πρέπει να ζητήσει συγγνώμη και ρωτήστε το αν καταλαβαίνει το γιατί.

Διαβάστε μαζί βιβλία για τα συναισθήματα: 
Βοηθήστε το παιδί να αναγνωρίσει τα συναισθήματά του, διαβάζοντας σχετικά παιδικά βιβλία που θ' αναπτύξουν τη συναισθηματική του νοημοσύνη.

mama365