Sunday, 8 October 2023

Οι ανάγκες της ψυχής μας

Σύμφωνα με την πυραμίδα αναγκών του Maslow, οι πιο σημαντικές ανθρώπινες ανάγκες είναι η τροφή, το νερό, η στέγη και ο ύπνος.
Αναμφίβολα οι συγκεκριμένες ανάγκες πρέπει να καλύπτονται και είναι απαραίτητες, προκειμένου ένας άνθρωπος να είναι σε θέση να επιβιώσει και να διατηρήσει τη σωματική του υγεία.

Στη σύγχρονη καταναλωτική κοινωνία κυριαρχεί η άποψη πως για να είναι κάποιος χαρούμενος, πρέπει να έχει πολλά χρήματα και να αποκτήσει πληθώρα υλικών αγαθών (π.χ. αυτοκίνητο, άνετο σπίτι, επώνυμα ρούχα, πολυτελή ταξίδια, προϊόντα τελευταίας τεχνολογίας κ.ά.). Και αυτός ο τρόπος σκέψης διαιωνίζεται και μεταβιβάζεται από γενιά σε γενιά.
Πολλοί γονείς πιστεύουν πως εάν εξασφαλίσουν στα παιδιά τους τα πάντα, σε επίπεδο υλικών αγαθών, θα τα κάνουν ευτυχισμένα· 
και για αυτό το σκοπό εργάζονται σκληρά καθημερινά και απουσιάζουν πολλές ώρες από το σπίτι, με αποτέλεσμα να μην έχουν τη δυνατότητα να αφιερώσουν ποιοτικό χρόνο για να παίξουν, να συζητήσουν και να μοιραστούν ανέμελες και όμορφες στιγμές με τα μέλη της οικογένειάς τους.

Πέρα από τις βασικές βιοτικές μας ανάγκες, υπάρχουν και οι ψυχικές – συναισθηματικές μας ανάγκες, που είναι εξίσου σημαντικές.
Για να νιώσει κάποιος εσωτερική πληρότητα και ισορροπία, έχει ανάγκη από αγάπη, αγκαλιές, αποδοχή, στοργή, φίλους, αναγνώριση, επιβράβευση, ενθάρρυνση, τρυφερότητα, κίνητρα, σεβασμό, κατανόηση, συντροφιά, χάδια, θαλπωρή, εμπιστοσύνη, ειλικρίνεια, αυθεντικές διαπροσωπικές σχέσεις, συμπαράσταση, υποστήριξη στις δύσκολες συγκυρίες, ηρεμία και χαλάρωση.
Και όλα τα παραπάνω δεν αγοράζονται με χρήματα, αλλά παρέχονται δωρεάν. Από μόνα τους αποτελούν ένα θησαυρό ανεκτίμητης αξίας, που αν κάποιος τον ανακαλύψει και τον έχει στο σπίτι του, είναι πραγματικά πολύ τυχερός και αγγίζει καθημερινά την πολυπόθητη «ευτυχία».

Τα συναισθηματικά κενά, οι ελλείψεις των αποθεμάτων στις «αποθήκες» της ψυχής μας, προκαλούν μια σειρά από επώδυνα συναισθήματα, όπως θλίψη, απογοήτευση, ματαίωση, ανασφάλεια, φόβο, θυμό, ενοχές, αναστάτωση και εσωτερικές συγκρούσεις και κλονίζουν τη χαρά, την ελπίδα, την υπομονή, τον θετικό τρόπο σκέψης και την πίστη στον εαυτό μας και στις δυνατότητές μας.
  • Πρέπει καθημερινά να δίνουμε την κατάλληλη τροφή στα «κύτταρα» της ψυχής μας, για να λειτουργούν με ομαλό και ισορροπημένο τρόπο και ο εσωτερικός μας κόσμος να είναι ολοκληρωμένος. 
Και η βασική «βιταμίνη» που χρειάζεται ο ψυχικός μας «οργανισμός», για να είναι υγιής, είναι η αγάπη. Μπορεί να τη λάβει κάποιος όσο συχνά θέλει, σε άπειρες ποσότητες, χωρίς καμία απολύτως παρενέργεια.

Εάν αμελούμε τη φροντίδα των ψυχικών μας αναγκών, κάποια στιγμή αναπόφευκτα, θα διαταραχθεί και η σωματική μας υγεία. Άλλωστε, μην ξεχνάμε πως ψυχή και σώμα είναι άρρηκτα συνδεμένα, σαν μια μεγάλη αλυσίδα, όπου αν ο ένας της κρίκος σπάσει, παρασύρει σύντομα και τους υπόλοιπους και στο τέλος καταστρέφεται ολοκληρωτικά.
  • Για να κατορθώσει να αντιληφθεί κάποιος πόσο σημαίνοντα ρόλο διαδραματίζουν στη ζωή του, οι ψυχικές του ανάγκες, πρέπει να αποκτήσει τον απαιτούμενο βαθμό αυτογνωσίας και να πιστέψει πραγματικά στον εαυτό του.
Ένα άτομο με αρνητική αυτό εικόνα, συνήθως θεωρεί πως δεν του αξίζει ή είναι πολυτέλεια να προσπαθεί να καλύψει τις συναισθηματικές – ψυχικές του ανάγκες, με αποτέλεσμα να τις προσπερνά αδιάφορα, να τις παραγκωνίζει, να τις παραμελεί σε μόνιμη βάση. 
Το άτομο με τα συγκεκριμένα χαρακτηριστικά συχνά διακατέχεται από μια γενικευμένη αίσθηση του ανικανοποίητου και δεν είναι σε θέση να αντλήσει ουσιαστικά χαρά από τη ζωή του.

Αντίθετα, ένα άτομο με υγιή αυτοεκτίμηση και αυτογνωσία, έχει μάθει να αναγνωρίζει τις πραγματικές του ανάγκες και επιθυμίες, να εκφράζει τα συναισθήματα που βιώνει με ισορροπημένο τρόπο, να θέτει σταθερά όρια στον εαυτό του και στους γύρω του, να έχει ρεαλιστικές προσδοκίες, να κάνει όνειρα και σχέδια, να προσπαθεί να κατακτήσει τους στόχους του, να διεκδικεί αυτά που πρέπει, να υπερασπίζεται τον εαυτό του όταν νιώθει πως αδικείται και να σκέφτεται με θετικό τρόπο.

Εάν κάποιο άτομο νιώθει πως είναι ακάλυπτες οι συναισθηματικές – ψυχικές του ανάγκες, έχει μπλοκάρει και αντιμετωπίζει εσωτερικά αδιέξοδα, που δε γνωρίζει πώς να τα διαχειριστεί αποτελεσματικά, καλό θα είναι να τολμήσει να ζητήσει βοήθεια, στήριξη και συμβουλευτική καθοδήγηση από τον κατάλληλο ειδικό ψυχικής υγείας. Δεν είναι ντροπή, ούτε ένδειξη αδυναμίας.

Μαρίνα Κόντζηλα*

Συμβουλευτική Ψυχολόγος-Εκπαιδεύτρια Ομάδων Γονέων

schooltime
Φιλοξενία: Το Χαμομηλάκι

Saturday, 7 October 2023

Ελύτης - Μίκης ~ Ένα τραγούδι που υπηρετεί την Παιδεία. Της Αγάπης αίματα

Ακούστε στίχους να γεμίσει αγαλλίαση η ψυχή σας.
Ακούστε μουσική και η καρδιά σας θα πετάξει.
Πάρτε στην αγκαλιά σας τα χαμομηλάκια σας,
μικρούλια ή μεγαλύτερα,
να αφουγκραστούν και να ψηλαφίσουν 
την ομορφιά που υφάνθηκε,
λέξη - λέξη, νότα - νότα,
από δυο πραγματικά Μεγάλους δημιουργούς.
 .

Η Ηλεκτρονική μας Μοναξιά

Η εποχή πού ζούμε σίγουρα είναι μιά άλλη εποχή, πιο προηγμένη ηλεκτρονικά, αλλά ουσιαστικά πιο απολίτιστη, με πολλές παράπλευρες απώλειες, όπως οι ανθρώπινες σχέσεις, η γλώσσα, οι αξίες, ακόμα και η ίδια η ελευθερία.
Βλέπω τα νέα παιδιά και όχι μόνο, χαμένα στα ηλεκτρονικά στενοσόκακα να περιδιαβαίνουν αποχαυνωμένα τη μοναξιά τους, βαυκαλιζόμενα μια εξέλιξη κι ένα τρόπο ζωής πού παραπέμπει σε μια Οργουελική κοινωνία, πού τα πάντα θα ελέγχονται από τον αόρατο μεγάλο αδελφό. Άλλωστε γι αυτό το λόγο θέλουν τα πάντα να γίνονται ηλεκτρονικά, οι τραπεζικές συναλλαγές μέσω ηλεκτρονικών υπολογιστών, πληρωμές οργανισμών, αγορές όλων των είδων από ηλεκτρονικά μαγαζιά, το ηλεκτρονικό εισιτήριο στα ΜΜΜ (γιατί σου ζητάνε ΑΜΚΑ...), το κτηματολόγιο πού δεν τους αρκεί το τοπογραφικό αλλά σου ζητάει τον εντοπισμό του οικοπέδου σου με συντεταγμένες μέσω γκουγκλ ερθ.

Όλα τα δεδομένα σου σ' ένα αλγόριθμο, φακελωμένος κοινή συναινέση, τι σου αρέσει να τρως, ποιες είναι οι σεξουαλικές, πολιτικές, οπαδικές σου προτιμήσεις, αν κερατώνεις την συμβία-ο σου, αν επικαλέστηκες ψευδή ασθένεια, ποιες είναι οι μουσικές σου προτιμήσεις, ποιοι είναι οι φίλοι σου, τι συζητάτε μεταξύ σας, αν σου αρέσει περισσότερο η θάλασσα από το βουνό, αν πίνεις το καφέ σου με καστανή ζάχαρη και ένα άλλο σωρό σημαντικές η μη σημαντικές πληροφορίες πού συμπληρώνουν όμως το παζλ ενός προφίλ, πού βοηθάει τους «χειρίζοντες» να βγάλουν τα συμπεράσματα τους...
 
Ένας νεοέλληνας στην σημερινή εποχή, γιά να μπορεί να συνεννοηθεί και να μπορεί να κάνει κάποιες στοιχειώδεις ενέργειες στην καθημερινότητα του, πρέπει να έχει μιά καλή γνώση της Αγγλικής με εξειδίκευση σε ηλεκτρονικούς όρους, οι ηλεκτρονικά αναλφάβητοι θα καταντήσουν οι Νταλίτ των σύγχρονων κοινωνιών, οι επίσημες γλώσσες θα χάσουν πάνω από το 70% του λεξιλογίου τους, η περιβόητη ηλεκτρονική ανάπτυξη είναι η μάγισσα πού θα εξαφανίσει το πολιτισμό και τη γλώσσα, τα μόνα προπύργια απέναντι στη βαρβαρότητα των καιρών μας, αυτό βέβαια είναι το ζητούμενο, το επιδιωκούμενο για αυτούς που κανονίζουν τα πάντα.
 
Η διάβρωση έχει ξεκινήσει από τις μικρές ηλικίες, όπου το smartphone είναι πλέον αναπόσπαστο μέλος του σώματος τους, αν τους το πάρει κάποιος, νοιώθουν σαν ακρωτηριασμένοι, για αυτά τα παιδιά η δευτέρα παρουσία η το τέλος του κόσμου θα ήταν η εξαφάνιση του ίντερνετ, θα εξελίσσονταν σκηνές αλλοφροσύνης, οι φάτσες γύρω τους κάτι θα τους θύμιζαν, αλλά χωρίς την ένδειξη φώτο προφίλ θα ήταν αδύνατο να γίνει ουσιαστική αναγνώριση. Δεν είναι βέβαια μόνο τα παιδιά, αλλά και οι πολύ μεγαλύτεροι σε ηλικία, οι απομονωμένοι, χωρίς ενδιαφέροντα, οι ανασφαλείς, βρήκαν ένα ελκυστικό μέσο να κρύψουν τα προβλήματα τους κάτω από το ηλεκτρονικό χαλάκι, μη αντιλαμβανόμενοι τη φάκα και βλέποντας μονάχα το τυρί, αλλά ακόμα και οι πιο «έξυπνοι» κατάπιαν το δόλωμα νομίζοντας ότι θα χρησιμοποιήσουν το μέσο, ενώ το μέσο τους χρησιμοποιούσε μιά χαρά ως άλλοθι.

Όλοι αυτοί οι όροι, οι κωδικοί έχουν αρχίσει να γίνονται μια μέγγενη στο μυαλό του μέσου πολίτη, πού έχει φτάσει στο σημείο να αρνείται πλέον την οποιαδήποτε «αναβάθμιση» του λογισμικού του, η συνειδητοποίηση αυτή του δεν είναι δηλαδή αριθμός, είναι μια κάποια αρχή, ο δρόμος είναι όμως μακρύς και δύσβατος...
 
Κώστας Γκιώνης

Φιλοξενία: Το Χαμομηλάκι

Δημοκρατία = Ισονομία + Αξιοκρατία

Ο Περικλής εξεφώνησε, 
ο Θουκυδίδης κατέγραψε, 
ο Ελευθέριος Βενιζέλος μετέφρασε. 
Ευτυχής η συνάντηση των τριών Μεγάλων
Θουκυδίδη Ιστορία, Βιβλίο Β' 37.1 
(Από τον «Επιτάφιο»  Περικλέους )

Κείμενο
μέτεστι δὲ κατὰ μὲν τοὺς νόμους πρὸς τὰ ἴδια διάφορα πᾶσι τὸ ἴσον, κατὰ δὲ τὴν ἀξίωσιν, ὡς ἕκαστος ἔν τῳ εὐδοκιμεῖ, οὐκ ἀπὸ μέρους τὸ πλέον ἐς τὰ κοινὰ ἢ ἀπ’ ἀρετῆς προτιμᾶται, οὐδ’ αὖ κατὰ πενίαν, ἔχων γέ τι ἀγαθὸν δρᾶσαι τὴν πόλιν, ἀξιώματος ἀφανείᾳ κεκώλυται.

Μετάφραση
Αλλά δια μεν των νόμων ασφαλίζεται εις όλους ισότης δικαιοσύνης δια τα ιδιωτικά των συμφέροντα, ενώ υπό την έποψιν της κοινής εκτιμήσεως, έκαστος πολίτης προτιμάται εις τα δημόσια αξιώματα, όχι διότι ανήκει εις ωρισμένην κοινωνικήν τάξιν, αλλά δια την προσωπικήν του αξίαν, εφόσον διακρίνεται εις κάποιον κλάδον. Ούτε, εξ άλλου, εκείνος που είναι πτωχός, ημπορεί όμως να προσφέρη υπηρεσίας εις την πόλιν, ευρίσκει εμπόδιον εις τούτο, ένεκα της κοινωνικής του αφανείας.
Ε. Βενιζέλος

Λίγες σκέψεις

Οι λέξεις και η σύνταξή τους είναι η ίδια η ψυχή, το φρόνημα και ο έμπραγματος βίος μιας κοινωνίας. 
* μέτεστι δὲ  πᾶσι τὸ ἴσον
Τα ρήματα που δηλώνουν συμμετοχή κανονικά συντάσσονται με γενική (διαιρετική), που δηλώνει το μέρος το τμήμα.
Τον κανόνα αυτόν σκόπιμα καταστρατηγεί ο Περικλής, προτιμώντας την αιτιατική (το ίσον=αιτιατική του όλου), για να δηλώσει την πλήρη συμμετοχή όλων στην ισονομία. 

* τὴν ἀξίωσιν, ἀπ’ ἀρετῆς
Θαυμάσιος λόγος, θαυμάσια κοινωνία. 
Η Δημοκρατία στην πλήρη άνθισή της. 
Η Αξιοκρατία ταυτίζεται με την Αρετή.
...

Το σήμερα μας πονάει, μας πληγώνει...

Friday, 6 October 2023

Το τραύμα δεν είναι δικό σου λάθος, αλλά η επούλωσή του είναι δική σου ευθύνη / Trauma Is Not Your Fault

Αυτό που σου συνέβη δεν ήταν δικό σου λάθος. Δεν ήταν κάτι που ζήτησες και σίγουρα δεν ήταν κάτι που σου άξιζε. Αυτό που σου συνέβη δεν ήταν καθόλου δίκαιο. 
Μπορεί να ήσουν μια παράπλευρη απώλεια στον αγώνα και στη σύγκρουση κάποιου άλλου, μπορεί να βρέθηκες τυχαία σε εκείνο το σημείο, να ήσουν ένας αθώος περαστικός, που όμως τραυματίστηκε βαθιά.
Όλοι τραυματιζόμαστε από τη ζωή, κάποιοι από εμάς από τραγικά λάθος πράξεις, άλλοι από ανεπεξέργαστο πόνο και παραγκωνισμένα συναισθήματα. Ανεξαρτήτως της πηγής, σε όλους μας δίνεται η σειρά να παίξουμε, ακόμα κι αν δεν είναι η τυχερή μας παρτίδα.
Αυτό όμως που δεν πρέπει να ξεχάσουμε είναι πως ακόμα κι αν κάτι δεν είναι δικό μας λάθος, η επούλωση πέφτει πάντα πάνω μας – και αντί να περιοριζόμαστε από αυτό, μπορούμε να μάθουμε να το βλέπουμε ως ένα σπάνιο δώρο.
Η επούλωση είναι ευθύνη μας επειδή αν δεν είναι, μια άδικη συνθήκη γίνεται μια ζωή που δεν ζήσαμε. Η επούλωση είναι δική μας ευθύνη επειδή ο ανεπεξέργαστος πόνος θα μεταφερθεί σε όλους τους άλλους γύρω μας, και δεν πρέπει να επιτρέψουμε να συμβεί αυτό που συνέβη και σε εμάς.
Η θεραπεία είναι δική μας ευθύνη επειδή έχουμε αυτή τη μία ζωή, αυτή τη μονή ευκαιρία να κάνουμε κάτι σημαντικό. 
Η επούλωση είναι ευθύνη μας επειδή θέλουμε η ζωή μας να είναι διαφορετική και αν περιμένουμε κάποιον άλλο να το καταφέρει αυτό για εμάς, η αλλαγή δεν θα έρθει μάλλον ποτέ. Το μόνο που θα κερδίσουμε είναι εξάρτηση και πικρία.
Η επούλωση είναι ευθύνη μας επειδή έχουμε τη δύναμη να θεραπεύσουμε τους εαυτούς μας, ακόμα κι αν παλαιότερα μας είχαν κάνει να πιστέψουμε ότι δεν μπορούμε. Και είναι δική μας δουλειά επειδή θεραπεία δεν είναι το να ξαναγίνουμε αυτό που ήμασταν πριν, αλλά κάτι δυνατότερο, ένας άνθρωπος σοφότερος και καλύτερος.
Όταν θεραπευόμαστε, γινόμαστε οι άνθρωποι που πάντα θέλαμε να γίνουμε. Δεν μεταβολίζουμε μόνο τον πόνο, μπορούμε να φέρουμε πραγματική αλλαγή στη ζωή μας, στις οικογένειές μας και στις κοινότητες που ζούμε. Μπορούμε να κυνηγήσουμε με μεγαλύτερη ελευθερία τα όνειρά μας.
Αποκτούμε τη δύναμη να διαχειριζόμαστε ό,τι μας πετά η ζωή, επειδή γινόμαστε αυτάρκεις και σίγουροι για εμάς. Είμαστε πιο πρόθυμοι να τολμήσουμε, να ρισκάρουμε.
Το πρόβλημα είναι πως όταν κάποιος άλλος έρχεται και μας κάνει κάτι κακό, συχνά καθόμαστε περιμένοντας κάποιος να μας πάρει αυτό τον πόνο, αυτό το βαρίδιο. Αποτυγχάνουμε πολλές φόρες να συνειδητοποιήσουμε ότι τα πιο σημαντικά μαθήματα της ζωής είναι αυτές οι καταστάσεις· αυτές μας δίνουν τα οικοδομικά υλικά για να χτίσουμε ό,τι θέλουμε.

Brianna Wiest
enallaktikidrasi
Φιλοξενία: Το Χαμομηλάκι

© Το χαμομηλάκι | To hamomilaki