Κωστας Μοντης: «Αυτή η κούκλα με το κομμένο χέρι...»

Μια από τις πολλές φωτογραφίες έμειναν χαραγμένες στη μνήμη αρκετών από την εισβολή του Αττίλα είναι αυτή της καμένης κούκλας με το κομμένο χέρι.

Η κούκλα για την οποία ο Κώστας Μόντης έγραψε το εξής ποίημα:

«Αυτή η κούκλα με το κομμένο χέρι που κρεμάστηκε στο παράθυρο του γκρεμισμένου σπιτιού, ποιο παιδάκι ήθελε ν' αποχαιρετήσει, σε ποιο παιδάκι σύρθηκε ως το παράθυρο ν' ανεμίσει το χέρι και της το' κοψαν;» 

Κώστας Μόντης, Τουρκική Εισβολή ΙΙ

sigmalive.com

Εθνικός ύμνος: Γιατί η Ελλάδα και η Κύπρος έχουν τον ίδιο;

Η Ελλάδα και η Κύπρος έχουν τον ίδιο εθνικό ύμνο (ακούστηκε για Πετρούνια και Γεωργίου στο Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα ενόργανης γυμναστικής), αλλά δεν είναι οι μόνες….

Δύο φορές, για δύο διαφορετικά αγωνίσματα στην ίδια αίθουσα της Γυμναστικής, ακούστηκε ο εθνικός μας ύμνος και δύο σημαίες δύο κρατών αλλά ενός έθνους υψώθηκαν ψηλότερα από άλλες. Μία φορά με τον Πετρούνια στους κρίκους και μια άλλη με τον Κύπριο Μάριο Γεωργίου στο μονόζυγο. Ελλάδα και Κύπρος έχουν τον ίδιο εθνικό ύμνο και παιανίζει κάθε φορά υπερήφανα και στα δύο κράτη. Η Κύπρος κατάφερε να έχει τον ίδιο εθνικό ύμνο με την «μητέρα» Ελλάδα με ένα «κόλπο» που εφάρμοσε ο πρώτος Πρόεδρος της Κύπρου Αρχιεπίσκοπος Μακάριος. Η ιστορία του «άγνωστου εθνικού μας ύμνου» είναι μεν εντυπωσιακή αλλά λιγότερο γνωστή. Ας πάρουμε όμως τα πράγματα με τη σειρά:

Δύο χρόνια μετά την ίδρυση της Κυπριακής Δημοκρατίας, το 1960, η Κύπρος είχε τον δικό της ύμνο. Δεν λεγόταν εθνικός ύμνος, λεγόταν κρατικός ύμνος και δεν χρησιμοποιήθηκε ποτέ.

Αν πάμε όμως πολλά χρόνια πίσω όταν με την ίδρυση της Κυπριακής Δημοκρατίας, η συμφωνία της Ζυρίχης προέβλεπε τα πάντα (σημαία, Τούρκο αντιπρόεδρο, Τούρκους μέλη του Υπουργικού Συμβουλίου και Τούρκους σε κρατικά όργανα) πλην ενός σημαντικού κρατικού στοιχείου: του εθνικού ύμνου. Να σημειωθεί ότι τότε καθιερώθηκαν ως επίσημη γλώσσα της Κύπρου, τα ελληνικά, τα αγγλικά και τα τουρκικά. Κάτι που ισχύει έως και σήμερα. Κάθε επίσημο έγγραφο είναι γραμμένο σε αυτές τις τρεις γλώσσες. Και βεβαίως στα κυπριακά διαβατήρια. Είναι το μοναδικό άλλωστε επίσημο έγγραφο της Ευρωπαϊκής Ένωσης που αναφέρεται και στα τουρκικά.

Το είχαν… ξεχάσει;

Δεν ήταν λίγοι βεβαίως που υποστήριζαν ότι οι συντάκτες της ιδρυτικής συνθήκης της Κύπρου είχαν… ξεχάσει να καθιερώσουν εθνικό ύμνο, άλλοι ότι το άφησαν να γίνει αργότερα αφού οι δύο κοινότητες το συμφωνήσουν. Υπήρξαν όμως και ορισμένοι που έλεγαν ότι επίτηδες ο Μακάριος δεν ήθελε να υπάρχει εθνικός (κυπριακός) ύμνος.

Μάλιστα στο πρώτο του ταξίδι στο εξωτερικό, ρωτήθηκε ποιος είναι ο εθνικός ύμνος της Κύπρου και αυτός χωρίς καμία σκέψη απάντησε: «Είναι ο εθνικός ύμνος της Ελλάδος». Έτσι, οι φήμες λένε, ότι για πρώτη φορά ο εθνικός μας ύμνος ακούστηκε με τη σημαία της Κύπρου, του νεοσύστατου αυτού ανεξάρτητου κράτους.

Δύο χρόνια αργότερα και προτού ξεσπάσει η τουρκική ανταρσία του 1963 με τη δημιουργία τουρκοκυπριακών θυλάκων και με βομβαρδισμό των Τούρκων στις ελεύθερες περιοχές, η κυπριακή κυβέρνηση αναθέτει στον συνθέτη Σόλωνα Μιχαηλίδη να γράψει τον εθνικό ύμνο της Κύπρου. Ο ύμνος γράφτηκε λοιπόν αλλά δεν έμελλε ποτέ να καθιερωθεί. Κάποιες πηγές λένε ότι ο Αρχιεπίσκοπος Μακάριος χρησιμοποίησε τον συγκεκριμένο ύμνο όταν τον Ιούνιο και τον Νοέμβριο του 1962 πραγματοποίησε επισκέψεις σε Ουάσιγκτον και Άγκυρα.

Ωστόσο, κατά μία εκδοχή ούτε στις πρωτεύουσες αυτές ακούστηκε ο εθνικός ύμνος της Κύπρου. Κατά μια άλλη εκδοχή ο Μακάριος έδωσε στις μπάντες να παίζουν ένα ουδέτερο κλασικό κομμάτι. Οι φήμες τότε έλεγαν ότι οι στρατιωτικές μπάντες σε Ουάσιγκτον και Άγκυρα νόμιζαν ότι έπαιζαν τον εθνικό ύμνο της Κύπρου, αλλά στην πραγματικότητα έπαιζαν κλασσική μουσική.

Πάντως ο εθνικός ύμνος της Κύπρου γράφτηκε το 1962 ειδικά επειδή ο Μακάριος θα επισκεπτόταν την Άγκυρα. Στις 18 Νοεμβρίου του 1966 το Υπουργικό Συμβούλιο της Κύπρου αποφάσισε την υιοθέτηση του ελληνικού εθνικού ύμνου ως εθνικού ύμνου της Κυπριακής Δημοκρατίας, απόφαση που ισχύει έως σήμερα. Αλλά είτε το αποφάσιζε είτε όχι το κυπριακό Υπουργικό Συμβούλιο, ουδείς στην Κύπρο γνώριζε άλλον εθνικό ύμνο παρά μόνον τον ελληνικό.

Αλλά δεν είναι μόνον η Ελλάδα και η Κύπρος που έχουν τον ίδιο εθνικό ύμνο. Για παράδειγμα η Φιλανδία και η Εσθονία έχουν τον ίδιο ύμνο αν και με διαφορετικούς στίχους. Ή το Λιχτενστάιν που χρησιμοποιεί τον αγγλικό εθνικό ύμνο (God save the Queen), κάτι βεβαίως που ισχύει και στη Βόρεια Ιρλανδία. Το Χονγκ Κονγκ έχει τον ίδιο εθνικό ύμνο με την «μαμά» Κίνα, αν και αυτό δεν χαροποιεί ιδιαίτερα ένα μεγάλο μέρος του πληθυσμού. Στην Αφρική αρκετές χώρες χρησιμοποιούσαν μέχρι προσφάτως ως εθνικό ύμνο το «Sikelel iAfrika» (God bless Africa).

Πηγή: In.gr

sportday.gr

KYΠΡΟΣ 1974: Η Κυρά τής Λαπήθου

«Την έγδυσαν, την έδεσαν πίσω από ένα τζιπ και την έσερναν για να μαρτυρήσει που έκρυβε τους στρατιώτες»

Στη μάχη της Λαπήθου στις 6 Αυγούστου 1974, 12 στρατιώτες αποκόπηκαν και έμειναν εγκλωβισμένοι πίσω από τις εχθρικές γραμμές. Αυτούς τους στρατιώτες εντόπισε η 74χρονη τότε Κυρία Ευφροσύνη Προεστού. Τους έκρυψε σε μια μικρή σπηλιά δίπλα στο σπίτι της και τους φρόντιζε για έναν ολόκληρο μήνα κάτω από τα βλέμματα των πολυάριθμων Τούρκων που βρίσκονταν ήδη μέσα στη Λάπηθο. Οι Τούρκοι την υποψιάστηκαν και άρχισαν να την ανακρίνουν. Υπέστη φρικτά βασανιστήρια.

Πέρα από τους άγριους ξυλοδαρμούς στο Κάστρο της Κερύνειας, τους τεχνητούς πνιγμούς στην θάλασσα, τα βάναυσα κτυπήματα με το κομμένο σχοινί της καμπάνας, το οποίο έκοψαν κι έδεσαν κόμπους για να είναι πιο επώδυνα τα πλήγματα, η  πιο εξευτελιστική δοκιμασία που την υπέβαλαν, ήταν η βασανιστική διαπόμπεψη στους δρόμους της Λαπήθου: Την έγδυσαν, την έδεσαν πίσω από ένα στρατιωτικό τζιπ και την έσερναν στην άσφαλτο μέχρι που το δέρμα της από τις πληγές έγινε κατακόκκινο από τα αίματα… 

Κι όμως η κυρά της Λαπήθου άντεξε. Της έβγαλαν τον σταυρό από το λαιμό και της ζητούσαν να τον φτύσει. Η αλύγιστη Κυρά δεν έσπασε και δεν αποκάλυψε ποτέ που έκρυβε τα παιδιά της. Παρά τον διασυρμό, δεν της πήραν ούτε μια λέξη από το στόμα της. ΔΕΝ ΠΡΟΔΩΣΕ !

Η Κυρά και τα 12 παλικάρια της επέζησαν. Οι στρατιώτες που γλίτωσε την είχαν σαν δεύτερη μητέρα τους, σαν προστάτιδα Παναγιά. Ήταν η πρώτη που φιλούσε τα στέφανα τους όταν παντρεύονταν. Την φιλοξενούσαν εκ περιτροπής στα σπίτια τους για μερικές εβδομάδες ο καθένας. Κι όταν απεβίωσε το 1993 σε ηλικία 90 ετών, οι 12 στρατιώτες, τα παιδιά της, έστησαν την προτομή της μπροστά στο οδόφραγμα του Λήδρα Πάλας, για να ατενίζει τον σκλαβωμένο Πενταδάκτυλο. «Το ότι ζούμε σήμερα, το χρωστάμε στην κυρά Φροσύνη», λένε.

Οι στρατιώτες που ανήκαν τρείς στο 256 ΤΠ και οι άλλοι εννιά στο 286 ΜΤΠ είναι οι: Πανίκος Παραλιμνίτης, Κώστας Καστελλανής, Γιώργος Χριστοφή, Στέλιος Θεοδούλου, Κούλλης Κυριάκου, Νίκος Παπαναστασίου, Παύλος Νικολάου, Ανδρέας Γρηγορίου, Νίκος Νικολάου, Πολύκαρπος Πέτρου, Αντώνης Φιλίππου και Γιώργος Παπανικολάου.

Η Κυρία Ευφροσύνη αρνιόταν πεισματικά να δώσει συνέντευξη για πολλά χρόνια κι όταν επιτέλους και μετά από πίεση δέχτηκε, η τελευταία φράση της ήταν: «Εγώ ότι έκαμα, το έκαμα για να έχω ένα καλό απέναντι στον Θεό!»

Επάξια πήρε τον τίτλο ευγνωμοσύνης «Η Κυρά τής Λαπήθου».
 

Τα Κυπριακά Ταχυδρομεία στις 6 Μαΐου 2021, κυκλοφόρησαν την  αναμνηστική σειρά «Η Κυρά της Λαπήθου Ευφροσύνη Προεστού». 

 

Προς τιμήν της έχει αφιερωθεί η οδός Ευφροσύνης Προεστού, που είναι πάροδος της οδού Λαπήθου, δίπλα στο Πάρκο της Κερύνειας, στην συνοικία Παρισινός, στην περιοχή Εγκωμή στη Λευκωσία.

Φιλοξενία: Το Χαμομηλάκι

1η πτυχιούχος πανεπιστημίου με σύνδρομο Down στη Κύπρο

Η Ελένη είναι το πρώτο παιδί με σύνδρομο down στην Κύπρο που ακολούθησε πιστά και υλοποίησε τελικά το όνειρό του.

Η Ελένη Λουκά αποφοίτησε από το Ευρωπαϊκό Πανεπιστήμιο Κύπρου και είναι πτυχιούχος νηπιαγωγός

Με την αγάπη για τα παιδιά να κυριαρχεί στη ζωή της και τον δυναμισμό που τη διακατέχει, η Ελένη Λουκά είναι η πρώτη στην Κύπρο, με σύνδρομο down, που ακολούθησε πιστά το όνειρό της και το υλοποίησε. 

Φοίτησε στο Ευρωπαϊκό Πανεπιστήμιο και σήμερα είναι και επίσημα πτυχιούχος νηπιαγωγός. Τώρα, ετοιμάζεται ν’ ανοίξει νέα κεφάλαια στη ζωή της και να κάνει σχέδια για νέα «ταξίδια».

Πρόκειται για ένα πλάσμα που με την πρώτη ματιά σε κερδίζει. Από παιδί έμαθε πολλά. Έμαθε να παίζει πιάνο, να τραγουδά, έκανε και μαθήματα χορού (αδυναμία της είναι το ζεϊμπέκικο), έμαθε να αγαπά τη ζωή, μα πάνω απ’ όλα να αγαπά τα πάντα γύρω της και πιο πολύ τους ανθρώπους.

Παράλληλα, αναπόσπαστο κομμάτι των σπουδών της ήταν και η σχολική εμπειρία η οποία έδωσε στην Ελένη την ευκαιρία να ζήσει τη διδασκαλία στην πράξη. Μια διαδικασία που θεωρείται εύκολη, αλλά στην πράξη είναι δύσκολη. Μπορεί τα παιδιά να είναι οι πιο δύσκολοι κριτές, ωστόσο έχουν μέσα τους την ενσυναίσθηση. Καταφέρνουν να μπαίνουν στη θέση του άλλου και να καταλαβαίνουν ποιος τους αγαπά αληθινά.

Δεν δίστασε ποτέ να «τσαλακώσει» την εικόνα της, να κάτσει στο πάτωμα μαζί με τα παιδιά, να παίξει, να χορέψει και να τραγουδήσει, να ζωγραφίσει, γι’ αυτό και πολλές φορές τα ίδια τα παιδιά νόμιζαν πως… πρόκειται για συμμαθήτριά τους.

Το παράδειγμα της Ελένης θα μπορούσε να τεθεί σε εφαρμογή διαχρονικά για όλα τα άτομα με αναπηρίες, ως προς το θέμα της αποδοχής αλλά και της ένταξης των ατόμων με σύνδρομο Down στην κοινωνία.

newsthessaloniki.gr
Φιλοξενία: Το Χαμομηλάκι

«Η Διαχρονία της Ελληνικής Γλώσσας»

ΔΙΟΝΥΣΙΟΣ ΣΟΛΩΜΟΣ: «ΜΗΓΑΡΙΣ ΕΧΩ ΤΙΠΟΤΙΣ ΑΛΛΟ ΠΑΡΕΞ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΚΑΙ ΓΛΩΣΣΑ»

«Η αναβάθμιση και ενίσχυση της Ελληνικής Γλώσσας, τόσο στην εκπαίδευση όσο και ευρύτερα στην κοινωνία, αποτελεί σήμερα περισσότερο από ποτέ στόχο ύψιστης προτεραιότητας για τον τόπο μας»

Η ελληνική μας γλώσσα είναι η ιστορία, ο πολιτισμός, τα ήθη και τα έθιμά μας, η αψεγάδιαστη ταυτότητά μας, το πανίσχυρο θεμέλιο πάνω στην οποία οικοδομούμε την εθνική ύπαρξή μας. Είναι το ασφαλές πέρασμα από τον μύθο στον λόγο και δι’ αυτού η αποτύπωση του πολιτισμού, της φιλοσοφικής σκέψης, της ανακάλυψης, της καταξίωσης του ανθρώπου.

 

Η συνέχεια στα Ελληνικά  

To παιδί που μεγάλωσε και βρέθηκε πίσω από την περίφραξη...

Κάποτε, ήταν ένα παιδί που γεννήθηκε από πρόσφυγες γονείς. Του μιλούσαν συχνά για την γιορτή του πορτοκαλιού, το ΓΣΕ, τη χρυσή αμμουδιά και το αγαπημένο τους Βαρώσι, που έζησαν την παιδική και την εφηβική τους ηλικία.

Το παιδί, δημιουργούσε στο μυαλό του εικόνες, από την πόλη των γονιών του. Μα όσες εικόνες κι αν προσπαθεί να σου δημιουργήσει κάποιος, δύσκολα μπορείς να ταυτιστείς με αυτές. Δύσκολα μπορείς να νιώσεις, όπως νιώθουν, αν δεν δεις με τα μάτια σου, αυτά που είχαν καλά κλειδωμένα μέσα στο μυαλό τους.

 

Και μια μέρα λοιπόν, μετά τη διάνοιξη των οδοφραγμάτων, ο πατέρας πήρε το παιδί, να δει το σπίτι που μεγάλωσε. Τον είδε να λυγίζει μπροστά στην είσοδο, μα πάλι, τα συναισθήματα, δεν ήταν τα ίδια, δεν μπορούσε να ταυτιστεί. Ήταν όλα ξένα για εκείνον.

 

Οι γονείς συνέχισαν να του διηγούνται ιστορίες, να τον πηγαίνουν σε εκδηλώσεις για το Βαρώσι τους. Να τον πηγαίνουν σε οτιδήποτε, τους θύμιζε την Αμμόχωστο.

 

Τα χρόνια περνούσαν… Και φτάσαμε στις 8 Οκτωβρίου 2020… Οι Τούρκοι, μέσα σε δυο μερόνυχτα, καθάρισαν ένα κομμάτι της περίκλειστης πόλης, το ασφαλτόστρωσαν και το άνοιξαν για το κοινό. Λες και τα λεηλατημένα σπίτια κάποιων, μπορούν να γίνουν αξιοθέατα για κάποιους άλλους…

 

Εκείνο το παιδί λοιπόν, που πλέον είχε μεγαλώσει, βρέθηκε εκεί. Στέκονταν απέναντι από μια πύλη. Περίμεναν το σήμα των «ψευδοαστυνομικών» του Αττίλα, για να περάσουν στην πόλη φάντασμα. Τα συναισθήματα, λίγο πιο έντονα από εκείνη την πρώτη φορά που πήγε στα κατεχόμενα. Σε κάποια στιγμή κατά το μεσημέρι, οι Τούρκοι, τράβηξαν την συρόμενη πόρτα και μπροστά του απλώθηκε ένα σκηνικό, που όμοιό του δεν είχε ξαναδεί. Τα πόδια βάρυναν στα πρώτα βήματα. Μα έπρεπε να συνεχίσει, ήταν καθήκον του.

 

Τα λεηλατημένα σπίτια, οι τρύπες από σφαίρες στους τοίχους, έκαναν την καρδιά του να χτυπά δυνατά. Ο πόνος των προσφύγων, βούιζε στην περιοχή, λες και κάποιος ξύπνησε τα φαντάσματα, που κοιμούνταν για 46 χρόνια, πίσω από μια πρόχειρη περίφραξη.

 

Η θλίψη γινόταν ασήκωτη, την ώρα που οι Τούρκοι περπατούσαν μπροστά και πίσω του, τυλιγμένοι με τουρκικές σημαίες και σημαίες του ψευδοκράτους, βγάζοντας selfie, φορώντας το χαμόγελό τους, που έφθανε μέχρι τ΄ αυτιά τους. Πόση αντίθεση χωρά άραγε σε ένα τοπίο…;

 

Η καρδιά του όμως, έγινε συντρίμμια, όταν εμφανίστηκε μπροστά του η χρυσή αμμουδιά της θάλασσας.

 

Στο μυαλό του αντηχούσαν τα λόγια του πατέρα του, που του είχε πει για εκατοστή φορά την ιστορία, λίγες ώρες προηγουμένως. «Όταν ήμασταν μικροί, πηγαίναμε στη θάλασσα που είναι τώρα στην περίκλειστη περιοχή. Τζιαμέ περνούσαμε τα καλοκαίρια μας».

 

Στη θέα εκείνης της θάλασσας, κατάλαβε γιατί άκουσε τόσες πολλές φορές εκείνη την ιστορία. Και ποιος δεν θα μιλούσε ακόμα και 46 χρόνια μετά, για τα καταγάλανα νερά του Βαρωσιού και τη χρυσή αμμουδιά που φιλά πάνω της το κύμα;

 

«Που την θάλασσα αν φκεις πάνω εν η οδός Φαλήρου τζαι αριστερά η οδός Ακταιόν. Εσύ εν να πάεις λοξώς δεξιά τζαι μετά αριστερά. Τζιαμέ εν το “Endelweiss”, ήταν το στέκι μας τζιαμέ».

 

Το “Endelweiss”, ήταν όντως εκεί κι ευτυχώς που ο πατέρας του δεν ήταν μαζί του, να το δει πως κατάντησε. Πώς το κατάντησαν.

 

Στην επιστροφή, το σοκ έδωσε τη θέση του σε εκατομμύρια αναπάντητα γιατί. Χιλιάδες ερωτήματα πλανούνταν στο μυαλό του. Κανείς δεν μπορεί όμως να τ’ απαντήσει.

 

Μπόρεσε όμως ν' απαντήσει μόνο σ’ ένα. Στο ερώτημα που είχε στο μυαλό του από παιδί. «Πώς να νιώσω συναισθήματα για ένα τόπο που δεν έζησα;»

 

Η απάντηση είναι «οι ρίζες». Οι ρίζες που ποδοπάτησε η βάρβαρη μπότα του Αττίλα πριν 46 χρόνια. Οι ρίζες που προσπάθησαν να ξεριζώσουν τον Οκτώβριο του 2020 οι μπουλντόζες, που μπούκαραν στην πόλη φάντασμα. Με το που πάτησε το πόδι του στην περίκλειστη πόλη, θέριεψαν. Ουδείς έχει δικαίωμα να θάψει τις ρίζες του, ούτε να σβήσει τις αναμνήσεις του πατέρα του. 

 

Αυτό το παιδί είμαι εγώ...

 

Γιώργος Χατζηπαναγή
reporter.com.cy

Ξέρω γιατί το πουλί κελαηδεί στο κλουβί

(Το ακόλουθο χρονογράφημα γράφτηκε το 2014 αλλά δυστυχώς παραμένει πάντα επίκαιρο. Σας το παραθέτω αυτούσιο).

Ένα φθινοπωρινό πρωινό βρέθηκα στη Λευκωσία, την τελευταία μοιρασμένη πρωτεύουσα, με φόντο τη γιγάντια τουρκική σημαία στην οροσειρά του Πενταδακτύλου, να θυμίζει πως ζούμε σε ένα ημικατεχόμενο νησί. Κάτι που ξεχνάμε εμείς οι κάτοικοι των παραθαλάσσιων πόλεων με τους ανοιχτούς ορίζοντες. Μα και για κάποιους που κατοικούν στην πρωτεύουσα, αποτελεί πλέον μέρος της καθημερινότητάς τους, σαν ένα «wallpaper», που με τον χρόνο και τη συνήθεια, παύει να σημαίνει κάτι.

Έκπληκτη διαπίστωσα πως από τον χάρτη του μυαλού μου, έλειπε το παλιό νοσοκομείο, το οποίο είχε κατεδαφιστεί και έγινε ένας απέραντος χώρος στάθμευσης με σκόνες και χώματα, να τα στροβιλίζει ο αέρας. Απέναντι, το κτήριο της Βουλής και στο παραπλήσιο παρκάκι με την προτομή του Μαχάτμα Γκάντι, γινόταν μια σεμνή τελετή και κατάθεση στεφάνων από την Ινδική Υπάτη Αρμοστεία. Ήταν 2 του Οκτώβρη, παγκόσμια μέρα ενάντια στη βία. Την προηγούμενη στην πρωτεύουσα, είχαν γίνει παρελάσεις και δεξιώσεις για τη μέρα της Κυπριακής Ανεξαρτησίας.

Στο ραδιόφωνο μιλούσαν για τη, στρατηγικής σημασίας, γεωπολιτική θέση της Κύπρου απ’ όπου την ίδιαν ώρα γινόταν εκτόξευση πυραύλων στις αγγλικές βάσεις Ακρωτηρίου. Τη μέρα της «Μη βίας», Κούρδοι και ξένοι υπήκοοι αποκεφαλίζονταν από Τζιχαντιστές, η εκεχειρία στην ανατολική Ουκρανία βρισκόταν στον αέρα, όπως και οι διαπραγματεύσεις για το Κυπριακό. Όλα αυτά εν έτει 2014.

Περπατώ στον δημόσιο κήπο, που θυμάμαι από τα παιδικά μου χρόνια, μαζί με ένα μεγάλο λευκό θάλαμο νοσοκομείου, με μυρωδιές από φάρμακα και αντισηπτικά, που επισκεπτόμασταν κάθε Κυριακή. Εκεί κειτόταν ξαπλωμένη η μητέρα. Καθόμασταν γύρω από το κρεβάτι της κι εγώ δεν την κοιτούσα ποτέ στα μάτια γιατί θα διάβαζε τη θλίψη και τον θυμό μου που η ασθένεια την κρατούσε μακριά μου.

«Πάρτε τα παιδιά στον κήπο να παίξουν» έλεγε και αμέσως βγαίναμε από το «κλουβί» και τρέχαμε με τα ξαδέλφια στον απέραντο κήπο να παίξουμε κρυφτό και ινδιάνους. Το μεσημέρι έρχονταν και οι μεγάλοι, κάναμε πικ-νικ, προτού ξαναεπιστρέψουμε στο νοσοκομείο. Εγώ με την πλάτη γυρισμένη στη μητέρα και στην αρρώστια, κοίταζα έξω από το παράθυρο, τα πουλιά που κούρνιαζαν στα δέντρα, την ώρα που ο φύλακας τον οποίον αποκαλούσαμε Κέρβερο, φώναζε πως το επισκεπτήριο τέλειωσε.

Φεύγαμε τότε, έως την ερχόμενη Κυριακή, που θα επιστρέφαμε με λουλούδια, περιοδικά, φαγητά και καθαρά ρούχα. Μετά το πραξικόπημα και την εισβολή η μητέρα έμεινε εγκλωβισμένη στο νοσοκομείο και μόνον ο πατέρας επιχείρησε να την επισκεφτεί με αυτοκίνητο του Ερυθρού Σταυρού. Επέστρεψε με φρικιαστικές ιστορίες, που διηγείτο στους μεγάλους, με φορτηγά που ξεφόρτωναν τραυματίες και σκοτωμένους. Τη νέα σχολική χρονιά του 1974 πολλά παιδιά φορούσαν στον λαιμό μια σφαίρα τρυπημένη και περασμένη σε ένα μαύρο λουράκι.

Μπορεί το νοσοκομείο Λευκωσίας να γκρεμίστηκε, όχι όμως και το τείχος που χωρίζει την πατρίδα μας στα δυό. Παντού στην υφήλιο, βία, πόλεμοι, λιμοί, δικτατορικά καθεστώτα. Περπατώ στο πάρκο, δίπλα από τη Βουλή. Δυό παγώνια στο κλουβί ανοίγουν περήφανα τα φτερά τους και βγάζουν περίεργους ήχους. Πιο κάτω μια λιμνούλα με νούφαρα, που τα έχουν κι αυτά κλεισμένα σε ένα κλουβί. Στον νου μου έρχονται οι στίχοι της Maya Angelou:

«Μα στο κλουβί, ένα πουλί στέκει / πάνω στον τάφο των ονείρων
Κι η σκιά του φωνάζει / Μ’ ένα ουρλιαχτό εφιαλτικό
Τα φτερά του είναι κομμένα / και τα πόδια του δεμένα
Κι αφήνει τη φωνή του ελεύθερη / Να κελαηδήσει…
Στο κλουβί, το πουλί κελαηδάει / Μ’ ένα τιτίβισμα φοβισμένο
Για κείνα, τ’ άγνωστα / Που ακόμα τόσο λαχταρά.
Κι η μελωδία του αντηχεί / Στον μακρινό τον λόφο
Γιατί το πουλί στο κλουβί / τραγουδάει για ελευθερία.»

dena.toumazi@gmail.com

Δένα Αναξαγόρου Τουμαζή      Ιουλίτα Τουμαζή   

philenews.com

«Παιδί 10 ετών έζησα τη θηριωδία» Attilas 1974: The Turkish Invasion

Οι τραυματικές εμπειρίες που έχει βιώσει αυτός ο άνθρωπος, δεν μπορούν να συγκριθούν με κανενός άλλου. Τα εφηβικά του χρόνια ήταν γεμάτα από εφιάλτες που βασάνιζαν κάθε στιγμή τη ζωή και τα όνειρα του. 

Όλα εκείνα τα νεκρά σώματα, το αίμα και ο πόνος, του ρήμαξαν τη ψυχή και το μυαλό. Του στέρησαν τα πάντα και του έμαθαν τι θα πει, θλίψη, απόγνωση και απελπισία. Θαμμένες μνήμες που όσα χρόνια και αν περάσουν, κάθε φορά που τις αγγίζει θα πονάνε. 

Ένα 10χρονο αγόρι με τις μεγαλύτερες πληγές στη ψυχή και στο σώμα…
«Θέλανε να μας σκοτώσουν για να μη μιλήσουμε για όσα είδαμε»
Σήμερα αποτελεί πρότυπο για όλους μας. Το μεγαλείο της ψυχής, η ευγένεια και η καλοσύνη αυτού του ανθρώπου, δεν περιγράφονται. Ένας πιλότος, που αν ποτέ η ζωή του γινόταν σενάριο για κινηματογραφική ταινία, σίγουρα κανείς δεν θα άντεχε να τη δει, θα πονούσε και θα δάκρυζε όσο ποτέ άλλοτε.

Μια 12χρονη μαθήτρια που έτυχε να ακούσει την ιστορία αυτού του άντρα, έγραψε στο τετράδιο της: «Αυτός ο άνθρωπος έχει λουλούδια στην καρδιά του. Σου δίνει πνοή και προοπτική σε κόσμους παραμυθένιους, αυτούς τους κόσμους που είναι γεμάτοι με καλοσύνη. Το μίσος του έχει θαφτεί πολύ βαθιά και γι΄αυτό έχει χαθεί. Δεν γνώρισα πολλούς τέτοιους ανθρώπους, εύχομαι μεγαλώνοντας να γνωρίσω…

Η ιστορία του Πέτρου Σουππουρή…
Ο 10χρονος Πέτρος ζούσε με την οικογένεια του στο Παλαίκυθρο (χωριό κοντά στη Λευκωσία, στην περιοχή που σήμερα είναι το αεροδρόμιο της Τύμπου). Η οικογένεια Σουππουρή είχε πέντε παιδιά, τέσσερα αγόρια και ένα κορίτσι.

Λόγω της κατάστασης που επικρατούσε στο νησί εκείνες τις μέρες, φιλοξενούσαν στο σπίτι τους και την οικογένεια Λιασή.
Στις 17 Αυγούστου το 1974…

Τουρκοκύπριοι σκότωσαν μπροστά στα μάτια του 10χρονου Πέτρου, τους γονείς και τα τρία του αδέλφια.

Ο 8χρονος αδελφός του, ο Κώστας, όταν άκουσε τους πυροβολισμούς, γλίστρησε από την πίσω πόρτα και έτρεξε στο σπίτι της γιαγιάς του.

Ο Πέτρος ήταν μάρτυρας όλων όσων ακολούθησαν…
Η αυλή που μερικές μέρες πριν έπαιζε ανέμελα με τα αδέλφια του, ήταν γεμάτη από νεκρά σώματα. Πριν προλάβει καλά καλά να καταλάβει τι συνέβαινε, δέχθηκε μια ριπή που τον έριξε στο έδαφος δίπλα στον αδελφό του τον Γιάννη. Ο Πέτρος σε παλαιότερη συνέντευξή του αναφέρει: «Όταν μας πυροβόλησαν, εγώ και ο Γιάννης πέσαμε ο ένας δίπλα στον άλλον. Εγώ είχα τραυματιστεί, το ίδιο και ο Γιάννης που είχε ένα τραύμα από σφαίρα στο μάτι. Δεν θυμάμαι να κουνιόταν».

Ο Πέτρος έμεινε για ώρα αιμόφυρτος και τραυματισμένος σε τρία σημεία από τις σφαίρες. Δίπλα του νεκροί, ο πατέρας του Ανδρέας και η μητέρα του Αρετή, 40 και 39 ετών. Δίπλα τα τρία του αδέλφια, ο Γιάννης 9 ετών, ο Δημήτρης 7 ετών, και η 3χρονη Ιουλία. Στο ίδιο σημείο ήταν επίσης νεκρά και τα μέλη της οικογένειας Λιασή με το 12μηνο βρέφος τους.

Λίγο αργότερα εμφανίστηκαν Τούρκοι στρατιώτες που περιέθαλψαν τους τραυματίες και έθαψαν τους νεκρούς σε ομαδικό τάφο. Ο Πέτρος δεν ήξερε τι έγινε ο Κώστας. Τα δύο αδέλφια που γλύτωσαν, συναντήθηκαν λίγες μέρες αργότερα, αλλά ο κίνδυνος για τη ζωή τους δεν είχε απομακρυνθεί. «Θέλανε να μας σκοτώσουν για να μη μιλήσουμε για όσα είδαμε», είπε σε μια συνέντευξη ο Πέτρος. «Στο χωριό Βώνη, όπου μας είχαν μαζέψει, κάθε μέρα δολοφονούσαν Ελληνοκύπριους και βρίσκαμε τα πτώματα την επόμενη ημέρα σε διάφορα σημεία», έπειτα συνεχίζει: «Με την παρέμβαση του Γλαύκου Κληρίδη και του Ραούφ Ντενκτάς μάς παρέδωσαν στον Ερυθρό Σταυρό και μεταφερθήκαμε στις ελεύθερες περιοχές τον Σεπτέμβριο του 1974».

Μεγάλωσαν κοντά στους θείους τους και μπόρεσαν να σπουδάσουν με την οικονομική βοήθεια του Ιδρύματος Μποδοσάκη, με το οποίο τους έφεραν σε επαφή οι δημοσιογράφοι Γιάννης Μαρίνος και Ουρανία Λαμψίδου. Ο Κώστας έγινε αστυνομικός και ο Πέτρος πιλότος. Τα δυο αδέλφια μένουν με τις οικογένειά τους στη Λευκωσία.

Όταν άνοιξαν τα οδοφράγματα το 2003…
Ο Πέτρος βρήκε τη δύναμη και πήγε στο Παλαίκυθρο, στο σπίτι και στην αυλή του. Πόση δύναμη χρειάστηκε άραγε για να τα καταφέρει; Μπορεί κάποιος να φανταστεί πως ένιωσε εκείνη τι στιγμή αυτός ο άνθρωπος;

Ο κύριος Πέτρος Σαππουρής αναφέρει στο ant1iwo με περισσότερες λεπτομέρειες την ιστορία του:
«Αύγουστος του 1974…
Μπήκαν στο σπίτι μας νεαροί Τουρκοκύπριοι κρατώντας όπλα. Αρχικά, έβγαλαν τους ενήλικες από το σπίτι και τους οδήγησαν στην αυλή του σπιτιού μας. Μεταξύ αυτών, τον πατέρα μου και την μητέρα μου. Εντωμεταξύ, ένας από αυτούς, δεν κρατούσε όπλο αλλά μια μεγάλη σωλήνα αλουμινίου που κτυπούσε με δύναμη τον πατέρα μου στην πλάτη. Όταν βρέθηκε (με την ταυτοποίηση λειψάνων) διαπιστώθηκε ότι είχε σπασμένη σπονδυλική στήλη και ο λόγος ήταν τα χτυπήματα από τη σωλήνα.

Τον κτυπούσε με τόση δύναμη, που έπεφτε στο χώμα σπαράζοντας από τον πόνο. Θυμάμαι που προσπαθούσε να σηκωθεί στα πόδια του και κάθε φορά κοιτούσε τους δολοφόνους του με πόνο στα μάτια. Παράλληλα, γύριζε το κεφάλι του και προς το μέρος μας, μάς κοιτούσε και δεν έλεγε τίποτα. Τον κτυπούσουν ξανά και ξανά…

Η μητέρα μου κατάφερε να τρέξει και να φέρει από τη φάρμα ένα κουβά γάλακτος, στον οποίο έκρυβε τα χρυσαφικά της κατά τη διάρκεια της εισβολής. Τα έδωσε στους Τουρκοκύπριους εκλιπαρώντας τους να σταματήσουν και να φύγουν. Εκείνοι όμως συνέχισαν ....

............
η συνέχεια εδώ: ant1iwo

Κηδεύτηκε ο μικρότερος αγνοούμενος της Τουρκικής εισβολής, ένα βρέφος μόλις 6 μηνών

Όταν βρέθηκαν τα οστά ο μικρός Ανδρέας είχε την πιπίλα του.

Μέσα σε ατμόσφαιρα ανείπωτης οδύνης τελέστηκε σήμερα στον Ιερό Ναό της του Θεού Σοφίας η κηδεία του μικρότερου αγνοούμενου της τουρκικής εισβολής, Ανδρέα Κυριάκου, ο οποίος το 1974 ήταν βρέφος, μόλις έξι μηνών. 

Μαζί κηδεύτηκαν και τα άλλα πέντε μέλη της οικογένειας του, η μητέρα του Αγγελική Κυριάκου, 25 ετών το 1974, οι θείες του Σούλα και Μάρω 11 και 19 ετών και η γιαγιά του Ελένη, 46 χρονών. 
Τα οστά όλων τους βρέθηκαν σε ομαδικό τάφο στο Τραχώνι Κυθρέας, στο κατεχόμενο τμήμα της Κύπρου και ταυτοποιήθηκαν με τη μέθοδο DNA.

Όταν βρέθηκαν τα οστά ο μικρός Ανδρέας είχε την πιπίλα του. Οι γυναίκες και το παιδί δολοφονήθηκαν εν ψυχρώ. Το βρέφος είχε πληγεί και στο πόδι, πριν δολοφονηθεί. Ο πατέρας του μικρού Ανδρέα ήταν στρατιώτης την περίοδο της τουρκικής εισβολής και πληροφορήθηκε τα διαδραματισθέντα αργότερα. Κατά τη διάρκεια του πολέμου πέρασε πολύ δύσκολες ώρες και κινδύνεψε και η ζωή του. Όταν έφτασε στις ελεγχόμενες από τη Δημοκρατία περιοχές, δεν βρήκε ούτε τη γυναίκα του ούτε το παιδί του.

Στην κηδεία επικήδειο εκφώνησαν ο κυβερνητικός εκπρόσωπος, ο γενικός γραμματέας του ΑΚΕΛ και ο πρόεδρος της ΕΔΕΚ.
Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος, Νίκος Χριστοδουλίδης τόνισε ότι ευθύνη της πολιτείας είναι να δικαιώσει τη θυσία των ηρώων του '74. Είμαστε, επεσήμανε, έτοιμοι και ώριμοι, πρόσθεσε, να οικοδομήσουμε μια πατρίδα με ειρηνικό μέλλον.
Απηύθυνε επίσης έκκληση στην τουρκική πλευρά να συνεργαστεί, για να δοθεί ένα τέλος στο δράμα των αγνοουμένων. Ο γενικός γραμματέας του ΑΚΕΛ Αντρος Κυπριανού τόνισε ότι ένας τρόπος υπάρχει να τιμωρηθεί το έγκλημα του 74, να αποτραπεί ο στόχος του, που δεν είναι άλλος από τη διχοτόμηση της Κύπρου.
Ο πρόεδρος της ΕΔΕΚ Μαρίνος Σιζόπουλος ανέφερε ότι εκκρεμούν τα καθήκοντα όλων στον τόπο, όσο παραμένουν αδικαίωτες οι θυσίες του ηρώων του 74.

Περισσότερα: Κύπρος

Ένας ηρωικός δάσκαλος στην Κύπρο του 1955-1959

Στο δεύτερο έτος της υπηρεσίας μου, νέος 21 χρόνων, διορίστηκα σαν δάσκαλος στο Δημοτικό Σχολείο Αγίων Βαβατσινιάς ενός μικρού ορεινού χωριού της επαρχίας Λάρνακος. Είχα τρεις τάξεις, καμιά τριανταριά παιδιά.

Μήνας Απρίλης του 1957. Πριν από μερικές μέρες είχαν γραφτεί συνθήματα με γαλάζια μπογιά στους εξωτερικούς τοίχους του σχολείου: ΕΟΚΑ-ΔΙΓΕΝΗΣ-ΜΑΚΑΡΙΟΣ.
Παλιό κτίριο, ψηλό, με διπλή, πελώρια ξύλινη πόρτα. ΄Εκανα μάθημα στην έκτη τάξη κι οι άλλες δυο εργάζονταν σιωπηρά. Ξαφνικά ακούεται ένας δυνατός κρότος και η διπλή πόρτα ανοίγει διάπλατα.! Τι συνέβη; Καμιά δεκαριά πάνοπλοι άγγλοι στρατιώτες με επικεφαλής ένα αξιωματικό, είχαν δώσει δυνατή ταυτόχρονη κλωτσιά στην είσοδο! Στάθηκαν απέναντί μας σαν αγάλματα, έχοντας όλοι προτεταμένα τα όπλα τους εναντίον μας! Τα παιδιά φοβήθηκαν αλλά παρέμειναν ήσυχα στις θέσεις τους.
Ο αξιωματικός τους, κι εκείνος ακίνητος, σαν ρομπότ, χωρίς αισθήματα, καρδιά και καλοσύνη, πιστό αντίγραφο της ψυχρής αποικιοκρατικής αλαζονείας, μου έγνεφε με το δάκτυλο να πάω κοντά του. Προχώρησα προς το μέρος του, στάθηκα απέναντί του και τον ρώτησα : «Τι συμβαίνει; Τι θέλετε;» Μου απαντά: «Στους τοίχους του σχολείου υπάρχουν συνθήματα της ΕΟΚΑ και να βγεις να τα σβήσεις!». Τότε του λέγω: «Αυτό δεν μπορώ να το κάνω γιατί δεν είναι στα καθήκοντά μου. Το Γραφείο Παιδείας με πληρώνει για να διδάσκω τα παιδιά και όχι για να σβήνω συνθήματα». Κοκκινίζει από θυμό και μου απαντά: «Αυτό που σου λέω! Στα χωριά μου δεν ανέχομαι να υπάρχουν συνθήματα της ΕΟΚΑ!».

Μου ανεβαίνει το αίμα στο κεφάλι! «Από πού κι ως πού αυτά τα χωριά είναι χωριά σου; Μήπως τα έφερες από την Αγγλία; Κι έπειτα, τι τρόπος είναι αυτός, τι είδους ήρωες και πολεμιστές είσαστε εσείς όταν θεωρείτε σαν κατόρθωμα να εκφοβίζετε και να απειλείτε μικρά παιδιά στρέφοντας εναντίον τους τα αυτόματά σας; Α να χαθείτε» τους απαντώ, εκτός εαυτού και τους κλείνω κατάμουτρα τη διπλή πόρτα.

Ήμουν βέβαιος ότι θα την ξανάνοιγαν για να με συλλάβουν, αλλά, δεν ξέρω γιατί, έφυγαν και μας άφησαν ήσυχους για εκείνη την ημέρα. Είχαν φυσικά το σχέδιό τους οι πονηροί και «γενναίοι» υπερασπιστές της πάλαι ποτέ «Αυτοκρατορίας»! Το βράδυ ήρθαν ξανά στο σπίτι μου και με συνέλαβαν ενώ δειπνούσαμε με τους γονείς μου –ο Θεός να τους αναπαύσει– και δεν είχαν τουλάχιστο την ευγένεια να με αφήσουν να τελειώσω το φαγητό μου. Με περικύκλωσαν και με οδήγησαν μέσα στο σκοτάδι –τότε δεν υπήρχε ηλεκτρικό ρεύμα στο χωριό– από τα στενά ανηφορικά δρομάκια, στο μέρος όπου ήταν γραμμένα τα συνθήματα.

Μόλις περάσαμε από την πλατεία και τα καφενεία του χωριού, όπου υπήρχε λίγος κόσμος, άρχισαν να με κλωτσούν και να με κτυπούν με τις γροθιές τους και με τους υποκοπάνους των όπλων τους. Όταν φτάσαμε στο σχολείο – που βρισκόταν στην άκρη του χωριού - άναψαν τα ηλεκτρικά τους φανάρια, φωτίζοντας τα συνθήματα. Είχαν έτοιμο και ένα κουβά με μπογιά και πινέλλο. «Σβήσε τα συνθήματα!» ούρλιαζαν. «Ποτέ δεν θα τα σβήσω!» τους απαντούσα. Νέες κλωτσιές και νέο ξύλο! Αυτό το επανέλαβαν πολλές φορές και κάθε φορά που αρνιόμουν να κάμω αυτό που ήθελαν ακολουθούσε νέο ξυλοφόρτωμα! Αυτό συνεχίστηκε για μισή ώρα περίπου. Στο τέλος τους λέω «Μη με κτυπάτε, πυροβολήστε με, γιατί δεν πρόκειται να τα σβήσω!» Με άφησαν! Με διέταξαν να φύγω! Σκέφτηκα πως...

20 Ιουλίου 1974: Τουρκική εισβολή στην Κύπρο Ο Ν. Καζαντζάκης για την Κύπρο (''Οι άγγελοι της Κύπρου'')

Η ΤΥΧΗ ΚΑΙ Η ΤΙΜΗ ΜΙΑΣ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑΣ

Τουρκική εισβολή στην Κύπρο

Αλίμονο σε όποιον λησμονάει...

Ένας λαός περνάει, τις μέρες τούτες, της τρίχας το γιοφύρι. Δεν κρίνεται η τύχη της Κύπρου, η τύχη της Κύπρου δεν κιντυνεύει. Η δίκαιη πέτρα θα φάει, σίγουρα το άδικο βουνό. 

Κρίνεται και κιντυνεύει, τις μέρες τούτες, η τύχη και η τιμή μιας Αυτοκρατορίας. Ο λαός που ορθόθηκε σύσσωμος, σύψυχος, με τέτοια εθνική υπερηφάνεια κι ηθική ανάταση, στις πιο κρίσιμες ώρες του πολέμου και έσωσε την τιμή του κόσμου, περνάει τώρα μία από τις μοιραίες, αποκαλυπτικές δοκιμασίες, όπου θα ξεφανεροθεί η γνησιότητα ή το κίβδηλο της αρετής του.
Κι ακόμα βαθύτερα, πλατύτερα: κρίνεται η τύχη και η τιμή ολόκληρου του δυτικού κόσμου, που καυχιόταν ώς τώρα πως μάχουνταν για τη δικαιοσύνη, για την ελευθερία των λαών. Τώρα θα δούμε αν ο κόσμος αυτός είναι άξιος να χρησημοποιεί πια ωρισμένες άγιες λέξεις. Κι αν πια η ψυχή ενός τίμιου ανθρώπου, μπορεί νάχει εμπιστοσύνη σε τέτοιους άρχοντες του κόσμου.
Σ’ ένα αρχοντονήσι 400.000 ψυχές σηκώνουν φωνή και ζητούν ελευθερία. Το τρισεύγενο έθνος, όπου γεννήθηκε η ελευθερία και το φώς, σηκώνει φωνή μαζί τους. Από τις τέσσερεις γωνιές της γης, και μέσα από αγγλικά ακόμα στήθη, τινάζουνται φωνές οργής, και διαμαρτυρίας. Δεν μπορούν σήμερα πια η βία και το άδικο να στραγγαλίσουν κρυφά, αδιαμαρτύρητα ένα λαό. Ο κόσμος τούτος που θαρρούσαμε πως είχε σαπίσει, έχει φαίνεται ακόμα ψυχές που τολμούν να υψώσουν κεφάλι στην υποκρισία, στην αδικία και στην αναίδεια.
Κρίσιμη στιγμή. Από την απάντηση που θα δοθεί στο αίτημα της Κύπρου, θα εξαρτηθεί η ηθική σωτηρία του κόσμου. Κι από την ηθική σωτηρία τού κόσμου εξαρτήθηκε πάντα η πολιτική, κοινωνική, και πνευματική του σωτηρία. Η Κύπρος δεν είναι τώρα παρά μία λεπτομέρεια, ένα νησί στην άκρα της Μεσόγειος θάλασσας. Για μια στιγμή γίνεται το μοιρόγραφτο κέντρο όπου παίζεται η ηθική αξία του σημερινού ανθρώπου.
Πώς αντικρύζει η Βρετανική Αυτοκρατορία την τραγική ετούτη στιγμή όπου κρίνεται η αρετή της; Αλοίμονο, με μέσα ανάξια ενός μεγάλου έθνους. Με την άναντρη σιωπή στην αρχή, κι ύστερα με την ψευτιά, με τη συκοφαντία, με τη βία. Κρύβει το πρόσωπό της η ντροπή και φεύγει μακριά από τ’ ατιμασμένα γραφεία του Φόρεϊν Όφις.
Όμως ο αληθινός άντρας δεν απελπίζεται. Ξέρει αυτός πως στον άτιμο, αλλοπρόσαλλο τούτον κόσμο ζουν και βασιλεύουν μερικές θεμελιακές αρχές, θυγατέρες του ανθρώπου, που αυτός τις έπλασε με ιδρώτα, αίμα και κλάματα, κι είναι αθάνατες. Οι περισσότερες γεννήθηκαν στην Ελλάδα: η ελευθερία, η αξιοπρέπεια του ανθρώπου, η δίψα της δικαιοσύνης. Μεγάλες μυστηριώδεις δυνάμες που πληθύνουνται και θεριεύουν στο διωγμό.
Ακούστε τι λέει ένας αιώνιος μύθος : ένας άγγελος κατέβηκε στη γης και ο άρχοντας του κόσμου λύσσιαξε να τον δει, χύθηκε απάνω του και τον μοίρασε σε δύο με το σπαθί του. Και ευτύς ο ένας άγγελος έγιναν δυό. Ξαναχύθηκε απάνω τους ο άρχοντας του κόσμου και μοίρασε σε δύο τους αγγέλους. Κι οι δυό άγγελοι έγιναν τέσσερεις, κι οι τέσσερεις οχτώ, κι οι οχτώ δεκάξι, και σε λίγο η γης είχε γεμίσει αγγέλους.
Ποιος είταν ο άγγελος αυτός; Ο άγγελος της ελευθερίας. Η Κύπρος γρήγορα θα γεμίσει με αγγέλους. Κι ο άρχοντας του κόσμου τούτου θα γκρεμιστεί στα τάρταρα χωρίς τιμή και με συντριμένο το σπαθί του.
Υπάρχει στον κόσμο τούτον ένας μυστικός νόμος – αν δεν υπήρχε, ο κόσμος θάταν από χιλιάδες χρόνια χαμένος – σκληρός κι απαραβίαστος: το κακό πάντα στην αρχή θριαμβεύει και πάντα στο τέλος νικιέται. Θαρρείς κι είναι απαραίτητος αγώνας πολύς κι ιδρώτας πολύς και δάκρυο για να ξαγοράσει ο άνθρωπος το δίκιο του. Κι η ελευθερία είναι το πιο ακριβοαγόραστο αγαθό. Δε γίνεται δωρεάν μήτε από ανθρώπους, μήτε από θεούς. Πηγαίνει από χώρα σε χώρα, όπου τη φωνάξουν, από καρδιά σε καρδιά, ανύπνοτη, ανυπόταχτη, χωρίς συμβιβασμό. Τώρα τη βλέπουμε, με σίγουρην ορμή να δρασκελάει τα χώματα της Κύπρου. Και σε λίγο τα πόδια της θα γεμίσουν αίματα. Έτσι πάντα αυτή ανοίγει δρόμο.
Καλή η στιγμή να ξεχωρίσουμε τα πάθη μας και τις ταπεινές έγνιες και να ακλουθήσουμε όλοι, ο καθένας με το χάρισμα που τού δοκε ο Θεός, το περπάτημά της πάνω στην Κυπριότικη γης. Και να μοιραστούμε μαζί της, όσο μπορούμε, τον πόνο, την ορμή, και τον κίντυνο. Κι αργότερα, σίγουρα αυτός είναι, το είπαμε, ο νόμος, και τη μεγάλη χαρά.
Δεν αντιπροσωπεύω τίποτα, δεν είμαι τίποτα. Μονάχα μία συνείδηση καθαρή. Όμως μία καθαρή συνείδηση βαραίνει στη ζυγαριά του Θεού και τού καιρού πιο πολύ από μιαν Αυτοκρατορία. Και τώρα που σηκόθηκε η Κύπρος από τα κύματα και φωνάζει, κάθε καθαρή συνείδηση, από τα πέρατα της γης, όπου κι αν βρίσκεται, ακούει τη φωνή, βλέπει την αδικία, και ρήχνει την πέτρα, το ανάθεμα στον άρχοντα του κόσμου τούτου, τον αδικητή. Ο άρχοντας γελάει και σαρκάζει. Έχει τη δύναμη μαζί του, στρατούς και στόλους και θανατηφόρα πουλιά στον αγέρα. Και πλούτη μεγάλα και προδότες και «ύβριν» πολλή. Γελάει και σαρκάζει, μα μια μέρα,- τέτοια στάθηκε πάντα η παντοδυναμία του αδικημένου ανθρώπου – μια μέρα η πέτρα αυτή που τούρηξε η καθαρή συνείδηση, θα κρεμαστεί από το λαιμό της Αυτοκρατορίας και θα τη βουλιάξει. Έτσι πάντα βούλιαξαν οι μεγάλες Αυτοκρατορίες.
Όταν πριν από κάμποσα χρόνια γύριζα στην Κύπρο, μαγεμένος από το τόσο Ελληνικό φως της και τη γλύκα, ένα γέρος πρόβαλε από ένα χωριάτικο σπιτάκι, κοντά στη Φαμαγκούστα. Πιάσαμε κουβέντα. Μιλούσε, για τι άλλο; Για την ένώση, και τα μάτια του σπίθιζαν. Κι άξαφνα ένα φαρδύ χαμόγελο περεχύθηκε στο ηλιοκαμένο του πρόσωπο.
Έβαλε το χέρι στην καρδιά του:
- Κουνήθηκαν τα θεμέλια της Αγγλίας, μού ’πε σιγά, σα να μού μπιστεύουνταν ένα μεγάλο μυστικό, κουνήθηκαν, γιατί κουνήθηκε η καρδιά του ανθρώπου.
Κουνήθηκε η καρδιά του ανθρώπου, ω μεγάλη Αυτοκρατορία!

Ν. ΚΑΖΑΝΤΖΑΚΗΣ

Εφημερίδα «ΝΕΑ ΕΣΤΙΑ» 15 Σεπτεμβρίου 1954
scriptamanentps

Κύπρος: Τα παιδιά των εγκλωβισμένων «Όταν υποφέρει ένα παιδί, υποφέρει ολόκληρη η κοινωνία»

Ο αγώνας που γίνεται για να λειτουργήσει το γυμνάσιο στο Ριζοκάρπασο γίνεται μόνο και μόνο για να υπάρξει και πάλι αυτή η λεπτομέρεια της κοινωνίας, ο μικρόκοσμος του παιδιού.

.

Rizokarpaso

Ν. Λυγερός

Ξέρουμε όλοι μας πόσο σημαντικό είναι να λειτουργήσει το γυμνάσιο στο Ριζοκάρπασο διότι αφορά και τον πολιτισμό μας και τη μνήμη μας και τα ανθρώπινα δικαιώματα. Θα θέλαμε όμως αυτή τη φορά τουλάχιστον να επισημάνουμε την πραγματική ανάγκη που υπάρχει όχι για το κράτος, όχι για την ιστορία μα πιο απλά ακόμα κι αν αυτό φανεί απλοϊκό, την ανάγκη που υπάρχει για τα παιδιά.

Με τον ίδιο τρόπο που για τους περισσότερους από μας η λέξη εγκλωβισμένοι δε σημαίνει τίποτα άλλο από έναν αφηρημένο χαρακτηρισμό της πολιτικής μας ιστορίας, η έκφραση τα παιδιά των εγκλωβισμένων δεν έχει ένα χειροπιαστό νόημα. Και όντως πόσοι από μας πήγαν να τα δουν στα κατεχόμενα, πόσοι από μας έχουν έρθει σε επαφή μαζί τους ακόμα κι όταν βρίσκονται στις ελεύθερες περιοχές;

Για τους περισσότερους από μας η ύπαρξή τους, η ζωή τους ανήκει ντε φάκτο στις επιπτώσεις της βίαιας εισβολής του 1974 και πιο γενικά στο Κυπριακό. Όμως κάθε νέο παιδί που έρχεται στον κόσμο για πρώτη φορά δεν ξέρει τι σημαίνουν 1974 και κυπριακό. Εκείνο βλέπει μόνο την ανάγκη της ύπαρξης της οικογένειας του δίπλα του και μετά όταν μεγαλώνει των φίλων του και του σχολείου του. Ο κόσμος του είναι ένας μικρόκοσμος για μας, όμως είναι ο μοναδικός του κόσμος γι’ αυτό. Όλη του η πραγματικότητα είναι αυτή.

Ο αγώνας που γίνεται για να λειτουργήσει το γυμνάσιο στο Ριζοκάρπασο γίνεται μόνο και μόνο για να υπάρξει και πάλι αυτή η λεπτομέρεια της κοινωνίας, ο μικρόκοσμος του παιδιού. Διότι πριν ακόμα γίνει πολίτης, ένα παιδί είναι ένας άνθρωπος με όλες τις ανάγκες που είναι συνδεδεμένες με αυτή την έννοια. Το πρόβλημα δεν είναι τόσο το Κυπριακό ούτε το παιδαγωγικό μα το ανθρώπινο και το παιδικό. Το παιδί που δεν ζήτησε σε κανένα να ζήσει, έχει το δικαίωμα κι εμείς πρέπει να το διεκδικήσουμε γι’ αυτό, να ζήσει με όλη τη σημασία της έννοιας. Κι η αξία της ζωής σ’ αυτή την ηλικία έχει άμεση σχέση με αυτό που μπορεί να του προσφέρει η κοινωνία μας. Ένας περίφημος καθηγητής έλεγε ότι όταν ένας πολίτης υποφέρει, υποφέρει ολόκληρη η δημοκρατία.

Το ίδιο ισχύει και με το παιδί. Όταν υποφέρει ένα παιδί, υποφέρει ολόκληρη η κοινωνία. Αλλιώς δεν υπάρχει λόγος ύπαρξης εκείνης. Τα παιδιά των εγκλωβισμένων, άσχετα αν πολλοί από μας το ξεχνούν, είναι πρώτα από όλα όχι εγκλωβισμένοι μα παιδιά. Όπως και οι εγκλωβισμένοι είναι άνθρωποι. Πρέπει λοιπόν να τα προσέξουμε όπως προσέχουμε τα ίδιά μας τα παιδιά και όχι να τα στιγματίζουμε με το αόρατο χρώμα μιας πράσινης γραμμής.

Η επικοινωνία για όλα τα παιδιά είναι σημαντική και στο οικογενειακό πλαίσιο και στο σχολικό πλαίσιο. Η λειτουργία του γυμνασίου θα επιτρέψει στα παιδιά των εγκλωβισμένων να μεγαλώσουν δραματικά το μικρόκοσμό τους. Θα ζήσουν επιτέλους και με τους γονείς τους και με τους φίλους τους και με τους καθηγητές τους. Θα δουν ότι όντως δεν τους ξεχάσαμε κι ότι χρησιμοποιούμε κάθε τρόπο που διαθέτουμε για να τα βοηθήσουμε πραγματικά. Κανένα παιδί δε θέλει να ζήσει την απομόνωση. Έχει ανάγκη τους άλλους διότι ζει μέσα από το βλέμμα τους. Και κάθε καθηγητής που θα διδάξει όλα όσα ξέρει θα βλέπει στα μάτια των παιδιών πόσο πρέπει να μεγαλώσει ο κόσμος τους. Κάθε μάθημα θα είναι ένα άνοιγμα. Διότι ακόμα και η διδασκαλία σε μια ακραία κατάσταση παίρνει άλλες διαστάσεις. Δεν είναι πια μια δουλειά, είναι ένα έργο. Σημασία όμως έχουν τα παιδιά διότι αυτό το έργο θα είναι ένα κομμάτι της ζωής τους, ένα κομμάτι της ιστορίας τους.

Στο Ριζοκάρπασο, οι εγκλωβισμένοι δεν ξέχασαν, τώρα όμως ήρθε η ώρα των παιδιών και τώρα δεν πρέπει να ξεχάσουμε το μέλλον. Τα παιδιά των εγκλωβισμένων γνώρισαν τα μαύρα χρόνια της κατοχής, το μικρό Μεσαίωνά τους. Τώρα πρέπει ν’ ανακαλύψουν την περίοδο της Αναγέννησης, την περίοδο που η ανθρωπότητα δημιούργησε επειδή αναβίωσε τη μνήμη της. Τα παιδιά των εγκλωβισμένων μας έχουν ανάγκη διότι τα παιδιά των εγκλωβισμένων είναι και δικά μας παιδιά.
nikos-lygeros

Καληνύχτα Ελλάδα.... Καληνύχτα στην Κύπρο μας... Goodnight Cyprus

Κύπρος της αγάπης και του ονείρου

Γη της λεμονιάς, της ελιάς
γη της αγκαλιάς, της χαράς
γη του πεύκου, του κυπαρισσιού
των παλικαριών και της αγάπης

Χρυσοπράσινο φύλλο
ριγμένο στο πέλαγο

Γη του ξεραμένου λιβαδιού
γη της πικραμένης Παναγιάς
γη του λίβα, τ' άδικου χαμού
τ' άγριου καιρού, των ηφαιστείων

Χρυσοπράσινο φύλλο
ριγμένο στο πέλαγο

Γη των κοριτσιών που γελούν
γη των αγοριών που μεθούν
γη του μύρου, του χαιρετισμού
Κύπρος της αγάπης και του ονείρου

Χρυσοπράσινο φύλλο
ριγμένο στο πέλαγο

1974, 20 Ιουλίου... - 1974 Turkish Invasion Against CYPRUS

Τουρκική εισβολή στην Κύπρο

Στις 20 Ιουλίου 1974, σαράντα περίπου χιλιάδες Τούρκοι στρατιώτες, υπό την υποστήριξη της Τουρκικής Αεροπορίας και του ναυτικού εισέβαλαν παράνομα και κατά παράβαση του καταστατικού χάρτη του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών στις βόρειες ακτές της Κυπριακής Δημοκρατίας. Τετρακόσια τέσσερα χρόνια μετά την οθωμανική εισβολή, η σύγχρονη ιστορία της Κύπρου βρίσκεται μπροστά σε μία νέα εισβολή. 

The Turks showed no respect, and no appreciation
for anybody.

Η απόβαση των Τουρκικών στρατευμάτων που ολοκληρώθηκε σε δύο φάσεις, με ένα μήνα σχεδόν διαφορά η πρώτη από τη δεύτερη, είχε σαν αποτέλεσμα την παράνομη κατοχή του 37% της Κυπριακής Δημοκρατίας.  

Περίπου 200.000 εκδιώχθηκαν από τα σπίτια τους, έγιναν πρόσφυγες στην ίδια τους την πατρίδα, περίπου 4.000 νεκροί, και 1.619 δηλώθηκαν αγνοούμενοι. 

Οι Τούρκοι κατακτούν το 65% της καλλιεργήσιμης έκτασης, το 70% του ορυκτού πλούτου, το 70% της βιομηχανίας, το 80% των τουριστικών εγκαταστάσεων

1974 Turkish Invasion Against CYPRUS

Ένα Παιδί ήρωας: Ευαγόρας Παλληκαρίδης 1938 – 1957

«Παλιοί συμμαθηταί, Αυτή την ώρα κάποιος λείπει ανάμεσά σας, κάποιος που φεύγει αναζητώντας λίγο ελεύθερο αέρα, κάποιος που μπορεί να μη τον ξαναδείτε παρά μόνο νεκρό. Μην κλάψετε στον τάφο του, Δεν κάνει να τον κλαίτε. Λίγα λουλούδια του Μαγιού σκορπάτε του στον τάφο. Του φτάνει αυτό ΜΟΝΑΧΑ.
Θα πάρω μιαν ανηφοριά θα πάρω μονοπάτια
να βρω τα σκαλοπάτια που παν στη Λευτεριά.
Θ΄ αφήσω αδέλφια συγγενείς, τη μάνα, τον πατέρα
μεσ΄ τα λαγκάδια πέρα και στις βουνοπλαγιές.
Ψάχνοντας για τη Λευτεριά θα ΄χω παρέα μόνη
κατάλευκο το χιόνι, βουνά και ρεματιές.
Τώρα κι αν είναι χειμωνιά, θα ΄ρθει το καλοκαίρι
Τη Λευτεριά να φέρει σε πόλεις και χωριά.
Θα πάρω μιαν ανηφοριά θα πάρω μονοπάτια
να βρω τα σκαλοπάτια που παν στη Λευτεριά.
Τα σκαλοπάτια θ΄ ανεβώ, θα μπω σ΄ ενα παλάτι,
το ξέρω θαν απάτη, δεν θαν αληθινό.
Μεσ΄ το παλάτι θα γυρνώ ώσπου να βρω τον θρόνο,
βασίλισσα μια μόνο να κάθεται σ΄ αυτό.
Κόρη πανώρια θα της πω, άνοιξε τα φτερά σου
και πάρε με κοντά σου, μονάχα αυτό ζητώ.
Γειά σας παλιοί συμμαθηται. Τα τελευταία λόγια τα γράφω σήμερα για σας. Κι όποιος θελήσει για να βρει ένα χαμένο αδελφό, ένα παλιό του φίλο, ας πάρει μιαν ανηφοριά ας πάρει μονοπάτια να βρει τα σκαλοπάτια που παν στη Λευτεριά. Με την ελευθερία μαζί, μπορεί να βρει και μένα. Αν ζω, θα μ΄ βρει εκεί.»

Ευαγόρας Παλληκαρίδης   

Μάρτυρας του αγώνα των ελληνοκυπρίων
για την αποτίναξη του αγγλικού ζυγού
και την Ένωση της Μεγαλονήσου
με την Ελλάδα

Γεννήθηκε στις 27 Φεβρουαρίου 1938 στο χωριό Τσάδα, της επαρχίας Πάφου. Μπήκε νωρίς στον αγώνα, από τα μαθητικά του χρόνια κιόλας. Το 1953, σε ηλικία 15 ετών, κατεβάζει και τεμαχίζει την αγγλική σημαία στο Κολέγιο της Πάφου, κατά την ημέρα στέψης της Βασίλισσας Ελισάβετ στο Λονδίνο. Δύο χρόνια αργότερα, συλλαμβάνεται ως μέλος της νεολαίας της ΕΟΚΑ, επειδή συμμετείχε σε παράνομη πορεία.

Στις 18 Δεκεμβρίου 1956 συλλαμβάνεται εκ νέου και κατηγορείται για κατοχή και διακίνηση παράνομου οπλισμού. Η δίκη του ορίζεται για τον Μάρτιο του 1957. Στη διάρκεια της ακροαματικής διαδικασίας δεν αφήνει περιθώρια στους δικηγόρους του για να τον υπερασπιστούν. Παραδέχεται την ενοχή του, με αξιοθαύμαστο τρόπο: «Γνωρίζω ότι θα με κρεμάσετε. Ό,τι έκαμα το έκαμα ως Έλλην Κύπριος όστις ζητεί την Ελευθερίαν του. Τίποτα άλλο».

Την επομένη της καταδίκης του Παλληκαρίδη σε θάνατο, ο κόσμος ξεσηκώνεται για να σώσει τον νεαρό μαθητή. Οι εκκλήσεις για την απονομή χάριτος από την Ελλάδα, την Αγγλία και τις Ηνωμένες Πολιτείες απορρίπτονται από τον άγγλο κυβερνήτη Τζον Χάρντινγκ και την αγγλική διπλωματία.

Ο Βαγορής, όπως ήταν το χαϊδευτικό του, δεν πτοείται. Στο τελευταίο γράμμα του δηλώνει: «Θ' ακολουθήσω με θάρρος τη μοίρα μου. Ίσως αυτό να 'ναι το τελευταίο μου γράμμα. Μα πάλι δεν πειράζει. Δεν λυπάμαι για τίποτα. Ας χάσω το καθετί. Μια φορά κανείς πεθαίνει. Θα βαδίσω χαρούμενος στην τελευταία μου κατοικία. Τι σήμερα, τι αύριο; Όλοι πεθαίνουν μια μέρα. Είναι καλό πράγμα να πεθαίνει κανείς για την Ελλάδα. Ώρα 7:30. Η πιο όμορφη μέρα της ζωής μου. Η πιο όμορφη ώρα. Μη ρωτάτε γιατί.»
Τα μεσάνυχτα της 13ης Μαρτίου 1957 οδηγείται στην αγχόνη. Τραγουδά τον Εθνικό Ύμνο. Δύο λεπτά αργότερα (14 Μαρτίου) η καταπακτή ανοίγει και ο Ευαγόρας Παλληκαρίδης περνά στην αιωνιότητα.

ΤΩΝ ΑΘΑΝΑΤΩΝ
Μουσική: ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΛΑΓΙΟΣ ,
Στίχοι: ΕΥΑΓΟΡΑΣ ΠΑΛΛΗΚΑΡΙΔΗΣ

Για να μην ξεχνώ: Αττίλας 1 και Αττίλλας 2 - Κύπρος 1974 - Εν ψυχρώ δολοφονίες αμάχων

Μετά την πρώτη εισβολή στη Κύπρο (Αττίλας 1) και την απόφαση για κατάπαυση του πυρός, το Κυπριακό ζήτημα εξελίσσεται σε ένα διπλωματικό πεδίο. Οι τελευταίες «ειρηνευτικές» συνομιλίες μεταξύ Ελλάδας, Τουρκίας και Βρετανίας πραγματοποιήθηκαν στις 11 Αυγούστου του 1974. 

Μετά από τρεις ημέρες και αφού οι διαπραγματεύσεις στέφονται με απόλυτη αποτυχία, γράφεται το τελευταίο κεφάλαιο της Κυπριακής τραγωδίας. 14 Αυγούστου του 1974 οι Τούρκοι ξεκινούν το δεύτερο σχέδιο εισβολής στη Κύπρο. Ο «Αττίλας 2» μόλις είχε αρχίσει.

.

Κύπρος 1974 - Εν ψυχρώ δολοφονίες αμάχων

.