Thursday, 10 September 2020

A ball for all: Μια μπάλα που θέλει να κουδουνίσει σε κάθε σχολείο και κάθε σπίτι τυφλού παιδιού

Παιδί, ποδόσφαιρο και αναπηρία. 
Μια παγκόσμια καμπάνια που έχει ξεκινήσει από την Ελλάδα, έχει ήδη μοιράσει 3.500 μπάλες σε 131 χώρες, σε πέντε ηπείρους και ο εμπνευστής της ιδέας, Ηλίας Μάστορας, μιλάει στο Sputnik.
Πώς γίνεται μια τυχαία συνάντηση με ένα τρίχρονο παιδί να μπορεί να προσφέρει εκατομμύρια χαμόγελα σε κάθε γωνιά του πλανήτη; Και όμως γίνεται...
Ο Ηλίας Μάστορας είναι διεθνής διαιτητής στο ποδόσφαιρο τυφλών και επαγγελματίας εκπαιδευτής νέων στη μη τυπική εκπαίδευση, ενώ τόσο το 2004 όσο και το 2008 συμμετείχε στους τελικούς του αθλήματος στους Παραολυμπιακούς Αγώνες, έπειτα ήταν υπεύθυνος διαιτησίας σε όλο τον κόσμο και με αυτήν του την ιδιότητα πήγε και στο Ρίο.

Η συνάντηση με τον τρίχρονο Λέανδρο

Παρότι όλα αυτά τα χρόνια συναναστρεφόταν με ανθρώπους με οπτική αναπηρία, όταν συνάντησε ένα μικρό παιδί, τον τρίχρονο Λέανδρο, του ήρθε η έμπνευση.


«Η σχέση μου με το ποδόσφαιρο τυφλών ξεκίνησε από το 1995, αλλά πριν τρία χρόνια είχα γράψει ένα σκακιστικό παραμύθι τη "Βέρα, η Μαγική Σκακιέρα" και αφού το είχαμε τυπώσει για βλέποντες, το είχαμε και σε γραφή Braille για τα τυφλά παιδιά. 
Από τη σχολή τυφλών μου είπαν πως τα παιδιά που είναι μικρότερης ηλικίας, των έξι ετών, δεν γνωρίζουν το αλφάβητο και έπρεπε να κάνουμε μια θεατρική αφήγηση του παραμυθιού. 
Πήγα στο στούντιο στη σχολή τυφλών και με περίμενε μια έκπληξη, ο τρίχρονος Λεάνδρος. 
Ένα παιδί που γεννήθηκε με όραση σε μια οικογένεια βλεπόντων, αλλά λόγω προβλήματος υγείας είχε χάσει την όρασή του. 
Ο Λεάνδρος είπε έναν γρίφο από το παραμύθι και για να τον ευχαριστήσω του έδωσα μια μπάλα ενηλίκων του ποδοσφαίρου τυφλών. 
Όμως, αυτή η μπάλα ζυγίζει πάνω από μισό κιλό. Έτσι μου γεννήθηκε η ιδέα να δημιουργηθεί μια πιο μικρή, πιο ελαφριά μπάλα για να παίζουν όλα τα παιδιά. 
Όλα αυτά έγιναν το 1996 και ο Λέανδρος είναι πάντα ο πρωταγωνιστής στα βίντεο. Πλέον, είναι στη δευτέρα δημοτικού. Είναι γλυκύτατος και είναι ένα αστέρι» αναφέρει ο Ηλίας Μάστορας στο Sputnik.

«Θέλουμε να φτάσουμε την μπάλα σε όλο τον κόσμο»

Η παγκόσμια καμπάνια «A Ball for All» έχει ως στόχο τη δωρεάν διανομή μπαλών και για τυφλά παιδιά. «Δεν υπάρχει μεγαλύτερη χαρά από το να βλέπεις παιδιά να παίζουν όλα μαζί παρέα με μια μπάλα. 
Τα τυφλά παιδιά όμως δεν μπορούν να δουν μια μπάλα. Μπορούν ωστόσο να την ακούσουν! Για αυτό φτιάχτηκε μια ειδική ελαφριά μπάλα με κουδουνάκια, για να ακούγεται! 
Και το σπουδαιότερο είναι πως αυτή η μπάλα δεν αγοράζεται αλλά μόνο δωρίζεται» αναφέρει το επίσημο προωθητικό βίντεο της παγκόσμιας καμπάνιας «Μία μπάλα για όλους», με τη φωνή του Γιάννη Σερβετά.
«Είναι μια μοναδική μπάλα σε όλο τον κόσμο. Δεν θέλουμε να την πουλήσουμε. Θέλουμε να φτάσουμε την μπάλα σε όλο τον κόσμο. 
Σε ένα γενικό σχολείο που φοιτεί ένα παιδί με τέτοια αναπηρία, μαζί με άλλα βλέποντα δεν θα μπορεί να παίξει αν δεν έχει αυτή την μπάλα και έτσι δεν θα έχει δικαίωμα στην εκπαίδευση. 
Επίσης, υπάρχουν και άλλα παιδιά τυφλά σε τόσους χώρους, όπου δεν έχουν χρήματα να αγοράσουν αυτή τη μπάλα. 
Άρα λοιπόν, δεν έχουν δικαίωμα στο παιχνίδι. Στην Ελλάδα υπάρχουν 175 σχολεία, όπου φοιτούν 550 παιδιά με οπτική αναπηρία» τονίζει ο Ηλίας Μάστορας.

«3.500 μπάλες σε 131 χώρες»
Το 2018, το UEFA Foundation for Children ενέκρινε το πρόγραμμα «Μία μπάλα για όλους» (A Ball for all) έτσι ώστε να δοθούν τέτοιες μπάλες σε όλο τον κόσμο και τα έχει καταφέρει κατά πολύ:
.....
η συνέχεια εδώ
Φιλοξενία: Το Χαμομηλάκι

Μη διορθώνετε (ούτε να μαλώνετε) τα παιδιά σας μπροστά στους άλλους / Don't Shame Children In Pursuit Of Discipline

Τα παιδιά για τον κάθε γονέα, εκτός από τα πλάσματα που δημιούργησε και μεγάλωσε με αγάπη, είναι και οι εκπρόσωποι του, οι ναρκισσιστικές του προεκτάσεις, οι καθρέφτες του. 

Εκεί ριζώνει η άσχημη εμμονή που έχουν πολλοί από τους γονείς να είναι τα παιδιά τους τέλεια, ενώ εκείνοι απείχαν ή απέχουν πολύ από αυτή την λέξη.

'Ολοι ως γονείς θέλουμε το παιδί μας να είναι όμορφο, αξιέπαινο, να σέβεται τους άλλους, να κερδίζει τη συμπάθεια, να το «καμαρώνουμε» όπως λέμε… όμως είναι πολλοί λίγοι οι γονείς εκείνοι που έχουν βγει από αυτή την «κοινωνική παγίδα» και θέλουν απλά το παιδί τους να είναι ευτυχισμένο, όπως το ίδιο θέλει για τον εαυτό του. 
Το επιχείρημα που ακούω πολλές φορές από τους γονείς που εργάζομαι είναι «Γιατί ξέρει τι τον κάνει ευτυχισμένο ή τι θέλει από τώρα;»…η απάντησή μου είναι ΝΑΙ! 
Το παιδί ξέρει πολύ καλά τι θέλει και σίγουρα ξέρει τι δεν θέλει. Δεν έχει την ικανότητα να κοιτάει και να σχεδιάζει το μακρινό μέλλον του, αλλά το τώρα του το ξέρει πολύ καλά…

Όντας, λοιπόν, με τα παιδιά μας σε ένα πάρτι ή σε μια κοινωνική εκδήλωση, είμαστε ο εαυτός μας και τα παιδιά μας είναι πάλι ο εαυτός μας…κοιτάμε τι θα πουν, πώς θα το πουν, τι θα κάνουν…τα βομβαρδίζουμε με οδηγίες: 
«Χαιρέτα τον κύριο», 
«Φίλα τη θεία σου», 
«Δώσε το χέρι σου», 
«Απάντησε, σου μιλάνε!» κτλ…κτλ… 
Η ανάγκη μας αυτή είναι αυθόρμητη καθώς το παιδί μας όπως είπα είναι η ναρκισσιστική μας προέκταση, άλλη μια πηγή αυτοπεποίθησης και πιθανή πηγή θαυμασμού από τους άλλους…έτσι οι γονείς κάνουν το λάθος και διορθώνουν ή μαλώνουν, στην χειρότερη περίπτωση, το παιδί τους μπροστά στους άλλους.
Έχεις αναρωτηθεί φίλε γονέα τι επιπτώσεις έχει αυτή η συμπεριφορά στη σχέση σου με το παιδί σου ή στη σχέση του με τον εαυτό του; Δυστυχώς η απάντηση δεν είναι ενθαρρυντική.
Διορθώνοντας το παιδί μας μπροστά στους άλλους του μειώνουμε πολύ την αυτοπεποίθησή του και το κάνουμε να ντρέπεται που φέρθηκε έτσι όπως φέρθηκε. 
Ίσως φέρθηκε αυθόρμητα ίσως φέρθηκε απότομα εκφράζοντας θυμό, ίσως έλεγε κάτι πολύ σημαντικό για εκείνο εκείνη τη στιγμή. 
Παρεμβαίνοντας με τη διόρθωσή μας διακόπτουμε τη ροή της σκέψης του και του δίνουμε το μήνυμα ότι δεν έχει «δικαίωμα» να κάνει λάθος όταν βρίσκεται με άλλους μαζί. Έτσι, κλείνεται στον εαυτό του και ξεκινά να ντρέπεται. 
Τα ντροπαλά παιδιά έγιναν ντροπαλά εξαιτίας ενός επίμονα παρεμβατικού και διορθωτικού γονέα. Κάποια στιγμή λοιπόν έχασαν την πίστη στον εαυτό τους και σταμάτησαν να εκφράζονται αυθόρμητα…
Είναι καλό να θυμάστε ότι, όπως δεν αρέσει σε εμάς να μας διορθώνουν μπροστά σε κόσμο, έτσι δεν αρέσει και στα παιδιά. Δεν είναι διαφορετικά από εμάς τα παιδιά, απλά έχουν μικρότερο σωματάκι, όχι μικρότερη ψυχή…είναι ίσοι με όλους μας.

Παπακυργιάκη Χρύσα
Ψυχολόγος-Ψυχοθεραπεύτρια


newsbomb

Πώς επιλέγω άθλημα για το παιδί μου

Ο Σεπτέμβριος είναι ένας δύσκολος μήνας για τους περισσότερους γονείς και τα παιδιά. 
Ανάλογα με την ηλικία προκύπτουν διάφορα ζητήματα που καλούνται να διαχειριστούν οι γονείς όπως για παράδειγμα ο αποχωρισμός των μικρότερων παιδιών και η ένταξη τους στον παιδικό σταθμό ή στο νηπιαγωγείο και το άγχος του δημοτικού σχολείου ή ακόμη και του γυμνασίου για τα μεγαλύτερα παιδιά.
Μαζί με αυτά συνήθως συνυπάρχει και το «σταυρόλεξο» της διαμόρφωσης του προγράμματος της νέας περιόδου η οποία συνήθως περιλαμβάνει από μαθήματα (αγγλικά, σχολείο, μουσική, άλλες δραστηριότητες) έως και αθλήματα (1 ή και 2 αθλήματα κάποιες φορές). 
Το σταυρόλεξο αυτό γίνεται ακόμη δυσκολότερο όταν το παιδί δεν έχει επιλέξει κάποιο άθλημα και καλείται μαζί με τους γονείς να αποφασίσει που θα πάει ή ακόμη όταν έχει κάνει επαφές με διάφορα αθλήματα αλλά δεν έχει καταλήξει κάπου.


Ας τα πάρουμε όμως όλα από την αρχή. Τα συνήθη ερωτήματα που ταλανίζουν τους γονείς είναι τα εξής:

1. Γιατί πρέπει να κάνει το παιδί κάποιο άθλημα και να φορτώνουμε το πρόγραμμα μας όλοι με μια ακόμη δραστηριότητα;

Τα τελευταία νούμερα από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (WHO) σχετικά με την παιδική παχυσαρκία δεν είναι καθόλου ενθαρρυντικά ακόμη και για την Ελλάδα που νοείται Μεσογειακή χώρα χωρίς όμως μεσογειακές συνήθειες στη διατροφή και την άθληση.
Και ενώ από τη μια μεριά καταγράφονται 52 εκατομμύρια παιδιών να βρίσκονται λιποβαρή παγκοσμίως για το 2017 ιδιαίτερα στις χώρες του τρίτου κόσμου, από την άλλη μεριά αναφέρονται 42 εκατομμύρια παιδιά να είναι υπέρβαρα.
Από τα νούμερα γίνεται εύκολα αντιληπτό ότι η φυσική δραστηριότητα στα παιδιά είναι απαραίτητη όχι μόνο για τη σωματική αλλά και για την ψυχική τους υγεία, καθώς πληθώρα ερευνών αναδεικνύει τον ευεργετικό ρόλο της άθλησης στο συναισθηματικό κόσμο του παιδιού ακόμη και σε εκείνες τις περιπτώσεις της παιδικής κατάθλιψης.

2. Πόσες φορές την εβδομάδα πρέπει να αθλείται το παιδί μου;
Η σύγχρονη Αθλητική Πυραμίδα αναφέρει ότι τα παιδιά πρέπει να συμμετέχουν σε αθλητικές δραστηριότητες με παιγνιώδη μορφή σε καθημερινή βάση, 3-5 φορές την εβδομάδα θα πρέπει να επιλέξουν ένα άθλημα για βελτίωση της αερόβιας κατάστασης τους, ενώ 2-3 φορές την εβδομάδα να κάνουν ασκήσεις, αθλήματα ή δραστηριότητες για ανάπτυξη της νευρομυϊκής συναρμογής, της δύναμης και της ευλυγισίας.
Γίνεται λοιπόν σαφές ότι τα παιδιά πρέπει να αθλούνται σε καθημερινή βάση και να παίρνουν λαμβάνουσες και ερεθίσματα από διαφορετικά αθλήματα, τα οποία θα τα βοηθήσουν να αναπτύξουν το σώμα τους με ομοιόμορφο τρόπο αλλά και την κοινωνικότητα τους ποικιλόμορφα.
Ιδανική λύση είναι η επιλογή ενός ατομικού αλλά και ενός ομαδικού αθλήματος.

3. Ποια είναι η κατάλληλη ηλικία να ξεκινήσει το παιδί μου κάποιο άθλημα;
Το κάθε άθλημα έχει δικές του ηλικιακές κατηγορίες έναρξης. Στη ρυθμική για παράδειγμα ο αγωνιστικός αθλητισμός έρχεται πολύ νωρίτερα ηλικιακά από ότι στον κλασσικό αθλητισμό.
Ωστόσο, στις μέρες μας σχεδόν παντού υπάρχουν ακαδημίες που απευθύνονται στα πολύ μικρά παιδιά και στόχο έχουν να τα εισαγάγουν και να τα μυήσουν στο εν λόγω σπορ από μικρή ηλικία μέσω του παιχνιδιού.
Αυτό που πρέπει να προσέξουν οι γονείς είναι οι ακαδημίες αυτές να στελεχώνονται από επιστημονικό προσωπικό το οποίο γνωρίζει τις αναπτυξιακές και συναισθηματικές ανάγκες της κάθε ηλικίας και διαμορφώνει το πρόγραμμα με τέτοιο τρόπο ώστε τα παιδιά να ευχαριστιούνται και να βιώνουν συναισθήματα χαράς αλλά και επάρκειας, να κοινωνικοποιούνται αλλά και να μαθαίνουν να αναπτύσσουν τη συνεργασία, την υπομονή και την επιμονή, την πειθαρχία και την αλληλοβοήθεια.

4. Πώς θα καταλάβω τι άθλημα αρέσει στο παιδί μου;
Στην ηλικία των 7-10 ετών τα παιδιά είναι σε θέση να έχουν εξειδικευμένη κίνηση και μπορούν κατ' επιλογή να ακολουθήσουν κάποιο άθλημα. Οι λόγοι που συνήθως τα παιδιά αποφασίζουν να ασχοληθούν με κάποιο σπορ είναι:

Γιατί οι φίλοι τους κάνουν το ίδιο άθλημα
Γιατί υπάρχει μια πρόσφατη διεθνή επιτυχία στο συγκεκριμένο σπορ
Γιατί έχουν νιώσει επιτυχία και επιβράβευση από κάποιον άλλον όταν έκαναν αυτό το άθλημα π.χ. στο σχολείο ή στην πλατεία
Γιατί για κάποιο δικό τους λόγο, τους αρέσει αυτό το άθλημα

Οι λόγοι που οι γονείς παροτρύνουν τα παιδιά τους να ακολουθήσουν ένα συγκεκριμένο άθλημα είναι:

Γιατί υπάρχει μια ακαδημία ή κάποιο γήπεδο πολύ κοντά στο χώρο κατοικίας τους
Γιατί οι ίδιοι έχουν ασχοληθεί στο παρελθόν με το συγκεκριμένο άθλημα και έχουν υπάρξει π.χ. πρωταθλητές ή δεν έχουν καταφέρει να πετύχουν αυτό που νομίζουν ότι θα μπορούσαν να είχαν πετύχει
Γιατί έχουν γνώσεις από το συγκεκριμένο άθλημα
Γιατί κρίνουν ότι ο σωματότυπος του παιδιού τους είναι κατάλληλος για αυτό το άθλημα
Γιατί θεωρούν ότι αυτό το σπορ κάτι θα προσφέρει στο παιδί στο παρόν ή στο μέλλον (π.χ. αυτοάμυνα, χρήματα κ.τ.λ.).

Αυτό που πρέπει να έχουν κατά νου οι γονείς για να μπορέσουν να καταλήξουν στο κατάλληλο άθλημα για το παιδί τους είναι ότι οφείλουν να δώσουν ερεθίσματα από διάφορα αθλήματα στα παιδιά. Στο άθλημα εκείνο που το παιδί θα τελειώνει την προπόνηση και θα βγαίνει χαρούμενο και ευτυχισμένο γιατί πέρασε καλά, γέλασε και γυμνάστηκε είναι μάλλον πιο πιθανό να συμμετάσχει τελικά.
Ένα αγοράκι μπορεί να νιώθει πολύ καλύτερα κάνοντας τοξοβολία και όχι ποδόσφαιρο και αντίστοιχα ένα κορίτσι να βρίσκει τον εαυτό του και να αγαπήσει τον αθλητισμό μέσω του μπάσκετ και όχι του μπαλέτου. Αυτό δεν πρέπει να προβληματίζει ή να απογοητεύει τους γονείς, αντίθετα θα πρέπει να εστιάζουν στη συναισθηματική κατάσταση του παιδιού κατά τα διάρκεια της προπόνησης αλλά και κατά την ώρα αποχώρησης. Σημαντική επίσης είναι η επιθυμία του παιδιού και η αναμονή που έχει περιμένοντας την επόμενη ημέρα να έρθει η ώρα της προπόνησης.

5. Το παιδί μου ξεκινάει συχνά κάποιο άθλημα και στη συνέχεια σταματάει. Πρέπει να ανησυχώ;
Δεν είναι λίγες οι φορές που μπορεί ένα παιδί να ξεκινήσει κάποιο άθλημα και στη συνέχεια να θελήσει να αλλάξει και αυτό να γίνει 2-3 φορές. Δεν είναι επίσης παράξενο να επιθυμήσει να ξαναγυρίσει στο άθλημα που αρχικά ακολουθούσε. 
Οι γονείς συνήθως ανησυχούν και ερμηνεύουν τη συγκεκριμένη συμπεριφορά ως «βαριέται εύκολα», «δεν του αρέσει να πιέζεται», «όταν έρχεται η δύσκολη στιγμή τα παρατάει» και διάφορα άλλα.
Πριν όμως χαρακτηρίσουμε ένα παιδί ως τεμπέλικο, απείθαρχο, φυγόπονο ή μη αποφασιστικό, καλό θα ήταν να διερευνήσουμε αν υπάρχει κάτι που ενόχλησε κατ' αρχήν το παιδί στο συγκεκριμένο άθλημα.
Αν συνέβη κάτι ή αν απλά έχουμε ένα παιδί το οποίο θέλει να δοκιμάσει διάφορα σπορ, επιλέγει να έχει εικόνες και γνώσεις και από αλλού, μέχρι να καταλήξει συνειδητά τι του αρέσει.
Όλα τα παραπάνω βέβαια εξαρτώνται από την ηλικία, την ωριμότητα και την προσωπικότητα του παιδιού μας.
Σίγουρα στην ηλικία των 4 ετών για παράδειγμα δεν μπορεί να έχει κατά νου ότι θέλω να γνωρίσω και άλλα αθλήματα άρα κάποιος άλλος λόγος υπάρχει για να κάνει συνεχώς αλλαγές, ο οποίος δεν είναι αναγκαστικά κακός ή προβληματικός.


Αυτό που πρέπει να κάνουμε είναι να συζητάμε με το παιδί στη γλώσσα της ηλικίας του, να ακούμε το συναίσθημα και τη σκέψη του, να μην βγάζουμε εύκολα και βιαστικά συμπεράσματα και να μην υποκύπτουμε άμεσα στις επιθυμίες του αλλά να δίνουμε χρόνο σε εκείνο αλλά και σε εμάς αν πρέπει τελικά να δοκιμάσει και κάτι άλλο ή είναι απλά μια σκέψη που και το ίδιο θα τη μετανιώσει πολύ γρήγορα.

6. Ως γονιός τι πρέπει να προσέξω σε μια ακαδημία;
Ένα από τα πολύ βασικά σημεία που πρέπει να λάβουμε υπόψη μας σε μια ακαδημία είναι σίγουρα το έμψυχο δυναμικό (προπονητές) που υπάρχει.

Όπως περιγράψαμε και παραπάνω επιστήμονες παιδαγωγοί είναι αυτό που χρειάζονται τα παιδιά στις κρίσιμες αναπτυξιακά και συναισθηματικά ηλικίες.

Υπάρχει η άποψη ότι επειδή είναι οι μικροί της ομάδας δεν χρειάζονται κάποιον καταρτισμένο επιστήμονα γιατί δεν θα πάνε να πάρουν το πρωτάθλημα, κάτι που είναι βέβαια εντελώς λανθασμένο.
Οι εγκαταστάσεις, η καθαριότητα, η νοοτροπία των ανθρώπων του συλλόγου, η ομαδικότητα και η ποιότητα των υπηρεσιών που προσφέρει μια ακαδημία είναι σίγουρα στοιχεία που πρέπει να ελέγχουμε. Ένα γνωστό όνομα συλλόγου δεν είναι απαραίτητα και το καλύτερο χωρίς να αποκλείεται και το αντίθετο λόγω της εμπειρίας που θα έχει.

7. Τελικά τι άθλημα να επιλέξει το παιδί μου;
Στις ηλικίες που αναφέρεται το συγκεκριμένο άρθρο σημαντικό είναι τα παιδιά να βρίσκονται μέσα στα στάδια και να ακολουθούν αθλητικές δραστηριότητες.

Να βιώνουν αισθήματα χαράς και επάρκειας και να μπορούν να μάθουν να ακολουθούν κανόνες, να σέβονται συναθλητές, προπονητές, ιδέες, να μάθουν να συνεργάζονται, να αλληλοβοηθούν έτσι ώστε να αυξάνουν την αυτοεκτίμηση τους και την ικανότητα τους να ανταπεξέρχονται στις υποχρεώσεις τους μέσω του προγραμματισμού που τα ίδια θα φτιάχνουν.
Οι γονείς δεν θα πρέπει να βλέπουν τον αθλητισμό ως μια διαδικασία για να ενισχυθεί ο ρόλος τους και να δείξουν ότι είναι καλοί γονείς ή ότι έχουν στην οικογένεια ένα σπουδαίο αθλητή.
Αν το παιδί εξελιχθεί σε πρωταθλητή θα γίνει αργότερα, με τη συνειδητή επιλογή του παιδιού ότι αυτό θέλει να ακολουθήσει και όχι επειδή η μαμά ή ο μπαμπάς επιδιώκουν να τον κάνουν αθλητή.
Το ζητούμενο λοιπόν δεν είναι τι άθλημα να επιλέξω για το παιδί μου, αλλά πώς θα το βοηθήσω και τι θα του παρέχω για να αναπτύξει την προσωπικότητα του έτσι ώστε να μπορέσει συνειδητά να κάνει κάποιο άθλημα για να νιώθει χαρά και ευχαρίστηση και πάνω από όλα ικανοποίηση για το ότι προσπαθεί και τελικά βελτιώνεται έστω και αν δεν καταλήξει να είναι πρωταθλητής.

Φρόσω Πατσού
M.Sc. Ψυχολόγος – Αθλητική Ψυχολόγος
Επιστημονική Συνεργάτιδα Εθνικής Ομάδας Στίβου

View article...

Wednesday, 9 September 2020

Ψυχική υγεία: Μεγάλη η επιβάρυνση τον καιρό του κοροναϊού

Εκτός από τις μακροπρόθεσμες σωματικές επιπλοκές του φονικού ιού, έχουν αρχίσει να έρχονται στο φως και οι δεινές επιδράσεις του στην ψυχική υγεία των ιαθέντων.
Δύο μήνες αφού ασθένησε εξαιτίας του κοροναϊού, η Τζούλι είχε την πρώτη της παραίσθηση. Ξεκίνησε αργά. Δυσκολευόμουν να παρακολουθήσω την πλοκή μιας σειράς, στη συνέχεια δεν μπορούσα να διαβάσω τις λέξεις στην οθόνη του κινητού μου, θυμάται, μιλώντας στον Guardian.

Η κατάστασή της επιδεινώθηκε. Ξέρω ότι ακούγεται τρελό, και δεν ξέρω πώς να το διατυπώσω σωστά, όμως ένιωθα πραγματικά σαν κάτι να καταλάμβανε το σώμα και το μυαλό μου.
Ήμουν τόσο σίγουρη ότι συνέβαινε, που έβαλα την αδερφή μου να μου υποσχεθεί ότι θα θυμάται μια λέξη ασφαλείας, η οποία θα αποδεικνύει αν είμαι όντως εγώ στο σώμα μου.

Εν μέσω αυτών των ψευδαισθήσεων, η 36χρονη Τζούλι από τη Μινεσότα, μεταφέρθηκε τελικά στο νοσοκομείο από την οικογένειά της. Η μητέρα μου είπε στον γιατρό στα επείγοντα ότι αναρρώνω από κοροναϊό και ότι φοβούνται ότι αυτό είναι κάποια παράξενη επιπλοκή. Εκείνος συμφώνησε ότι είναι πιθανό, αλλά δεν είχε να προτείνει κάποια λύση.

Πληθαίνουν τα στοιχεία για ψυχικές διαταραχές

Η Τζούλι δεν είναι η μόνη τέτοια περίπτωση. Καθώς σιγά-σιγά φαίνονται οι πρώτες μακροπρόθεσμες σωματικές επιπλοκές του κοροναϊού, αρχίζουμε να βλέπουμε και τις πρώτες παρενέργειές του για την ψυχική υγεία.
Έρευνα στην Ιταλία ανακάλυψε ότι περισσότεροι από τους μισούς που χρειάστηκε να νοσηλευτούν για κοροναϊό, παρουσίασαν ψυχιατρική διαταραχή ένα μήνα αργότερα, με το 28% να έχει συμπτώματα μετατραυματικού στρες, το 31% κατάθλιψη και το 42% αγχώδη διαταραχή. Η αϋπνία και τα συμπτώματα ιδεοψυχαναγκαστικής διαταραχής ήταν επίσης συνηθισμένα.
Άλλη έρευνα, αυτή τη φορά από το University College London (UCL) εντόπισε επίσης ψυχιατρικά και νευρολογικά προβλήματα μετά τις λοιμώξεις κοροναϊού. Ο σύζυγος μιας γυναίκας που πήρε εξιτήριο από το νοσοκομείο παρατήρησε ότι εκείνη φερόταν παράξενα, βγάζοντας και ξαναβάζοντας ασταμάτητα το παλτό της και λέγοντας ότι βλέπει μαϊμούδες και λιοντάρια μέσα στο σπίτι τους.
Δεν επηρεάζονται, όμως, μόνο εκείνοι που ασθενούν τόσο ώστε να χρειαστούν νοσηλεία, όπως μαρτυρούν περιπτώσεις ανθρώπων όπως η Τζούλι.




«Δυσκολεύομαι να βγω από το σπίτι»

Πριν την πανδημία, η Ντον, 48 ετών, ήταν υπεύθυνη για μεταμοσχεύσεις οργάνων στη Φιλαδέλφεια. Τώρα είναι άνεργη, και σε πρόσφατη επίσκεψη σε φιλικό της σπίτι, χρειάστηκε μισή ώρα για να συγκεντρώσει αρκετό θάρρος ώστε να βγει από το αυτοκίνητό της.
Μετά τη διάγνωσή της με κοροναϊό, το άγχος της για την ασθένεια αυξήθηκε. Βίωνε πόνους στο στήθος και κρίσεις πανικού. Περπατούσα στο σπίτι τη νύχτα και έλεγχα αν ανέπνεαν όλοι, λέει χαρακτηριστικά. Τον Ιούνιο, η ανησυχία της μικρότερης αδερφής της και το γεγονός ότι οι γιατροί τη διαβεβαίωσαν ότι είναι σωματικά υγιής, την παρότρυνε να αναζητήσει υπηρεσίες ψυχικής υγείας.
Έκτοτε έχει διαγνωστεί με μετατραυματικό στρες, γενικευμένη αγχώδη διαταραχή και βαριά κατάθλιψη και αυτή τη στιγμή βρίσκεται σε πρόγραμμα θεραπείας. Έχω ξεκινήσει θεραπεία εδώ και δύο μήνες, και εξακολουθώ να δυσκολεύομαι να βγω από το σπίτι, λέει.

«Ξυπνούσα επειδή δεν μπορούσα να αναπνεύσω»

Η Λόρεν Νίκολς, 32 ετών, από τη Βοστόνη, δήλωσε ότι αν και η απομόνωση σίγουρα έπαιξε το ρόλο της, βίωσε «καθαρό φόβο» όταν ξεπέρασε το οξύ στάδιο της λοίμωξης από κοροναϊό. Ξυπνούσα στη μέση της νύχτας επειδή δεν μπορούσα να αναπνεύσω, θυμάται, προσθέτοντας ότι στο τέλος την τρόμαζε ο ίδιος ο ύπνος, ενώ φοβόταν ότι δεν θα μπορούσε καν να φωνάξει τον σύζυγό της αν ένιωθε ότι θα πεθάνει.

Πώς επηρεάζει ο κοροναϊός την ψυχική υγεία;

Ο Δρ. Τζόναθαν Ρότζερς, νευροψυχίατρος στο UCL και μέλος ομάδας που εργάζεται πάνω στις νευρολογικές και ψυχικές επιπτώσεις του κοροναϊού, εξηγεί στον Guardian ότι μεγάλο μέρος της έρευνας έχει πραγματοποιηθεί στους ασθενείς που νοσηλεύτηκαν, και όχι στην ευρύτερη κοινότητα. Πρόκειται για μια ομάδα που έχει παραμεληθεί με όρους έρευνας, γεγονός αξιοσημείωτο από τη στιγμή που πρόκειται για τη συντριπτική πλειοψηφία των ασθενών.
Η κοινωνική απομόνωση, το άγχος, η ανεργία, οι δυσκολίες στην εύρεση νέας θέσης εργασίας, η συνεχιζόμενη εξάντληση και οι οικονομικές δυσκολίες, ενδέχεται να συμβάλλουν στα προβλήματα ψυχικής υγείας στους επιζώντες του κοροναϊού, συνεχίζει. Το ίδιο ισχύει και για την εμπειρία της ασθένειας, αλλά και για την εμπειρία ενός περιβάλλοντος όπως αυτό στις ΜΕΘ.
Υπάρχουν και άλλες αιτίες, που σχετίζονται συγκεκριμένα με τον κοροναϊό, συμπεριλαμβανομένης και της ανησυχίας των ασθενών ότι έχουν μεταδώσει τον ιό σε άλλους. Είδα ασθενείς στο νοσοκομείο που αντικειμενικά δεν ήταν σε τόσο κακή κατάσταση, και γίνονταν καλύτερα. Όμως λόγω του πανικού τους για τον κοροναϊό, ήταν σίγουροι ότι θα πέθαιναν. Υπήρχαν ακόμη και άνθρωποι που μου έλεγαν «γιατρέ, απλώς σκότωσέ με», θυμάται.

Ο ρόλος των φλεγμονών

Υπάρχει περίπτωση ο κοροναϊός να έχει άμεσες επιπτώσεις στη λειτουργία του εγκεφάλου; Ο Ρότζερς σημειώνει ότι έχουν υπάρξει περιπτώσεις φλεγμονής στον εγκέφαλο ή εγκεφαλίτιδας που συνδέονταν με την ασθένεια, αλλά, όπως λέει, αποτελούν πολύ σπάνιο φαινόμενο.
Ωστόσο, η ιταλική έρευνα υποστηρίζει ότι οι ασθενείς κοροναϊού με υψηλότερα επίπεδα φλεγμονής στο αίμα τους ήταν πιο πιθανό να εμφανίσουν αργότερα κατάθλιψη και άγχος, συνεχίζει.
Ορισμένοι μπορεί να υποστηρίζουν ότι και τα δύο προβλήματα ενδέχεται να επιδεινώνονται εξαιτίας της χειρότερης γενικής υγείας των ασθενών, όμως η εναλλακτική εξήγηση θα ήταν ότι οι αντιφλεγμονώδεις ουσίες επηρεάζουν τον εγκέφαλο και προκαλούν ψυχιατρικές διαταραχές, λέει ο Ρότζερς.




Ανάγκη για διαρκή έλεγχο

Ο Δρ. Νικ Γκρέι, συμβουλευτικός κλινικός ψυχολόγος στο ίδρυμα Sussex Partnership NHS και στο Πανεπιστήμιο του Σάσεξ, είναι μέρος ομάδας ειδικών που έχουν δημιουργήσει ομάδα εργασίας για την ανταπόκριση στο τραύμα του κοροναϊού. Η ομάδα έχει αναπτύξει κλινικές οδηγίες ελέγχου της ψυχικής υγείας των ασθενών που περνούν βαριά την ασθένεια.
Μεταξύ των οδηγιών είναι και ο εβδομαδιαίος έλεγχος της ψυχικής υγείας των ασθενών για τέσσερις εβδομάδες μετά το εξιτήριο, και η παροχή εκτιμήσεων της ψυχικής τους υγείας κάθε τρεις μήνες, τουλάχιστον για το πρώτο έτος.
Η Ντον τονίζει ότι οι υπηρεσίες ψυχικής υγείας είναι απολύτως απαραίτητες. Όλοι μου έλεγαν να γυρίσω στη δουλειά, ακόμη και ο σύζυγός μου, όμως δεν ήμουν σε θέση να το κάνω ψυχικά, και δεν μπορούσα να εξηγήσω στους άλλους γιατί, μέχρι να μου πουν άλλοι γιατί νιώθω έτσι, εξηγεί.
Η Νίκολς έχει αναβάλει την επίσκεψη σε ειδικό ψυχικής υγείας, γιατί φοβάται ότι αν καταγραφεί μια διάγνωση και στη συνέχεια επαναμολυνθεί από τον ιό, ίσως η γιατροί δεν πιστεύουν ότι όντως παρουσίασε συμπτώματα. Υπογραμμίζει, ωστόσο, τη σημασία που έχει για εκείνους που βιώνουν ανάλογα προβλήματα, να ξέρουν ότι υπάρχει διαθέσιμη βοήθεια.
Το να προσπαθείς να το νικήσεις μόνος σου, είτε βρίσκεσαι σε απομόνωση, είτε νιώθεις ότι δεν υπάρχει κανείς άλλος που να καταλαβαίνει ακριβώς τι περνάς, δεν είναι η σωστή απάντηση, τονίζει.

Το άρθρο αναδημοσιεύεται από το www.tanea.gr
psychologynow.gr
Φιλοξενία: Το Χαμομηλάκι

Παιδεία είναι...

Παιδεία δεν είναι τα πτυχία μας, αλλά η αισθητική μας.
Ο τρόπος με τον οποίο συνομιλούμε, φλερτάρουμε, περπατάμε στο δρόμο. 
Παιδεία είναι οι λέξεις μας, η διακριτικότητά μας, η ελευθερία μας, τα όρια της ελευθερίας μας, η μουσική που ακούμε, η γλώσσα του σώματός μας, το πόσο αγαπάμε να μαθαίνουμε, να αλλάζουμε, να διαβάζουμε σαν να είμαστε κάθε φορά άγραφα χαρτιά.
 
Παιδεία είναι η ταπεινότητα αλλά και η επιμονή στις αξίες μας, το ότι δεν είμαστε προς πώληση, το ότι σεβόμαστε τον άνθρωπο, το παιδί του άλλου, την κυρία που καθαρίζει το γραφείο μας, τον κύριο που καθαρίζει το πάρκο στο οποίο βγάζουμε βόλτα το σκύλο μας, την κοπέλα στο ταμείο. 
 
Παιδεία είναι η μεγαλοψυχία μας, το να ποτίσουμε μια άγνωστη γλάστρα, το να φροντίζουμε την πίσω όψη του σπιτιού μας.
 
Παιδεία είναι το να προστατεύουν τα χέρια μας τον αδύναμο, να τα βάζουν με το θηρίο.

Παιδεία είναι το πόσο μπορούμε να έρθουμε απέναντι στο σύστημα και στους συστημικούς, παιδεία είναι η γενναιότητα και η ευθύνη.
 
Παιδεία είναι το να διαλέγεις τον δύσκολο δρόμο της αξιοπρέπειας, της μοναξιάς και συνάμα να καίγεται το μέσα σου για το κοινό καλό. Για το ωραίο και τη σωτηρία του.

«Ο άνθρωπος είναι η απάντηση, όποια κι αν είναι η ερώτηση».  

André Breton
 

© Το χαμομηλάκι | To hamomilaki