Το πέρασμα των Κοριτσιών στην Εφηβεία είναι πιο βίαιο και απότομο από ποτέ

Αυτό όμως δεν είναι δικό τους λάθος. Είναι το αποτέλεσμα ενός πολιτισμού που μαθαίνει τις γυναίκες πώς να είναι σέξι και επιθυμητές, όχι πώς να διοικούν, να καθοδηγούν και να παίρνουν αποφάσεις.

Το βράδυ κοιμήθηκαν κορίτσια και το πρωί ξύπνησαν γυναίκες. Θυμάμαι και ποια μέρα περίπου έγινε αυτό. Και τι ακολούθησε. Πήραν μεγάλες σακούλες και άδειασαν τα ρούχα από την ντουλάπα τους. 

Έβαλαν μέσα ό,τι ήταν ροζ ή είχε λουλούδια, πουά, πτι καρό και άφησαν στα ράφια μόνο κάτι γκρι φόρμες. 

Μετά μου ανακοίνωσαν: μαμά, δεν έχουμε τίποτα να φορέσουμε, πρέπει να πάμε για ψώνια. 

Οι κόρες μου σταμάτησαν να είναι κορίτσια μέσα σε μία νύχτα και έγιναν έφηβες. Το βλέμμα τους είναι ακόμα παιδικό -για μένα ίσως και βρεφικό, όπως τότε που τις πρωταντίκρισα- όμως το μυαλό τους, το σώμα τους, τα ενδιαφέροντά τους, οι απόψεις τους, ακόμα και η ώρα που πηγαίνουν κάθε βράδυ για ύπνο τις κάνει αυτό που θέλουν και οι ίδιες να είναι. Έφηβες της εποχής μας.

   Ξεκίνησα το ταξίδι της μητρότητας γνωρίζοντας από την αρχή ότι η εφηβεία θα είναι η πιο δύσκολη πίστα. Ήταν στα μάτια μου ένα μεγάλο κενό, η στιγμή που τα παιδιά μου θα άφηναν το χέρι μου και θα έτρεχαν μόνα τους προς το άγνωστο. Θα μπορούσε αυτός να είναι ο ουσιαστικός απογαλακτισμός από το υπερπροστατευτικό κουκούλι της μαμάς και του μπαμπά. 

Όλα όσα φοβόμουν όμως δεν ήταν τίποτα μπροστά σε εκείνα που πλέον συμβαίνουν στον κόσμο των εφήβων αλλά και των παιδιών του Δημοτικού. 

Χορογραφίες στο Tik-Tok, πόζες στο Instagram, ομαδικές συνομιλίες στο Viber, απεριόριστη πρόσβαση στο Netflix, στίχοι της τραπ που επαναλαμβάνουν άθλια στερεότυπα για τις σχέσεις των δύο φύλων. 

Ένας χαοτικός κόσμος από ερεθίσματα, ιδέες, πρότυπα, ανθρώπους που δύσκολα οι γονείς μπορούν να ελέγξουν. Οι κόρες μας θα μπορούσαν να είναι η Αλίκη στη Χώρα των Θαυμάτων, να γεύονται περίεργα φρούτα και να ανακαλύπτουν εμπειρίες, όμως αυτή η Χώρα έχει μόνο ένα στόχο: την Αλίκη-αντικείμενο. 

Την Αλίκη που αποχαιρετά βίαια την παιδική ηλικία και βιάζεται να γίνει γυναίκα. Όπου κι αν γυρίσεις το κεφάλι σου στον ψηφιακό και στον αληθινό κόσμο που περιβάλλει τα παιδιά μας οι γυναίκες για να είναι αποδεκτές πρέπει να έχουν άψογο μακιγιάζ, τέλεια χαρακτηριστικά, προκλητικές καμπύλες, να φοράνε crop top με ξεφτισμένο τζιν σορτς και να κοιτάζουν με νόημα τον φακό.

Οι γυναίκες για να είναι αποδεκτές πρέπει να έχουν άψογο μακιγιάζ, τέλεια χαρακτηριστικά, προκλητικές καμπύλες, να φοράνε crop top με ξεφτισμένο τζιν σορτς και να κοιτάζουν με νόημα τον φακό.

Ένα ολόκληρο σύμπαν έχει στηθεί για να επιβάλει στα κορίτσια πώς πρέπει να είναι. 

«Ο σεξισμός βρίσκεται παντού, σε κάθε στοιχείο της καθημερινότητας των εφήβων», μας λέει η σκηνοθέτις Βάνια Τέρνερ, που μαζί με τη Μαρία Σιδηροπούλου γύρισαν το ντοκιμαντέρ μικρού μήκους «Girlhood» παρακολουθώντας τις ζωές και τις σκέψεις τριών 17χρονων φιλενάδων στην Αθήνα της καραντίνας. «Η Νεφέλη σε μία σκηνή λέει ότι δεν της αρέσει καθόλου η μύτη της και ότι δεν θέλει να βγαίνει προφίλ για να μη φαίνεται. Η αλήθεια είναι ότι όλες μας έχουμε κάτι που δεν μας αρέσει τόσο πολύ πάνω μας. Είναι όμως αποτέλεσμα του σεξισμού ένα κορίτσι να ασχολείται τόσο πολύ με την εμφάνισή του από τόσο νωρίς. Υπάρχουν πρότυπα ομορφιάς στα οποία εκτίθενται από πολύ μικρή ηλικία, είναι όμως άπιαστα και κάνουν τις γυναίκες να σεξουαλικοποιούνται προτού ακόμα συνειδητοποιήσουν το φύλο τους. Ο σεξισμός δεν είναι μόνο το σφύριγμα στον δρόμο. Εχει πολλά πρόσωπα».

«Υπάρχουν πρότυπα ομορφιάς στα οποία εκτίθενται από πολύ μικρή ηλικία, είναι όμως άπιαστα και κάνουν τις γυναίκες να σεξουαλικοποιούνται προτού ακόμα συνειδητοποιήσουν το φύλο τους».

   Η Χριστίνα διαμαρτύρεται γιατί στο σπίτι έχει αναλάβει τις δουλειές που θεωρούνται γυναικείες ενώ ο αδερφός της δεν τη βοηθάει. «Ήταν ξεκάθαρο ότι υπήρχε ένας έμφυλος διαχωρισμός σε ό,τι αφορά τις εργασίες του νοικοκυριού. Το πώς δημιουργούνται αυτοί οι ρόλοι, οι προσδοκίες που έχουμε από κάθε φύλο παίζουν καθοριστικό ρόλο σε αυτή την περίοδο κατά την οποία προσπαθούν να χτίσουν την ταυτότητά τους. 

Οι έφηβες σήμερα έχουν τεράστια έκθεση στα social media και ευαισθητοποιούνται σε αυτά τα θέματα από νωρίς. Δεν είναι άσχετες. Ξέρουν τι είναι ο φεμινισμός, έχουν το λεξιλόγιο για να εκφραστούν και να εξηγήσουν πράγματα που τους συμβαίνουν». 
....................
Το τέλος της αθωότητας
  Η γενιά των σημερινών μαμάδων που έχει παιδιά στην εφηβεία μεγάλωσε χωρίς να αμφισβητήσει ποτέ το status quo της πατριαρχίας. Στις δικές μου αναμνήσεις ο φεμινισμός έφτανε μέχρι τις ΕΓΕΣ και ο αγώνας γινόταν για πολύ βασικά πράγματα, όπως το δικαίωμα της γυναίκας να διατηρεί το επώνυμό της μετά τον γάμο και φυσικά την πολύ αναγκαία αλλαγή του Οικογενειακού Δικαίου το 1983. Δεν είχα ακούσει ποτέ ότι τα πρότυπα ομορφιάς τα επιβάλλουν οι άνδρες γιατί έτσι ονειρεύονται το σεξουαλικό τους αντικείμενο. Ούτε ότι υποσυνείδητα μπορεί να θεωρούν τις γυναίκες αντικείμενα και αυτό είναι πολύ ύπουλο γιατί μπορεί τελικά να τους κάνει να πιστεύουν ότι έχουν εξουσία πάνω σε αυτές. 

Πίστευα ότι αρκούσε να μεγαλώσω τα παιδιά μου με αγάπη για να γίνουν ευτυχισμένοι έφηβοι και δεν υπολόγισα ότι ο κόσμος που διοικείται κυρίως από άνδρες σε θέσεις εξουσίας είναι πολύ σκληρός για τις γυναίκες.

Ότι θα πρέπει να αγωνιστούν για το παραμικρό, από το να αγαπήσουν τη μύτη τους ή τα πόδια τους όπως είναι μέχρι το να επιστρέψουν ένα βράδυ στο σπίτι με ασφάλεια. 

   Συνειδητοποιώ ότι έπεφτα στις παγίδες της πατριαρχίας τη μία μετά την άλλη. Σκέφτομαι τώρα πόση «Μπάρμπι» έδωσα στα παιδιά μου. Όχι μόνο τις κούκλες για να παίζουν αλλά και ατέλειωτες ώρες με ταινίες στο σπίτι και στο σινεμά. Καθόμουν πάντα μαζί τους και διαπίστωνα διαρκώς ότι αυτό το θέαμα είναι τουλάχιστον κουτό, αλλά δεν μου περνούσε από το μυαλό ότι μπορεί να αποβεί και επικίνδυνο. Ότι σε λίγα χρόνια ίσως μετρήσουν τον εαυτό τους μπροστά στον καθρέφτη και ίσως απογοητευτούν που δεν είναι αρκετά ψηλές ή αρκετά αδύνατες, όπως οι κούκλες με τις οποίες μεγάλωσαν. Και ότι μια μέρα μπορεί γι’ αυτόν το λόγο να σταματήσουν να τρώνε και να χαθούν στο στρόβιλο της νευρικής ανορεξίας, της ψυχικής ασθένειας με τη μεγαλύτερη θνησιμότητα. Όχι, δεν φοβήθηκα από νωρίς ότι τα παιδιά μου μπορεί να γίνουν αντικείμενα και πως σε λίγα χρόνια μπορεί να φορέσουν ρούχα που δεν ταιριάζουν στην ηλικία τους και να λικνιστούν όπως οι tik-tokers μόνο και μόνο για να τραβήξουν την προσοχή ενός αγοριού. Γιατί; Γιατί έτσι κάνουν όλες και ο ανταγωνισμός είναι δύσκολος.
.......................
Ο σεξισμός της κάθε μέρας
..................  
Μόνο διακόπτοντας τον κύκλο της σιωπής και συνειδητοποιώντας τις μικρές και τις μεγάλες στιγμές που μας αποδίδουν ρόλους που δεν έχουμε επιλέξει, τις στιγμές που κάνουμε το ίδιο και στα παιδιά μας, μπορούμε να προλάβουμε τις συμπεριφορές που προσβάλλουν το φύλο.
..............
περισσότερα εδώ: marieclaire

Φιλοξενία: Το Χαμομηλάκι

Με κόρη στην εφηβεία... - How to Get Along with Your Teenage Daughter

Η εφηβεία είναι μια δύσκολη περίοδος τόσο για τους γονείς όσο και για τα παιδιά. 

Ο τρόπος που τη βιώνει το κορίτσι σε σχέση με το αγόρι δεν είναι κατ' ανάγκη ίδιος ενώ και οι σχέσεις με τους γονείς επηρεάζονται σημαντικά

How to Get Along with Your Teenage Daughter

Κόρη στην εφηβεία
Το κορίτσι μπαίνοντας στην εφηβεία καλείται να διαχειριστεί θέματα αυτοεκτίμησης καθώς οι αλλαγές στο σώμα της είναι πολλές. 

Παράλληλα, η επαναστατική συμπεριφορά - σήμα κατατεθέν των εφήβων – οδηγεί σε συχνές ρίξεις κυρίως με τη μητέρα η οποία συχνά αναρωτιέται τι μπορεί να κάνει για να επικοινωνήσει καλύτερα με την κόρη της.

Τρόποι προσέγγισης
Ήδη, από τις τελευταίες τάξεις του Δημοτικού αρκετά κορίτσια αρχίζουν να βλέπουν αλλαγές στο σώμα τους ενώ μπορεί να τους ξεκινήσει και η περίοδος. 

Οι ορμόνες αλλάζουν προκαλώντας πολλές ψυχολογικές μεταπτώσεις αλλά και νεύρα. 

Παράλληλα, αποζητούν την απομόνωση, αποφεύγουν τις πολλές κουβέντες με τους γονείς και είναι έτοιμα για καυγά.

Αν κι εσείς βιώνετε μια ανάλογη κατάσταση με την κόρη σας, πάρτε βαθιές ανάσες, οπλιστείτε με υπομονή και επιλέξτε μια από τις παρακάτω… στρατηγικές, για να έχετε μια όσο το δυνατόν καλύτερη σχέση και επικοινωνία μαζί της και κυρίως για όσο διαρκέσει η εφηβεία.

Ανοιχτή για κάθε συζήτηση
Ενημερώστε την ότι είστε πάντα διαθέσιμη για συζήτηση. Οι έφηβοι δεν είναι παιδιά, αλλά ούτε και οι ενήλικες. 

Χρειάζονται την καθοδήγησή σας ακόμα κι αν δεν το παραδέχονται. Μερικές φορές η έφηβη κόρη σας μπορεί να μην θέλει να συνομιλήσει μαζί σας, ωστόσο ίσως έχει ανάγκη να ακούσει ότι είστε εκεί για αυτήν εάν χρειαστεί κάποιον να μιλήσει.

Ακούστε την, όταν σας μιλάει
Ένα από τα καλύτερα πράγματα που μπορείτε να κάνετε αν θέλετε να είστε κοντά με την κόρη σας, είναι να την ακούσετε. Απενεργοποιήστε το ραδιόφωνο εάν βρίσκεστε στο αυτοκίνητο, αφήστε το κινητό στην άκρη ή κλείστε την τηλεόραση στο σπίτι και ακούστε με προσοχή όλα όσα έχει να σας πει.
Και το πιο σημαντικό: μη σκέφτεστε πώς να απαντήσετε ενώ σας μιλάει.

Να είστε σαφείς όταν εξηγείτε κανόνες και συνέπειες
Μην εφαρμόζετε νέο κανόνα που δεν έχετε συζητήσει με την κόρη σας. Αυτό θα οδηγήσει μόνο σε απογοήτευση και ένταση κι από τις δύο πλευρές.

Αντ 'αυτού, μπορείτε να μιλήσετε μαζί της για τους κανόνες αλλά και για τις συνέπειες.

Επίσης, να είστε πρόθυμες να χαλαρώσετε τους κανόνες εάν η κόρη σας είναι τυπική και τους τηρεί κατά γράμμα.

Να σέβεστε την κόρη σας
Εάν θέλετε να σας ακούει η κόρη σας και να ακολουθεί τους κανόνες σας, τότε θα πρέπει να αντιλαμβάνεστε τα συναισθήματά της και να την σέβεστε.

Μιλήστε μαζί της με τον τρόπο που θα θέλατε να σας μιλάει. 

Αποφύγετε τις φωνές και το σηκωμένο δάχτυλο και συζητήστε μαζί της με ήρεμο, ώριμο τρόπο.
Δώστε της την ευκαιρία να εκφράσει τη γνώμη της ακόμα κι αν διαφωνείτε ριζικά με όσα λέει.

Σεβαστείτε την ιδιωτικότητά της
Καθώς η κόρη σας μεγαλώνει, θα χρειάζεται περισσότερη ιδιωτικότητα. 

Ενημερώστε την κόρη σας ότι σέβεστε αυτή την ανάγκη και κάντε το πράξη. 

Χτυπάτε την πόρτα κάθε φορά που μπαίνετε στο δωμάτιό της, αποφύγετε να κρυφακούτε όταν μιλάει στο κινητό ή μην ψάχνετε το ημερολόγιό της.

mothersblog

Φιλοξενία: Το Χαμομηλάκι

Με λένε Αγάπη

Με λένε Αγάπη,

των ψυχών ευφροσύνη γλυκόγελη.

Γαλήνια λίμνη, ατάραχη 
και πάνωθέ της το Φως

στα πέρατ’ απλώνεται,

δροσίζει ψυχές,

ευφραίνει καρδιές,

των ανθρώπων τον πόνο γλυκαίνει.

Η καρδιά μιας γυναίκας 
γεμάτη απ’ αγάπη σαν είναι,

γιατρικό, χωρίς φειδώ δοσμένο,

αχρέωστα σ’ όλους και σ’ όλα,

είναι πανάκεια χαρισμένη, ανάργυρη!!

Στο πέρασμά μου τα δεινά υποχωρούν.

Ο τόπος μου; Το σύμπαν ολάκερο

κι αγαπημένη κατοικιά, οι καρδιές των ανθρώπων

οι ολάνοιχτες!

Δεν είμαι εδώ, εκεί, αλλού.

Είμαι παντού.

Παντού θα μέ 'βρεις,

όπου είν’ όλα φωτεινά και καλά.

Ούτε μετριέμαι, ούτε ζυγιάζομαι.

Μ’ έχεις ή δε μ’ έχεις,

είμαι ή δεν είμαι.

Το πολύ και το λίγο, το σχετικό και το μέτριο

δεν ταιριάζουν σε μένα.

Αμέριστη!

Δεν υπάρχει ζυγάρι να βαστάξει δικό μου κομμάτι

μήτε βρέθηκε αντίβαρο της δικής μου αξίας.

Ανθρώπων βάσανα;

Μοναξιάς σκοτάδι και θρήνος βουβός;

Κάλεσέ με και θα 'ρθω.

Στη δικιά μου την ήρεμη δύναμη

τα δεινά υποχωρούν.

Το μαύρο το μίσος, εχθρός μαχητός,

στο λευκογάλανο φως μου διαλύεται.

Στο πέρασμά μου τα δεινά υποχωρούν.

Αγάπη! Πεμπτουσία της ύπαρξης.

Αγάπη! Δεσμός συνεκτικός, ακατάλυτος κι άφθαρτος!

Αγάπη! Της ουσίας απάντων των όντων,

η Ουσία.

Βασιλική Π. Δεδούση

από το έργο Προμηθεύς Πυρφόρος

Η Παιδική Ηλικία Τότε... και Τώρα!

«Δεν το είχαμε αυτό, όταν ήμασταν εμείς παιδιά!» 

Ακούτε τέτοιους αναστεναγμούς από αυτούς που ανήκουν στη γενιά που μεγάλωσε στη δεκαετία του ’90. 

Και είναι αλήθεια! 
Αν κοιτάξετε πώς ζουν τα σύγχρονα παιδιά, μπορείτε να βρείτε πολλές διαφορές. Θα σας παρουσιάσουμε 14 από τις πιο έντονες διαφορές μέσα από εικόνες που δείχνουν τη νοσταλγία και την αγάπη της παιδικής ηλικίας. 
Στο τέλος, θα βρείτε μια έκπληξη – μια μνήμη που ενώνει τις δύο γενιές.

~~~~~~~~~~~~~

Παιχνίδια

~~~~~~~~~~~~~

Τιμωρία

~~~~~~~~~~~~~

Έφηβα κορίτσια

~~~~~~~~~~~~~

Μια σχολική μέρα

~~~~~~~~~~~~~

Σεξουαλική διαπαιδαγώγηση

~~~~~~~~~~~~~

Ο παιδικός εφιάλτης

~~~~~~~~~~~~~
Τηλέφωνο

~~~~~~~~~~~~~

Αγαπημένες λιχουδιές

~~~~~~~~~~~~~

«Τι θέλεις να γίνεις όταν μεγαλώσεις;»

~~~~~~~~~~~~~

«Μαμά, ακόμα 5 λεπτά, σε παρακαλώ!»

~~~~~~~~~~~~~

Το πιο χρονοβόρο παιχνίδι της παιδικής μου ηλικίας

~~~~~~~~~~~~~

«Αγάπη μου, βρήκα την φωτογραφία του παππού σου.»

~~~~~~~~~~~~~

Κινούμενα σχέδια

~~~~~~~~~~~~~

Η μεγαλύτερη τραγωδία της παιδικής ηλικίας

tilestwra
antikleidi

Τα παιδιά δεν θέλουν ψυχολόγο. Γονείς θέλουν!

 

Μια συζήτηση με τον ψυχαναλυτή Νίκο Σιδέρη

Πώς προέκυψε το συμπέρασμα ότι τα παιδιά θέλουν γονείς και όχι ψυχολόγο;
Εδώ και 4-5 χρόνια, συναναστρεφόμενος με κόσμο σε διάφορες δημόσιες δραστηριότητες ή στην ιδιωτική μου θεραπευτική πρακτική, οι περισσότεροι γονείς μού έλεγαν το εξής: «Έχουμε προβλήματα με το παιδί. Μήπως πρέπει να το πάω σε ψυχολόγο;» Από την αδρή λοιπόν κατεύθυνση που τους έδινα, ακούγοντας λίγα πράγματα, πρόσεξα ότι 9 στις 10 φορές τούς έλεγα ότι σαν γονείς να κάνετε αυτό, εκείνο, και κατέληγα να τους λέω ότι το παιδί δεν χρειαζόταν ψυχολόγο, αλλά γονείς. Αυτή η φράση καμπάνισε σιγά σιγά στο μυαλό μου, μάζεψε όλες αυτές τις θεραπευτικές εμπειρίες και γνώσεις που βρίσκονται πίσω από αυτό το βιβλίο και άνοιξε τον δρόμο για να γεννηθεί η άποψη ότι 9 φορές στις 10 τα παιδιά δεν θέλουν ψυχολόγο, αλλά γονείς. Μιλώντας, βέβαια, πάντα για συνηθισμένα παιδιά, με συνηθισμένους γονείς, σε συνηθισμένες οικογένειες. Εκεί πέρα είναι κατά κανόνα θέμα ανατροφής και όχι θεραπείας.

Πότε ξεκινάει η διαπαιδαγώγηση ενός παιδιού;
Η διαπαιδαγώγηση ξεκινάει πριν ακόμα γεννηθεί το παιδί, από τη στιγμή που υπάρχει μέσα στη φαντασία και στην επιθυμία των γονέων. Οι γονείς τότε καλούνται να ρυθμιστούν οι ίδιοι σωστά, ώστε να μπορέσουν να ανταποκριθούν στη γονεϊκή λειτουργία, να μπορέσουν να λειτουργήσουν ως γονείς. Αν δεν είναι έτοιμοι αυτοί, όταν γεννηθεί το παιδί, θα υπάρξουν τριβές. Διότι, δυστυχώς, τα περισσότερα πράγματα δεν τα συζητούν οι άνθρωποι, γιατί τα θεωρούν αυτονόητα. Είναι αυτά που έχουν οι ίδιοι σαν ηθικές αξίες και σαν τεχνογνωσία, φυτεμένα βαθιά μέσα στο μυαλό τους από τις προηγούμενες γενιές, από τους γονείς τους. Υπάρχει μεν με τα χρόνια εξέλιξη, αλλά υπάρχει και ένας πυρήνας ηθικών αναφορών και μια γενική ιδέα του κόσμου, που μεταβιβάζεται έστω και ασυνείδητα.

Μπορούμε να αποφύγουμε τα λάθη των γονιών μας; Τι γίνεται αν κάποιος δεν συμφωνεί με τον ηθικό πυρήνα των γονιών του;Το πρώτο που πρέπει να γίνει είναι να είναι κανείς ειλικρινής με τον εαυτό του και να εξετάσει πολύ προσεκτικά και με νηφαλιότητα τι είναι σωστό και τι λάθος, τι μπορεί να κρατήσει και τι όχι. Η σχέση παιδιού και γονιού είναι γεμάτη πάθος και περιστατικά, που σημαίνει ότι δεν έχουμε αρκετή απόσταση ώστε να κρίνουμε. Συνεπώς δεν πρέπει να βιαζόμαστε να μετατοπίσουμε στους γονείς μας τα λάθη και τις ευθύνες. Θα πρέπει να αναρωτηθούμε μήπως υπερβάλλουμε κάπου, επηρεασμένοι από τις δύσκολες συναισθηματικές διαστάσεις που έχουν οι στενές σχέσεις, όπως είναι αυτές μεταξύ παιδιών και γονιών. Από τη στιγμή που είναι ειλικρινής και στοχαστεί, και ενδεχομένως κουβεντιάσει και με κάποιους ανθρώπους που εμπιστεύεται, είναι στο χέρι του να πει δεν θα το κάνω έτσι, θα το κάνω αλλιώς.

Τι σημαίνει, όμως, να είσαι γονιός;
Το να είσαι γονιός είναι τέχνη, που σημαίνει ότι απαιτεί τεχνογνωσία και ευαισθησία, είναι στάση ζωής. Μέχρι και την προηγούμενη γενιά, αυτή η μετάβαση γινόταν αυθόρμητα. Όμως με τις ραγδαίες αλλαγές στις Δυτικές κοινωνίες, έχουν χαθεί πολλές κοινές αναφορές ανάμεσα στους γονείς μας και στους σημερινούς νέους γονείς. Το αποτέλεσμα είναι να υπάρχουν χάσματα και στην τεχνογνωσία πώς μεγαλώνεις ένα παιδί, αλλά και στην αίσθηση του κόσμου που χαρακτηρίζει τη μία γενιά μετά την άλλη. Υπάρχει, λοιπόν, ένα κομμάτι που μεταδίδεται κοινωνικά, υπάρχει όμως κι ένα κομμάτι που εξαρτάται από τις παρούσες συνθήκες κάθε φορά, και είναι αλήθεια ότι αυτή η τέχνη του γονιού μαθαίνεται. Είτε διδάσκεται ρητά, είτε με έμμεσο αυθόρμητο τρόπο. Γονιός λοιπόν γίνεσαι, δεν γεννιέσαι.               

Τι χρειάζεται ένα παιδί για να μεγαλώσει σωστά;
Ένα παιδί για να μεγαλώσει σωστά θέλει αγάπη και κανόνες. Για να είμαι πιο ακριβής, δεν θέλει αγάπη γενικώς. Αλλιώς αγαπάς τον εραστή σου και την ερωμένη σου, αλλιώς αγαπάς τον φίλο σου, τον γνωστό σου, κάποιον συγγενή. Κάθε αγάπη πρέπει να ταιριάζει με τον δέκτη της. Το παιδί θέλει έντεχνη αγάπη, με ειδική συνταγή. Αυτή η συνταγή έχει τρία συστατικά.

Το πρώτο είναι η παρουσία, το δεύτερο η αποδοχή και το τρίτο η άφοβη καθοδήγηση.Η παρουσία σημαίνει ότι το παιδί θέλει να αισθάνεται ότι οι γονείς του ήταν ανέκαθεν εκεί, πριν έρθει αυτό στον κόσμο, και θα είναι πάντα εκεί ό,τι και να γίνει. Μπορεί να το μαλώσουν, να του πουν οτιδήποτε, αλλά θα του πουν «μα τι είναι αυτό που έκανες, ΠΑΙΔΙ ΜΟΥ». Δηλαδή θα είναι πάντα κοντά του.
Το δεύτερο είναι η αποδοχή. Ότι δηλαδή θα κάνει κάτι σωστά, κάτι άλλο λάθος, θα είναι και όμορφο και άσχημο, αλλά θα αγαπιέται επειδή είναι παιδί τους. Που σημαίνει ότι οι γονείς λένε στο παιδί «σε θέλουμε να υπάρχεις έτσι όπως είσαι. Έχεις μια θέση μεταξύ μας». Αυτό είναι τεράστιας σημασίας για το παιδί, γιατί έτσι νιώθει την αποδοχή και στον έξω κόσμο.
Η άφοβη καθοδήγηση σημαίνει ότι κρατάς το παιδί σου σταθερά από το χέρι για να παίξει, για να πάτε βόλτα κ.ο.κ., και όπου πρέπει το συγκρατείς ή του δείχνεις τι πρέπει να κάνει.

Είναι σαν να θέτεις όρια;
Είναι κάτι παραπάνω από όρια. Ο κανόνας είναι βαθύτερη έννοια από τα όρια. Σαν να παίζεις μουσική, όπου υπάρχει η έννοια του σωστού και του φάλτσου. Το παιδί ζητάει να του δώσεις την τέχνη του ζην. Αυτό είναι ο κανόνας. «Μπορεί να έχει λάθη αυτό που σε μαθαίνουμε, μπορεί εσύ να βρεις άλλους τρόπους να το κάνεις καλύτερα, αλλά εμείς αυτό ξέρουμε και σου το μεταδίδουμε, ώστε να ξέρεις την τέχνη της ζωής σε αυτό το περιβάλλον που ζεις τώρα, για να μπορείς να τα βγάλεις καλά πέρα».
Πώς θα ξέρει ένας γονιός πότε να θέσει τα όρια και ποιοι είναι οι κανόνες;
Σε αυτά ο καθένας έχει ήδη μέσα του μια γνώση. Και με αυτά που έχει στο μυαλό του, με αυτά πορεύεται. Δεν υπάρχει γενικός κανόνας για όλους τους ανθρώπους, για όλες τις οικογένειες, για όλα τα παιδιά. Το βασικότερο απ’ όλα, γιατί είναι η βάση της ανθρώπινης σχέσης, είναι ότι οι γονείς πρέπει να μάθουν στο παιδί τους να σέβεται τους γονείς τους επειδή είναι γονείς του και όχι για άλλον λόγο. Σε μια συνηθισμένη οικογένεια, το παιδί δεν είναι καλός κριτής για το πώς θα του φερθούν οι γονείς για να είναι καλοί γονείς. Οι γονείς θα πορευθούν όπως οι ίδιοι καταλαβαίνουν. Απλώς πρέπει να είναι ειλικρινείς με τον εαυτό τους, ούτως ώστε αν δουν ότι κάτι δεν πάει καλά, να το σκεφτούν, να το συζητήσουν μεταξύ τους, με τους συγγενείς τους και, στο τέλος, ας πάνε να μιλήσουν με κάποιον ειδικό, αν δεν μπορούν να το λύσουν.

Στην αγάπη πρέπει να υπάρχουν όρια; Μερικές φορές από τη μεγάλη αγάπη πνίγουμε τον άλλον…
Αυτό είναι φάλτσο, επειδή η αγάπη των γονιών πρέπει να είναι έντεχνη αγάπη και όχι λουτρό αγάπης, που πετάς μέσα το παιδί και ό,τι γίνει. Πρέπει να ξέρεις ότι το παιδί δεν είναι εξάρτημα δικό σου, δεν ζει για εσένα, για να εκπληρώσει τα δικά σου ανεκπλήρωτα όνειρα και να γιατρέψει τις δικές σου απογοητεύσεις, αλλά φτιάχνεις ένα πλάσμα που από την πρώτη στιγμή της ζωής του έχει αυτοτέλεια. Στις σχέσεις εξάρτησης γράψε λάθος. Σε κάθε τέχνη υπάρχει το σωστό και το λάθος. Στη μουσική το λέμε φάλτσο, στο ποδόσφαιρο και στο μπάσκετ, φάουλ. Όταν παίζεις ένα έντεχνο παιχνίδι, υπάρχει η έννοια του φάουλ. Η τέχνη του γονιού είναι η τέχνη της έντεχνης αγάπης που ταιριάζει στη σχέση του παιδιού με τον γονιό.

Ποια είναι τα πιο συχνά λάθη που κάνουν οι γονείς;
Το πιο δυσάρεστο και διαδεδομένο στο Δυτικό κόσμο είναι ότι οι γονείς φοβούνται να είναι γονείς. Φοβούνται το τρίτο στοιχείο, αυτό της άφοβης καθοδήγησης. Εν μέρει αυτό γίνεται για προσωπικούς λόγους. Κάποιοι είχαν πληγωθεί όταν ήταν παιδιά, κι αυτό στο πίσω μέρος του μυαλού έμεινε ασυνείδητα ή ασυναίσθητα. Γιατί ο καθένας κουβαλάει τραύματα και απογοητεύσεις. Αυτό που κάνει ασταθή τα πράγματα σήμερα και τους γονείς να φοβούνται να είναι γονείς, κι αυτό είναι το σύνηθες λάθος, είναι το γεγονός ότι η κοινωνία δεν τους εξοπλίζει με την τεχνογνωσία και τους συναισθηματικούς πόρους που θα τους έδειχναν πώς μεγαλώνεις ένα παιδί και ότι αξίζει τον κόπο να μεγαλώνεις ένα παιδί ακόμα και όταν χρειάζεται να κάνεις τον διαιτητή που θα σφυρίξει φάουλ, που θα δυσαρεστήσει, δηλαδή, τον αγαπημένο του. Όταν ο προπονητής ή ο δάσκαλος της μουσικής σού λέει τι να κάνεις και σε διορθώνει, το κάνει για να σε βοηθήσει να γίνεις καλύτερος, δεν σε κατακρίνει.

Σε επώδυνες καταστάσεις, όπως ένα διαζύγιο, πώς θα αποφύγουν οι γονείς τα λάθη;
Το νόημα που θα πάρει ένα διαζύγιο εξαρτάται από το πώς θα το βιώσει ένα παιδί και κυρίως από το πώς θα του μιλήσουν οι μεγάλοι γι’ αυτό το πράγμα. Και θα πρέπει να του μιλήσουν λέγοντάς του αλήθεια και όχι ψέμα. Αν επιχειρήσουν να πουν ψέμα σε ένα παιδί, το παιδί μπορεί να μην καταλαβαίνει το πρακτικό αντίκρισμα του ψέματος, αλλά καταλαβαίνει το συναισθηματικό αντίκρισμα. Συνεπώς θα μιλήσουν στο παιδί κάπως έτσι: «Χωρίζουμε για τον απλό λόγο ότι θέλαμε να είμαστε μαζί, επειδή αγαπηθήκαμε, κάναμε έναν, δύο, πέντε καρπούς της αγάπης μας και μετά, επειδή αποκλίνουν οι δρόμοι της αγάπης, επιλέξαμε να ζήσουμε χωριστά». Αν, λοιπόν, οι γονείς το έχουν αφομοιώσει αυτό και το ζήσουν χωρίς τεράστιο δράμα (όχι χωρίς πόνο, γιατί πάντα ένας χωρισμός έχει πόνο, ακόμα κι όταν έχει εκπνεύσει η σχέση συναισθηματικά) και μιλήσουν με αυτόν τον απλό τρόπο στα παιδιά τους, και δεν προσπαθήσουν να πουν ποιος έφταιγε, ποιος είναι ο καλός και ποιος ο κακός, τότε το παιδί θα πληγωθεί, θα πονέσει, γιατί, μην αυταπατόμαστε, το παιδί έχει ανάγκη και από τους δύο γονείς, αλλά θα μπορέσει να χωνέψει αυτήν τη νέα σχέση μεταξύ των μεγάλων, από τη στιγμή που δεν πλήττεται η σχέση με τους γονείς του. «Δεν χωρίζουν οι γονείς σου. Χωρίζουν τα δύο μέρη του ζευγαριού και θα συνεχίσουν να είναι γονείς σου σε όλη σου τη ζωή. Όσο σε αγαπούσαμε θα σε αγαπάμε».

Δεν είναι, όμως, τόσο αυτονόητα για όλους τους γονείς.                
Όταν αποφασίζεις μια συμβίωση με σκοπό την οικογένεια, βλέπεις τον κόσμο περίπου από την ίδια οπτική γωνία που τον βλέπει και ο άλλος. Όταν χωρίσουν οι άνθρωποι, βλέπουν πια τα πράγματα από τελείως διαφορετική οπτική γωνία. Και εκεί είναι μεγάλος ο πειρασμός και οι περισσότεροι άνθρωποι την πατάνε γιατί προσπαθούν να βρουν γιατί έγινε. Όταν χωρίζεις δεν βγάζεις άκρη. «Βρεθήκαμε μαζί για το καλό, δεν μας βγήκε και πάμε παρακάτω». Αν αυτή την απλή αλήθεια την δεχτούν οι γονείς, ότι όταν χωρίσεις είναι αλλιώτικος ο τρόπος που βλέπει ο καθένας τα πράγματα, τότε είναι σχετικά εύκολο, αλλά όχι ανώδυνο, να βάλουν σε τάξη τη ζωή τους, ξέροντας ότι κάποια πράγματα θα τους πληγώσουν, αλλά ο χρόνος, η καλή σχέση και ο καλός λόγος θα επουλώσουν τις πληγές. Αρκεί να είναι ειλικρινείς με τον εαυτό τους και να μην φοβούνται να είναι γονείς.
www.familylife.gr

Ο Νίκος Σιδέρης έχει γράψει το βιβλίο Τα παιδιά δεν θέλουν ψυχολόγο. Γονείς θέλουν!