Τι είναι αυτό που πρέπει να κάνω για να βιώσω την πληρότητα όπως ένιωθα όταν ήμουν μικρή;

Βιαζόμαστε να μεγαλώσουμε και να πάμε που;

Της Παναγιώτας Πετράκη

Βιαζόμαστε να μεγαλώσουμε και να πάμε που; 

Αναρωτηθήκαμε ποτέ; 

Να κάνουμε τι ακριβώς; 

«Θέλω να γίνω μεγάλη», έλεγα όταν ήμουν μικρή, έβλεπα τους μεγάλους να κάθονται γύρω από το τραπέζι του σπιτιού μου και μου φαινόταν τόσο μεγάλο αυτό το τραπέζι και έλεγα «Έτσι θα μεγαλώσω και εγώ μια μέρα και θα λέω σπουδαία πράγματα μαζί με τους φίλους μου, θα συζητάμε, θα μιλάμε, θα γελάμε! Θέλω και εγώ να είμαι σε αυτό το τραπέζι»!

Πόσο θαυμαστός ο κόσμος των μεγάλων μου φαινόταν και πόσο τέλειος στο κάθε τι! Έβλεπα και την γιαγιά μου με την όμορφη μαντίλα στα μαλλιά της, που έπλενε τα ρούχα στην σκάφη και ανυπομονούσα να το ζήσω και εγώ, με όνειρα γέμιζα την ψυχή μου και εικόνες, βίωνα την χαρά σε απλά πράγματα, την πληρότητα και την αισιοδοξία για το μέλλον που έρχεται, γεμάτη πόθο και λαχτάρα για τον κόσμο που ανοίγεται μπροστά μου.

Ώσπου έρχονται οι μέρες, εκεί που βρίσκομαι στα σύννεφα και στους ουρανούς μου ξεκινούν οι πτώσεις της ζωής μου… αντιλαμβάνομαι ότι τα πράγματα δεν είναι πάντα ωραία και πάντα τόσο υπέροχα, αντιλαμβάνομαι ότι η ζωή είναι πολύμορφη, μας διδάσκει μας εκπαιδεύει, άλλοτε σκληρά και άλλοτε ανώδυνα, λαμβάνοντας εμπειρίες και πείρες στα θρανία του σχολείου, στις διαπροσωπικές μας σχέσεις, στις εργασίες μας, στους έρωτες μας, στις φιλίες μας, στα καλά μας και στα άσχημα μας. Ποτέ όμως κάτι με διάρκεια, όλο εναλλαγές, πότε καλά και πότε όχι.

Και αναρωτιέμαι, τι είναι τελικά αυτό που πρέπει να κάνω για να βιώσω την πληρότητα όπως ένιωθα όταν ήμουν μικρή; Αυτή την καθαρότητα, με την απλότητα που η ζωή ξεδιπλωνόταν και όχι με όλα αυτά που ζούμε σήμερα. Την διττότητα, πότε άσπρο και πότε μαύρο και όπου να στραφούμε, να διακρίνουμε έντονα στις μέρες μας διχασμένες συμπεριφορές, διχασμένες πολιτικές, διχασμένους ανθρώπους και διχασμένα έθνη που μας οδηγούν σε φαύλους κύκλους και σε αδιέξοδα.

Αναρωτιέμαι πως θα νικήσω την θλίψη και θα καταφέρω να ανέβω ξανά στους ουρανούς που τότε ζούσα!

Σκέφτομαι πως ναι, εγώ ίσως μπορέσω και την νικήσω, να βρω τον τρόπο να επιστρέψω σε εκείνη την κατάσταση της ομορφιάς, αλλά τι θα γίνει με τον κόσμο γύρω μου, εγώ θα ζω στον κόσμο μου και όλοι οι άλλοι γύρω μου τι θα απογίνουν; Δεν είναι ψεύτικο όλο αυτό, αναρωτιέμαι... δεν είναι πλάνη;

Χρειάζεται να παραδεχτούμε την πλάνη που δημιουργήσαμε στους εαυτούς μας, όλο αυτό που χτίσαμε μόνο για μας. Η ελευθερία ξεκινά όταν αρχίζεις να γκρεμίζεις τους κόσμους που η προσωπικότητά σου και η μονομέρειά σου δημιούργησε. Τίποτα δεν χτίζεται και θεμελιώνεται σε κάτι ψεύτικο και ιδιοτελές. Το εγώ μου και το θέλω μου είναι αναγκαίο να συνειδητοποιήσω πως έχει ημερομηνία λήξης, είναι ατελές όταν δεν συντείνει στην ενότητα και στην προσφορά. Να μάθω πως ό,τι συμβαίνει μέσα μου συμβάλει και επηρεάζει αυτή την κοινωνία, αυτό τον κόσμο, ο κάθε ένας μας είναι υπεύθυνος για τις επιλογές του, τη στάση του, τις πράξεις του και τα όνειρά του!

Χρειάζεται το όραμα να είναι κοινό λοιπόν για το να ζήσουμε ελεύθεροι ως άνθρωποι και ως λαοί. Το κλειδί βρίσκεται εκεί στο κοινό όραμα, που είναι ένα, να βιώσουμε το μεγαλείο της αγάπης. Να αποδεχτούμε την αγάπη που υπάρχει μέσα μας από τότε που γεννηθήκαμε, έτσι αθώοι και ταπεινοί με τίποτα στις τσέπες μας και στα χέρια μας παρά μόνο η γλυκιά αίσθηση της ίδιας της ύπαρξής μας που προσφέρει η Αγάπη.

«Η λύση είναι μία αγαπημένο μου παιδί» γυρίζει ο πατέρας και μου λέει από το τραπέζι του σπιτιού μας, ο χρόνος με ξαναγυρνά πίσω. «Μην βιάζεσαι να μεγαλώσεις και να κάνεις όλα αυτά που κάνουν οι μεγάλοι, άσε την αγάπη να μεγαλώσει μέσα σου και μείνε παιδί για πάντα στην καρδιά σου, έτσι αγνό και καθαρό, οραματίζοντας το τέλειο για να πραγματωθεί παιδί μου! Μην επιτρέψεις ποτέ σε κανέναν να σε μολύνει και να σε αναγκάσει να ξεχάσεις και να χάσεις τον εαυτό σου. Η Αγάπη θα σου δείχνει τον δρόμο πάντα και στον δείχνει πάντα, δεν σταματά ποτέ»!

.....................
Όταν μια χώρα, μια κοινωνία, ο άνθρωπος, μαθητεύσει και λάβει την παιδεία του έρωτα και της αγάπης τότε ελευθερώνεται! Ήρθε η ώρα να γεννηθεί μια νέα παιδεία, να αναθεωρήσουμε απόψεις και πιστεύω. Να πετάξουμε τα μέτρα και τα σταθμά μας. Να εργαστούμε για το συλλογικό καλό με ειλικρίνεια, με ανοδική πορεία, δημιουργικότητα και χαρά, πολεμώντας κάθε... 

.........

η συνέχεια εδώ: enallaktikidrasi

Μανούλες, αυτά τα προσέχουμε!

Ενδείξεις ότι πρέπει να το πας στο νοσοκομείο ΤΩΡΑ

Ανήκεις σε εκείνες τις μητέρες που με το πρώτο... κλάμα του μωρού, το τρέχεις στο νοσοκομείο;

Λυπόμαστε που θα σου το χαλάσουμε, αλλά μάλλον θα σε χαρακτηρίσουμε λίγο υπερβολική. Παρόλο που κανείς δεν μπορεί να αμφισβητήσει το μητρικό ένστικτο, το οποίο πράγματι μπορεί να προειδοποιήσει τη νέα μητέρα ότι κάτι δεν πάει καλά με το μωρό, 

ΑΥΤΑ είναι τα πραγματικά προειδοποιητικά σημάδια ότι πρέπει να το πας στο νοσοκομείο επειγόντως!

1. Τα χείλη του έχουν γίνει μπλε: 

Οποιαδήποτε αλλαγή στο χρώμα του δέρματος του μωρού θα πρέπει να σε βάλει σε υποψίες. Εκτός από το μελάνιασμα των χειλών, εξίσου ανησυχητικά είναι η χλωμάδα στο πρόσωπο και τα ανεξήγητα εξανθήματα στο σώμα.

2. Έχει αλλάξει ο ύπνος του: 

Κοιμάται περισσότερο από το συνηθισμένο ή δεν μπορεί να ξυπνήσει εύκολα, ενώ μέχρι πρότινος οι συνήθειες του ήταν διαφορετικές; Ενδέχεται κάτι να μην πηγαίνει καλά, οπότε η συμβολή του γιατρού είναι απαραίτητη.

3. Παρατηρείς ότι το κλάμα του έχει αλλάξει: 

Αν έχεις αποκλείσει τη πιθανότητα να κλαίει επειδή πεινάει ή επειδή έχει κολικούς, και παρά τις προσπάθειες σου να το ηρεμήσεις -οι οποίες μέχρι πρότινος έπιαναν- το κλάμα ενδεχομένως να σου δείχνει ότι κάτι πηγαίνει στραβά.

4. Δεν αναπνέει κανονικά: 

Αν παρατηρήσεις πώς οι ανάσες του είναι πιο γρήγορες ή πιο αργές απ' ότι συνήθως ή αν δυσκολεύεται να πάρει ανάσα, καλό είναι να το πας κατευθείαν στο νοσοκομείο.

allyou

Αυτές είναι οι καλύτερες κρυψώνες, όταν παίζετε κρυφτό!!

Τα παιδιά τρελαίνονται να παίζουν κρυφτό. Υπάρχει όμως ένα μικρό πρόβλημα. Δεν έχουν ιδέα πώς να παίζουν! 

Μπορεί κάποιος να μην τους εξήγησε ποτέ ότι όταν κρύβεις το κεφάλι δε σημαίνει ότι οι άλλοι δεν σε βλέπουν...

Το κρυφτό είναι ένα πολύ εύκολο παιχνίδι με απλούς κανόνες που όλοι μας μάθαμε να παίζουμε από παιδιά. Όπως γνωρίζουμε όλοι μας, τα παιδιά δεν είναι και τόσο καλά στο να βρίσκουν… κρυψώνες. Η αντίληψή τους για το αν φαίνονται ή όχι, περιορίζεται στο αν βλέπουν εκείνα τους άλλους ή όχι. 
Και το αποτέλεσμα; Οι αστείες και τόσο χαριτωμένες φωτογραφίες που ακολουθούν. 
Γελάστε με την καρδιά σας!

newsit7

Χαρακτηριστικές και «Αλλόκοτες» Συμπεριφορές εφήβων και πώς οι γονείς θα τις αντέξουν!

Από την Τζίνα Θανοπούλου
.......................
Αυτές είναι μερικές συμπεριφορές που μπορεί να περιμένουν οι γονείς από τα έφηβα παιδιά τους:

1. Οι Έφηβοι νομίζουν ότι ξέρουν τα ΠΑΝΤΑ και ότι εσείς ως γονείς και ‘μεγάλοι’ δεν ξέρετε και δεν καταλαβαίνετε τίποτα !

(το χαμομηλάκι λέει: Αν είναι γεννημένοι από το 2000 και έπειτα, μπορεί και να σας λένε ότι δεν ξέρετε τι σας γίνεται, αφού γεννηθήκατε την προηγούμενη χιλιετία!!)

2. Θα σας αμφισβητούν συνεχώς ! 
Ανεχθείτε το !
Καταλαβαίνετε βέβαια ότι αυτό είναι αποτέλεσμα της «ναρκισσιστικής παραζάλης» της εφηβείας, που κάνει τα παιδιά να νομίζουν ότι είναι παντογνώστες, πάνσοφοι και να αμφισβητούν τους πάντες, ιδιαίτερα τους γονείς τους ! Οι γονείς πρέπει να κατανοήσουν αυτή τη φάση της εφηβείας, να καταλάβουν ψυχολογικές, σωματικές και κοινωνικές ανάγκες και αλλαγές παιδιών τους και να το «φιλοσοφήσουν» γενικότερα! 
Εδώ βοηθά η Συμβουλευτική Τόνωση από Σύμβουλο Ψυχολόγο Εφηβείας που θα τους συμβουλέψει, καθοδηγήσει και στηρίξει για να μη περάσουν αυτή τη δοκιμασία μόνοι τους

3. Θα σας αγαπούν και θα σας «μισούν» ταυτόχρονα, ή τουλάχιστον με γρήγορη εναλλαγή συναισθημάτων....! 
Αντέξτε το!
Οι γονείς πρέπει να κατανοήσουν ότι η εναλλαγή συναισθημάτων, διαθέσεων και σκέψεων είναι απολύτως φυσιολογική στην εφηβεία. Πρέπει να το δεχτούν, να προσαρμοστούν σε αυτές και να μη τις παίρνουν πάντα πολύ σοβαρά. Είναι και αυτές κομμάτι της εφηβείας ! 

Οι γονείς πρέπει να προσπαθούν, μέσα στη δίνη της εφηβείας των παιδιών τους, να παραμένουν σταθεροί, ψύχραιμοι και συγκροτημένοι γιατί πολλές φορές είναι πολύ εύκολο να παρασυρθούν και να νευριάσουν, αν και είναι απολύτως φυσικό και αποδεκτό!

4. Θα δίνουν υπερβολική σημασία στην εμφάνιση τους, η οποία θα περνάει διαφορετικές και υπερβολικές στιλιστικές τάσεις...που μπορεί να σας αναστατώνουν ! 
Ανεχθείτε το!
Οι γονείς πρέπει να δεχτούν τις διαφορετικές στιλιστικές απόψεις των παιδιών τους και ότι έχουν ανάγκη να εκφράζουν τα συναισθήματα και το κέφι τους μέσα από τα ρούχα ή την επιλογή του στυλ τους. Ακόμα και αυτό δεν συμφωνούν με τους κώδικες του στυλ των γονιών, ή ακόμα τα «ιδεώδη καλαισθησίας». Οι γονείς πρέπει να αποδεχτούν την ανάγκη έκφρασης των εφήβων σε αυτή την ηλικιακή φάση της ζωής τους !

5. Η έφηβη κόρη σας θα πιστέψει σε διάφορες περιόδους της εφηβεία της ότι είναι πολύ χοντρή, πολύ αδύνατη, πολύ ψηλή, πολύ κοντή... και μάλιστα μπορεί να σας κατηγορεί εσάς για αυτό, (για το DNA που της κληρονομήσατε). 
Αντέξτε το!

Οι γονείς πρέπει να κατανοήσουν ότι τα έφηβα παιδιά, ιδιαίτερα τα κορίτσια σε αυτή την ηλικία δεν είναι ποτέ, απόλυτα ευχαριστημένα με την εμφάνιση τους και μονίμως κάτι τους φταίει. Επειδή σε αυτή την ηλικία επιθυμούν πάνω από όλα να αρέσουν και να ανήκουν, είναι πολύ σημαντικό, να προσπαθούν να φτάσουν σε ορισμένα ιδεώδη, που πολλές φορές είναι και λανθασμένα. 

Οι γονείς πρέπει να το περιμένουν και να λειτουργούν με ψυχραιμία ως Στηρίγματα, Σύμβουλοι ΟΧΙ ΚΡΙΤΕΣ των παιδιών. Οι γονείς πρέπει να ανησυχήσουν αν το παιδί τους έχει ξεφύγει με υπερβολές και νοιώθουν ότι έχει βάλει τη ψυχική ή σωματική υγεία τους σε κίνδυνο, (διατροφικές διαταραχές, ανορεξία, βουλιμία, κτλ). 
Τότε πρέπει να επέμβουν δυναμικά με συμβουλή Γιατρού ή/και Συμβούλου Ψυχολογου για Διατροφικές Διαταραχές. Κατά τα άλλα και αυτή είναι μια φυσιολογική φάση της εφηβείας, η υπερβολική ενασχόληση με την εξωτερική εικόνα. Φυσιολογικά μεγαλώνoντας και αυτή θα περάσει όταν το παιδί ωριμάσει και αναπτύξει την Συναισθηματική του Nοημοσυνη (E.Q.) και καλλιεργήσει Αυτογνωσία & Αυτοπεποίθηση.

6. Θα πάρουν ανόητες αποφάσεις για τη σχέσεις, ζωή τους, μαθήματα κτλ... και δεν πειράζει !
Οι γονείς πρέπει να μείνουν δίπλα στα παιδιά τους σε αυτή τη δύσκολη ηλικία , όχι για να τα κρίνουν, αλλά για να τα συμβουλέψουν, στηρίξουν με Ενσυναίσθηση (θυμήσου τα δικά σου... ). Έτσι θα κατορθώσουν μαζί με τα παιδιά τους να μετατρέψουν τις αρνητικές, δυσάρεστες εμπειρίες σε Πολύτιμα Μαθήματα Ζωής.

7. Θα βάζουν τους φίλους τους για μεγάλο χρονικό διάστημα πάνω από εσάς και οικογένεια σας.
Στην εφηβεία δεν θα είστε εσείς το ιδεώδες των παιδιών σας, θα είναι οι φίλοι τους. Θα θέλουν από εκείνους αποδοχή και θαυμασμό. Εσείς θα έρχεστε δεύτεροι. Πρέπει να το δεχτείτε, χωρίς εγωισμό και λύπη. Δεν σημαίνει ότι δεν σας αγαπούν, αλλά έχουν άλλες προτεραιότητες σε αυτή την ηλικία. Αποδεχείτε το!

8. Η πόρτα του δωματίου τους θα είναι ερμητικά κλειστή και μπορεί να βάλουν σημείωμα : «Aπαγορεύεται η Είσοδος σε μεγάλους»! 
Σεβαστείτε το!
Οι γονείς πρέπει να σεβαστούν ότι τα παιδιά τους στη εφηβεία έχουν ανάγκη από το προσωπικό χώρο και χρόνο και ανάγκη για λίγη απομόνωση. Πρέπει να τους τον δώσουν και να μην «παραβιάζουν» τα όρια τους, αλλά να τα σέβονται, όπως βέβαια και οι ίδιοι πρέπει να απαιτούν τον αντίστοιχο σεβασμό. Πρέπει να περάσουν στα παιδιά τους την έννοια του Σεβασμού και Ορίων. Ο Σεβασμός προσωπικού χώρου και χρόνου και των Ορίων είναι έννοιες που εμπνέονται από Παράδειγμα Πράξης και Ζωής !

9. Το δωμάτιό τους μπορεί να μοιάζει με βομβαρδισμένο τοπίο. Η ακαταστασία μπορεί να κυριαρχεί παντού ! 
Ανεχθείτε το !

Η ακαταστασία είναι μέρος της ζωής των εφήβων γιατί πολλές φορές είναι το Αντικαθρέφτισμα του εσωτερικού τους κόσμου, συναισθημάτων και της εσωτερικής τους Σύγκρουσης. Ό,τι νοιώθουν μέσα τους βγαίνει και έξω! 

Οι γονείς πρέπει να έχουν κατανόηση και να τους λένε να συμμαζέψουν, αλλά να μην γίνονται υπερβολικά πιεστικοί, αλλά ούτε να το κάνουν οι ίδιοι για αυτούς. Πρέπει να διδάξουν τα παιδιά τους να είναι εντάξει με τις υποχρεώσεις τους. Ένα από τα πιο σημαντικά μαθήματα ζωής.

10. Σαν γονείς θα είστε μονίμως στη διάρκεια της εφηβείας το «κόκκινο πανί». Θα φταίτε για όλα, ή τουλάχιστον για τα περισσότερα. 
Ανεχτείτε το

Είστε τα πιο κοντινά άτομα για τα παιδιά σας. Σε σάς μπορούν να εκφράζουν τον αληθινό εαυτό τους, όσο και άσχημο, άκομψο και ενοχλητικό και να είναι. Έχουν ανάγκη και το κάνουν. Μπορούν να εκφράζουν ταυτόχρονα το πόνο, τη λύπη, την απογοήτευση, το θυμό τους και πολλές φορές όλα μαζί, γιατί έτσι αισθάνονται εσωτερικά! Το κάνουν σε σας που ξέρουν ότι θα τα αγαπάτε. 

Πρέπει να το αντέχετε, όσο μπορείτε! Βέβαια σε υπερβολικές και απαράδεκτες συμπεριφορές πρέπει να τους βάζετε ΟΡΙΑ, γιατί δεν μπορεί να είναι λειτουργούν ανεξέλεγκτα! Αλλά πρέπει και να κατανοήσετε ότι σε εσάς μπορούν να εκφράζουν τον αληθινό εαυτό τους, όσο άσχημα και να αισθάνονται. Εδώ βέβαια ισχύει η Αγάπη & η Ανεκτικότητα με ΟΡΙΑ.

11. Θα μελαγχολήσετε γιατί θα νοιώσετε ότι έχετε «χάσει» τα παιδιά σας στην εφηβεία, γιατί σας απορρίπτουν, σας κρίνουν, κλείνονται στον εαυτό τους, δεν σας μιλούν κτλ. 
Θα ξαναβρεθούν λίγο μετά τη εφηβεία !

Η μελαγχολία, η στεναχώρια, η λύπη, ο θυμός ακόμα και η απελπισία που μπορεί να νοιώθουν οι γονείς, μερικές φορές, για τα έφηβα παιδιά τους είναι φυσιολογικά συναισθήματα. Ξαφνικά νοιώθουν ότι χάνουν το «αγαπημένο & φυσιολογικό» παιδί και τη θέση του έχει πάρει ένα άλλο πλάσμα, όχι και τόσο συμπαθητικό.....! 

Πολλές φορές γονείς εφήβων με ρωτούν: 
«Τι έγινε το παιδί μου;», 
«Ποιος τον/την πήρε;» 
Ως Σύμβουλος Ψυχικής Υγείας Εφήβων απαντώ:
«Η ΕΦΗΒΕΙΑ..!» 
Είναι όμως παροδικό, σύντομα θα γίνει και πάλι ο εαυτός του, λίγο πιο διαφορετικός/η και εξελιγμένος/η, θα ωριμάσει και θα αποκτήσει Συναισθηματική Νοημοσύνη και νοιώσει Αυτοπεποίθηση και Σιγουριά. Εσείς απλά σαν γονείς πρέπει να αντέξετε και να υιοθετήσετε μια καινούργια συμπεριφορά σας στους έφηβους που έχετε μπροστά σας, δίνοντας τους 
ΑΓΑΠΗ ΜΕ ΟΡΙΑ!

12. Θα περάσει και αυτό....! 
Είναι η πιο δύσκολη, μεταβατική ηλικία στη ζωή των παιδιών σας. Με σωστούς χειρισμούς περνάει και βγαίνετε και τα παιδιά & οι γονείς ΝΙΚΗΤΕΣ & ΑΚΟΜΑ ΠΙΟ ΕΝΩΜΕΝΟΙ & ΑΓΑΠΗΜΕΝΟΙ !

Η εφηβεία είναι η πιο δύσκολη, απαιτητική, αλλά και η πιο συναρπαστική ηλικία στη ζωή των παιδιών και γονέων τους. Αλλάζουν όλα ! Κάθε αλλαγή και δύσκολη.Το σώμα, η ψυχή, τα συναισθήματα και οι σκέψεις των παιδιών, αλλά ταυτόχρονα οι σκέψεις, συναισθήματα των ίδιων των γονιών. 

Κάθε αλλαγή και δύσκολη ! Και τα παιδιά & οι γονείς πρέπει να προσαρμοστούν στα νέα δεδομένα. 

Η διαδικασία δεν θα είναι εύκολη, αλλά το αποτέλεσμα μπορεί να είναι καλό και για τους δυό, γιατί μπορεί να εξελιχθούν και τα παιδιά και οι γονείς μέσα από αυτή τη διαδικασία. Άμα υπάρχει υπόβαθρο ΑΓΑΠΗΣ, ουσιαστικές αξίες Συναισθηματικής Νοημοσύνης, Εν-συναίσθησης, Σεβασμού καθώς & Σωστή Οριοθέτηση & υιοθετηθούν σωστοί Χειρισμοί & Τεχνικές, μπορεί η εμπειρία της εφηβείας να λειτουργήσει ευεργετικά για τα έφηβα παιδιά και τους γονείς τους.

περισσότερα εδώ: fayscontrol

Οίκτος και Μίσος - Αγάπη και Λογική Μαθήματα ζωής για μας και τα παιδιά μας

Νίκος Ψαρός

Ο Σπινόζα, ένα από τα μεγάλα πνεύματα του ευρωπαϊκού Διαφωτισμού, λέει στο μεγάλο του έργο «Ηθική» ότι ο οίκτος και το μίσος είναι συναισθήματα λύπης συνδυασμένα με την ιδέα της εξωτερικής αιτίας.

Η διαφορά ανάμεσά τους έγκειται μόνο στη φύση της εξωτερικής αιτίας: 

στην περίπτωση του οίκτου, είναι η θέα της άθλιας κατάστασης του άλλου· 

στην περίπτωση του μίσους, είναι η ίδια η ύπαρξη του άλλου. 

Το γεγονός ότι και τα δύο συναισθήματα ανήκουν στο ίδιο γένος σημαίνει πως η μετάλλαξη του οίκτου σε μίσος δεν είναι δύσκολη, αλλά —όπως μας δείχνει η εμπειρία της ζωής— ούτε και σπάνια όταν συντρέχουν οι κατάλληλες συνθήκες.

Το γεγονός ότι οίκτος και μίσος, όπως και όλα τα υπόλοιπα αρνητικά συναισθήματα, είναι μόνο αποχρώσεις ενός βασικού συναισθήματος λύπης που προέρχεται από την αίσθηση της ίδιας μας της ατέλειας οδηγεί τον Σπινόζα στο συμπέρασμα ότι οι πράξεις μας δεν πρέπει να καθοδηγούνται από τα συναισθήματα αλλά από τη λογική και ότι πρέπει να πράττουμε το καλό, όχι γιατί σκοπεύουμε να αποφύγουμε αρνητικά συναισθήματα, αλλά γιατί το επιτάσσει η λογική. 

Και, επειδή κάθε πράξη συνοδεύεται πάντα από ένα συναίσθημα, η καλή πράξη, δηλαδή η πράξη που την επιτάσσει η λογική βασιζόμενη στη γνώση, συνοδεύεται και από ένα θετικό συναίσθημα που όμως δεν συνδέεται με μια εξωτερική αιτία, επειδή πηγάζει μόνο από εμάς — ο Σπινόζα ονομάζει αυτό το συναίσθημα «αγάπη».

Ποιο είναι το κριτήριο που καθορίζει τις επιταγές του λογικού; 

Η γνώση της φύσης των πραγμάτων και των καταστάσεων που μας περιβάλλουν, λέει ο Σπινόζα, προτρέποντάς μας να πράξουμε το καθήκον μας. 

Για να μπορέσουμε να το κάνουμε αυτό, είμαστε υποχρεωμένοι να γνωρίσουμε τη φύση των πραγμάτων και των καταστάσεων στις οποίες ζούμε, γιατί ο λογικός άνθρωπος αντιμετωπίζει κάθε πράγμα σύμφωνα με τη φύση του. 

Έτσι λοιπόν, όπως είναι υπό κανονικές συνθήκες ανόητο το να χρησιμοποιήσει κανείς ένα γυάλινο ποτήρι σαν σφυρί, ή να ζέψει ένα λιοντάρι σε ένα κάρο, είναι και ανόητο να αντιμετωπίσει κανείς έναν άνθρωπο είτε ως πηγή οίκτου που προκαλεί μια ορισμένη συμπεριφορά, είτε ως μέσο για την επίτευξη ενός ιδιοτελούς σκοπού, ακόμη και αν αυτός έχει έναν ωφελιμιστικό κοινωνικό μανδύα του τύπου, «Οι πρόσφυγες και οι μετανάστες θα μας βοηθήσουν να λύσουμε το δημογραφικό μας πρόβλημα».

Τι δίδαγμα μπορούμε να εξαγάγουμε από αυτές τις σκέψεις του Σπινόζα για την αντιμετώπιση της πραγματικότητας που καθορίζεται από το —για τη σημερινή γενιά— πρωτόγνωρο φαινόμενο των προσφύγων και μεταναστών που βρίσκουν καταφύγιο στην Ελλάδα;

Προς το παρόν, η αντιμετώπιση των ανθρώπων αυτών χαρακτηρίζεται από τον οίκτο, σε ατομικό, σε συλλογικό αλλά και στο επίπεδο της πολιτείας. Όμως ο οίκτος μπορεί ανά πάσα στιγμή και για εντελώς συμπτωματικούς λόγους να μετατραπεί σε μίσος. 

Το μόνο που μπορεί να αποτρέψει κάτι τέτοιο είναι η αντιμετώπιση της κατάστασης με βάση την αρχή ότι, επειδή έχουμε να κάνουμε με ανθρώπους, ξέρουμε πολύ καλά τι πρέπει να κάνουμε: πρέπει να τους βοηθήσουμε να ξαναπάρουν τη μοίρα τους στα χέρια τους, πρέπει να τους δώσουμε τη δυνατότητα να ξαναχτίσουν τη ζωή τους και, αν μπορούμε, να τους βοηθήσουμε να ξανακερδίσουν την πατρίδα τους.

Κι αυτό θα το κάνουμε, όχι επειδή μάς κινεί ο οίκτος, ούτε και από ωφελιμιστικό συμφέρον. Θα το κάνουμε επειδή αυτό αρμόζει στην κοινή μας ανθρώπινη φύση, επειδή αυτό επιτάσσει η λογική.
Επειδή είναι πράξη αγάπης.

******************
Ο Νίκος Ψαρρός είναι καθηγητής φιλοσοφίας στο πανεπιστήμιο της Λειψίας.

amagi.gr
antikleidi