Η αλαζονεία δυναμώνει, και ύστερα καταστρέφει

    Τρέφει την άγνοια, καθιστώντας τον αλαζόνα εύκολη λεία. 

Το χτύπημα που δεν βλέπει να έρχεται είναι εκείνο που θα τον σωριάσει στη γη.
    Συμβαίνει, άτομα που κατέχουν υψηλά αξιώματα και έχουν αναδειχθεί σε διαχειριστές σημαντικών εθνικών κεφαλαίων και υψηλού συμβολισμού έργων, που λαμβάνουν επαίνους και εγκώμια, να πιστεύουν ότι έγιναν άτρωτοι, μικροί απρόσβλητοι θεοί. Φτάνουν να θεωρούν πως η ζηλευτή ισχυρή θέση τους, η υπερχειλίζουσα δύναμή τους, έχει χτίσει ισχυρή ασπίδα προστασίας. 

Τίποτα και κανείς δεν μπορεί να τους αγγίξει, καμιά μπόρα δεν θα νοτίσει την κεφαλή τους, καμία υποψία δεν θα αμαυρώσει τους τίτλους τους, μπροστά τους θα είναι τυφλοί οι ελεγκτικοί μηχανισμοί, αφού οι νόμοι είναι μόνο για τους «κοινούς», εκείνοι εξαιρούνται.

    Η αλαζονεία της εξουσίας τούς τυφλώνει. Περιφέρονται στα δημόσια πεδία σαν άσπιλες περιστερές την ώρα που απολαμβάνουν απερίσκεπτοι, υπερφίαλοι, ασύνετοι, τους πλούσιους καρπούς των ανομημάτων τους. Ούτε διανοούνται ότι η πανοπλία τους ενδέχεται να γίνει διαφανής. Η αλαζονεία τρέφει την άγνοιά τους. 

Η υπερβολική αυτοπεποίθηση συσκοτίζει όσα δεν γνωρίζουν. Και αυτά τα τυφλά σημεία τούς καθιστούν εύκολη λεία. Το χτύπημα που δεν βλέπουν να έρχεται είναι εκείνο που θα τους σωριάσει στη γη. 

.........
    Η αλαζονεία της εξουσίας, η των αρχαίων Ύβρις, που κατ’ εκείνους παραβίαζε την ηθική τάξη και ανέτρεπε την κοινωνική ισορροπία, είναι παγίδα, στην οποία πέφτει αυτοκαταστρεφόμενος ο υβριστής. Όποιος συσσωρεύει ατασθαλίες καταλήγει δούλος των ανομιών του· τίποτα έπειτα δεν τον εμποδίζει να ναυαγήσει στην πρώτη θαλασσοταραχή. 

    Στον αρχαιοελληνικό κόσμο περιέγραφαν με τέσσερις λέξεις την πορεία εκείνου που «τα μυαλά του έχουν πάρει αέρα», του άφρονος μεγαλοσχήμονος: Ύβρις, Άτη, Νέμεσις, Τίσις. Ο Δίας έστελνε τον υβριστή στην Άτη, την τύφλωση του νου και σε νέες ανόητες πράξεις έως το πολύ σοβαρό παράπτωμα που επέφερε τη Νέμεσιν, δηλαδή τη Δίκη, και στη συνέχεια την Τίσιν, την τιμωρία. Συνεχώς επανέρχονται, με διαφορετικούς πρωταγωνιστές, τα ευμετάβολα επιφαινόμενα και η αμετάβλητη ουσία του ίδιου κακού, αδυσώπητου στην παρείσδυσή του στα υψηλά κλιμάκια, μονότονου στη διαχρονική εμμονή του. Η λαχτάρα για δύναμη, που εξασφαλίζεται με κοντόφθαλμη κατάχρηση εξουσίας, επιτρέπει στην Ιστορία να ανανεώνεται παραμένοντας κατά βάθος η ίδια. Η Παγκόσμια Τράπεζα εκτιμά ότι κάθε χρόνο διατίθενται παγκοσμίως για δωροδοκίες περισσότερα από ένα τρισ. δολάρια.

    Δεν διδάσκει η σοφή χιλιομασημένη ρήση του Βίαντος του Πριηνέα, ότι η εξουσία αποκαλύπτει τον χαρακτήρα του ανθρώπου, αρχή άνδρα δείκνυσι. Μάταια αναμασάται χιλιετίες τώρα, από τον Κρέοντα στην «Αντιγόνη» του Σοφοκλή έως τον Αβραάμ Λίνκολν, που έλεγε «σχεδόν όλοι οι άνθρωποι μπορούν να αντέξουν τις αντιξοότητες, αλλά αν θες να δοκιμάσεις τον χαρακτήρα ενός ανθρώπου, δώσ’ του εξουσία». Αξιωματούχοι και επικεφαλής θεσμών αποκαλύπτονται αίφνης να ενεργούν χωρίς να λογοδοτούν, ωσάν να κατέλαβαν το αξίωμα αυτό αυτοδίκαια και όχι ως εκπρόσωποι ενός ορισμένου σώματος, ενός κοινωνικού συνόλου, το οποίο έχουν την ηθική υποχρέωση να υπηρετούν. Και τότε οι πολίτες κυκλώνουν όχι μόνο αυτούς με αμφιβολίες, θέτουν υπό αμφισβήτηση όλους. Το 74% των Ευρωπαίων (Ευρωβαρόμετρο, 2022) «βλέπει» υψηλά ποσοστά διαφθοράς στους δημόσιους θεσμούς κι έπειτα στα πολιτικά κόμματα, στις τοπικές διοικήσεις. Και απαισιοδοξεί αναφορικά με την όποια θεραπεία. 

Όταν σκάει η βόμβα, όπως στο Ευρωκοινοβούλιο, υψώνεται βροντερός όρκος πίστης στη διαφάνεια και στη λογοδοσία, διατρανώνεται ένα όχι στον εισοδισμό αντιευρωπαϊκών δηλητηρίων, μεγαλύτερο από τον κόσμο. Μέχρι –αλίμονο– το πολύ χρήμα να ναρκώσει ξανά τη συνείδηση που υποσκελίζει τη λαμπερή βρώμικη ύλη, να καταστείλει μέσα στους αποδέκτες του κάθε σπασμό εντιμότητας και ευθυκρισίας. Αυτή είναι η κοινή πίστη. Και απέχουμε ακόμη πολύ από τη συνθήκη που μπορεί να τη σκοτώσει.

Τασούλα Καραϊσκάκη

Φιλοξενία: Το Χαμομηλάκι

Συναισθήματα: Υπάρχουν μόνο όταν αποκτούν όνομα

     Είναι πράγματι ευκολότερο να αντέξουμε ένα συναίσθημα όταν το ονοματίσουμε; Το όνομα φαίνεται πως επιβεβαιώνει, εξηγεί και δίνει νόημα σε αυτό που βιώνουμε. 

Παρόλο που υπάρχουν και άλλοι τρόποι έκφρασης συναισθημάτων, όπως η γλώσσα του σώματος, οι εκφράσεις του προσώπου, οι χειρονομίες κ.ά., τα συναισθήματα αποκτούν ειδικό βάρος, σαφήνεια και νόημα, τόσο για εμάς τους ίδιους όσο και για τους άλλους, μόνον όταν καταφέρουμε και τα ντύσουμε με λέξεις. 

Κάτι ανάλογο συμβαίνει όταν δεν νιώθουμε καλά σωματικά για κάποιο διάστημα και, τελικά, τίθεται μία διάγνωση σε αυτό που μας συμβαίνει. Τότε, αυτό που βιώνουμε, από τη στιγμή που αποκτά όνομα, επισημοποιείται, συγκεκριμενοποιείται, επιβεβαιώνεται και γίνεται κατανοητό, ανοίγοντας με τον τρόπο αυτό το δρόμο για μια αποτελεσματική αντιμετώπισή του.

Η διαφήμιση, που απευθύνονταν σε άτομα με κατάθλιψη, με το γνωστό μότο «Βγάλ΄το από μέσα σου», στην ουσία, αυτό ακριβώς εννοούσε, δηλαδή, μίλα για αυτό, ονομάτισέ το, επικοινώνησέ το, μοιράσου το.

     Ό,τι έχει όνομα υπάρχει και υπάρχει με έναν πολύ διαφορετικό τρόπο. Το παιδί που, αποκτώντας όνομα, γίνεται ο Γιαννάκης, ο κάποιος που γίνεται ο Δημήτρης, ο Κανένας που γίνεται ο Οδυσσέας. 

Με τον ίδιο τρόπο, όταν ένα συναίσθημα αποκτά όνομα, αυτό λειτουργεί ως καταλύτης που δομεί και δίνει νόημα σε ένα υποκειμενικό βίωμα. 

Χωρίς όνομα, τα συναισθήματά μας περιφέρονται ως ανώνυμοι επισκέπτες χωρίς ταυτότητα εντός μας, δημιουργώντας μια χαοτική, αν όχι τρομακτική, πολλές φορές ψυχική αίσθηση.

Ο τρόπος έκφρασης των συναισθημάτων μαθαίνεται από την παιδική ηλικία
     Μια αβίαστη και χωρίς όρια έκφραση συναισθημάτων είναι τόσο αποδιοργανωτική στην αλληλεπίδραση των ανθρώπων γι' αυτό και είναι ανεκτή/επιτρέπεται μόνο κατά τη διάρκεια της βρεφικής ηλικίας. Για το λόγο αυτό, από πολύ μικρή ηλικία μας μαθαίνουν να ελέγχουμε σταδιακά τα συναισθήματά μας και να τα εκφράζουμε, όπως ακριβώς τα βιώνουμε, σε μικρές μόνο δόσεις. Χωρίς τον έλεγχο αυτόν, θα ήταν αδύνατη η οποιαδήποτε προσαρμογή μας αργότερα στη ζωή καθώς και η επικοινωνία μας με τους άλλους. 

Ως εκ τούτου, ο συναισθηματικός έλεγχος -όχι η αποφυγή εκδήλωσης συναισθημάτων- κατέχει σημαντική θέση σε κάθε είδους διαπαιδαγώγηση.

Το παιδί μαθαίνει, από πολύ νωρίς και μέσα από τις αντιδράσεις των γονιών και άλλων σημαντικών ενηλίκων του άμεσου κυρίως περιβάλλοντός του, να αναγνωρίζει τα συναισθήματά του, όπως επίσης, ποια από αυτά είναι «επιτρεπτά» και ποια όχι, στις διάφορες καταστάσεις. 

Με άλλα λόγια, μαθαίνει ποια συναισθήματα αξίζει τον κόπο να εκφρασθούν και ποια πιθανότατα θα αποδοκιμαστούν, και, για το λόγο αυτό, θα πρέπει να αποσιωπηθούν ή να εκφρασθούν σε μια καταλληλότερη στιγμή.

Εάν οι γονείς και το άμεσο περιβάλλον εκφράζουν τα δικά τους συναισθήματα με έναν πολύπλευρο, πολύχρωμο, ευέλικτο και δημιουργικό τρόπο, αποκτά, συνηθέστατα, και το παιδί μια παρόμοια ικανότητα και γνώση για τα συναισθήματα που είναι κοινωνικά αποδεκτά.

Συναισθήματα
Η απόκτηση της ικανότητας να μπορούμε να περιγράφουμε τον εσωτερικό μας κόσμο και τα συναισθήματά μας είναι καθοριστικής σημασίας για την ψυχική μας ισορροπία. 

Όσο καλύτερα καταφέρνουμε να περιγράφουμε και να εκφράζουμε τα συναισθήματά μας τόσο λιγότερες και οι πιθανότητες να μπορούν αυτά να μας ελέγχουν χωρίς να το αντιλαμβανόμαστε. 

     Συναισθήματα που δεν εκφράζονται έχουν την τάση να γιγαντώνονται εντός μας και να εκφράζονται με μασκαρεμένους τρόπους και σε ανύποπτο χρόνο (π.χ. απρόσμενες συναισθηματικές εκρήξεις, διάφορες ψυχοσωματικές διαταραχές/συμπτώματα, φοβίες κ.ά.), εκθέτοντας σε κίνδυνο τόσο τον ίδιο τον εαυτό μας όσο και τις διαπροσωπικές μας σχέσεις.

Όταν τα συναισθήματά μας αποκτούν όνομα, μετατρέπονται σε χρήσιμα εργαλεία και οδηγούς στην προσπάθειά μας για μια αποτελεσματική αντιμετώπιση πολλών και σημαντικών καταστάσεων στο διάβα της ζωής και στο να «μη πνιγόμαστε σε μια κουταλιά νερό», όπως λέει ο σοφός λαός. 

Με άλλα λόγια, πίσω από κάθε συναίσθημα, υπάρχει πάντα και ένα σχήμα ενεργειών και αντιδράσεων που, εκτός των όποιων άλλων, βοήθησε σημαντικά και στην επιβίωσή μας ως είδος στο διάβα των αιώνων.

Οι συνέπειες της ανεπάρκειας γονέων και άμεσου περιβάλλοντος
     Εάν γονείς και άμεσο ή κοινωνικό περιβάλλον αποδέχονται την έκφραση μιας μικρής μόνον γκάμας συναισθημάτων, αυτό στερεί στο παιδί τη δυνατότητα να μπορεί να αναγνωρίζει και να εκφράζει λεκτικά τα όσα νιώθει. Αντ' αυτού, και μέσα σε ένα τόσο άγονο συναισθηματικά περιβάλλον, το παιδί, για να είναι αποδεκτό και για να μπορέσει να συνυπάρξει με τους άλλους, μαθαίνει να απωθεί τα συναισθήματά του.

     Ένας συνήθης τρόπος διαχείρισης ανεπίτρεπτων συναισθημάτων είναι να τους αποδίδεται διαφορετική ονομασία από αυτήν που πραγματικά έχουν. Έτσι λοιπόν, η λύπη μπορεί να ονοματίζεται ως απογοήτευση, ο φόβος ως θυμός κ.τ.λ. Με τον τρόπο αυτό, όμως, προκαλείται σύγχυση στο ίδιο το άτομο και σοβαρές δυσκολίες στην επικοινωνία του με τους άλλους.

Για παράδειγμα, ας πάρουμε την περίπτωση ενός παιδιού που οι γονείς του είχαν δυσκολία να το παρηγορούν και να το στηρίζουν στη διάρκεια που μεγάλωνε ή δεν αποδέχονταν τα αισθήματα θλίψης ή αδυναμίας του, μηδαμινοποιώντας και αποδοκιμάζοντας άμεσα ή έμμεσα ανάλογα συναισθήματά του, παρότρυνοντάς το να δείχνει σαν να μην έχει συμβεί τίποτα, σε καταστάσεις που αυτό θα ήθελε να κλάψει ή να δείξει την ανάγκη του για παρηγοριά και στήριξη. 

Σε μια τέτοια περίπτωση, το παιδί αυτό, αν τύχει και βιώσει, ως ενήλικας, ανάλογα συναισθήματα, τότε θα ενεργοποιηθούν εντός του, αντί θλίψης και ανημπόριας, αισθήματα έντονης δυσφορίας, άγχους και ντροπής. 

Ένα τέτοιο παιδί μπορεί να έχει, επίσης, μεγάλη δυσκολία αποδοχής βοήθειας ή παρηγοριάς από άλλους, να αυτομέμφεται για όσα νιώθει, να αποσύρεται και να προσπαθεί να αυτοπαρηγορηθεί με «περίεργους» και αναποτελεσματικούς, στην ουσία, τρόπους.
......................

ολόκληρο το άρθρο εδώ

Σάββας Ν. Σαλπιστής, Ph.D.
Φιλοξενία: Το Χαμομηλάκι

Όταν μεγαλώσεις δεν θέλω να γίνεις σαν εμένα...

... θέλω εγώ να γίνω σαν εσένα

Θα ‘θελα να ξορκίσω τον φόβο. Αυτό το αίσθημα που μου παγώνει τις πατούσες, στρογγυλοκάθεται σαν καρύδι στον λαιμό μου. 

Θα ‘θελα να μην φοβάμαι να τολμήσω, να αλλάξω, ν’ αποδομήσω. Τα σίγουρα, τα σταθερά, τ’ ακλόνητα.

Θα ‘θελα να ήμουν η κόρη μου κι ακόμα να μαθαίνω. 

Να κοιτώ με περιέργεια το καινούργιο, να το βάζω στο στόμα αμάσητο. Και όλοι γύρω μου, οι εμπειρογνώμονες, να ουρλιάζουν «μηηηηηη».

Θα ‘θελα να μπορούσα να βουτήξω στο σκοτάδι και έτσι στα τυφλά, να αναδυθώ στο πιο μαγικό μέρος του εαυτού μου. Κι ας είναι τρομακτικά. 

Θα ‘θελα να είχα εφιάλτες. Μόνο και μόνο για να τους υπερνικώ.

Την ζηλεύω που βλέπει λύκους, τέρατα και οι σκιές στον τοίχο την καταδιώκουν. 

Θέλω το μαγικό ραβδί της, αυτό το ασημί με τις ροζ φούντες, που λαμπαδιάζει όλα τα κακά με μία μόνο κίνηση. 

Θέλω τα καινούργια της σπορτέξ, τα εξοπλισμένα με αόρατες τουρμπίνες, που όταν τις ενεργοποιεί μ’ ένα απλό τσεύδισμα, της χαρίζουν ταχύτητες Τσιτάρα.

Θα ’θελα να χτυπάω τα γόνατα, τους αγκώνες κι ένα φιλί να επουλώνει τις πληγές μου σαν το δάκρυ του Φοίνικα κι εγώ να το βλέπω να συμβαίνει. Η ακόμα εκείνη την κρέμα, που μπορεί απέξω να λέει Frezyderm, αλλά εγώ ξέρω ότι έχει νεραϊδόσκονη σαν βασικό συστατικό κι αυτό κάνει την διαφορά.

Θα ‘θελα να ψηλώνω και όλα γύρω μου να μικραίνουν.
Θα ‘θελα να «μην θέλω» και να μην πειράζει. Να «μην πρέπει» και όλα καλά.
Θα ‘θελα να μην μπορώ να κρατήσω μυστικό και να λέω ακριβώς αυτό που σκέφτομαι και να είμαι χαριτωμένη και ειλικρινής.

Θα ‘θελα να βουτάω σε όλες τις νερολακκούβες και να μετράω ένα ένα τα φρεάτια της ΕΥΔΑΠ, ενώ έχω πέντε λεπτά στην διάθεσή μου μέχρι να χτυπήσει το κουδούνι. 

Θα ‘θελα να μην με νοιάζει κανένα κουδούνι. Σχολείου, πόρτας, ξυπνητηριού. 

Θα ΄θελα να μην ξέρω να διαβάζω την ώρα και να μην καταλαβαίνω τι είναι το «παρά τέταρτο».

Θα ‘θελα να τραγουδάω παράφωνα και δυνατά το «θα σπάσω κούπες» στο σουπερμάρκετ, να βγαίνω έξω από τις γραμμές με τις μπογιές μου, έξω από τις γραμμές στα γράμματά μου, έξω από τις γραμμές της ασφάλειας και της τάξης. Της λογικής και της κοινωνίας.

Γιατί θα ‘θελα να ήμουν παιδί και να μην φοβάμαι τα ανούσια, τα δευτερεύοντα. 

Αλλά τα ουσιώδη. 

Είναι καλό να φοβάσαι τα ουσιώδη, γιατί έτσι επιβιώνεις. 

Αν φοβάσαι τα άλλα, πεθαίνεις όλο και πιο γρήγορα.

ΝΑΤΑΛΥ ΔΟΥΚΑ

themamagers

Φιλοξενία: Το Χαμομηλάκι

Προεφηβεία: Η ευκαιρία να χτίσουμε μια σχέση εμπιστοσύνης με το παιδί

Και ξαφνικά έρχεται εκείνη η φάση στη ζωή του παιδιού που τα λούτρινα, οι μπάρμπι και τα αυτοκινητάκια συνυπάρχουν με τα λιπγκλος, τις αφίσες του Τζάστιν Μπίμπερ, τα Mp3 players, τα play stations και τα… ντραμς! Οι γονείς που έχουν παιδιά ανάμεσα στις ηλικίες 8 ή 9 με 12 ή 13 το γνωρίζουν από πρώτο χέρι!

Λέγεται προεφηβεία και είναι το μεταβατικό στάδιο μεταξύ της παιδικής ηλικίας και της κατεξοχήν εφηβείας. Αναπτυξιακά, αποτελεί τη γέφυρα που προετοιμάζει το παιδί να μπει στην εφηβεία όπου εκεί συμβαίνουν οι μεγάλες ανακαλύψεις και οι έντονες διεκδικήσεις…

Πώς μπορούμε να είμαστε δίπλα στο παιδί μας σε αυτή τη φάση, να συνδεθούμε συναισθηματικά μαζί του ώστε να έχουμε έναν ενεργό ρόλο στις δυσκολίες της εφηβείας που θα ακολουθήσει;

Η προεφηβεία είναι μια υπέροχη ευκαιρία να δεθούμε μαζί του και να χτίσουμε μια σχέση εμπιστοσύνης καθώς το παιδί ακόμα μας χρειάζεται και ανατρέχει σε εμάς για συμβουλές, όσο κι αν από την άλλη κάνει τα πρώτα βήματα της ανεξαρτητοποίησής του.

Ας δούμε ποιες είναι οι αλλαγές στη συμπεριφορά του παιδιού που συμβαίνουν στην προεφηβεία και πώς μπορούμε να σταθούμε δίπλα του και να συνδεθούμε μαζί του.

“Μην ενοχλείτε!”
Εκεί που η πόρτα έπρεπε κάποτε να μένει οπωσδήποτε ανοιχτή για να σας ακούει και να μην αισθάνεται μόνο του τώρα, όταν μπαίνει στο δωμάτιο του (το βασίλειό του) η πόρτα κλείνει ερμητικά πίσω του. Εκεί που σε κάθε βήμα του γύρευε την παρέα και την επιβεβαίωσή σας, τώρα περνάει περισσότερο χρόνο στο δωμάτιό του, αποκτά ενδιαφέροντα που δεν σας περιλαμβάνουν και είναι σε θέση να αποφασίζει μόνο του. Είναι το τίμημα της ανεξαρτησίας που αρχίζει να προστίθεται σαν καινούρια ανάγκη στη ζωή του παιδιού και αποτελεί ένα σαφές όριο από την παιδική του ηλικία…

Τι να κάνετε:

Αν δεχτούμε αυτή την ανάγκη σαν φυσική προέκταση της ανάπτυξης και της ωρίμανσης του παιδιού μας, τότε δεν έχουμε παρά να σεβαστούμε την ανάγκη του για ανεξαρτησία και απομόνωση- ακόμα και να τις ενθαρρύνουμε. Αν για παράδειγμα έχουμε μικρότερα παιδιά στο σπίτι που συνεχώς θέλουν να μπαίνουν στο δωμάτιο του μεγαλύτερου και να “ενοχλούν” τα απασχολούμε ώστε να δείξουμε στο μεγάλο μας παιδί ότι σεβόμαστε τον χώρο του και του αφήνουμε αέρα για να δημιουργήσει, να παίξει, να σκεφτεί. Όταν ένα παιδί αισθάνεται ότι το σέβονται και κατανοούν δεν έχει λόγους να κλειστεί ακόμα περισσότερο στον εαυτό του…

Κάτι μου κρύβεις…
Τα πρώτα μυστικά κάνουν δειλά την εμφάνισή τους. Η ανάγκη για ιδιωτικότητα εμφανίζεται για πρώτη φορά στη ζωή του παιδιού: την ίδια στιγμή που γεμίζει σελίδες ημερολογίων εσείς κλείνεστε με ένα λουκετάκι απέξω ή μαθαίνετε από τους δασκάλους για κάτι που έγινε στο σχολείο και δεν σας είπε τίποτα. Είναι σίγουρα μια άβολη συνειδητοποίηση για τον γονιό που μέχρι τότε ήξερε τα πάντα για τη ζωή και τις σκέψεις του παιδιού του και τώρα νιώθει ότι χάνει τον έλεγχο. H προεφηβεία παίρνει τα ηνία!

Τι να κάνετε:

Σίγουρα με το να απαιτήσουμε να μας λέει τα πάντα, να του κάνουμε απανωτές ερωτήσεις ή να παραβιάζουμε το ημερολόγιο του δεν θα κερδίσουμε την εμπιστοσύνη του. Και για να καταφέρουμε να μην μας κρατάει μυστικά, αυτό είναι το πρώτο και το μεγαλύτερο βήμα. Είναι βασικό να μην είμαστε επικριτικοί όταν θέλει να μοιραστεί κάτι μαζί μας, να περιμένουμε πρώτα να ακούσουμε πριν βγάλουμε συμπεράσματα, να μην βάζουμε ταμπέλες και να δείχνουμε ότι είμαστε πάντα διαθέσιμοι να ακούσουμε και δεν περιμένουμε στη… γωνία για να το κρίνουμε.

Ακόμα, φροντίζουμε να είμαστε εμείς εκείνοι που θα του μιλήσουμε για θέματα σεξουαλικότητας, προστασίας κι ασφάλειας και να μην αφήσουμε αυτά τα θέματα στην τύχη… μιας συζήτησης με έναν φίλο ή του ίντερνετ. Έτσι και θα χτίσουμε μια σχέση εμπιστοσύνης και θα δείξουμε στο παιδί ότι δεν υπάρχουν απαγορευμένα θέματα κι ότι είμαστε εκεί για να μας ρωτήσει οτιδήποτε το απασχολεί!

Οι πρώτοι κολλητοί
Θα το έχετε καταλάβει πόσο σημαντικό ρόλο έχουν αρχίσει να παίζουν στη ζωή του. Τα παιδιά σε αυτό το στάδιο γυρεύουν πάση θυσία την επιδοκιμασία των “κολλητών” ενώ η σχέση τους μαζί τους είναι το βαρόμετρο των συναισθημάτων τους. Μια κακή μέρα με τους φίλους στο σχολείο ή ένας τσακωμός είναι αρκετός για να το κουβαλάνε για μέρες στο σπίτι ενώ μια γεμάτη μέρα μαζί τους με παιχνίδια και επικοινωνία προφέρει στα παιδιά συναισθηματική ασφάλεια!

Τι να κάνετε:

Όσο κι αν μας τρομάζει να χάνουμε τον πρωταγωνιστικό ρόλο στην κοινωνική ζωή των παιδιών μας, κατά βάθος ξέρουμε πόσο σημαντικό είναι για εκείνους να μοιράζονται, να επικοινωνούν, να διασκεδάζουν με τους φίλους τους. Αυτό που μπορούμε να κάνουμε είναι να είμαστε πάντα εκεί για να τους ακούσουμε στις πρώτες παρεξηγήσεις και διαψεύσεις που αισθάνονται για να τους μυήσουμε σταδιακά στον αληθινό κόσμο. Είναι η κατάλληλη στιγμή για να έρθουν σε επαφή με εκείνες τις κοινωνικές και επικοινωνιακές δεξιότητες που θα σταθούν πολύτιμες στην ενήλικη ζωή τους.

Πλανήτης γη καλεί Άρη!
Θα χρειαστεί να επαναλάβετε το ίδιο πράγμα πολλές φορές. Τα παιδιά σε αυτή την ηλικία κατεβάζουν πολύ συχνά ρολά σε ό,τι δεν έχει να κάνει άμεσα με αυτό που σκέφτονται ή κάνουν εκείνη τη στιγμή με αποτέλεσμα η επικοινωνία πολλές φορές να γίνεται άθλος! Η εσωτερική τους ζωή αναπτύσσεται με αλματώδεις ρυθμούς αυτή την περίοδο και κινείται σε άλλη συχνότητα από αυτή της καθημερινότητας και των πραγμάτων που πρέπει να γίνουν. Όχι, κατά πάσα περίπτωση δεν έχουν πρόβλημα με τα αυτιά τους. Απλώς είναι τόσο αφηρημένοι που όλα τα άλλα δίπλα τους είναι απλώς… θόρυβος.

Τι να κάνετε:

Συχνά, αντιλαμβανόμαστε αυτή την… αφηρημάδα σαν αδιαφορία και νιώθουμε ότι το παιδί μας δεν μας σέβεται. Πρέπει να εξασκήσουμε όλη την ενσυναίσθηση που διαθέτουμε για να καταφέρουμε να δούμε πίσω από αυτή την αδιάφορη στάση, την ανάγκη του προέφηβου να δημιουργήσει έναν δικό του κόσμο, να βάλει τα δικά του όρια, να αντλήσει ερεθίσματα από τον δικό του εσωτερικό κόσμο. Χωρίς να πάρουμε αυτή τη στάση του προσωπικά, καλό είναι να εξηγήσουμε ότι όπως θέλει από εμάς να το σεβόμαστε έτσι κι εμείς δεν μπορούμε να είμαστε συνεχώς η… κινητή υπενθύμιση όλων των πραγμάτων που έχει να κάνει. Πρέπει να του καταστήσουμε σαφές ότι χρειάζεται να κατανοεί και τις δικές του υποχρεώσεις μέσα στο πλαίσιο της οικογένειας.

Σκηνές
Κι έρχεται η στιγμή που ένα απλό σας σχόλιο ή μια υπενθύμιση αρκεί για να ξεδιπλώσει τις πιο αλλοπρόσαλλες εκρήξεις στη συμπεριφορά ενός προέφηβου. Κι ενώ εσείς αναρωτιέστε “μα τι είπα;”, δέχεστε μια απίθανη, αδικαιολόγητη επίθεση.

Τι να κάνετε:

Τα επιχειρήματα και η λογική δεν βοηθάνε πάντα. Καλό είναι να περιμένετε να τελειώσει πρώτα ο χείμαρρος κι όταν ηρεμήσει το παιδί να επιχειρήσετε μια κουβέντα μαζί του για να καταλάβετε τι ώθησε αυτή του την αντίδραση. Φυσικά, θα ξαναθυμήσετε τα όρια και τους κανόνες συμπεριφοράς που υπάρχουν στην οικογένειά σας αλλά όχι πριν νιώσετε ότι έχετε φτάσει στην αιτία που υπαγόρευσε το ξέσπασμά του… Δώστε του να καταλάβει ότι είστε πάντα εκεί και ότι θέλετε μαζί να βρείτε λύσεις στα προβλήματα του. Επίσης, αποφύγετε να υποτιμήσετε τα “προβλήματά” του γιατί έτσι υπονομεύεται η προσπάθεια να χτιστεί μια αληθινή σχέση εμπιστοσύνης.

tromaktiko.gr
pellanews.gr

Κάποια «Όχι», λίγο πριν ανοίξουν τα σχολεία

✓ Όχι, δεν θα πάρω καινούργια τσάντα στο παιδί μου. 

Μια χαρά είναι η περσινή. Λίγο τριμμένη από το σούρσιμο αλλά μια χαρά.... Ναι, και η κασετίνα του περσινή θα είναι...

✓ Και όχι, καλή μου, δεν θα το ντύσω στην πένα. 

Φόρμα και σπορτέξ θα φοράει για να παίζει, να τρέχει, να σέρνει την τσάντα του και να ματώνει γόνατα.

✓ Όχι, δεν θα πιάνω το δάσκαλο κάθε μέρα να μου πει αν είναι άριστος. 

Μόνο να μου πει αν είναι ευτυχισμένος. Ισως είμαι από τους λίγους που δεν έκανα σπατουλαριστό τον τοίχο στο σαλόνι για τα αριστεία που θα φέρει. Άλλωστε τα δικά μου είναι σε μία κούτα και σαπίζουν στην αποθήκη....

Και ναι, ήμουν δυστυχισμένος μαθητής γιατί όλο έτρεχα να προλάβω κάποια πρωτιά και κάποιο Πρέπει. Ευτυχισμένο να ναι το παιδί. Δώδεκα χρόνια ευτυχίας θέλω να 'χει. Έχει ζωή μπροστά για να φάει τα ακροδάχτυλα του από το άγχος.

✓ Όχι, δεν θα το ντύσω μέσα στη μάρκα. 

Γιατί είναι παιδί και θέλω τα ρούχα να μου τα φέρνει κομμάτια, και όχι να κάνω εγώ το… κομμάτι μου. 

Δεν το νοιάζει το παιδί τώρα, αλλά αν το κάνω συνέχεια θα τον νοιάζει μετά και, αν δεν μπορεί να την έχει την μάρκα, θα είναι δυστυχισμένο.

✓ Όχι, δεν θα τον βάλω τιμωρία γατί δεν έλυσε την άσκηση. 

Θα τον βάλω τιμωρία γιατί δεν έδωσε το μισό του φρούτο στο παιδάκι που του πέταξαν οι μεγάλοι το δικό του. Θα τον βάλω τιμωρία γιατί δεν μίλησε στο παιδάκι που ήταν μόνο του πίσω από τη μπασκέτα.

✓ Οχι, δεν θα χουλιγκανίσω στις κερκίδες γιατί το παιδικό του Ευόσμου είναι πιο προχωρημένο... και τα δικά μας δεν σταύρωσαν πόντο.

✓ Όχι, δεν θα αγοράσω λυσάρια στο δημοτικό. 

Πηνελόπη δέλτα θα του πάρω και Τριβιζά, ίσως και έναν Ιούλιο Βερν να μάθει να ονειρεύεται. Να λύσει έτσι μόνο του τις απορίες του όταν ενηλικιωθεί.

✓ Όχι, δεν έχω το τέλειο αψεγάδιαστο παιδί. 

Σε σένα το λέω, που το παιδί σου …δεν θα το έκανε ποτέ αυτό και σίγουρα το προκάλεσε κάποιο άλλο παιδί. 

Εχω το δικό μου παιδί. Το μοναδικά μοναδικό, που μπορεί να μην γίνει σημαιοφόρος ή γιατρός ή δικηγόρος.... 

Αλλά θα καμαρώνω σαν γύφτικο σκερπάνι αν είναι ένα χαρούμενο παιδί.

✓ Όχι, δεν περιμένω τα πάντα από ένα δάσκαλο. 

Δεν ποιεί χαρακτήρες. Τελειοποιεί. Μεγάλη διαφορά.
(...)
✓ Όχι, δεν με ενδιαφέρει αν μάθει νερό την προπαίδεια. 

Εγώ ακόμη ζορίζομαι με τη προπαίδεια του 8.

Παιδεία να μάθει.
Περιττό το «προ».

Κονταξής Γιώργος

ολόκληρη η ανάρτηση στην πηγή