Γιατί η Φινλανδία έχει το καλύτερο εκπαιδευτικό σύστημα στον κόσμο;

Για χρόνια, η Φινλανδία αποτελεί πρότυπο επιτυχημένου εκπαιδευτικού συστήματος, με τους μαθητές της να διαπρέπουν στους διεθνείς διαγωνισμούς.  

Μάλιστα, ξεχωρίζει ως μια από τις χώρες που παραδοσιακά φιγουράρουν στις κορυφαίες θέσεις της παγκόσμιας κατάταξης του ΟΟΣΑ με τους καλύτερους 15χρονους μαθητές της υφηλίου. 

Γι’ αυτό και  πολιτικοί και εκπαιδευτικοί εμπειρογνώμονες από όλο τον κόσμο διενεργούν συνέχεια έρευνες  στη σκανδιναβική χώρα με την ελπίδα  να εντοπίσουν το μυστικό της επιτυχίας της.

Παρά την επιτυχία της, η Φινλανδία δε δείχνει να έχει εφησυχάσει και ψάχνει συνεχώς νέα μοντέλα εκπαίδευσης, προκειμένου να υπάρχει μια συνεχής εξέλιξη και πρόοδος. 

Οι εκπαιδευτικοί είναι πρόθυμοι να κάνουν ό,τι είναι απαραίτητο για να πετύχουν τους στόχους τους και είναι ανοιχτοί πάντα σε νέα ριζοσπαστικά προγράμματα.

Σημαντικό ρόλο σε αυτήν την επιτυχία παίζει και το γεγονός ότι σχεδόν όλοι οι εκπαιδευτικοί είναι απόφοιτοι του καλύτερου 10% των τάξεων τους. 

Στην Φινλανδία με άλλα λόγια οι καλύτεροι μαθητές δεν γίνονται μόνο γιατροί ή νομικοί αλλά και δάσκαλοι και απολαμβάνουν μεγαλύτερου σεβασμού και εκτίμησης από ό,τι οι γιατροί ή οι επιχειρηματίες. 

Επίσης περίπου το 70% των καθηγητών που εργάζονται στα γυμνάσια και τα λύκεια του Ελσίνκι έχουν ήδη λάβει σχετική εκπαίδευση για να μπορούν να ανταποκριθούν στις ανάγκες του ανανεωμένου προγράμματος, ενώ υπάρχουν και οικονομικά οφέλη (υπό μορφή μπόνους ή αυξήσεων στον μισθό) για όσους εκπαιδευτικούς δείχνουν μεγαλύτερη προθυμία να υιοθετήσουν τη νέα προσέγγιση. Παράλληλα τα σχολεία είναι αρκετά μικρά ώστε οι δάσκαλοι να γνωρίζουν κάθε μαθητή. Εάν αποτύχει μια μέθοδος, οι εκπαιδευτικοί συμβουλεύονται τους συναδέλφους να δοκιμάσουν κάτι άλλο.

Ο μετασχηματισμός του εκπαιδευτικού συστήματος των Φινλανδών άρχισε πριν από περίπου 40 χρόνια ως το βασικό σχέδιο οικονομικής ανάκαμψης της χώρας. 

Οι εκπαιδευτικοί δεν γνώριζαν ότι το μοντέλο αυτό ήταν τόσο πετυχημένο μέχρι το 2000, όταν παρουσιάστηκαν τα πρώτα αποτελέσματα από το Πρόγραμμα Διεθνούς Αξιολόγησης Φοιτητών (PISA), που έδειξαν ότι νέοι από την Φινλανδία  ήταν οι καλύτεροι στην ανάγνωση στον κόσμο. 

Τρία χρόνια αργότερα τα αποτελέσματα τους έφεραν στην κορυφή και στα μαθηματικά. Μέχρι το 2009, η Φινλανδία είχε κατακτήσει και άλλες πρωτιές στην στη γλώσσα και τις επιστήμες.

Τι συμβαίνει στο εκπαιδευτικό σύστημα της Φινλανδίας;
Το εκπαιδευτικό σύστημα της Φινλανδίας είναι ομολογουμένως αρκετά διαφορετικό από οποιοδήποτε άλλο στον κόσμο. Δεν υπάρχουν διαγωνίσματα και εξετάσεις, εκτός από μία εξέταση στην τελευταία τάξη του λυκείου.

Δεν υπάρχουν βαθμολογίες, συγκρίσεις ή ανταγωνισμός μεταξύ μαθητών και των σχολείων. Ειδικότερα, το βαθμολογικό σύστημα στη Φινλανδία έχει 10 βαθμούς. Ωστόσο, δεν υπάρχουν βαθμοί στα σχολεία μέχρι την τρίτη δημοτικού. 

Από την τρίτη δημοτικού μέχρι την πρώτη γυμνασίου, οι βαθμοί είναι προφορικοί και ξεκινούν από το «μπορείς και καλύτερα» μέχρι το «τέλεια». Μόνο οι μαθητές γνωρίζουν τους βαθμούς τους. Οι βαθμοί χρησιμοποιούνται για να παρακινήσουν τα παιδιά να μαθαίνουν καλύτερα.
Σημειώνεται, ότι τα σχολεία της Φινλανδίας, χρηματοδοτούνται από το δημόσιο και η εκπαίδευση είναι δωρεάν για όλους. 

Οι άνθρωποι των κρατικών υπηρεσιών που “τρέχουν” τα προγράμματα και ασχολούνται με τις χρηματοδοτήσεις, δεν είναι πολιτικοί, αλλά εκπαιδευτικοί και κάθε σχολείο έχει κοινούς στόχους. 

Αυτό έχει ως αποτέλεσμα, τα παιδιά να έχουν την ίδια ποιοτική εκπαίδευση ανεξάρτητα από το αν ζουν σε ένα μικρό χωριό ή σε μία μεγαλούπολη.  Στη Φινλανδία όλοι πηγαίνουν στο κοντινότερο σχολείο, γιατί είναι εξίσου καλά και δεν υπάρχουν «σχολεία ελίτ». Όπου και αν ζει ένα παιδί, έχει πρόσβαση σε ένα καλό σχολείο, με έμπειρους καθηγητές.

Επίσης, οι διαφορές μεταξύ των ασθενέστερων και των πιο δυνατών μαθητών είναι οι μικρότερες στον κόσμο, σύμφωνα με την πρόσφατη έρευνα του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ). Για όλες τις κυβερνήσεις, τόσο τις αριστερές, όσο και τις δεξιές, η ισότητα είναι η πιο σημαντική λέξη στη φινλανδική εκπαίδευση.
Βασικός στόχος του εκπαιδευτικού συστήματος είναι να προετοιμάσει τα παιδιά για τη ζωή.  Οι Φινλανδοί επένδυσαν στην εκπαίδευση, όχι μόνο σε υλικά και σε χρήμα, αλλά σε φιλοσοφία και στάση ζωής. Πιστεύουν ότι η εκπαίδευση είναι ότι πολυτιμότερο εφόδιο έχουν να δώσουν στη νέα γενιά, θέλουν οι καλύτεροι να εκπαιδεύουν τα παιδιά τους, όλα τα παιδιά, ανεξαιρέτως ικανοτήτων ή έλλειψης αυτών,  να τελειώσουν την βασική τους εκπαίδευσή στο σχολείο χωρίς να υπάρχει εκπαίδευση διαφορετικών ταχυτήτων.

«Κάποιος πρέπει να είναι προετοιμασμένος είτε για τη ζωή, είτε για εξετάσεις. Διαλέγουμε το πρώτο», δήλωσε ο Pasi Sahlberg, πρώην δάσκαλος μαθηματικών που τώρα είναι στο Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού της Φινλανδίας Γι’ αυτό ακριβώς δεν υπάρχουν καθόλου εξετάσεις στο φινλανδικό εκπαιδευτικό σύστημα.

Στην τάξη, τα παιδιά μπορούν να κάνουν πλάκα, να χαχανίζουν ή να ονειροπολούν. Το σύνθημα των δασκάλων τους είναι «Ας αφήσουμε τα παιδιά να είναι παιδιά». Και πεποίθησή τους, ότι ο καλύτερος τρόπος να μαθαίνουν τα παιδιά είναι μέσα από το παιχνίδι. Ενώ σε πολλές χώρες τα σχολεία μειώνουν τα διαλείμματα, τα παιδιά στη Φινλανδία κάνουν υποχρεωτικά ένα 15λεπτο διάλειμμα σε εξωτερικό χώρο κάθε ώρα.

Το περιβάλλον στην τάξη είναι ζεστό, ασφαλές, υποστηρικτικό προς τον μαθητή και γεμάτο σεβασμό. Κανείς δεν τους ζητά να στοιχίζονται πριν μπουν στην τάξη ή να κάθονται με όρθια την πλάτη. Αν ο καιρός είναι καλός, το μάθημα μπορεί να γίνει και σε εξωτερικό χώρο ή σε ειδικά παγκάκια που είναι τοποθετημένα σε αμφιθεατρικό σχήμα.

Παράλληλα, οι καθηγητές στη Φινλανδία δαπανούν λιγότερες ώρες στο σχολείο κάθε μέρα και ξοδεύουν λιγότερο χρόνο στις τάξεις. Με αυτόν τον τρόπο χρησιμοποιούν τον επιπλέον χρόνο για να δημιουργήσουν προγράμματα σπουδών και να αξιολογήσουν τους μαθητές τους.

Αξίζει να σημειωθεί, ότι τα παιδιά περνούν πολύ περισσότερο χρόνο παίζοντας έξω, ακόμα και τον χειμώνα.  

Ο καθαρός αέρας, η φύση και η τακτική σωματική δραστηριότητα θεωρούνται συστατικά στοιχεία της μάθησης. Σύμφωνα με ένα φινλανδικό ρητό, «Δεν υπάρχει κακός καιρός. Μόνο ακατάλληλα ρούχα».
Η εργασία για το σπίτι είναι ελάχιστη, ενώ η υποχρεωτική εκπαίδευση ξεκινάει από την ηλικία των επτά ετών. 

«Δεν έχουμε καμία βιασύνη. Τα παιδιά μαθαίνουν καλύτερα όταν είναι έτοιμα. Γιατί να τα πιέσουμε;”, ανέφερε ο Kari Louhivuori, ένας βετεράνος δάσκαλος που έχει ασχοληθεί με τις αλλαγές του συστήματος στην Φινλανδία.

Και οι πρωτοπορίες δεν σταματούν εδώ. Οι μαθητές εκεί δεν αντιμετωπίζονται σαν ένα «κοπάδι» που οφείλει να στέκεται παθητικά απέναντι από τον δάσκαλο και να ακούει την παράδοση ή να περιμένει πότε θα κληθούν να απαντήσουν σε ερωτήσεις. Αντίθετα, το μάθημα γίνεται σε μια λογική αλληλεπίδρασης, με τους μαθητές να δουλεύουν σε μικρές ομάδες για να λύσουν προβλήματα αλλά και να αναπτύξουν τις επικοινωνιακές δεξιότητές τους.
Είναι σχεδόν ανήκουστο να εμφανιστεί στο σχολείο ένα παιδί πεινασμένο ή άστεγο. Η Φινλανδία παρέχει τρία χρόνια άδεια μητρότητας και επιδοτούμενη ημερήσια φροντίδα για όλα τα παιδιά προσχολικής ηλικίας. Επιπλέον, χορηγεί στους γονείς περίπου 150 ευρώ το μήνα για κάθε παιδί, μέχρι το 17έτος της ηλικίας τους.

Επίσης τα σχολεία παρέχουν φαγητό, ιατρική περίθαλψη, συμβουλευτική και υπηρεσία ταξί, αν χρειαστεί. Η υγειονομική περίθαλψη και το φαγητό είναι δωρεάν. Το μενού ανακοινώνεται στην ιστοσελίδα του σχολείου ένα μήνα πριν, ώστε οι μαθητές να μπορούν να βάλουν στην κάρτα τους αυτά που τους αρέσουν και θέλουν να φάνε.

Ένας ακόμα πολύ βασικός στόχος του εκπαιδευτικού συστήματος είναι να βοηθήσει τους μαθητές που έχουν μαθησιακές δυσκολίες και προβλήματα συμπεριφοράς, σε συνεργασία με παιδαγωγούς ειδικής εκπαίδευσης. Παράλληλα, υπάρχει μια  ειδική «τάξη προετοιμασίας», που έχει σχεδιαστεί για παιδιά που δε γνωρίζουν την φινλανδική γλώσσα, καθώς υπάρχουν αρκετοί μετανάστες σε πολλές πόλεις της Φινλανδίας.
Αξιοσημείωτο είναι επίσης, ότι πολλές φορές οι δάσκαλοι μπορούν να έχουν τα ίδια παιδιά για πολλά συνεχόμενα χρόνια, καθώς πιστεύεται ότι λειτουργεί καλύτερα ένα σύστημα όπου γνωρίζεις καλά τους μαθητές και δημιουργούνται ισχυρές βάσεις με τα παιδιά. Στην πρώτη τάξη τα παιδιά διδάσκονται γλώσσα, μαθηματικά, φυσική, μουσική, φυσική αγωγή και χειροτεχνίες. Στην τρίτη τάξη ξεκινούν τα αγγλικά και στην πέμπτη βιολογία, γεωγραφία, ιστορία, φυσική και χημεία.
Τον Αύγουστο του 2016, έγινε υποχρεωτικό για κάθε σχολείο της Φινλανδίας να αναζητήσει πιο συνεργατικούς τρόπους διδασκαλίας, επιτρέποντας στους μαθητές να επιλέγουν ένα θέμα που τους αφορά και τους ενδιαφέρει και να βασίζουν τα μαθήματα γύρω από αυτό. Η καινοτόμα χρήση της τεχνολογίας και διαφόρων πηγών εκτός σχολείου, όπως ειδικών σε διάφορα θέματα ή μουσείων, βρίσκεται στον πυρήνα αυτής της αντίληψης.

Πηγή:dimokratiki.gr

Γράμμα ενός Φιλανδού μαθητή προς ένα φίλο του Έλληνα...
Φιλοξενία: Το Χαμομηλάκι

Γεννιόμαστε με δημιουργικότητα, αλλά το εκπαιδευτικό σύστημα μας τη στερεί

H έμφυτη δημιουργική ιδιοφυΐα μας καταπιέζεται από τη στιγμή που γεννιόμαστε. 
Ο Dr. George Land παρουσίασε τα συγκλονιστικά αποτελέσματα ενός τεστ δημιουργικότητας που αναπτύχθηκε για τη NASA, αλλά στη συνέχεια χρησιμοποιήθηκε για να εξετάσει τους μαθητές σχολείων.
Η NASA επικοινώνησε με τους Dr George Land και Beth Jarman, για να αναπτύξουν ένα τεστ υψηλής εξειδίκευσης που θα τους έδινε τα μέσα, για να αξιολογήσουν αποτελεσματικά τη δημιουργική δυναμική των επιστημόνων και των μηχανικών της NASA. 
Το τεστ αποδείχτηκε εξαιρετικά αποτελεσματικό για τους σκοπούς της NASA, αλλά οι επιστήμονες έμειναν με κάποιες ερωτήσεις: 
Από πού προέρχεται η δημιουργικότητα; 
Οι άνθρωποι γεννιόμαστε με αυτή ή διδάσκεται; 
Ή προέρχεται από την εμπειρία μας;
Στη συνέχεια, οι επιστήμονες χορήγησαν το τεστ σε 1.600 παιδιά 4 και 5 ετών. Αυτό που βρήκαν τους σόκαρε. Πρόκειται για ένα τεστ που εξετάζει την ικανότητα να βρίσκουμε νέες, διαφορετικές και καινοτόμες ιδέες σε προβλήματα. 
Ποιο ποσοστό αυτών των παιδιών πιστεύετε ότι ανήκαν στην κατηγορία της ιδιοφυούς φαντασίας;
Σχεδόν το 98%!

Τα ενδιαφέροντα στοιχεία πίσω από τα αποτελέσματα

Αλλά αυτή δεν είναι ολόκληρη η ιστορία. Οι επιστήμονες εντυπωσιάστηκαν τόσο που αποφάσισαν να διεξάγουν μια διαχρονική- διαμήκη μελέτη και εξέτασαν τα παιδιά ξανά μετά από πέντε χρόνια, όταν ήταν 10 ετών πια. 
Το αποτέλεσμα; Μόνο το 30% των παιδιών πια ανήκε στην κατηγορία της ιδιοφυούς φαντασίας. 
Και όταν τα παιδιά εξετάστηκαν στα 15 τους χρόνια, το ποσοστό είχε πέσει στο 12%.
Και τι ισχύει για εμάς τους ενήλικες; Πόσοι από εμάς διατηρούμε επαφή με τη δημιουργική μας πλευρά μετά από τόσα χρόνια σχολικής εκπαίδευσης; Δυστυχώς, μόνο το 2%.
Και για όσους αμφισβητούν τη συνέπεια αυτών των αποτελεσμάτων- ή πιστεύουν ότι πρόκειται για απομονωμένα συμβάντα- αυτά τα αποτελέσματα στην πραγματικότητα έχουν επαναληφθεί πολλές φορές σε πολλές έρευνες, όπως και τα απογοητευτικά αποτελέσματά τους: το σχολικό σύστημα, η εκπαίδευση μας κλέβει τη δημιουργική μας ιδιοφυΐα.
Οι λόγοι πίσω από αυτό δεν είναι δύσκολο να γίνουν αντιληπτοί. 
Το σχολείο πρόκειται για έναν θεσμό που είναι ιστορικά αποδεδειγμένο ότι σκοπός του είναι η εξυπηρέτηση των επιθυμιών της άρχουσας τάξης και όχι των κοινών ανθρώπων. 
Για να διατηρηθεί ο πολυτελής τρόπος ζωής της ελίτ, μιας ελίτ που συνεισφέρει ελάχιστα, αλλά απολαμβάνει τα περισσότερα, τα παιδιά χρειάζεται να υποστούν έμμεσα σε πλύση εγκεφάλου για να αποδεχτούν το άπληστο σύστημα της τεχνητής έλλειψης, της ατέλειωτης εκμετάλλευσης και του αδιάκοπου πολέμου.

Μπορούμε να ανακτήσουμε τη δημιουργικότητά μας;

Ο Land λέει ότι έχουμε την ικανότητα, αν το θέλουμε, να φτάσουμε και πάλι το 98%. Απ’ όσα έχουν βρει από τις έρευνες με παιδιά και από τον τρόπο που ο εγκέφαλος λειτουργεί, υπάρχουν δύο είδη σκέψης που λαμβάνουν χώρα στον εγκέφαλο. Και τα δύο μοτίβα χρησιμοποιούν διαφορετικές δομές του εγκεφάλου και πρόκειται για ξεχωριστές πορείες με την έννοια ότι διαμορφώνουμε με άλλο τρόπο το νου μας.
Η μία ονομάζεται αποκλίνουσα. Είναι η φαντασία, που χρησιμοποιείται για την παραγωγή νέων πιθανοτήτων. 
Η άλλη ονομάζεται συγκλίνουσα. Είναι όταν κάνετε μια κριτική, παίρνετε μια απόφαση, ερευνάτε κάτι, επικρίνετε, αξιολογείτε. 
Ο αποκλίνων τρόπος σκέψης λειτουργεί σαν ένας επιταχυντής και ο συγκλίνων τρόπος σκέψης είναι το φρένο στις καλύτερές μας προσπάθειες. «Βρήκαμε ότι αυτό που συμβαίνει σε αυτά τα παιδιά, καθώς τα εκπαιδεύουμε, είναι ότι τα διδάσκουμε να θέτουν σε λειτουργία και τους δύο τρόπους σκέψης την ίδια στιγμή», αναφέρει η Land.
Όταν κάποιος σας ζητά να σκαρφιστείτε νέες ιδέες, καθώς τις βρίσκετε, αυτό που μαθαίνετε κυρίως στο σχολείο είναι να εξετάζετε και να βλέπετε αμέσως: 
«Το προσπαθήσαμε αυτό και πιο πριν», 
«είναι απαίσια ιδέα», 
«δεν θα λειτουργήσει» κλπ. 
Αυτό είναι το πρόβλημα και αυτό είναι που πρέπει να σταματήσουμε να κάνουμε.
«Όταν εξετάζουμε το εσωτερικό του εγκεφάλου, βλέπουμε ότι οι νευρώνες πολεμούν ο ένας τον άλλο και στην ουσία μειώνουν τη δύναμη του εγκεφάλου, επειδή συνεχώς κρίνουν, λογοκρίνουν και φιλτράρουν», τονίζει η Land. 
«Αν λειτουργούμε υπό φόβο, χρησιμοποιούμε ένα μικρό μέρος του εγκεφάλου μας, αλλά όταν χρησιμοποιούμε τη δημιουργική σκέψη, ο εγκέφαλός μας φωτίζεται ολόκληρος».

Ποια είναι η λύση;

Χρειάζεται να βρούμε εκείνο τον πεντάχρονο εαυτός μας και πάλι. Εκείνη η ικανότητα που είχαμε ως παιδιά ποτέ δεν εξαφανίστηκε πλήρως. «Είναι κάτι που εξασκείτε κάθε μέρα που ονειρεύεστε», μας υπενθυμίζει ο Land. 
Πώς θα το καταφέρετε; Ο Land μας προκαλεί να πάρουμε όλοι ένα αντικείμενο ή ένα πρότζεκτ, να φωνάξουμε εκείνο τον 5χρονο εαυτό μας και να του ζητήσουμε να βρει όσες περισσότερες πρωτότυπες και τρελές ιδέες, για να βελτιώσει το έργο μας.

Εναλλακτική Δράση

Το Χαμομηλάκι

- Παππού βαρέθηκα! ... - Άσε κοριτσάκι, άσε.... Ψάξε μόνη σου!

- Παππού βαρέθηκα! 

Όχι απλώς βαρέθηκα, μπούχτισα, αγανάκτησα πώς το λένε; 

Όπου και να πάω, όπου και να σταθώ ακούω για την κρίση, για τις προοπτικές των νέων που είναι ανύπαρκτες, για την διπλή και την τριπλή προσπάθεια που πρέπει να κάνουμε εμείς τα παιδιά για να επιβιώσουμε και να δημιουργήσουμε σε αυτή τη χώρα! 

Ποια χώρα μωρέ; 

Ποια χώρα; 

Τι με νοιάζει εμένα που γέννησε τη δημοκρατία και τη φιλοσοφία όταν εγώ για να ζήσω πρέπει να την εγκαταλείψω;

- Σςςς κοριτσάκι, σςςς τι λόγια είναι αυτά; Σε αυτό τον τόπο οι άνθρωποι πρωτο-ασχολήθηκαν με τα μεγάλα και τα σπουδαία. Προσπάθησαν να μάθουν να σκέφτονται και να ψάχνουν απαντήσεις στα αιώνια ερωτήματα του ανθρώπου.

- Ωραία παππού. Μπράβο τους και καλά έκαναν! Το ζήτημα όμως είναι τι κάνουμε εμείς; Γιατί το μόνο που κάνουμε είναι αιώνια μνημόσυνα σε αυτούς τους ανθρώπους. 

Και επιτέλους ποιοι ήταν αυτοί δηλαδή και τι είπαν; Θέλω να τους ξέρω! Έναν, έναν με το όνομα τους! 

Μεγάλωσα πια. Στο λύκειο είμαι. Γιατί δεν μας είπαν ποτέ τίποτα για αυτούς μέχρι τώρα;

- Δεν ξέρω, παιδί μου, αλλά ψάξε στα σχολικά βιβλία σου. 

Δεν μπορεί κάτι θα βρεις. Και ξεκίνα με αυτόν που πρωτοέφτιαξε τη λέξη φιλοσοφία, τον Πυθαγόρα. Μετά με τον Ηράκλειτο, τον Εμπεδοκλή, τον Παρμενίδη, τον Πλάτωνα....

- Ποιοι είναι αυτοί παππού; Στο βιβλίο που μας έδωσαν φέτος λίγα λόγια βρήκα μόνο για τον τελευταίο; Οι υπόλοιποι ίσως να είναι στο ευρετήριο. Κάτσε να δω...

- Άσε κοριτσάκι, άσε μη δεις. Και αν θες πραγματικά να μάθεις, μη ψάξεις στα σχολικά βιβλία. Ψάξε μόνη σου! 

Η αλήθεια ποτέ δεν κρύφτηκε από αυτούς που την αναζήτησαν. Και εκείνοι οι άνθρωποι, ο Πυθαγόρας, ο Ηράκλειτος, ο Σωκράτης και τόσοι ακόμη αυτό έκαναν. 

Όσο για τα μνημόσυνα, έχεις δίκιο! Ίσως και οι ίδιοι να βαρέθηκαν να μας ακούν να λέμε πόσο σπουδαίοι υπήρξαν. Ίσως να περιμένουν να κάνουμε κάτι και εμείς. Πριν όμως τους αφήσουμε να ησυχάσουν, οφείλουμε να αντισταθούμε στην άγνοια που μας επιβάλλουν. 

Ε, τι λες; τα λέω σωστά; Έτσι μπράβο κοριτσάκι. Άντε και καλή σχολική χρονιά!

Της διαδικτυακής φίλης, και εξαιρετικής συγγραφέως Μαρίας Χίου Επιλογές, επεξεργασία, επιμέλεια δημοσιεύσεων/αναδημοσιεύσεων Πλωτίνος

το βρήκαμε στην αγαπημένη Ιδεοπηγή

«Ουφ, δύσκολη που γίνεται σιγά-σιγά η ζωή βρε μαμά!» Καλημέρα σας και καλό μήνα...

"Δύσκολη που γίνεται σιγά σιγά η ζωή βρε μαμά!"

Η ώρα είναι 16:30. Έχουμε όλοι γυρίσει στο σπίτι από δουλειές και σχολεία. Ο Άρης ετοιμάζεται να διαβάσει γιατί το απόγευμα έχουμε κανονίσει παιχνίδι με έναν φιλαράκο του από την γειτονιά. 

Παίρνει την ασήκωτη αυτή τσάντα, που έπρεπε να κουβαλάμε όλη την χρονιά από το σπίτι στο σχολείο και από το σχολείο πίσω στο σπίτι και ξεφυσάει:

Άρης: "Ουφ, δύσκολη που γίνεται σιγά σιγά η ζωή βρε μαμά!"

Εγώ: "Γιατί αγάπη μου το λες αυτό; Τι έπαθες;"

Άρης: "Δεν έπαθα κάτι. Να απλά, κάθε χρόνος που περνάει η ζωή των παιδιών γίνεται όλο και πιο δύσκολη. 

Ξεκινήσαμε από το μικρό σχολείο, που όλα ήταν τόσο ωραία. Παίζαμε, τραγουδούσαμε, τρέχαμε στην αυλή, ζωγραφίζαμε, ξαναπαίζαμε, είχαμε την κυρία Δήμητρα που είναι η καλύτερη δασκάλα όλου του κόσμου. 

Μετά πήγαμε στο μεσαίο σχολείο. Κι εκεί άρχισαν οι κυρίες να μη μας αφήνουν να τρέχουμε, διάβασμα δεν είχαμε, αλλά κάναμε εργασίες, παίζαμε λιγότερο. 

Και τώρα στο δημοτικό, ξεκινήσαμε ωραία, μάθαμε γράμματα, παίζαμε πιο λίγο βέβαια, άρχισαν να έρχονται πιο πολλά βιβλία και κάναμε μαθηματικά και παίζαμε πιο λίγο και κάναμε λίγη ζωγραφική, κάναμε γυμναστική αλλά δεν μπορούσαμε να τρέχουμε όπως μας αρέσει. 

Και ξαφνικά έχουμε διάβασμα, λιγότερο βέβαια από την διπλανή τάξη που έχουν πάντα 3 φωτοτυπίες. Αλλά μαμά σκέψου, μετά θα πάω στο Λύκειο κι εκεί σίγουρα θα έχω μόνο διάβασμα και μετά θα πάω στο Γυμνάσιο κι εκεί θα κάνουμε πολλή γυμναστική που δε νομίζω να έχει καθόλου παιχνίδι και μετά θα πάω και στο Πανεπιστήμιο αν θέλω, αλλά κι εκεί μόνο διάβασμα θα έχω... Για αυτό σου λέω, δεν γίνεται κάθε χρόνο και πιο δύσκολη η ζωή;"

Δεν θα σχολιάσω πολλά... Θα κρατηθώ, θα πάρω βαθιές ανάσες και θα προσπαθήσω να μιλήσω με το παιδί μου και να του προσφέρω ένα καλοκαίρι γεμάτο παιχνίδι.

Αλλά αν αυτό που περιγράφει ο Άρης δεν είναι η αποτυχία του ελληνικού εκπαιδευτικού συστήματος, τότε τι είναι;

Καλημέρα σας και καλό μήνα...

kathemeragoneis

- Γιατί έρχεσαι στο σχολείο παιδί μου; -Για να παίξω!! Η απαξίωση του σχολείου από τους μαθητές

Συνάδελφοι,
Ζητώ προκαταβολικά να μου συγχωρέσετε το θάρρος να εκφράσω με έναν τρόπο λίγο διαφορετικό ( έναν φανταστικό διάλογο) που όμως θα μπορούσε να είναι αληθινός - και νομίζω ότι εν τέλει είναι -, αφού έστω και σιωπηρά έχει ίσως διενεργηθεί στις τάξεις κάποιων (δεν ξέρω πόσων).
Ελπίζω να μην παρεξηγηθώ. Ιδού λοιπόν:

Η απαξίωση του σχολείου από τους μαθητές

- Γιάννη, γιατί έρχεσαι σχολείο παιδί μου;
-Ερχόμαστε για να παίξουμε.
-Έρχεστε για να μάθετε.
- Ωραία. Ας παίξουμε τότε.
- Μα πρέπει να μάθετε.
-Τότε θα παίξουμε μόνοι μας.
- Τότε θα τιμωρηθείτε
-Και τι σημαίνει αυτό;
- Θα αποβληθείτε από το μάθημα.
- Δεν πειράζει, θα παίξουμε την άλλη ώρα.
- Είστε θρασείς. Θα αποβληθείτε για 2 ημέρες.
- Δεν πειράζει. Θα παίξουμε την επόμενη.
- Μα γιατί έρχεστε στο σχολείο;
- Δεν είπαμε; Για να παίξουμε.
- Ναι αλλά, ο Κώστας έρχεται για να μάθει.
- Έρχεται για να δώσει εξετάσεις.
- Δεν διαφωνούμε. Αυτό προϋποθέτει ότι θα μάθει.
- Στην καλύτερη περίπτωση όσα του χρειάζονται για τις εξετάσεις.
- Δεν αρκεί αυτό;
- Βεβαίως, για να πετύχει στις εξετάσεις αρκεί. Αλλά εσείς είπατε ότι ερχόμαστε για να μάθουμε.

- Τι δεν καταλαβαίνεις; Για να περάσεις στις εξετάσεις πρέπει να μάθεις. Είναι απλό.
- Τι να μάθεις;
- Την ύλη.
- Ποια ύλη;
- Των εξετάσεων.
- Τίποτε άλλο;
- Αυτό είναι πολύ. Μάθε αυτό.
- Και τα υπόλοιπα;
- Ποια υπόλοιπα;
- Όσα δεν υπάρχουν στις εξετάσεις.
- Δεν σου φτάνουν όλα αυτά που πρέπει να μάθεις;
- Όχι. Γιατί δεν τα ξέρω.
- Πώς να τα ξέρεις αφού δεν τα έχεις μάθει ακόμα;
- Και πως ξέρω ότι είναι αυτά που θέλω να μάθω; Πρέπει πρώτα να τα μάθω για να δω αν ήθελα να τα μάθω; Κι αν δεν είναι αυτά που θέλω;

- Πρέπει να με πιστέψεις. Αυτά είναι.
- Και πως ξέρεις τι θέλω εγώ;
- Το ξέρω.
- Πως;
- Είναι σημαντικά.
- Για ποιόν;
- Για μένα και φυσικά για σένα και για όλους. Είναι ο ανθρώπινος πολιτισμός. Είναι οι γνώσεις του ανθρώπου.
- Θα με διδάξεις τις γνώσεις του ανθρώπου; Κι αυτές θα τελειώσουν με τις εξετάσεις;
- Όχι. Θα συνεχίσεις στο Πανεπιστήμιο.
- Και εκεί θα τις μάθω;
- Όχι όλες. Μέρος τους. Το τέλειο δεν υπάρχει. Προσεγγίζεται συνέχεια.
- Εγώ όμως ξέρω σίγουρα απόλυτα κάτι που εσύ το ξέχασες προσεγγίζοντας την τέλεια γνώση.
- Τι;
- Ότι θέλω τρελά να παίξω.
- Οπότε τι θα κάνεις;
- Θα παίξω.
- Και εγώ τι θα κάνω;
- Δεν ξέρω. Μπορείς να διδάξεις τον Κώστα τις γνώσεις σου. Εγώ θα παίξω.

Δημοσιεύτηκε από το χρήστη Μαρνέζος Κωνσταντίνος

Ευγένιος Τριβιζάς - «Ας φανταστούμε» Let's imagine...: Eugene Trivizas at TEDxAthens 2013

Σε μια από τις καλύτερες παρουσίες στο TEDxAthens, ο Ευγένιος Τριβιζάς μίλησε για τη σημασία της φαντασίας στη ζωή των παιδιών και για το πως το εκπαιδευτικό σύστημα οφείλει να βοηθά τα παιδιά να ξεπερνούν την πραγματικότητα αντί να την υπηρετούν. 
Ο αγαπημένος παραμυθάς των παιδικών μας χρόνων ήταν ένας από τους δύο ανθρώπους (ο άλλος ήταν ο φωτορεπόρτερ του Reuters Γιάννης Μπεχράκης) που με τις ομιλίες τους έκαναν το κοινό της αίθουσας να σηκωθεί από τις θέσεις του για να τους χειροκροτήσει.

Δείτε πώς η παιδική ευφυΐα μειώνεται στο μισό με τη σχολική εκπαίδευση (εξαιρετικό video) - Sir Ken Robinson: Do schools kill creativity?

Απέτυχε στις πανελλήνιες

Το παιδί σας προετοιμάστηκε πολύ καλά για τις πανελλήνιες και μέχρι στιγμής σας λέει ότι τα πάει περίφημα ωστόσο εσείς θέλετε να γνωρίζετε πώς πρέπει να αντιδράσετε στην περίπτωση που αποτύχει.

Η ψυχολόγος-παιδοψυχολόγος κυρία Αλεξάνδρα Καππάτου συμβουλεύει.

Πώς νιώθουν οι έφηβοι
Όπως και να έχει, η αποτυχία είναι «βαριά κουβέντα» για μικρούς και μεγάλους. Πράγματι ως λέξη αλλά και ως ουσία δίνει μια αίσθηση ανεπάρκειας και το παιδί αισθάνεται –ακόμα κι όταν δεν το ομολογεί- ότι «αφού απέτυχε να μπει στο πανεπιστήμιο, δεν αξίζει τίποτα».
Ακόμα και τα παιδιά που "μένουν απ’ έξω" επειδή δε διάβασαν και αναγνωρίζουν ότι εκείνα ευθύνονται για τη μη εισαγωγή τους αισθάνονται ότι είναι ανάξια επειδή ακριβώς δεν κατάφεραν να πιέσουν τον εαυτό τους ώστε να διαβάσει αρκετά.
Αίσθηση απογοήτευσης διαποτίζει και την ψυχή των παιδιών που δεν πέρασαν στη σχολή που ονειρεύονταν αλλά σε κάποια που δεν τα συγκινεί καθόλου. Πρέπει να ξαναπροσπαθήσουν ή να αρκεστούν σε αυτή και "να τελειώνουν"; Tα παιδιά συχνά νιώθουν σαν να τα έχουν χάσει μπροστά σε τόσο μεγάλες αποφάσεις.
Τι πρέπει να κάνετε
Συζητήστε με τον έφηβό σας τους λόγους που δεν πήγε καλά στις εξετάσεις, δίνοντας του τη δυνατότητα να κάνει τον απολογισμό του. Αποφύγετε την κριτική.
Αν επιθυμεί να κάνει μια δεύτερη προσπάθεια για να πετύχει στη σχολή που τον ενδιαφέρει, τότε καλό είναι η ευκαιρία αυτή να του δοθεί.
Αν όμως είναι ήδη η δεύτερη χρονιά που δίνει εξετάσεις και θεωρείτε ότι δεν υπάρχει περίπτωση να τα καταφέρει, είτε επειδή δε διαβάζει είτε επειδή δε μπορεί να αντεπεξέλθει, τότε ίσως πρέπει να στραφείτε σε άλλες ρεαλιστικές προτάσεις.
Να πείσετε και το παιδί ότι στη ζωή υπάρχουν αρκετές επιλογές πέρα από μια ανώτατη σχολή. Οι επιλογές αυτές μπορεί να φαντάζουν τώρα σαν "έσχατη λύση" ή "λύση ανάγκης", όμως η εκτίμηση αυτή είναι υποκειμενική.
Βοηθήστε το παιδί να συνειδητοποιήσει ότι ακόμα και για τις επιλογές "δεύτερης κατηγορίας" απαιτείται μια μίνιμουμ προσπάθεια που θα πρέπει οπωσδήποτε να καταβάλει.
Οι γονείς, όσο και αν πικραίνονται που το παιδί τους δε μπήκε σε καμία σχολή επειδή "τεμπέλιαζε", να θυμούνται ότι έχουν απέναντί τους έναν νεαρό ή μια νεαρή και ότι καλό είναι να μη βιαστούν να βάλουν την ταμπέλα του "αποτυχημένου" ή της "αποτυχημένης". Ακόμα κι αν θεωρείτε ότι το παιδί είναι "τεμπέλικο" στο διάβασμα και ήταν φυσικό να μην περάσει σε καμία σχολή, δεν παύει να έχει προτερήματα και αξίζει το σεβασμό σας.
Προτρέψτε το να πιστέψει στον εαυτό του, να ανακαλύψει τα θετικά του στοιχεία και να στηριχτεί σε αυτά για να προσχωρήσει στο επόμενο βήμα της ζωής του.
Αναζητήστε μαζί του κάποιους τομείς που θα του διασφαλίσουν μελλοντικά όχι μόνο την οικονομική επιβίωση αλλά και κάποια στοιχειώδη ικανοποίηση.

news.gr

Ματωμένα θρανία

Η μητέρα μου ήταν ξεκάθαρη. «Αν δεν περάσεις στο πανεπιστήμιο θα καταλήξεις πωλήτρια ή πόρνη.»
Πολύ σκληρό δεν σας ακούγεται; Κι όμως ήταν η παιδαγωγική μέθοδος της αντίστροφης ψυχολογίας.
Προβάλλεις στο παιδί ένα αρνητικό πρότυπο για να μην θελήσει να το ακολουθήσει και να διαλέξει τον σωστό δρόμο.

Είμαι σίγουρη πως πολλά παιδιά έχουν ακούσει κάτι παρόμοιο. «Αν δεν γίνεις επιστήμονας θα καταλήξεις εργάτης ή αλήτης.» Τώρα το πώς γίνεται οι γονείς να εξισώνουν τις τίμιες και ταπεινές δουλειές με την πορνεία και την αλητεία, ένας Θεός το ξέρει. Τελικά ήρθε η κρίση και όλοι νέοι κατέληξαν κάπως έτσι. Οι τίμιοι έγιναν πωλητές ή εργάτες και οι μεγαλομανείς έμπλεξαν με αλητείες. 

Κάθε χρόνο τέτοια εποχή η καρδιά μου σφίγγεται μαζί με τις καρδιές όλων των παιδιών που δίνουν εξετάσεις. Οι πανελλαδικές αρρωσταίνουν και δεν είναι όλα τα παιδιά τυχερά να έχουν γονείς συμπαραστάτες.
Αν ένα παιδί έπεσε από το κενό το θεωρώ μεγάλο θαύμα που ήταν μόνο ένα παιδί. Πέρυσι αυτοκτόνησε ένα γειτονόπουλό μου 26 ετών γιατί δεν άντεχε άλλο την σταδιοδρομία που διάλεξαν οι γονείς του γι κείνον. Τον έκαναν αστυνομικό για να έχει έναν εξασφαλισμένο μισθό. Κάποια παιδιά δεν έχουν εγωισμό και πέφτουν στο κενό.
Πριν δυο χρόνια αυτοκτόνησε κι ένας παλιός μου συμμαθητής και συμπολυτεχνίτης. Ούτε αυτός άντεξε. Ακόμα κι εκείνη η όμορφη οδοντίατρος που τελείωνε το μεταπτυχιακό της και το σκασε κι αυτή από τη ζωή. Υπάρχουν κι άλλα παιδιά που δεν έβαλαν τέρμα στη ζωή τους αλλά αρρώστησαν βαριά. Ο Πέτρος έπαιρνε ειδίκευση στην καρδιολογία και στα είκοσι οχτώ του έπαθε ανακοπή από την υπερκόπωση. Ο Γιαννάκης τρελάθηκε, οι γείτονες τον ακούνε να ουρλιάζει στο σπίτι, ο Κωστάκης περιφέρεται με λεκιασμένες φόρμες στους δρόμους, η Μαρία έμπλεξε με το ποτό και τις ουσίες και η Κατερίνα άργησε να πάρει το πτυχίο της. Ο Πάρης ήταν πιο έξυπνος και το παράτησε το πανεπιστήμιο, πήγε κι έγινε σουβλατζής και τώρα είναι πολύ χαρούμενος. Οι γονείς του είναι πολύ ντροπιασμένοι βέβαια και δεν του μιλάνε, αλλά αυτός τα καταφέρνει με την αρραβωνιαστικιά του μια χαρά. 

Στο παλιό μου διαμέρισμα είχα ένα γειτονάκι, που του έβαζαν οι γονείς του τις φωνές γιατί δεν τα πήγαινε καλά στο σχολείο. Όταν το πετύχαινα στο δρόμο εκείνο παραμιλούσε. Πάει συλλογίστηκα τρελάθηκε κι αυτό. Μια μέρα άκουσα όμως καλά νέα. Ο πιτσιρικάς σήκωσε ανάστημα και είπε στον πατέρα του: «Πατέρα μη με βασανίζεις άλλο, δεν θέλω να δώσω εξετάσεις. Θα πάω τεχνικό λύκειο και θα γίνω υδραυλικός.» Δόξα τω Θεώ το παιδί τώρα είναι καλά.

Υπάρχουν και τα άλλα τα παιδιά τα τυχερά τα προκομμένα που τα καταφέρνουν όλα με μεγάλη άνεση και είναι το καμάρι των γονιών και της κοινωνίας. Τα παιδιά που χωρίς να φταίνε βάζουν τον πήχη ψηλά. Τα παιδιά που τα καταφέρνουν κυρίως γιατί έχουν γερή κράση και γερό στομάχι. Υπάρχουν και τα παιδιά που τα κατάφεραν με το σπαθί τους αλλά και άλλα που τρύπωσαν σε παρατάξεις και πήραν το πτυχίο μιλημένα. Κάποια άλλα που παιδεύτηκαν πολύ και ξόδεψαν περιουσίες ολόκληρες σε φροντιστήρια για να σταυρώσουν έστω και μία εξεταστική.

Αν όλα αυτά τα λέτε πρόοδο εγώ τα λέω παράνοια και σκλαβιά. Το εκπαιδευτικό μας σύστημα παράγει δυστυχισμένους ανθρώπους γιατί ακόμα και γι αυτούς που τα κατάφεραν, τα σημάδια του πόνου, της κούρασης, της στέρησης και της εξάντλησης μένουν ανεξίτηλα. 

Καλό κουράγιο στα παιδιά και καλή φώτιση στους γονείς…

andromeda-mygalaxy.blogspot.gr

Δείτε πώς η παιδική ευφυΐα μειώνεται στο μισό με τη σχολική εκπαίδευση (εξαιρετικό video) Sir Ken Robinson: Do schools kill creativity?

Τα παιδιά στο νηπιαγωγείο έχουν ευφυΐα ως προς τον δείκτη αποκλίνουσας σκέψης (προηγούμενη ανάρτηση) σε ποσοστό που φτάνει το 98%. Με την συνεχή εκπαίδευση πάνω σε συγκεκριμένα πρότυπα ο δείκτης αυτός ευφυίας μειώνεται στο 50%.

Sir Ken Robinson: Do schools kill creativity?

Ο Sir Κεν Ρόμπινσον (Sir Ken Robinson), συγγραφέας και σύμβουλος σε θέματα εκπαίδευσης και καλλιτεχνικής παιδείας έχει γίνει ιδιαιτέρα γνωστός για τις θέσεις του αναφορικά με την αναδιάταξη του εκπαιδευτικού συστήματος ώστε να εξυπηρετεί τις σύγχρονες ανάγκες . Διετέλεσε διευθυντής του προγράμματος «Η Τέχνη στα σχολεία», καθηγητής Καλλιτεχνικής Εκπαίδευσης στο Πανεπιστήμιο του Warwick, εχρίσθη ιππότης  για τη συμβολή του στην εκπαίδευση.

Υποστηρίζει ότι το εκπαιδευτικό μας σύστημα είναι στοιχειοθετημένο στην ιδέα της ακαδημαϊκής ικανότητας. Και υπάρχει λόγος για αυτό. Το όλο σύστημα εφευρέθηκε – στον κόσμο δεν υπήρχαν στην πραγματικότητα δημόσια συστήματα εκπαίδευσης πριν το 19ο αιώνα. Όλα σχεδιάστηκαν για να καλύψουν τις ανάγκες της βιομηχανοποίησης. Έτσι η ιεραρχία έχει τις ρίζες της σε δύο ιδέες. Η πρώτη είναι ότι τα πιο χρήσιμα μαθήματα για την εύρεση εργασίας είναι στην κορυφή. Μην κάνεις μουσική, δεν πρόκειται να γίνεις μουσικός. Μην κάνεις την τέχνη, δεν θα γίνεις καλλιτέχνης. Καλοπροαίρετες συμβουλές – σήμερα προφανώς λανθασμένες. Το αποτέλεσμα είναι ότι εκπαιδεύουμε τους ανθρώπους κάνοντάς τους να ξεχνούν τις δημιουργικές τους ικανότητες. Ο Πικάσο κάποτε είπε αυτό: είπε ότι «όλα τα παιδιά γεννιούνται καλλιτέχνες. Το ζήτημα είναι να παραμείνουν καλλιτέχνες καθώς μεγαλώνουν».

Ο Κεν Ρόμπινσον εισηγείται ότι για να συμμετάσχουν τα παιδιά στη διδασκαλία και να επιτύχει το μάθημα, θα πρέπει η εκπαίδευση να αναπτυχθεί σε τρία μέτωπα.
Πρώτο, θα πρέπει να προωθεί την πολυμορφία προσφέροντας ένα ευρύ πρόγραμμα σπουδών και να ενθαρρύνει την εξατομικευμένη μαθησιακή διαδικασία.
Δεύτερο, θα πρέπει να προωθεί την περιέργεια του μαθητή μέσω της δημιουργικής διδασκαλίας, για την οποία απαραίτητη προϋπόθεση είναι η υψηλής ποιότητας κατάρτιση των εκπαιδευτικών.
Τρίτο, θα πρέπει να επικεντρωθεί στην αφύπνιση της δημιουργικότητας μέσω εναλλακτικών διδακτικών διαδικασιών που έχουν λιγότερη έμφαση στην τυποποίηση των εξετάσεων, δίνοντας την ευθύνη για τον καθορισμό της πορείας της εκπαίδευσης σε επιμέρους σχολεία και εκπαιδευτικούς.
infokids