Showing posts with label Ο ρόλος του δασκάλου. Show all posts
Showing posts with label Ο ρόλος του δασκάλου. Show all posts

Wednesday, 3 April 2024

«Πίσω από κάθε παιδί που πιστεύει στον εαυτό του υπάρχει ένας δάσκαλος που πίστεψε πρώτα σε αυτό!»

O ιδανικός δάσκαλος είναι εκείνος που γίνεται γέφυρα για να περάσει αντίπερα ο μαθητής του. Κι όταν πια του διευκολύνει το πέρασμα, αφήνεται χαρούμενα να γκρεμιστεί, ενθαρρύνοντας τον μαθητή του να φτιάξει δικές του γέφυρες”
Νίκος Καζαντζάκης
*************
Όλοι αν κλείσουν τα μάτια τους και θυμηθούν τα παιδικά τους χρόνια, κοντά στη φιγούρα των γονιών και ίσως των παππούδων θα βρίσκεται και η φιγούρα κάποιου δασκάλου. Ο δάσκαλος δεν είναι επάγγελμα, είναι λειτούργημα και αυτό φαίνεται και από το γεγονός ότι καταφέρνει να αφήνει ανεξίτηλα σημάδια σε κάθε άνθρωπο.


Η πιο ευαίσθητη και καθοριστική ηλικία ενός ανθρώπου είναι τα παιδικά του χρόνια. Εκεί διαμορφώνει χαρακτήρα και συμπεριφορές. Εκεί ξεκινάει να χτίζει το μονοπάτι της ζωής του που θα πρέπει να βαδίσει στην πορεία. 
Ο δάσκαλος έχει την ευθύνη να μεταδώσει όχι μόνο γνώσεις, αλλά κυρίως αξίες. Ο σωστός δάσκαλος πρέπει να είναι πάνω από όλα άνθρωπος και να αναγνωρίζει την ευθύνη που έχει στα χέρια του.

Πολλοί βιάζονται να κρίνουν και να ισχυριστούν πως είναι εύκολο να είσαι δάσκαλος και πως δεν είναι κάτι σπουδαίο. Μάλλον ξεχνάνε από πού ξεκίνησαν οι ίδιοι. Δεν είναι απολύτως λανθασμένη η άποψή τους αυτή βέβαια. 
Ορθά λένε πως είναι εύκολο να καταφέρεις να γίνεις δάσκαλος, αλλά θέλει μεγάλο κόπο να καταφέρεις να γίνεις ο δάσκαλος που θυμούνται τα παιδιά για μια ζωή. Θέλει πείσμα, δύναμη, θέληση και πραγματική αγάπη για τα παιδιά.

Ο πραγματικός δάσκαλος καταφέρνει να μιλήσει κατευθείαν στην καρδιά. Έχει το απίστευτο ταλέντο να μεταμορφώνεται από τη μια στιγμή στην άλλη σε γιατρό, σε γονιό, σε ψυχολόγο, αλλά και σε φίλο ανάλογα με τι απαιτεί κάθε φορά η περίσταση. 
Δε χρειάζεται να μιλήσεις για να καταλάβει, ξέρει να διαβάζει απ’ έξω και ανακατωτά τα μάτια. Με έναν μαγικό τρόπο είναι πάντα εκεί πριν καν τον φωνάξεις, από ένα απλό δέσιμο των κορδονιών, μέχρι και για τη συζήτηση των πιο κρυφών σκέψεων και φόβων.

Είναι ο άνθρωπος που δεν μπορούν να εξηγήσουν πώς καταφέρνει να έχει πάντα ενέργεια, όταν όλη η τάξη χασμουριέται και πώς έχει να πει την κατάλληλη λέξη όταν το έχεις ανάγκη. 
Ο ιδανικός δάσκαλος θα απλώσει το χέρι για να βοηθήσει ουσιαστικά, όταν νιώθεις ότι πέφτεις. 
Θα είναι εκεί για να σου ισιώσει τα φτερά για να μπορέσεις να πετάξεις στους δικούς σου ουρανούς και να κατακτήσεις τα όνειρά σου. 
Θα σε μάθει πως δε θα πιστέψει κανείς σε ‘σένα, αν πρώτα δεν πιστέψεις εσύ στον εαυτό σου.
Αν κάτσεις και περιπλανηθείς στις αναμνήσεις σου θα δεις πως σίγουρα θα βρεις λόγια δικά του που σε έχουν σημαδέψει στη ζωή σου. Αυτό και μόνο δείχνει πόσο σημαντικό ρόλο διαδραματίζει ο δάσκαλος στη ζωή του ανθρώπου. 
Και αν κάποια στιγμή θες να θυμηθείς τους δικούς σου δασκάλους, δε χρειάζεται να κάνεις πολλά. Κοίτα απλά τα χέρια σου και γράψε κάτι, προσπάθησε απλά να μιλήσεις και αυτόματα θα εμφανιστούν μπροστά σου. 
Κοίταξε απλά που έχεις φτάσει στη ζωή σου και θα συνειδητοποιήσεις ότι κατάφερες να σταθείς στα πόδια σου, έχοντας βάλει το δικό του λιθαράκι ένας από αυτούς. 
Να’ σαι καλά δάσκαλε!

enallaktikidrasi
Φιλοξενία: Το Χαμομηλάκι

Monday, 14 March 2022

Προβληματισμοί πάνω στη Σύγχρονη Παιδαγωγική Αντίληψη

Σήμερα η παθολογική παντοδυναμία των παιδιών και η τοποθέτησή τους στο επίκεντρο της ζωής της οικογένειας έχει αδρανοποιήσει τον παιδαγωγικό ρόλο κυρίως των γονέων και δευτερευόντως των δασκάλων. 
Τα παιδιά έχουν αναδειχθεί σε τυραννίσκους με την ευλογία των γονέων, οι οποίοι προσπαθούν να γίνονται διαρκώς ευχάριστοι και αρεστοί στα παιδιά. 
Έτσι, σύμφωνα με τον διάσημο Γάλλο παιδίατρο Aldo Naouri, τα σύγχρονα παιδιά γίνονται θιασώτες της ανευθυνότητας, της μη-προσπάθειας και της ασυνέπειας σε ό,τι τους ανατίθεται. 

Πριν από αρκετές δεκαετίες η τακτική των γονέων καλλιεργούσε την πεποίθηση στα παιδιά ότι δεν μπορούν να έχουν ό,τι θέλουν και θα πρέπει να προσπαθήσουν σκληρά ώστε να πετύχουν ό,τι μπορέσουν. 
Σήμερα η στάση των γονέων μέσα στην οικογένεια καλλιεργεί την ψευδή αντίληψη ότι το παιδί δικαιούται οπωσδήποτε τα πάντα, χωρίς αυτό να συνδέεται με αντίστοιχη σκληρή προσπάθεια και κατάλληλες συνθήκες. 
Αυτό το πνεύμα έχει μεταφερθεί δυστυχώς και στην εκπαίδευση, έτσι ώστε για κάθε πρόβλημα των (παντοδύναμων) παιδιών στο σχολείο καθίσταται συνήθως αποκλειστικά υπεύθυνος ο δάσκαλος ή το εκπαιδευτικό σύστημα. 

Ο αείμνηστος πατέρας μου, που ήταν σοφός άνθρωπος και καταξιωμένος παιδίατρος, έλεγε συχνά ότι οι γονείς και το σχολείο σήμερα προσπαθούν, κόντρα στην κοινή λογική, να φτιάξουν για τα παιδιά τους ακυμάτιστες θάλασσες, αντί να φτιάξουν τα παιδιά γερά σκαριά, ώστε να διαπλεύσουν τις τρικυμίες της ζωής.
................
ολόκληρο το άρθρο εδώ
Φιλοξενία: Το Χαμομηλάκι

Thursday, 19 October 2017

Επίσκεψη στο σχολείο: Τι πρέπει να ρωτήσουμε
τον δάσκαλο/α του παιδιού μας

..........
Η συζήτηση με τον εκπαιδευτικό είναι μια διαδικασία που όχι μόνο προτείνεται, αλλά “επιβάλλεται” για κάθε γονέα, διότι μέσα από αυτή μπορούν να αποκτήσουν καλύτερη επικοινωνία με το παιδί τους, αλλά να μάθουν και τις αδυναμίες του, τις επιτυχίες και τις ανάγκες του. 
Με λίγα λόγια, συνομιλώντας με τον εκπαιδευτικό θα μπορέσεις να σχηματίσεις καλύτερη εικόνα για την προσωπικότητα του μπόμπιρα που μεγαλώνεις, αλλά και να ανακαλύψεις τις δυνάμεις του. 
Επιπλέον, μέσα από την ενημέρωση που θα λάβεις από τους δασκάλους του θα βοηθηθείς σε πρακτικό επίπεδο και εντός σπιτιού, έχοντας τη δυνατότητα να δώσεις βάση σε σημεία που ίσως να μην είχες αντιληφθεί πως χρειάζονται προσοχή ή βοηθώντας το μικρό σου να αναπτύξει ακόμη πιο ολοκληρωμένα τομείς στους οποίους έχει κλίση!
Ωστόσο, πολύ συχνά η συνάντηση με τους δασκάλους των παιδιών γίνεται σύντομα και βιαστικά, χωρίς να δοθεί βάση σε ζητήματα που πρέπει να “αγγιχτούν”. 
Γι αυτό, λοιπόν, την επόμενη φορά μπορείς να προετοιμαστείς αναλόγως και να ρωτήσεις μόνη σου το δάσκαλο όλα όσα σε απασχολούν.

Παρακάτω, μπορείς να δεις τα πέντε βασικά σημεία που πρέπει να “σταθείς” στην επόμενη συνάντηση γονέων και εκπαιδευτικών!

Ποια πιστεύετε ότι είναι τα “δυνατά σημεία” του παιδιού μου;
Με αυτή την ερώτηση καταφέρνεις να εστιάσεις το ενδιαφέρον του δασκάλου στο παιδί σου, αποφεύγοντας απαντήσεις-κονσέρβα από τις οποίες δεν μαθαίνεις τίποτα. 
Επιπλέον, μιας και η συμπεριφορά του μικρού στο σχολείο μπορεί να απέχει από εκείνη που έχει στο σπίτι, με αυτό τον τρόπο θα μάθεις ποιες είναι οι κλίσεις του, ώστε να τους δώσεις έμφαση και εκτός σχολείου!

Πείτε μου ένα πεδίο στο οποίο το παιδί μου χρειάζεται βελτίωση
Είναι πολύ πιθανό, αρκετοί τομείς να χρειάζονται μια μικρή υποβοήθηση, αλλά καλό είναι να πάρετε τα πράγματα με τη σειρά και να εστιάσετε σε ένα πεδίο κάθε φορά. 
Ζήτησε, λοιπόν, κάτι συγκεκριμένο στο οποίο “χωρούν” διορθώσεις, ώστε να καταφέρεις να του δώσεις σημασία και εκτός σχολείου. 
Αυτή η ερώτηση μπορεί να ανανεώνεται αρκετές φορές μέσα στο χρόνο, ώστε το παιδί να αναπτύσσει τις δεξιότητές του με τη σειρά και εστιασμένα.

Με ποιο τρόπο συνεισφέρει το παιδί μου στην τάξη;
Να μια ερώτηση που θα σου δείξει τη διαφορετική συμπεριφορά που μπορεί να έχει το μικρό σου στο σχολείο. Επιπλέον, μέσα από αυτή την οπτική θα αντιληφθείς τόσο την εικόνα του δασκάλου για το παιδί, όσο και εκείνη των συμμαθητών του για εκείνο. 
Κάπως έτσι, θα ανακαλύψεις τις αρετές ή και τις αδυναμίες του, βοηθώντας το να ξεπεράσει εμπόδια ή να αναπτύξει συμπεριφορές που αργότερα θα το βοηθήσουν καθώς μεγαλώνει στον τομέα της κοινωνικοποίησής του!

Με ποιο συμμαθητή του “δουλεύει” καλύτερα το παιδί μου;
Αυτή η ερώτηση συνδυάζει το ακαδημαϊκό πεδίο με την κοινωνικότητα του παιδιού και είναι ιδιαιτέρως βοηθητική, αφού θα έχεις μια εικόνα για τις σχολικές επιδόσεις του σε συνδυασμό με άλλους, αλλά και για τις ικανότητες συνεργασίας που επιδεικνύει. 
Έτσι θα επιτύχεις και ένα καλύτερο εκπαιδευτικό περιβάλλον, αφού θα δώσεις έμφαση σε ό,τι χρειάζεται.

Έχετε κάποια ανησυχία για το παιδί μου;
Με αυτή την ερώτηση θα ανακαλύψεις αν υπάρχει κάποιο στοιχείο της προσωπικότητάς του που μπορεί να μην είχες αντιληφθεί, τόσο σε μαθησιακό, όσο και σε προσωπικό επίπεδο. 
Είναι μια αρκετά κοινή, αλλά αναγκαίο να γίνεται συχνά ερώτηση που πάντα θα σε βοηθά να διαχειριστείς το μικρό σου.

Sunday, 2 April 2017

Μια δασκάλα μας λέει
πώς είναι η μέρα των παιδιών μας στο σχολείο


Η μέρα του παιδιού σας στο σχολείο, δια στόματος μιας δασκάλας

Από την ώρα που αφήνουμε τα παιδιά μας στο σχολείο μέχρι τη στιγμή που τα παίρνουμε, έχουν συμβεί πολλά.
Πέρα από τα τεστ, τις εξετάσεις, τα διαγωνίσματα και τις δραστηριότητες, τα παιδιά κάθε μέρα κοινωνικοποιούνται, μεταμορφώνονται, αλληλλεπιδρούν. 

Μία δασκάλα, αποφάσισε να ενημερώσει, ανώνυμα, τους γονείς για μερικά πράγματα που θα έπρεπε να ξέρουν, για τη μέρα του παιδιού τους στο σχολείο.

1. Γίνονται ένας μικρός/μία μικρή κόπια των γονιών. Ένα mini-me σας.
Μπορεί να μην το καταλαβαίνετε, αλλά ένας τσακωμός, μία διαφωνία, μία χαρούμενη είδηση, μία ευτυχισμένη μέρα, οι εκφράσεις σας, οι τρόποι σας, οι χειρονομίες σας, τα λόγια σας, όλα βρίσκουν ένα τρόπο να εμφανιστούν κάποια στιγμή στην τάξη, και τόσο οι δάσκαλοι όσο και οι φίλοι τους τα ανακαλύπτουν.

2. Το διάλειμμα σημαίνει κάτι διαφορετικό για κάθε παιδί.
Μην είστε σίγουροι για το τι είναι αυτό. Για άλλα παιδιά είναι ευκαιρία να παίξουν, για άλλα είναι να απομονωθούν και για άλλα είναι να έρθουν πιο κοντά με τους δασκάλους τους. 
Άλλοτε στο διάλειμμα βάζουν το γκολ της ημέρας στο ποδόσφαιρο, άλλοτε κάνουν μια ζημιά, κι άλλοτε βρίσκουν χρόνο να κατανοήσουν μία άσκηση ή να αναπτύξουν και να εξελίξουν τη σχέση εμπιστοσύνης με τον δάσκαλό τους.

3. Επειδή κάτι το κάνουν στο σπίτι δε σημαίνει ότι το κάνουν και στο σχολείο.
Πολύ συχνά οι γονείς θυμώνουν με τα παιδιά τους γιατί φέρνουν στο σπίτι λάθη σε διαγωνίσματα που είχαν απαντήσει σωστά στο σπίτι. Μα αφού το ήξερες, μα το είχαμε κάνει, μα, μα, μα... πόσες φορές τα έχουμε πει και πόσες τα έχουμε ακούσει. 
Αυτή η δασκάλα όμως υπογραμμίζει ότι αφενός το περιβάλλον δεν είναι το ίδιο, άρα και η ψυχολογία του παιδιού δεν έχει καμία σχέση, αλλά το κυριότερο είναι ότι στο σπίτι μπορεί με μία μας λέξη ή βοήθεια (που δεν την έχει το παιδί στο σπίτι) να έχουμε σπρώξει προς τη σωστή απάντηση.

4. Κάθε παιδί έχει ένα ρόλο στην κοινωνία του σχολείου.
Όπως στον κόσμο των ενηλίκων, έτσι και στην τάξη, υπάρχουν χαρακτήρες, ταμπέλες και συμπεριφορές. 
Ανώνυμα, υποσυνείδητα, όλοι στην τάξη ξέρουν ποιος είναι ο καπετάν φασαρίας, ποιο είναι το καλό παιδί, το διαβαστερό, το ευγενικό, το αγενές... 
Και οι δάσκαλοι προσπαθούν να το δουλέψουν αυτό, αλλάζοντας θέσεις στα παιδιά ή με άλλες τακτικές. 
Για παράδειγμα ένα ντροπαλό παιδί θα το βάλουν να καθίσει με ένα φιλικό παιδί, για να αναπτύξουν και των δύο τις ιδιαιτερότητες. Τους καλούς μαθητές, μπορεί να τους βάλουν να καθίσουν πίσω για να εξελίξουν και τους πιο αδύναμους, έχοντάς τους μπροστά...

5. Τα πληγωμένα συναισθήματα δεν είναι πάντα κακό πράγμα.
Το σχολείο δεν είναι μόνο διάβασμα και γράψιμο. Τα παιδιά είναι ειλικρινή και πολλές φορές τα λόγια τους πληγώνουν. 
Το να μάθει το παιδί σας να διαχειρίζεται τον θυμό ή τη στεναχώρια του, χωρίς εσάς, είναι μέρος της ζωής και είναι απαραίτητο. Στο σχολείο εξάλλου θα μάθει να το ξεπερνάει γρηγορότερα από ότι στο σπίτι, που θα έχει την οικογένεια να το παρηγορεί ...

6. Μόλις τα αφήνετε, αυτά ανθίζουν
Είναι πολύ καλύτερα από όσο φαντάζεστε, ακόμη κι αν είναι πολύ ντροπαλοί χαρακτήρες. 
Δεν έχουν σχέση με αυτό που βλέπετε εσείς, προσαρμόζονται και γίνονται κομμάτι της ομάδας, πολύ πιο εύκολα από όσο νομίζετε ή από όσο σας αφήνουν και θέλουν να δείτε...

7. Υπάρχει πολλή χαρά.
Παρά τις εργασίες και τα τεστ, το σχολείο παρέχει και πολλή χαρά στα παιδιά. Παίζουν και γελούν όλη μέρα, μαθαίνουν να επικοινωνούν, λένε αστεία, κάνουν φίλους. 
Ακόμη και μία μέρα που θα έρθουν με παράπονο για το πολύ διάβασμα, έχουν σίγουρα γελάσει και έχουν περάσει καλά.

8. Τα σκέφτεστε πολύ περισσότερο από όσο σας σκέφτονται αυτά.
Τα παιδιά ξεπερνούν τον αποχωρισμό πολύ πιο εύκολα από σας. Δε σκέφτονται πόσο τους λείπετε, μέχρι την ώρα που θα σας ξαναδούν μπροστά τους. Έχουν το μυαλό τους διαρκώς απασχολημένο με κάτι άλλο... Ενώ οι γονείς όχι πάντα.

9. Ο δάσκαλός τους θέλει πάντα το καλό τους.
Ακόμη κι αν διαφωνείτε μαζί του, εμπιστευθείτε τον. Μην τον απαξιώνετε. Θέλει κάτι να διδάξει στα παιδιά σας. Και τα παιδιά σας θα αποκομίσουν κάτι από όλα αυτά. 
Μπορεί και ο δάσκαλός να μη συμφωνεί με κάτι που πρέπει να διδάξει. Εσείς, ως γονείς, άντε ό,τι καλύτερο μπορείτε για να συνεργαστείτε όλοι μαζί για το καλό του παιδιού και να αρπάξετε όσα πιο πολλά μπορείτε από κάθε εκπαιδευτική εμπειρία.

mothersblog

Friday, 17 March 2017

Ο θρίαμβος της δασκάλας

Ο θρίαμβος της δασκάλας δεν είναι κυρίως επί του γνωστικού πεδίου, κρίνεται στη δυνατότητά της να ενσταλάξει στο παιδί την αγάπη για το σχολείο, για το διάβασμα, για τα άλλα παιδιά και αυτό με μια «τεχνική» που δε θα απαξιώνει τον εγωιστικό κόσμο του παιδιού, αλλά θα τον κοινωνικοποιεί μετασχηματίζοντας το φόβο σε ελευθερία…
Θαυμάζω τη δασκάλα!
Αναφέρομαι στη δασκάλα, γιατί εκτιμώ ότι μάλλον αυτή (και όχι ο δάσκαλος) διδάσκει και διαπαιδαγωγεί τα παιδιά του Δημοτικού των μικρών ηλικιών και πιο ειδικά τα «πρωτάκια». 
Τούτου δοθέντος, έστω εξ ορισμού για να παραμείνει ο τίτλος του άρθρου, εκτιμώ πως αυτή η «συνάντηση» του παιδιού με το σχολείο (και πιο συγκεκριμένα με τη δασκάλα) είναι ένα διαρκές γεγονός που επικαθορίζει σημαντικά την εκπαιδευτική αλλά και την πνευματική εξέλιξη του ανθρώπου.
Εδώ συγκροτούνται οι βάσεις των μορφωτικών διαδρομών και των κοινωνικών μετασχηματισμών του ατόμου και η σημασία τους είναι ιδιαίτερα σημαντική, γιατί υπερέχει συγκριτικά σε παιδαγωγική και επιστημονική αξία σε σχέση με όλες τις άλλες «στιγμές» της σύνολης σχολικής (δημοτικής, γυμνασιακής, λυκειακής) πορείας. 

Ως εκ τούτου, θεωρώ ότι η δασκάλα έχει μια μοναδικότητα προνομιακή αλλά και μια μοναδικότητα μεγίστης ευθύνης. 
Και εξηγώ εξ αρχής γιατί θαυμάζω το ρόλο της και το «πρόσωπό της».
Η επιμέρους αποκοπή των ισχυρών δεσμών του παιδιού από τους γονείς του είναι ένα γεγονός οδυνηρής δοκιμασίας. Το περιβάλλον της άμετρης αγάπης διαρρηγνύεται, δεν θα είναι το πρόσωπο της μοναδικής και άμετρης φροντίδας, θα είναι ένα παιδί σαν όλα τα άλλα! Η πρώτη μικρή περιήγηση στη ζωή του θα συνοδευτεί με ευθύνες, με αλλαγές στις προτεραιότητές του.
Είναι η πρώτη φορά που δε θα γίνεται το «δικό του», αλλά θα κάνει αυτό που θα του λένε και θα το υποχρεώνουν. 
Γκρεμίζεται το προσωποκεντρικό του σύμπαν – που με τόση προσοχή έχει διαμορφώσει – και θα βιώνει ένα πολυ–σύμπαν (multiverse), στο οποίο πρωταγωνιστές θα είναι και άλλοι. Και το πρόσωπο στο οποίο θα αγκιστρωθεί θα είναι η δασκάλα, θα πάρει τη θέση της μαμάς του, θα τη συγκρίνει με τη μαμά, το πιο πιθανό να την αγαπήσει και ίσως και να την ερωτευτεί με το δικό του ξεχωριστό τρόπο…
Με αυτή η βαθιά σωματική και πνευματική μετάλλαξη του παιδιού, πολλών παιδιών, «προ οφθαλμών» βρίσκεται η δασκάλα. 
Μόνο μια φοβερή αγάπη για τα παιδιά, μια αγάπη απαράλλαχτη σαν εκείνη που τρέφει για τα δικά της παιδιά (όσο δύσκολο και αν είναι αυτό), αν έχει – αλλιώς θα πρέπει να την επινοήσει -, μπορεί να διαμορφώσει το υπόστρωμα της υποδοχής του παιδιού στο νέο κόσμο του σχολείου.

Αυτό το προτέρημα της αγάπης, που είναι πηγή ζωής για τα παιδιά αλλά και για την ίδια τη δασκάλα, θα απλωθεί σε όλες τις επάλληλες επιστρώσεις της καθημερινής κοπιώδους μα και χαρούμενης εργασίας της: στην υπομονή, στο χαμόγελο του προσώπου και της ψυχής, στη μεταδοτικότητα, στην έμπνευση για τη φιλαναγνωσία, στη διαρκή ενθάρρυνση, στην κατανόηση της ιδιορρυθμίας του παιδιού, στην αναπλήρωση της μητρικής στοργής θα ανιχνεύσει τα πλούσια κοιτάσματα του θησαυρού που κρύβει κάθε παιδί μέσα του – «τα παιδιά επιθυμούν διακαώς να ανακαλύψουν τι κρύβεται τόσο εντός όσο και εκτός των δυνάμεών τους» (Lipman M., Η σκέψη στην εκπαίδευση) -, για να τα φέρει στην επιφάνεια και να δώσει τη δυνατότητα να ξαναφτερουγίσει η πρωτογενής απορία και η ατέλειωτη μυθοπλασία του παιδιού με τη βοήθεια και της λογικής τώρα, να προχωρήσει η απομάγευση του κόσμου χωρίς να χάνει τη μαγεία του και να βρίσκει την ομορφιά σε κάθε σκίρτημα της ζωής, σε κάθε φανέρωμα της πραγματικότητας, ακόμα και της επινοημένης πραγματικότητας που συνεχώς γοητεύει την παιδική φαντασία.
Η δασκάλα δεν μαθαίνει απλά κάποια γράμματα, δεν την οριοθετεί η διδακτέα ύλη, δεν την ενδιαφέρει το «τι» αλλά το «πώς» και το «γιατί», αγκαλιάζει όλη την προσωπικότητα του παιδιού, όχι μόνο κάποιες πλευρές του. Και εδώ είναι η απόλυτη υπεροχή της έναντι των άλλων εκπαιδευτικών που θα την ακολουθήσουν (;), αν δεν χαθούν (χαθούμε) – το πιο πιθανό – μέσα στον στείρο διδακτισμό και στην επαγγελματική μετάδοση της γνώσης.
Ο θρίαμβος της δασκάλας δεν είναι κυρίως επί του γνωστικού πεδίου, κρίνεται στη δυνατότητά της να ενσταλάξει στο παιδί την αγάπη για το σχολείο, για το διάβασμα, για τα άλλα παιδιά και αυτό με μια «τεχνική» που δε θα απαξιώνει τον εγωιστικό κόσμο του παιδιού, αλλά θα τον κοινωνικοποιεί μετασχηματίζοντας το φόβο σε ελευθερία…
Αυτή θα προσπαθήσει να συμφιλιώσει το δύσβατο μονοπάτι της λογικής με τους ασύνορους τόπους του συναισθήματος, για να ανοίξει το παιδί το δικό του δρόμο, να κατανοήσει τη ζωή και τον κόσμο, αυτή θα το διαπαιδαγωγήσει στο σεβασμό του άλλου, στην αυτόβουλη πειθαρχία και στην επίμονη προσπάθεια για να απελευθερώσει το παιδί την πνευματικότητά του. 
Δεν μπορεί να κάνει μάθημα από την έδρα, όπως όλοι εμείς οι άλλοι, θα είναι δίπλα στο κάθε παιδί, μπορεί να καθίσει και στο διπλανό κάθισμα - μια γλυκιά εικόνα, ένας φοβερός συμβολισμός στο εικονοστάσι του παιδιού…

Saturday, 6 December 2014

Ο θάνατος του «Δεν Μπορώ» - Μιά δασκάλα ...

Η τέταρτη τάξη της Ντόνα έμοιαζε με πολλές άλλες τάξεις που είχα δει στο παρελθόν. Οι μαθητές κάθονταν σε πέντε σειρές θρανίων, με έξι θρανία κάθε σειρά. Η έδρα του δασκάλου ήταν μπροστά κι έβλεπε προς τους μαθητές. Στον πίνακα ανακοινώσεων ήταν γραμμένη η μαθητική εργασία. Από πολλές απόψεις φαινόταν ένα συνηθισμένο, παραδοσιακό δημοτικό σχολείο.
Ωστόσο, κάτι έδειχνε διαφορετικό εκείνη τη μέρα που μπήκα μέσα για πρώτη φορά. Κάποια έξαψη φαινόταν να υποβόσκει.
Η Ντόνα ήταν παλιά δασκάλα σε μια μικρή πόλη του Μίτσιγκαν και συμμετείχε εθελοντικά στο πανεθνικό πρόγραμμα επιμόρφωσης του προσωπικού που είχα ξεκινήσει και προωθήσει εγώ ο ίδιος. Η σχετική εκπαίδευση επικεντρωνόταν σε θέματα γλωσσικής έκφρασης που θα έκαναν τους μαθητές να νιώθουν ευχαριστημένοι με τον εαυτό τους και ν’ αναλαμβάνουν την ευθύνη της ζωής τους. Η δουλειά της Ντόνα ήταν να παρευρίσκεται στα μαθήματα και να εποπτεύει την εφαρμογή των όσων διδάσκονταν. Η δική μου δουλειά ήταν να επισκέπτομαι τις τάξεις και να ενθαρρύνω την εφαρμογή.

Κάθισα σε μια άδεια θέση στο πίσω μέρος της τάξης και παρακολουθούσα. Τα παιδιά προσπαθούσαν να κάνουν αυτό που τους είχε ανατεθεί, να συμπληρώσουν μια σελίδα τετραδίου με διάφορες σκέψεις και ιδέες.
Η δεκάχρονη μαθήτρια που βρισκόταν δίπλα μου, γέμιζε τη σελίδα της με τη φράση «Δεν Μπορώ».
«Δεν μπορώ να κλοτσήσω ψηλά την μπάλα του ποδοσφαίρου».
«Δεν μπορώ να κάνω διαίρεση με μεγαλύτερους από τριψήφιους αριθμούς».
«Δεν μπορώ να κερδίσω τη συμπάθεια της Ντέμπι».
Η σελίδα της είχε γεμίσει κατά το ήμισυ και δεν έδειχνε πρόθεση να σταματήσει. Συνέχιζε να γράφει με αποφασιστικότητα και επιμονή.
Περπάτησα κατά μήκος του διαδρόμου, ρίχνοντας ματιές στα γραφόμενα των μαθητών. Έγραφαν όλοι προτάσεις που αναφέρονταν σε πράγματα που δεν μπορούσαν να κάνουν.
«Δεν μπορώ να κάνω δέκα κάμψεις ».
«Δεν μπορώ να βάλω καλάθι από την αριστερή άκρη του γηπέδου».
«Δεν μπορώ να φάω μόνο ένα μπισκότο».
Η όλη ιστορία μου άναψε την περιέργεια κι έτσι αποφάσισα να ρωτήσω τη δασκάλα τι συνέβαινε. Όταν την πλησίασα, είδα πως κι αυτή ήταν απασχολημένη γράφοντας κάτι. Θεώρησα καλό να μην τη διακόψω.
«Δεν μπορώ να πείσω τη μητέρα του Τζον να παρευρεθεί στη συνεδρίαση των δασκάλων».
«Δεν μπορώ να πείσω την κόρη μου να βάζει βενζίνη στο αυτοκίνητο».
«Δεν μπορώ να πείσω τον Άλαν να χρησιμοποιεί λόγια κι όχι τις γροθιές του».
Αφού ματαιώθηκε η προσπάθεια μου να μάθω γιατί οι μαθητές και η δασκάλα ασχολούνταν με την αρνητική φράση “Δεν Μπορώ” κι όχι με τη θετική “Μπορώ”, γύρισα στη θέση μου και συνέχισα να παρατηρώ και να περιμένω. Οι μαθητές έγραφαν για αλλά δέκα λεπτά. Μερικοί γέμισαν μια σελίδα και σταμάτησαν. Άλλοι άρχισαν να γράφουν σε δεύτερη.
«Συμπληρώστε την πρόταση που γράφετε και σταματήστε», ήταν η εντολή που έδωσε η Ντόνα για να δηλώσει το τέλος της συγκεκριμένης εργασίας. Μετά, τους είπε να διπλώσουν τις κόλλες τους στη μέση και να τις φέρουν στην έδρα. Όταν οι μαθητές έφτασαν στην έδρα, έβαλαν τις προτάσεις τους με τα “Δεν Μπορώ” σ’ ένα άδειο κουτί παπουτσιών.
Όταν τελείωσαν όλα τα γραπτά των μαθητών, η Ντόνα έβαλε και το δικό της. Έκλεισε το κουτί με το καπάκι του, το έβαλε κάτω από τη μασχάλη της και βγαίνοντας από την αίθουσα άρχισε να προχωρεί στο διάδρομο. Οι μαθητές ακολούθησαν τη δασκάλα τους κι εγώ ακολούθησα τους μαθητές.
Στα μισά του διαδρόμου, η πομπή σταμάτησε. Η Ντόνα μπήκε στο δωμάτιο του φύλακα, έψαξε εκεί λίγη ώρα και μετά βγήκε μ’ ένα φτυάρι. Με το φτυάρι στο ένα χέρι και το κουτί των παπουτσιών στο άλλο, οδήγησε τους μαθητές έξω από το σχολείο και τους πήγε στην πιο απόμακρη γωνία της αυλής.
Εκεί άρχισαν να σκάβουν.

Επρόκειτο να θάψουν τα “Δεν Μπορώ” τους. Το σκάψιμο πήρε πάνω από δέκα λεπτά, γιατί οι περισσότεροι από τους μαθητές ήθελαν να σκάψουν κι αυτοί. Όταν ο λάκκος κόντευε να φτάσει το ένα μέτρο βάθος, το σκάψιμο σταμάτησε. Το κουτί με τα “Δεν Μπορώ”, τοποθετήθηκε στο βάθος του λάκκου και σκεπάστηκε γρήγορα με χώμα.
Τριάντα ένα δεκάχρονα και εντεκάχρονα παιδιά στάθηκαν γύρω από τον φρεσκοσκαμμένο τάφο. Το καθένα απ’ αυτά είχε τουλάχιστον μια σελίδα με “Δεν Μπορώ” στο κουτί που ήταν θαμμένο σ’ ένα μέτρο βάθος. Το ίδιο και η δασκάλα τους.
Εκείνη τη στιγμή η Ντόνα είπε: «Αγόρια και κορίτσια, παρακαλώ πιαστείτε χέρι χέρι και υποκλιθείτε». Οι μαθητές υπάκουσαν. Σχημάτισαν αμέσως έναν κύκλο γύρω από τον τάφο με τα χέρια τους ενωμένα. Χαμήλωσαν τα κεφάλια και περίμεναν. Η Ντόνα άρχισε να λέει τον επικήδειο.
«Αγαπητοί φίλοι, συγκεντρωθήκαμε όλοι εδώ σήμερα για να τιμήσουμε τη μνήμη του “Δεν Μπορώ”. Όσο βρισκόταν μαζί μας πάνω στη γη άγγιξε τη ζωή του καθενός μας, μερικών πιο πολύ απ’ ότι άλλων. Το όνομα του, δυστυχώς, έχει αναφερθεί σε κάθε δημόσιο κτίριο —σε σχολεία, σε δημαρχεία, στις αίθουσες της Βουλής και, ναι, ακόμα και στο Προεδρικό Μέγαρο.
»Δώσαμε στο “Δεν Μπορώ” ένα τελευταίο τόπο ανάπαυσης και μια ταφόπετρα με επιτύμβια επιγραφή. Μένουν ζωντανά τ’ αδέρφια του: “Μπορώ”, “Θα το κάνω”, και “Ξεκινώ τώρα αμέσως”. Δεν είναι τόσο πολύ γνωστά, όσο το διάσημο αδέρφι τους και σίγουρα δεν είναι ακόμα τόσο δυνατά και ρωμαλέα. Ίσως κάποια μέρα, με τη δική σας βοήθεια, να ασκήσουν μεγαλύτερη επίδραση στον κόσμο. Ας αναπαυτεί το “Δεν Μπορώ” εν ειρήνη και όλοι οι παρόντες ας συνεχίσουν τη ζωή τους, τραβώντας μπροστά χωρίς αυτό. Αμήν».
Καθώς παρακολουθούσα τον επικήδειο, σκεφτόμουν ότι αυτά τα παιδιά δε θα ξεχνούσαν ποτέ αυτήν τη μέρα. Η ενέργεια ήταν συμβολική, μια μεταφορά από τη ζωή. Ήταν μια εμπειρία που θα έμενε στο συνειδητό και στο υποσυνείδητο τους για πάντα.
Η καταγραφή ενός αριθμού “Δεν Μπορώ”, η ταφή και ο επικήδειος ήταν σπουδαία ενέργεια από μέρους της δασκάλας. Και δεν τελείωσε ακόμα. Με το τέλος του επικήδειου πήγε τους μαθητές πίσω στην τάξη όπου είχαν γιορτή.

Γιόρτασαν το θάνατο του “Δεν Μπορώ” με μπισκότα, ποπκόρν και χυμούς φρούτων. Ως μέρος της τελετουργίας, η Ντόνα έκοψε ένα μεγάλο κομμάτι χαρτί, απ’ αυτό που χρησιμοποιούν οι κρεοπώλες και το χρησιμοποίησε σαν ταφόπετρα. Έγραψε πάνω πάνω “Δεν Μπορώ” και στη μέση “Αναπαύσου Eν ειρήνη”. Μετά, πρόσθεσε την ημερομηνία στο κάτω μέρος.
Η χάρτινη ταφόπετρα έμεινε κρεμασμένη στην τάξη της Ντόνα μέχρι το τέλος της σχολικής χρονιάς. Στις σπάνιες περιπτώσεις που ένας μαθητής ξεχνούσε κι έλεγε: “Δεν Μπορώ”, η Ντόνα απλά έδειχνε το “Δεν Μπορώ” στη “χάρτινη ταφόπετρα”. Τότε ο μαθητής θυμόταν πως το “Δεν Μπορώ” είχε πεθάνει κι άλλαζε διατύπωση της πρότασης του.

Δεν ήμουν ένας από τους μαθητές της Ντόνα. Αυτή ήταν μαθήτρια μου. Εκείνη τη μέρα όμως, πήρα απ’ αυτήν ένα μάθημα που δε θα το ξεχάσω ποτέ.
Τώρα, χρόνια μετά, κάθε φορά που ακούω τη φράση “Δεν μπορώ”, έρχεται στο νου μου εκείνη η κηδεία που έκαναν οι μαθητές της τετάρτης δημοτικού. Όπως και οι μαθητές, έτσι κι εγώ, θυμάμαι πως το “Δεν μπορώ” είναι νεκρό.

Chick Moorman
Απόσπασμα από το μπεστ σέλερ  “Βάλσαμο για την ψυχή” Εκδόσεις Διόπτρα – enallaktikidrasi.com

Friday, 30 May 2014

Δείτε πώς η παιδική ευφυΐα μειώνεται στο μισό
με τη σχολική εκπαίδευση (εξαιρετικό video)
Sir Ken Robinson: Do schools kill creativity?

Τα παιδιά στο νηπιαγωγείο έχουν ευφυΐα ως προς τον δείκτη αποκλίνουσας σκέψης (προηγούμενη ανάρτηση) σε ποσοστό που φτάνει το 98%. Με την συνεχή εκπαίδευση πάνω σε συγκεκριμένα πρότυπα ο δείκτης αυτός ευφυίας μειώνεται στο 50%.

Ο Sir Κεν Ρόμπινσον (Sir Ken Robinson), συγγραφέας και σύμβουλος σε θέματα εκπαίδευσης και καλλιτεχνικής παιδείας έχει γίνει ιδιαιτέρα γνωστός για τις θέσεις του αναφορικά με την αναδιάταξη του εκπαιδευτικού συστήματος ώστε να εξυπηρετεί τις σύγχρονες ανάγκες . Διετέλεσε διευθυντής του προγράμματος «Η Τέχνη στα σχολεία», καθηγητής Καλλιτεχνικής Εκπαίδευσης στο Πανεπιστήμιο του Warwick, εχρίσθη ιππότης  για τη συμβολή του στην εκπαίδευση.

Υποστηρίζει ότι το εκπαιδευτικό μας σύστημα είναι στοιχειοθετημένο στην ιδέα της ακαδημαϊκής ικανότητας. Και υπάρχει λόγος για αυτό. Το όλο σύστημα εφευρέθηκε – στον κόσμο δεν υπήρχαν στην πραγματικότητα δημόσια συστήματα εκπαίδευσης πριν το 19ο αιώνα. Όλα σχεδιάστηκαν για να καλύψουν τις ανάγκες της βιομηχανοποίησης. Έτσι η ιεραρχία έχει τις ρίζες της σε δύο ιδέες. Η πρώτη είναι ότι τα πιο χρήσιμα μαθήματα για την εύρεση εργασίας είναι στην κορυφή. Μην κάνεις μουσική, δεν πρόκειται να γίνεις μουσικός. Μην κάνεις την τέχνη, δεν θα γίνεις καλλιτέχνης. Καλοπροαίρετες συμβουλές – σήμερα προφανώς λανθασμένες. Το αποτέλεσμα είναι ότι εκπαιδεύουμε τους ανθρώπους κάνοντάς τους να ξεχνούν τις δημιουργικές τους ικανότητες. Ο Πικάσο κάποτε είπε αυτό: είπε ότι «όλα τα παιδιά γεννιούνται καλλιτέχνες. Το ζήτημα είναι να παραμείνουν καλλιτέχνες καθώς μεγαλώνουν».


Ο Κεν Ρόμπινσον εισηγείται ότι για να συμμετάσχουν τα παιδιά στη διδασκαλία και να επιτύχει το μάθημα, θα πρέπει η εκπαίδευση να αναπτυχθεί σε τρία μέτωπα.
Πρώτο, θα πρέπει να προωθεί την πολυμορφία προσφέροντας ένα ευρύ πρόγραμμα σπουδών και να ενθαρρύνει την εξατομικευμένη μαθησιακή διαδικασία.
Δεύτερο, θα πρέπει να προωθεί την περιέργεια του μαθητή μέσω της δημιουργικής διδασκαλίας, για την οποία απαραίτητη προϋπόθεση είναι η υψηλής ποιότητας κατάρτιση των εκπαιδευτικών.
Τρίτο, θα πρέπει να επικεντρωθεί στην αφύπνιση της δημιουργικότητας μέσω εναλλακτικών διδακτικών διαδικασιών που έχουν λιγότερη έμφαση στην τυποποίηση των εξετάσεων, δίνοντας την ευθύνη για τον καθορισμό της πορείας της εκπαίδευσης σε επιμέρους σχολεία και εκπαιδευτικούς.
infokids

© Το χαμομηλάκι | To hamomilaki