Το ενοχικό παιδί / Guilt and Shame in Children

      Το διαρκές αίσθημα της ενοχής, το ενοχικό παιδί και κατά συνέπεια η ενοχική συμπεριφορά είναι κάτι που καλλιεργείται και έχει τη βάση της στη πρώιμη παιδική ηλικία. 

Guilt and Shame in Children

      Συχνά οι γονείς έχοντας, ως στόχο να αποτρέψουν συγκεκριμένες συχνά αρνητικές συμπεριφορές των παιδιών που εμπεριέχουν κίνδυνο καλλιεργούν και ριζώνουν βαθειά την αίσθηση της ενοχής στη ψυχοσύνθεση ενός παιδιού. Χρησιμοποιώντας ένα μη βοηθητικό τρόπο για την αποφυγή δυσάρεστων συνεπειών τόσο για το παιδί όσο και για τους ίδιους.

      Οι ρίζες της ενοχής εντοπίζονται στην πρώιμη παιδική ηλικία, στα βιώματά μας, στον τρόπο που μας μεγάλωσαν και στην ανταπόκριση του άμεσου οικογενειακού περιβάλλοντος και κυρίως στις συναισθηματικές μας ανάγκες. 

        Όταν για παράδειγμα, από μικρή ηλικία μαθαίνουμε στα παιδιά πως πρέπει να είναι σε όλα «τέλεια» προκειμένου να τα αγαπάνε και να τα αποδέχονται οι άλλοι και ότι το παραμικρό λάθος ή ψεγάδι κρίνεται και τιμωρείται πολύ αυστηρά, τότε είναι φυσιολογικό να εξελιχθούν σε ενοχικούς ενήλικες.

        Όπως πιστεύουν σήμερα οι επιστήμονες, το να νιώθει ένα παιδί διαρκώς ενοχές, μπορεί να το οδηγήσει μεγαλώνοντας σε σοβαρές ψυχικές διαταραχές, όπως κατάθλιψη, χρόνιο άγχος και ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή. 

        Σε κατάθλιψη μπορεί να οδηγηθεί και ένας ενήλικας, ο οποίος υποβάλλεται διαρκώς σε επιπλήξεις. Όμως στα παιδιά, λένε ειδικοί από το Washington University, οι υπερβολικές ενοχές μπορεί να συνδέονται με ένα μέρος του εγκεφάλου, στο οποίο λαμβάνει χώρα ο έλεγχος πολλών και διαφόρων ψυχικών διαταραχών.

Η έρευνα αυτή, λοιπόν, καταλήγει στο ότι οι εμπειρίες που έχει ένα παιδί στην πολύ μικρή του ηλικία μπορεί να επηρεάσουν τον τρόπο που αναπτύσσεται ο εγκέφαλός του. 

Και επισημαίνουν ότι είναι η πρώτη έρευνα που δείχνει ξεκάθαρα τις αλλαγές που συμβαίνουν στην ανάπτυξη του εγκεφάλου ενός παιδιού, εξαιτίας των ενοχικών συναισθημάτων.

        Ο φόβος και η ενοχή είναι άρρηκτα συνδεδεμένα μεταξύ τους, ενώ μπορούν να προκαλέσουν σοβαρή διάβρωση και αλλοίωση της προσωπικότητας του ατόμου και ειδικότερα ενός παιδιού. 

Τα παιδιά μεγαλώνουν αισθανόμενα υπεύθυνα όχι μόνο για την δική τους συμπεριφορά αλλά και για εκείνη των γονιών τους. 

        Είναι σύνηθες σε συνεδρίες ψυχοθεραπείας να ανακαλύπτουμε μαζί με τους θεραπευόμενους ότι οι ενοχές τους από όλα αυτά που έχουν φορτωθεί και αναλάβει είναι τόσες πολλές, που το φορτίο είναι δυσβάσταχτο. Συχνά, παραδέχονται συμπεριφορές που είναι εξαιρετικά τιμωρητικές και καταστροφικές ως προς τον ίδιο τους τον εαυτό. Ενώ επιθυμούν το ένα, πράττουν το άλλο και αυτό δεν είναι τίποτα παραπάνω από μια εκδήλωση σύγκρουσης μεταξύ επιθυμίας και ηθικών κανόνων.

Χαρακτηριστικά σημάδια καλλιέργειας ενοχικής συμπεριφοράς στο παιδί
Το αίσθημα της ενοχής τις περισσότερες φορές καλλιεργείται από το στενό οικογενειακό περιβάλλον και συνηθέστερα από τους ίδιους τους γονείς. 

Μια τέτοια συμπεριφορά συνήθως εγκαθιδρύεται όταν:
• Υπάρχει συνεχής επίπληξη και τιμωρία από τις πράξεις που διαπράττει το παιδί, για παράδειγμα εκφράσεις όπως «εσύ φταις για όλα», «πάλι ζημιά έκανες» «όλα λάθος τα κάνεις» κλπ.
• Οι γονείς κατηγορούν το παιδί ότι ευθύνεται για τις δυσκολίες που οι ίδιοι αντιμετωπίζουν π.χ. οικονομικές δυσκολίες, υπερκόπωση των γονιών κλπ.
• Οι συνεχείς καβγάδες των γονιών μεταξύ τους στη παρουσία των παιδιών δημιουργούν το αίσθημα της ανασφάλειας και του φόβου και κατά συνέπεια τη καλλιέργεια της ενοχής, π.χ. το παιδί θεωρεί ότι ευθύνεται για τη κακή σχέση των γονιών του
• Η συνεχής επισήμανση των αρνητικών πράξεων του παιδιού και η μη αναγνώριση-επιβράβευση των θετικών συμπεριφορών και
• Ο εξαναγκασμός του παιδιού να ζητάει συνεχώς συγνώμη για τις πράξεις του λανθασμένες ή μη.

        Αξίζει να σημειωθεί, ότι, αν αντιλαμβάνονται ότι το παιδί παρουσιάζει υπερβολικά ενοχικά συμπτώματα, π.χ. ζητά συγγνώμη με το παραμικρό ή λέει διαρκώς ότι εκείνο φταίει για όλα, είναι σημαντικό να βρουν αποτελεσματικούς τρόπους για να ρυθμίσουν τα συναισθήματα αυτά και να βοηθήσουν το παιδί να τα ξεπεράσει, προκειμένου να προλάβουν μελλοντικά ψυχολογικά προβλήματα.
        Σημαντικό είναι οι γονείς να παρατηρούν τη συμπεριφορά τους και την επίδραση που έχει στα παιδιά, καθώς η καλλιέργεια των αισθημάτων ενοχής και φόβου δημιουργούν ένα παιδί αδύναμο και ανασφαλή που αργότερα, ως ενήλικας θα έρθει αντιμέτωπος με τη διαχείριση τέτοιων συναισθημάτων και κατ’ επέκταση τη δημιουργία μίας ενοχικής προσωπικότητας.

        Για την διαχείριση, την καλύτερη αντιμετώπιση και την αλλαγή τέτοιων προτύπων συμπεριφοράς είναι σημαντικό να υπάρξει επαφή με κάποιον Ειδικό Ψυχικής Υγείας τόσο για τους γονείς αλλά και για το ίδιο το παιδί. Η χρήση ειδικών τεχνικών συμβουλευτικής και ψυχοθεραπείας με εξειδίκευση στη παιδοψυχολογία-παιδοψυχιατρική για την αντιμετώπιση τέτοιων καταστάσεων είναι ιδιαίτερα αποτελεσματική και πολύ βοηθητική για το σύνολο του οικογενειακού συστήματος.

Λουκαδάκη Ελευθερία – Σύμβουλος Ψυχικής Υγείας

πηγή
Φιλοξενία: Το Χαμομηλάκι

Καταθλιπτικός γονιός, καταθλιπτικό παιδί;

Όταν ένα παιδί προέρχεται από μια οικογένεια στην οποία υπάρχει ένας γονιός με κατάθλιψη σημαίνει ότι και το παιδί μεγαλώνοντας θα εμφανίσει κατάθλιψη; 

Ένα ερώτημα που απασχολεί πολλούς γονείς.

Κατάθλιψη Γονιού - Ψυχολογία Παιδιών / Parental Depression: How it Affects a Child

Ας ξεκινήσουμε ξεκαθαρίζοντας πως η κατάθλιψη έχει αρκετά χαρακτηριστικά εκ των οποίων ξεχωρίζω δύο: τη μειωμένη διάθεση και τις ενοχές. 

Η μειωμένη διάθεση και η ελλιπής κινητοποίηση του καταθλιπτικού χαρακτηρίζει την καθημερινότητα του. Ένας καταθλιπτικός περιγράφει τα πάντα μέσα από το πρίσμα μιας έντονης απαισιοδοξίας και δυσκολεύεται να εξηγήσει αυτό που νιώθει καθώς δεν ξέρει σε τι ακριβώς οφείλεται. 

Αυτό μάλιστα είναι και η βασική διαφορά μεταξύ θλίψης και κατάθλιψης. 

Στη θλίψη έχουμε ένα συγκεκριμένο γεγονός (π.χ. ένα θάνατο) που πυροδοτεί μια σειρά αρνητικών σκέψεων και συναισθημάτων γύρω από αυτό και τον αντίκτυπο που έχει στη ζωή μας ενώ στην κατάθλιψη αδυνατούμε να εξηγήσουμε τι μας συμβαίνει με συνέπεια να νιώθουμε όπως νιώθουμε. 

Το μόνο που μπορούμε να πούμε είναι ότι πρόκειται για κάτι που δεν ελέγχουμε και μας αφήνει με την αίσθηση του μη αναστρέψιμου.

Το δεύτερο χαρακτηριστικό της κατάθλιψης είναι οι ενοχές που έχει ο καταθλιπτικός και ο τρόπος με τον οποίο σκέφτεται και επεξεργάζεται λάθη ή αποτυχίες του παρελθόντος αλλά και του παρόντος. Νιώθει ένοχος για οτιδήποτε συμβαίνει και πιστεύει συχνά ότι είναι βάρος για τους άλλους.

Όταν ένα παιδί μεγαλώνει σε ένα τέτοιο περιβάλλον επηρεάζεται δίχως αμφιβολία η ψυχική του υγεία και η προσωπική του εξέλιξη. 

Έχουν γίνει πολλές μελέτες προκειμένου να διαπιστωθεί αν η κληρονομικότητα παίζει ρόλο στην εμφάνιση κατάθλιψης και είναι πολλοί οι επιστήμονες που υποστηρίζουν πως όταν ο ένας γονιός εμφανίζει διαταραχή διάθεσης τότε το παιδί έχει πιθανότητες 10%-25% να εμφανίσει και αυτό. 

Εάν νοσούν και οι δύο γονείς τότε οι πιθανότητες αυτές διπλασιάζονται και όσο περισσότερο αυξάνεται ο αριθμός των συγγενών με διαγνωσμένη κατάθλιψη, τόσο περισσότερο αυξάνεται η πιθανότητα εμφάνισης κατάθλιψης.

Είναι σίγουρο ότι, όταν το παιδί εκτίθεται καθημερινώς στις αντιλήψεις, τις συναισθηματικές αντιδράσεις και τις συμπεριφορές ενός καταθλιπτικού γονιού, διαμορφώνει ως ένα βαθμό έναν αντίστοιχο τρόπο σκέψης και δράσης. 

Όταν μάλιστα ο γονιός που νοσεί είναι η μητέρα, τότε η επιρροή αυτή μεγαλώνει καθώς η πρωταρχική φιγούρα στη ζωή ενός ανθρώπου δείχνει να είναι συναισθηματικά μη διαθέσιμη. 

Άλλωστε η Mary Ainsworth μίλησε για τον αποδιοργανωμένο τύπο προσκόλλησης όταν η μητέρα έχει, μεταξύ άλλων προβλημάτων, ψυχιατρική νόσο. Σύμφωνα με την ίδια το παιδί μιας καταθλιπτικής μητέρας μεγαλώνει με σοβαρά συναισθηματικά ελλείμματα και θα υπάρξουν φορές που θα νιώσει αβοήθητο και μόνο. 

Στην καλύτερη περίπτωση θα στραφεί σε ένα άλλο πρόσωπο (π.χ. πατέρα, παππού, γιαγιά) για να αναπληρώσει αυτό το κενό της συναισθηματικής φροντίδας. Σε πολλές περιπτώσεις στενοί συγγενείς αναλαμβάνουν τη φροντίδα του κατά τη διάρκεια της νοσηλείας της μητέρας του ή μαθαίνει το ίδιο να μην αναστατώνει ψυχικά τη μητέρα του που είναι ιδιαιτέρως εύθραυστη.

Ας μην ξεχνάμε, όμως, πως υπάρχουν και εκείνα τα παιδιά που θα επιλέξουν να γίνουν πιο αισιόδοξα και δυναμικά από φόβο μήπως "καταλήξουν" να νιώθουν και να συμπεριφέρονται όπως ο καταθλιπτικός γονιός τους. 

Τέλος ας μην αγνοούμε τη σημασία των γεγονότων που μεσολαβούν στη ζωή κάθε ανθρώπου και την προνοσηρή προσωπικότητα που προδιαθέτει στην εμφάνιση ενός ή περισσοτέρων καταθλιπτικών επεισοδίων.

πηγή
Φιλοξενία: Το Χαμομηλάκι

Η «ιατρικοποίηση» της στεναχώριας. Αύξηση των αντικαταθλιπτικών σε παιδιά και εφήβους

Μαζική αύξηση της συνταγογράφησης αντικαταθλιπτικών φαρμάκων σε παιδιά σημειώθηκε κατά την τελευταία δεκαετία, αν και περισσότερο από το 40% είναι φάρμακα που έχει αποδειχθεί ότι δεν λειτουργούν και τα οποία μπορεί να έχουν τοξικές παρενέργειες, σύμφωνα με νέα έρευνα.

"Η γενιά του prozac" Όταν η κόρη μου γράφει και... με τρομάζει...

Μια μελέτη σχεδόν 360.000 ασθενών ηλικίας από έξι έως 18 ετών στην Ουαλία, διαπίστωσε ότι υπήρξε 28% αύξηση των αντικαταθλιπτικών που δίνονται από παθολόγους, αυξάνοντας τους φόβους για «ιατρικοποίηση» της στεναχώριας και της συνηθισμένης συναισθηματικής αναταραχής που αντιμετωπίζουν οι έφηβοι.

Ωστόσο, οι ερευνητές διευκρίνισαν ότι η αύξηση αυτή θα μπορούσε να σημαίνει ότι πλέον τα παιδιά λαμβάνουν τη βοήθεια που χρειάζονται, χάρη στη μείωση του στίγματος που συνδέεται με τα προβλήματα ψυχικής υγείας.

Περιέργως, ενώ ο αριθμός των συνταγών αντικαταθλιπτικών ανά παιδί, ανά έτος αυξήθηκε, ο αριθμός των διαγνώσεων κατάθλιψης μειώθηκε, το οποίο οι ερευνητές εξηγούν ως σημάδι ότι οι γιατροί προσπαθούσαν να αποφύγουν την κατηγοριοποίηση των νέων ως ψυχικά ασθενών.

Τα κορίτσια είχαν τρεις φορές περισσότερες πιθανότητες από ό,τι τα αγόρια να πάρουν αντικαταθλιπτικά και τα παιδιά από τις πιο υποβαθμισμένες περιοχές είχαν διπλάσιες πιθανότητες να πάρουν αντικαταθλιπτικά, σε σχέση με τα παιδιά από πιο προνομιούχες περιοχές.

Η αύξηση της συνταγογράφησης ήταν πιο έντονη μεταξύ των μεγαλύτερων εφήβων με το επίπεδο να είναι αρκετά σταθερό για τις ηλικίες μεταξύ έξι και 10 ετών.

Η Δρ Ann John, η οποία ηγήθηκε της έρευνας, δήλωσε: «Το κύριο ζήτημα είναι αν συνταγογραφούνται τα φάρμακα με βάσιμους λόγους. Η αύξηση της συνταγογράφησης μπορεί να αντανακλά μια πραγματική αύξηση στην κατάθλιψη και τα συμπτώματά της, αυξημένη ευαισθητοποίηση και καλύτερη αντιμετώπισή της από τους παθολόγους, ανεπαρκή πρόσβαση σε ψυχολογικές θεραπείες και εξειδικευμένη φροντίδα ή ακόμα και αυξημένη αναζήτηση βοήθειας».

Και πρόσθεσε: 

«Υπάρχουν μια αυξανόμενη συζήτηση για το αν ιατρικοποιούμε τη δυστυχία. Ορισμένα από αυτά τα συναισθήματα είναι μέρος της φυσιολογικής, ανθρώπινης εμπειρίας, είναι μέρος της διαδικασίας ενηλικίωσης».

Απαιτείται περισσότερη έρευνα προκειμένου να ανακαλυφθούν οι λόγοι πίσω από αυτή την αύξηση, σύμφωνα με τη Δρ John, η οποία είναι αναπληρώτρια καθηγήτρια στην Ιατρική Σχολή του πανεπιστημίου του Swansea.

iatrikanews

Σχεδόν 1 στα 3 παιδιά με ΔΕΠΥ εμφανίζει «κατάθλιψη». Για την ακρίβεια, δυσθυμία και δυσκολία στο συναίσθημα.

ΠΩΣ ΝΑ ΤΟ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΟΥΝ ΟΙ ΓΟΝΕΙΣ

Το 30- 40% των παιδιών με Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής και Υπερκινητικότητας (ΔΕΠΥ) έχουν σοβαρές πιθανότητες να εμφανίσουν στοιχεία κατάθλιψης και να αναπτύξουν με τα χρόνια χαμηλή αυτοεκτίμηση, ενώ στα αγόρια το φαινόμενο παρουσιάζεται 3- 4 φορές παραπάνω απ' ό,τι στα κορίτσια, δηλώνει ο ψυχολόγος, νευροψυχολόγος παίδων, διδάκτωρ παιδοψυχολογίας της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Κρήτης, Σήφης Κουράκης.

Ο κ. Κουράκης, μιλώντας στο Πρακτορείο fm, επικαλείται έρευνες της Ιατρικής Σχολής του Χάρβαρντ αλλά και του Αρχείου Γενικής Παιδοψυχιατρικής των ΗΠΑ, οι οποίες τεκμηριώνουν τη συσχέτιση ελλειμματικής προσοχής με στοιχεία κατάθλιψης και χαμηλής αυτοεκτίμησης. Όπως εξηγεί μάλιστα, ο όρος κατάθλιψη δεν είναι δόκιμος για τα παιδιά και ως εκ τούτου τη χαρακτηρίζει δυσθυμία, δυσκολία στο συναίσθημα. 

«Τα παιδιά αυτά αργούν να διαγνωστούν, συνήθως στην ηλικία των 5-7 ετών διαγιγνώσκονται κι έτσι θεωρούνται επιθετικά, ενώ στην πραγματικότητα η ελλειμματική προσοχή τους δημιουργεί αυτόν τον αρνητισμό και αυτήν τη διάσπαση κι έτσι είναι απρόσεχτα, επιθετικά και αδυνατούν να συγκεντρωθούν για πολλή ώρα στις σχολικές εργασίες. Όμως αυτό εκλαμβάνεται από τους εκπαιδευτικούς και τους γονείς ως τεμπελιά, αποφυγή των εργασιών ή ένα είδος διαταραχής στη διαγωγή. 

Κι έτσι, η συμπεριφορά των γονέων ή των εκπαιδευτικών που παρερμηνεύουν τη στάση των παιδιών, προκαλεί στα παιδιά ματαιώσεις» αναφέρει ο κ. Κουράκης. «Σύμφωνα με τους ειδήμονες παγκοσμίως, συνέπεια αυτού είναι τα παιδιά να παρουσιάζουν το σύνδρομο πτώσης του ηθικού, δηλαδή απογοήτευση, αναξιότητα, απόρριψη από τους συνομηλίκους και αυτό προκαλεί με τα χρόνια σαν δευτερογενές σύμπτωμα, τη χαμηλή αυτοεκτίμηση».

Αντιμετώπιση
Σύμφωνα με τον κ. Κουράκη, οι γονείς πρέπει καταρχήν να αποδεχτούν το πρόβλημα και να ενημερωθούν από ειδικούς για αυτό. 

Και εφόσον γίνει η διάγνωση με ΔΕΠΥ το παιδί θα πρέπει:
1. Να εκγυμνάζεται συστηματικά και κυρίως ομαδικά με συνομηλίκους του και να κάνει ασκήσεις μελετημένες χώρου και χρόνου.
2. Οι σχολικές του δραστηριότητες να έχουν συντομία, ποικιλία και δόμηση.
3. Να εφαρμοστεί από ειδικούς πρόγραμμα συμπεριφορών με θετικούς ενισχυτές, δηλαδή να δίνονται κάποια «δώρα» στο παιδί, κάποιες ενισχύσεις, που το ίδιο θα προεπιλέγει, ώστε να αυξηθεί το ενδιαφέρον του.
4. Πρέπει να κοιτάξουμε πολύ καλά τη διατροφή του, να μην περιέχει καφεΐνη, έψιλον συντηρητικά και γενικότερα συστατικά τα οποία εντείνουν την απροσεξία και την παρορμητικότητα.

Αν αυτές οι οδηγίες εφαρμόζονται και το παιδί εξακολουθεί να παρουσιάζει έντονα και συνεχή συμπτώματα, παρά και τη συμπεριφορική θεραπεία, ή τις συνεδρίες ψυχολογικής στήριξης, τότε υπάρχει και φαρμακευτική αγωγή με το συχνότερο συνταγογραφούμενο φάρμακο που είναι η μεθυλφαινιδάτη και η ριταλίνη* που βελτιώνουν τα κύρια συμπτώματα, δηλαδή την απροσεξία, την παρορμητικότητα και την υπερκινητικότητα.

* Ο Σήφης Κουράκης είναι ψυχολόγος, νευροψυχολόγος παίδων, διδάκτωρ παιδοψυχολογίας της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Κρήτης, και συγγραφέας του Γονεϊκού & Εκπαιδευτικού Καταλόγου Οδηγιών Συμπεριφοράς και Μάθησης με τίτλο: «Απρόσεχτος συχνά, αδιάφορος ποτέ» που αποτελεί μέρος παγκόσμιας πανεπιστημιακής έρευνας, η οποία έχει εγκριθεί στον Τομέα Ψυχιατρικής & Επιστημών της Συμπεριφοράς της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Κρήτης.

ethnos
το χαμομηλάκι λέει
* για το αν πρέπει ή όχι να χορηγούνται αυτά τα φάρμακα στα παιδιά, απαραίτητη είναι η έγκυρη γνωμοδότηση από ειδικό γιατρό και η πλήρης και τεκμηριωμένη εκ μέρους του ενημέρωσής σας για όλες τις τυχόν παρενέργειές τους

Όταν το παιδί κλείνεται στον εαυτό του... βοηθήστε το ν' αρχίσει να μιλάει

Βίκυ Νάκου
Θα έχετε διαπιστώσει ότι τα παιδιά μας, όταν βρίσκονται στην τρυφερή ηλικία των έξι χρόνων, αρχίζουν να κλείνονται περισσότερο στον εαυτό τους. Ζητούν όλο και λιγότερο την συμβουλή των τρομερών γονιών τους, αποφεύγουν να μιλήσουν για θέματα που έχουν συμβεί στο σχολείο τους και κρατούν μυστικά.

Τι πιθανόν να σκέφτεται τότε ένα παιδί;
- Ίσως ότι μπορεί να λύσει το θέμα μόνο του.
- Ίσως ότι κανείς δεν μπορεί να το βοηθήσει αποτελεσματικά.
- Ίσως ότι μπορεί κάποιος να το κοροϊδέψει.

Τι μπορούμε να κάνουμε όταν διαπιστώσουμε μια άρνηση επικοινωνίας;
Κάθε μέρα που γυρίζουν τα παιδιά μας από το σχολείο, πρέπει να ρωτάμε: «τι νέα, πώς ήταν η μέρα σου;». Πολλές φορές είναι πιο εύκολο να ξεκινήσει η κουβέντα περιγράφοντας εμείς οι γονείς τη δική μας μέρα, ή ζητώντας μια συμβουλή σε ένα υποθετικό μας πρόβλημα από τα ίδια μας τα παιδιά, προκειμένου να δείξουμε ότι όλοι οι άνθρωποι αντιμετωπίζουν δυσκολίες στην καθημερινότητά τους.
Όπως και να έχει, το παιδί μας πρέπει να καταλάβει ότι η συζήτηση είναι σημαντική, γιατί βοηθά:
1. να νιώσει καλύτερα. Τα μυστικά είναι βαριά κι ασήκωτα όταν μένουν μέσα μας.
2. να δει πιο ξεκάθαρα την κατάσταση κι έτσι να μπορεί να την αντιμετωπίσει ψύχραιμα.
Μια φίλη σκέφτηκε να παίζει θέατρο μαζί με τα παιδιά της, προκειμένου να τα μάθει να αντιδρούν σε διάφορά θέματα, λέγοντας τους διάφορες αστείες ατάκες, ώστε να εξασκηθούν και να απαντούν αμέσως σε τυχόν ενοχλήσεις τρίτων.
Εγώ έχω προτείνει στα κορίτσια μου να κρατούν ένα ημερολόγιο. Το ημερολόγιο τους βοηθά να βγάλουν πράγματα από μέσα τους, όταν περνούν δύσκολα. Στο ημερολόγιο μπορούν να γράψουν ό,τι θέλουν, να ζωγραφίσουν τον εαυτό τους, ή κάποιο άλλο πρόσωπο, άσχημο, κατσούφη, ή όπως νιώθουν εκείνη τη στιγμή!
Η παρότρυνση «να λες ή να γράφεις ό,τι σου έρχεται στο νου» δίνει διέξοδο σε συναισθήματα που τα παιδιά μας δεν μπορούν να χειριστούν εύκολα.

Η ιστορία της κόρης μου
Η κόρη μου άρχισε να μισεί το σχολικό (...και ποιος δεν το μισούσε άλλωστε στα σχολικά του χρόνια). Ένα μεγαλύτερο αγόρι της έπαιρνε την τσάντα της για να την αδειάσει, άλλοτε της μιλούσε υποτιμητικά ή της πετούσε διάφορα μικροαντικείμενα που θα μπορούσαν να την τραυματίσουν.
Όταν η κόρη μου αποφάσισε να μου τα πει, αρχικά την συμβούλεψα: «μη δίνεις σημασία». Ωστόσο γινόταν όλο και πιο δύσκολο να μην δίνει σημασία, ώσπου αποφασίσαμε ότι έπρεπε να μιλήσει στην συνοδό ή στην δασκάλα της. Η συνοδός ζήτησε από το αγοράκι απλά να πάψει να την ενοχλεί. Το επόμενο κιόλας μεσημέρι τα πράγματα είχαν χειροτερέψει. Τότε αποφασίσαμε να πάμε στον διευθυντή για να καλέσει τους γονείς αυτού του παιδιού. Με έξυπνο τρόπο ο διευθυντής αποφάσισε να φέρει αντιμέτωπα τα δυο παιδιά και να ζητήσει ο μικρός συγνώμη. Οφείλω να ομολογήσω ότι αυτό έφερε ένα αποτέλεσμα, γιατί έκανε το μικρό ενοχλητικό αγοράκι να νιώσει ντροπή και -το σημαντικότερο- κατάλαβε ότι η κόρη μου είχε φωνή να μιλήσει για ό,τι της συνέβαινε. Έτσι δεν θα την πείραζε ποτέ πια.

Η συμβουλή μου
Τα παιδιά μας πρέπει να αποφασίζουν πώς θέλουν να αντιμετωπίσουν μια δυσάρεστη κατάσταση. Ίσως αρχικά να θέλουν να την αντιμετωπίσουν μόνα τους. Ίσως θελήσουν να ζητήσουν τη βοήθεια από τους γονείς τους ή τους δασκάλους τους, χωρίς να μάθει κανείς πως μίλησαν. Το ζητούμενο είναι να καταλάβουν πως δεν πρέπει να κάτσουν με σταυρωμένα χέρια να υπομένουν μια ενοχλητική κατάσταση.
Η στάση «δεν θέλω να μιλάω γι' αυτό το θέμα» είναι στάση ενός ανθρώπου που φοβάται, ενός ανθρώπου που θέλει να κρύβεται. Γι' αυτό απαλλάξτε τα παιδιά από αυτή! Βοηθήστε τα να αρχίσουν να μιλούν!

Η Ψυχική Υγεία των Παιδιών είναι θύμα της οικονομικής κρίσης - Success story ΚΑΙ σ' αυτόν τον τομέα!!

Μάστιγα η κατάθλιψη στην Ελλάδα της κρίσης

Η ψυχική υγεία των παιδιών θύμα

της οικονομικής κρίσης

Η οικονομική κρίση φαίνεται να επηρεάζει όχι μόνο τους ενήλικες αλλά και τα παιδιά. Τα τελευταία δύο χρόνια έχει διπλασιαστεί ή ακόμη και τριπλασιαστεί η προσέλευση παιδιών αλλά και ενηλίκων στα Κέντρα Ψυχικής Υγείας, επισημαίνει μιλώντας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο παιδοψυχίατρος διευθυντής του Β' Ψυχιατρικού Τομέα του ΨΝΘ και υπεύθυνος του παιδοψυχιατρικού τμήματος του Κοινοτικού Κέντρου Ψυχικής Υγείας Κεντρικού Τομέα, Μανώλης Φαϊτάκης.

Με την ιδιότητα του παιδιοψυχιάτρου συνιστά στους γονείς να προσέχουν αν βλέπουν τα παιδιά τους κοινωνικά απομονωμένα και με ξαφνική πτώση στην επίδοση γιατί αυτά μπορούν να αποτελούν ενδείξεις προβλήματος ψυχικής υγείας το οποίο πρέπει να αντιμετωπιστεί άμεσα.

«Στην παρούσα κατάσταση που περνάει η χώρα μας τα παιδιά βιώνουν πάρα πολύ άγχος ακούγοντας τις συζητήσεις των γονιών, ακόμη κι όταν αυτοί νομίζουν ότι τα παιδιά παίζουν και δεν τους προσέχουν.
Τα παιδιά έχουν στημένα τα αυτιά και ακούνε τις συζητήσεις των γονιών δεν μπορούν να κρίνουν ακριβώς την κατάσταση και περνούν καταστάσεις μεγάλου άγχους. Έχουν διάφορα προβλήματα και σε σχέση με το σχολικό περιβάλλον, όπως μαθησιακά προβλήματα δυσλεκτικού τύπου αλλά και άλλες ψυχιατρικές διαταραχές, αγχώδεις διαταραχές που εκφράζονται στο σώμα τους και γι' αυτό πολλά μας παραπέμπονται και από τους παιδίατρους. 

Στις μέρες μας έρχονται στα Κέντρα Ψυχικής Υγείας πολύ περισσότερα παιδιά και οικογένειες και ενήλικες. Έχει διπλασιαστεί ή τριπλασιαστεί η προσέλευση τα τελευταία δύο χρόνια. Προφανώς δεν έχουν την οικονομική δυνατότητα να πάνε στον ιδιωτικό τομέα όπως παλιά. Θα πρέπει να πούμε ότι με την κρίση έχουμε ενδείξεις τουλάχιστον, γιατί δεν έχουν γίνει συστηματικές έρευνες, ότι έχει αυξηθεί και η ενδοσχολική βία και η ενδοοικογενειακή» πρόσθεσε ο κ Φαϊτάκης.

Παράλληλα επισήμανε ότι η αντιμετώπιση παιδιών με ψυχικά προβλήματα γίνεται με ψυχοθεραπευτικές μεθόδους και σπανίως με φαρμακευτική αγωγή.
«Αυτό που κάνουμε είναι να βλέπουμε τα παιδιά και τους γονείς και προσπαθούμε να βρούμε μια λύση. Ανάλογα με την περίπτωση ή μπαίνει σε θεραπεία ο γονιός ή βάζουμε σε θεραπεία το παιδί ή και τους δυο ταυτόχρονα» εξήγησε ο κ Φαϊτάκης.

10 Οκτωβρίου 2014
Άρθρο στην Καθημερινή

«Μη με αγνοείς...»

Αιτίες και Συμπτώματα που οδηγούν στην παιδική κατάθλιψη

Τα συμπτώματα της κατάθλιψης, πολύ συχνά δεν προκαλούν την προσοχή μας επειδή τα αποδίδουμε στις συναισθηματικές και ψυχολογικές αλλαγές κατά την διάρκεια της ενηλικίωσης του παιδιού 
.

Από τους πρώτους κιόλας μήνες της ζωής του, ένα παιδί παρουσιάζει συμπτώματα άγχους καθώς δεν μπορεί να το κατανοήσει (είναι δυσάρεστο συναίσθημα για εκείνο), εκφράζοντας το  γενικά και απροσδιόριστα. Αυτό το άγχος μπορεί να του προκαλέσει ορισμένα προβλήματα στις σχέσεις του με τους άλλους, όπως απόσυρση ή αποφυγή της προσπάθειας για δημιουργία σχέσεων, συναίσθημα ανικανότητας, υποτίμηση των δυνατοτήτων του και του εαυτού του, απογοήτευση, υπερβολικοί φόβοι, καθώς και μη συμμετοχή σε ομαδικές δραστηριότητες. Αν αυτά τα συμπτώματα επιμείνουν τότε το παιδί υποφέρει από την ιατρική "ασθένεια¨ που ονομάζεται κατάθλιψη. 

Τα συμπτώματα της παιδικής κατάθλιψης  εμφανίζονται  από τις πιέσεις μπορεί να προέρχονται τόσο από το εξωτερικό περιβάλλον, όπως είναι η οικογένεια, οι φίλοι, όσο κι από το ίδιο το παιδί. Η πίεση που δέχεται το παιδί από τον εαυτό του μπορεί να είναι και το πιο  σημαντικό. Ο ερχομός ενός μωρού στην οικογένεια, οι εντάσεις ή οι διαφωνίες μεταξύ γονιών, η αλλαγή σχολείου, η οποιαδήποτε μορφή κακοποίησης ή σκληρής τιμωρίας είναι ορισμένοι από τους παράγοντες που κάνουν το παιδί να νιώθει ανασφαλής. 

Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα να παρουσιάσει ορισμένα  βασικά συμπτώματα της "ασθένειας"  όπως είναι, η μελαγχολία, η απότομη αλλαγή διάθεσης, το υπερβολικό κλάμα χωρίς πάντα να υπάρχει προφανής ή σοβαρή αιτία, προβλήματα ύπνου, παράπονα για πόνους στην κοιλιά-γαστρεντερικές διαταραχές, υπερκινητικότητα-συνεχής κούραση, νευρικά τικ όπως παίξιμο των ματιών,  η νυχτερινή ενούρηση, το τραύλισμα, καθώς και πονοκέφαλοι.

Επειδή όμως η κατάθλιψη όσο σοβαρή μπορεί να είναι σαν ασθένεια, είναι και θεραπεύσιμη,  καλό είναι να παρατηρήσουμε το παιδί και να απευθυνθούμε σε κάποιον ειδικό για πολύτιμες συμβουλές.

Υπεύθυνος: Eλένη Καρατζά
 Πηγή: Family parenting

Κέντρο Παιδοψυχικής Υγιεινής Αθήνας (ΕΟΠΥΥ)

Αποτελεί Ειδικό Κέντρο, παλαιότερα του ΙΚΑ, που λειτουργεί από το 1966 ως μία από τις πρώτες οργανωμένες υπηρεσίες στο χώρο της Παιδοψυχιατρικής στην Ελλάδα. 
Στοχεύει στην ανάπτυξη της ψυχικής υγείας του παιδιού, του εφήβου και της οικογένειας, στη θεραπευτική αντιμετώπιση των παιδοψυχιατρικών παθήσεων στην πρόληψη των ψυχικών παθήσεων.

Υπηρεσίες

• Θεραπεία Οικογένειας: Σκοπεύει στην ενεργοποίηση των δυνάμεων της οικογένειας δίνο­ντας κίνητρο στους γονείς να αξιολογήσουν την ποιότητα της σχέσης του ζευγα­ριού και το συναισθηματικό κλίμα της οικογένειας, εντός του οποίου αναπτύσσεται το παιδί.

• Τμήμα Ιατροπαιδαγωγικό: Αναλαμβάνει διαγνωστικό και θεραπευτικό έργο για παιδιά 0-18 ετών. Στοχεύει στη διάγνωση και θεραπεία διαταραχών και δυσλειτουργιών στο παιδί, τον έφηβο και την οικογένειά του. Συνεργάζεται με άλλους φορείς (π.χ. παιδικούς σταθμούς, σχολεία, ιατροπαιδαγωγικά κοινοτικά κένρα, εκκλησία, δικαστικές αρχές, νοσοκομεία παί­δων). Παρέχει ψυχολογική ενίσχυση παιδιών με μετατραυματικό στρες (π.χ. σε περιπτώσεις φυσικών καταστροφών, ατυχήματα κ.ά.). 
• Οι θεραπευτικές δραστηριότητες περιλαμβάνουν:
  • Ατομική ψυχοθεραπεία και ομαδική ψυ­χοθεραπεία παιδιών – εφήβων – γονέων.
  • Οικογενειακή ψυχοθεραπεία και συμ­βουλευτική γονέων.
  • Λογοθεραπεία, εργοθεραπεία, ειδική μάθηση.
  • Επαγγελματικός προσανατολισμός.
  • Παιγνιοθεραπεία.
  .
  
• Τμήμα Έρευνας και Εκπαίδευσης: Σκοπεύει στην ανάπτυξη της επιστημονικής γνώσης με έμ­φαση στη συνεχή εκπαίδευση, τη διάδοση της γνώσης και την προσωπική ανάπτυξη των ει­δικών του Κέντρου. 
• Οργανώνει:
  • Διαρκές Μετεκπαιδευτικό Σεμινάριο για τους ειδικούς επιστήμονες του Κέντρου.
  • Επιμορφωτικά Σεμινάρια στο ιατρικό, νοσηλευτικό και διοικητικό προσωπικό του ΙΚΑ.
  • Επιμορφωτικά Σεμινάρια για εκπαιδευτικούς, συνεργασία με Πανεπιστημιακές Σχολές για την παροχή προπτυχιακής και κλινικής άσκησης σε φοιτητές.
  .
  
• Θεραπευτικό Τμήμα Εφήβων: Λειτουργεί με όρους ανοικτής θεραπευτικής κοινότητας για τον έφηβο και την οικογένειά του με επίκεντρο τη θεραπεία των δυσλειτουργιών σχέσεων. Σκοπεύει στην ανάπτυξη, ωρίμανση και λειτουργική ένταξη του εφήβου, αντιμετωπίζοντας:
  • Συναισθηματικές διαταραχές – Κατάθλιψη.
  • Μεταιχμιακή διαταραχή – Ψύχωση.
  • Διαταραχές διατροφής.
  • Μεικτές διαταραχές συναισθήματος και διαγωγής.

Στελεχώνεται από Παιδοψυχίατρο, Ψυχολόγο, Κοινωνικό Λειτουργό, Λογοθερα­πευτή, Ειδικό Παιδα­γωγό, Σύμβουλο Επαγγελματικού Προσανατολισμού, Εργοθεραπευτή, Παιγνιοθε­ραπευτή, Επισκέπτη Υγείας.
.
Επικοινωνία
Ηπείρου 17
104 33 ΑΘΗΝΑ
Τηλ.: 2108801300, 2108801400
Fax: 2103601903
E-mail: childika@otenet.gr
.
πηγές:
noesi.gr

socialpolicy

Θετική (αισιόδοξη) σκέψη ενάντια στην παιδική κατάθλιψη

Στενοχώρια και άγχος, κατήφεια και επιθετικότητα ακόμη και προς τον εαυτό τους, είναι τα συναισθήματα των παιδιών, σήμερα. Στα παιδιά λειτουργούν τα ίδια αίτια της κατάθλιψης με αυτά των ενηλίκων.

CHILDHOOD DEPRESSION

Η αισιόδοξη σκέψη είναι δημιουργία, επίλυση,
ανανέωση, βελτίωση.

Τα τελευταία χρόνια αναγνωρίζεται όλο και περισσότερο πως η κατάθλιψη προσβάλλει συχνά παιδιά και εφήβους, σε ποσοστό 2% έως 5%. Ο ίδιος αριθμός κοριτσιών και αγοριών υποφέρουν από κατάθλιψη ως παιδιά. 
Όμως, διπλασιάζεται κατά τη διάρκεια της εφηβείας, ο αριθμός των κοριτσιών που παρουσιάζει κατάθλιψη. 

Τα παιδιά χωρισμένων γονιών, που έχασαν τον ένα γονιό πρόωρα στη ζωή τους και τα παιδιά που υποφέρουν από εγκατάλειψη είναι περισσότερο ευάλωτα στην κατάθλιψη. Η σημερινές δυσκολίες και η αβεβαιότητα Η κατάθλιψη κατά την παιδική ηλικία μπορεί να οδηγήσει σε κακή επίδοση στο σχολείο, κακές σχέσεις με τους υπόλοιπους, κατάχρηση ουσιών και ανασφάλεια στην ενηλικίωση.

Positive Thinking is The Key to Success

Η οικογένεια επηρεάζει καθοριστικά, ειδικά μέχρι την ηλικία των 15 ετών. Εμείς οι γονείς αναρωτιόμαστε: υπάρχουν άραγε λύσεις που βοηθούν για να σώσουμε το παιδί μας από την κατάθλιψη;
Απάντηση στο παραπάνω ερώτημα έδωσε την επιστήμη. 
Οι ψυχολόγοι απέδειξαν ότι η θετική σκέψη έχει μεγάλη σημασία στην ομαλή ψυχολογική ωριμότητα του παιδιού. Έδειξαν τρόπους υιοθεσίας αυτής της σκέψης που ξεκινάει με τη θέληση των γονιών να δώσουν αρκετό από τον ελεύθερο χρόνο τους στο παιδί.

Η θετική σκέψη, η πιο θετική αντιμετώπιση των καταστάσεων, δεν σημαίνει ότι μετατρέπει το παιδί σε «χαζοχαρούμενο». Είναι αρκετά δύσκολο όταν όλοι και όλα γύρω σου είναι αρνητικά να προσπαθείς να βρεις μια ηλιαχτίδα θετικότητας.
Ο χορός, ένα κοινό πλάνο, ένα τραγούδι ταιριάζουν απόλυτα με τη ζωντάνια και τη χαρά των παιδιών.

Γι’ αυτό το σκοπό

• Γελάστε, γελάστε , γελάστε οι γονείς για να σας μιμηθούν τα παιδιά. Το γέλιο μάς αλλάζει τη διάθεση πάντα προς το καλύτερο.
• Μαζέψτε θετικές ιστορίες από περιοδικά, βιβλία, εφημερίδες. Ιστορίες από τις οποίες θα εμπνευστούν.
• Φτιάξτε μια λίστα χαράς για τον καθένα. Είναι σημαντικό να αναγνωρίζουν οι άλλοι την ανάγκη τους και να την σέβονται.
• Δώστε προσοχή σε αυτά που λέει το παιδί σας. Πρέπει να νιώθει ότι το ακούτε πραγματικά. Οι σκέψεις του, οι φόβοι του και οι ανασφάλειες του είναι πολύ σημαντικό να τις ακούτε. Προσοχή, να μην γίνουν επίμονες σκέψεις και προβληματισμοί.
• Επιλέξτε κάποιες θετικές λέξεις, για τον εαυτό του/της και για τους άλλους. Ανεβάζουν την αυτοπεποίθηση. Καταγράψτε τις σε κάποιο χαρτί για να μην τις ξεχνάτε. Αρχίστε να τις λέτε στο παιδί σας όποτε βρίσκεστε μαζί. Για παράδειγμα :« Είμαι δυνατός και γρήγορος. Είμαι έτοιμος για να παίξω» ή «Είμαι έξυπνος και μπορώ να τα καταφέρω στο διαγώνισμα».
• Διδάξτε το παιδί το όφελος της αρνητικής σκέψης, ως μέρος της πραγματικότητας. Είναι αδύνατο στη ζωή, στις προσπάθειες, στους πειραματισμούς, στις διαπροσωπικές σχέσεις, να υπάρχει μόνο επιτυχία. Οι φίλοι πιθανά να μαλώσουν, η βαθμολογία ακόμη και του αριστούχου, κάποια φορά είναι χαμηλή. Είναι απαραίτητη η σκέψη αυτών των πιθανοτήτων.

Η θετική σκέψη είναι δημιουργία, επίλυση, ανανέωση, βελτίωση. Προσφέρει δε, δύναμη στην αντιμετώπιση κάθε αντιξοότητας, στην ενήλικη ζωή.

Μαριάννα Λαγουμίδη, 
Παιδαγωγός, Εξειδικευμένη στη Δυσλεξία
.
από kala-nea

Συναισθηματικές Διαταραχές στην Εφηβεία

Ίσως σε καμιά άλλη περίοδο της ζωής τους, τα παιδιά δε χρειάζονται τόσο τη συναισθηματική υποστήριξη των γονιών τους όσο κατά τη διάρκεια της εφηβείας και μετά.  

Καθώς οι νέες ευθύνες της ενηλικίωσης που πλησιάζει και οι δυσκολίες της σεξουαλικής προσαρμογής γίνονται ολοφάνερες, τα συνηθισμένα αισθήματα της δυστυχίας και της εσωτερικής αναστάτωσης εξελίσσονται για μερικούς εφήβους σε πιο σοβαρές καταθλιπτικές διαθέσεις, μια αίσθηση ανικανότητας και αδυναμίας απέναντι σε γεγονότα που είναι έξω, πέρα ή πάνω από τον έλεγχο τους.

Mental, Emotional, and Behavioral Disorders in Teens

Η κατάθλιψη μπορεί να καλύπτεται στην εφηβεία και έτσι να μην την καταλάβουμε εύκολα. Ένα άλλο πρόβλημα από τον γονέα που «επαγρυπνεί», είναι το ότι κάθε σύμπτωμα μπορεί να εμφανιστεί φυσιολογικά στην εφηβεία, χωρίς με κανένα τρόπο να υποδηλώνει μια καταθλιπτική διαταραχή. Στην πλειοψηφία τους οι έφηβοι, παρόλο που τα αρνητικά τους συναισθήματα και τα αισθήματα κατωτερότητας φτάνουν στο αποκορύφωμα κατά τη διάρκεια της εφηβείας, δείχνουν γενικά να είναι σχετικά ευτυχισμένοι και σίγουροι.

Η ηπιότερη μορφή της κατάθλιψης μπορεί να φανεί ως μια έλλειψη ψυχικής ενέργειας και ευεξίας. Στις πιο σοβαρές εκδηλώσεις της, οι έφηβοι τείνουν να είναι ευέξαπτοι και κακοδιάθετοι για ένα μεγάλο χρονικό διάστημα. Όταν αυτή βρίσκεται στη χειρότερη μορφή της, κοιμούνται λίγο, χάνουν την όρεξη τους και είναι συνέχεια κατηφείς, απαθείς και χωρίς ζωντάνια. Οι έφηβοι που έχουν κατάθλιψη νιώθουν αβοήθητοι, θλιμμένοι και άχρηστοι μερικές φορές δε το βρίσκουν αδύνατο να αντιμετωπίσουν τις προκλήσεις της ζωής. Φαίνεται παράδοξο το ότι οι υψηλοί στόχοι, τους οποίους οι προ-έφηβοι και οι έφηβοι θέτουν στους εαυτούς τους, ταυτόχρονα δημιουργούν και προβλήματα.

Όλα αυτά δείχνουν ότι οι νέοι άνθρωποι, που κάνουν πολύ αυστηρή αυτοκριτική, τείνουν να είναι αγχώδεις, ανασφαλείς, καταθλιπτικοί και σε κάποιο βαθμό κυνικοί. Ίσως σε καμιά άλλη περίοδο της ζωής τους, τα παιδιά δε χρειάζονται τόσο τη συναισθηματική υποστήριξη των γονιών τους όσο κατά τη διάρκεια της εφηβείας και μετά. Οι γονείς μπορούν να βοηθήσουν τα παιδιά τους προειδοποιώντας τα για τις μελλοντικές αλλαγές ή ερμηνεύοντας τες. Με αυτό τον τρόπο μπορούν οι έφηβοι να τις αξιολογήσουν σωστά και να τις ξεπεράσουν πιο εύκολα. Φυσικά, η ικανότητα να μιλάει κανείς για προσωπικά και λεπτά θέματα με τους εφήβους θα εξαρτηθεί από τη σχέση εμπιστοσύνης και καλής επικοινωνίας που έχει καλλιεργηθεί από τα προηγούμενα χρόνια.    Πηγή: Άρθρο της Μαρίας Αντωνίου, Ψυχολόγου  Παίδων & Εφήβων, Σύμβουλος Οικογένειας, Πτυχιούχος Πανεπιστημίου Αθηνών Μετεκπαιδευθείσα στο Παιδοψυχιατρικό Νοσοκομείο Αθηνών.  διαδικτυακό ιατρικό περιοδικό iator

Μνημόνιο και παιδική κατάθλιψη: η απελπισία ως προϊόν μάθησης - Μάθε μου να ελπίζω!

Η φαντασία και η δημιουργικότητα 
είναι το καλύτερο φάρμακο για την απελπισία… 

---

Μνημόνιο και παιδική κατάθλιψη: 

η απελπισία ως προϊόν μάθησης

Τα τρομακτικά ποσοστά έχουνε γίνει γνωστά από καιρό: για τη διετία 2009-2011, οι αυτοκτονίες στην Ελλάδα αυξήθηκαν κατά 22%, τα αιτήματα βοήθειας προς υποστηρικτικές μονάδες κατά 20-30%, η παιδική και εφηβική κατάθλιψη κατά 10-15%, ενώ λόγω των τραγικών περικοπών στον τομέα ψυχικής υγείας, η αυξημένη ανάγκη για βοήθεια δε βρίσκει ανταπόκριση.

Keeping Our Kids From Being Downgraded

Τα παιδιά δεν γεννιούνται καταθλιπτικά.
Μαθαίνουν να είναι.

 Ο όρος «κατάθλιψη» είναι διαδεδομένος. Τα συμπτώματα ευρέως γνωστά. Στα συναισθήματα παιδιών και εφήβων που πάσχουν από κλινική κατάθλιψη περιλαμβάνονται η θλίψη, η ενοχή, η ντροπή, η υπερευαισθησία στην κριτική, η έλλειψη κινήτρων, η ψυχοκινητική επιβράδυνση, η μειωμένη ανάληψη πρωτοβουλιών και αυτοεκτίμηση, η έντονη αυτοκριτική και η απαισιοδοξία. 

Τα βιολογικά συμπτώματα περιλαμβάνουν διαταραχές στον ύπνο και τη διατροφή, απώλεια βάρους, σωματική κόπωση, πονοκεφάλους,  ναυτίες, πόνους στο στομάχι, ευερέθιστη συμπεριφορά, ξεσπάσματα θυμού, εκνευρισμό και απόσυρση, ενώ η κλινική εικόνα διαφοροποιείται, ανάλογα με την ηλικία. Λίγο-πολύ όλοι έχουν ενημερωθεί γι’ αυτά. Για κάποιο λόγο, όμως, οι ειδικοί παρέλειψαν να ενημερώσουν τους Έλληνες για το σημαντικότερο: η κατάθλιψη είναι μια μαθημένη συμπεριφορά.  

Τα παιδιά δε γεννιούνται καταθλιπτικά. Μαθαίνουν να είναι. Από πού, άραγε; Και πώς;

Το 1967, οι ψυχολόγοι Martin Selingman και ο Steve Maier ξεκίνησαν την περίφημη σειρά πειραμάτων τους σε σκύλους. Σε ένα από αυτά τα πειράματα έκαναν το εξής: χώρισαν τους σκύλους σε 3 ομάδες, τους έδεσαν με λουριά και τους υπέβαλλαν σε ηλεκτροσόκ. Οι σκύλοι της πρώτης ομάδας, μπορούσαν να σταματήσουν τον ηλεκτρισμό τραβώντας ένα μοχλό, για τους σκύλους της δεύτερης ομάδας, η παύση ή όχι του ηλεκτροσόκ ήτανε κάθε φορά εντελώς τυχαία και για τους σκύλους της ομάδας τρία, το ηλεκτροσόκ δεν έπαυε, όσο και να τραβούσανε το μοχλό. Έπειτα, λοιπόν, τοποθέτησαν όλους τους σκύλους σε ένα κουτί, χωρισμένο σε δύο μέρη από ένα μικρό φράκτη. Ο σκύλος μπορούσε πολύ εύκολα να αποφύγει το ηλεκτροσόκ, πηδώντας απλά το φράκτη. Κι αυτό έκαναν οι σκύλοι της ομάδας ένα και δύο. Οι σκύλοι της ομάδας τρία, όμως, αυτοί που είχανε μάθει πως η συμπεριφορά τους δεν έχει καμία επίδραση στο περιβάλλον, ξάπλωσαν κάτω παθητικά και κλαψούριζαν. Δεν επιχείρησαν καν να πηδήσουν το μικροσκοπικό φράκτη, έμειναν εντελώς άπραγοι και υπέστησαν τον πόνο. 

Το φαινόμενο αυτό είναι γνωστό ως «θεωρία της μαθημένης απελπισίας».

Αυτό έχουνε γίνει, δυστυχώς, τα σημερινά μας παιδιά και οι σημερινοί μας έφηβοι. Σαν εκείνους τους σκύλους, έμαθαν να είναι απελπισμένοι, έμαθαν πως οι πράξεις τους δεν έχουν αντίκτυπο σε αυτό το υπό διάλυση κράτος και τη βαθέως νοσηρή κοινωνία στην οποία έτυχε να γεννηθούν. Τι μπορούνε, λοιπόν, να κάνουνε οι γονείς για να προστατεύσουν τα παιδιά τους από την επιδημία κατάθλιψης της χώρας;

Πρώτα από όλα να συνειδητοποιήσουν τη σοβαρότητα του θέματος. Η πρώιμη ηλικία εμφάνισης της κατάθλιψης αποτελεί τον πιο αρνητικό προγνωστικό παράγοντα, για να εξελιχθεί σε χρόνια κλινική πάθηση, με αυξημένο τον κίνδυνο της εξάρτησης από ουσίες και των αυτοκτονικών τάσεων. Έπειτα, να φροντίσουνε τη δική τους ψυχική υγεία. Τα παιδιά γονέων που έχουνε οι ίδιοι ιστορικό κατάθλιψης, είναι 14 φορές πιο πιθανό να εμφανίσουν κατάθλιψη και τα ίδια. Οι μητέρες με κατάθλιψη έχουν μια συμπεριφορά που χαρακτηρίζεται από την απόσυρση στην επικοινωνία με το παιδί τους και την παρεμβατικότητα, ενώ η αρνητική τους διάθεση, η αστάθεια, τα υψηλά επίπεδα συζυγικών καβγάδων και άγχους της εποχής μας, κατατάσσουν τα παιδιά στην ομάδα υψηλού κινδύνου. Η κατάθλιψη μπορεί να ξεκινήσει ακόμη και από τους 8 μήνες ζωής, φαινόμενο γνωστό ως «βρεφική κατάθλιψη», ενώ δε γίνεται εύκολα αντιληπτή, καθώς ως μια ηλικία, δεν εκφράζεται με λόγια από τα παιδιά.

Συνίσταται η επίσκεψη σε ειδικό ψυχικής υγείας, όμως προσοχή! Σε καμία των περιπτώσεων δεν ενδείκνυται η φαρμακευτική αγωγή! Τα τρικυκλικά αντικαταθλιπτικά έχουν εξαιρετικά περιορισμένη αποτελεσματικότητα, ενώ είναι επικίνδυνα για την υγεία των παιδιών. Ο μόνος λόγος που διακινούνται ακόμη, είναι τα συμφέροντα των φαρμακευτικών εταιριών. Το καταθλιπτικό παιδί δε θέλει χάπια. Θέλει κίνητρα. Προσπαθήστε να βελτιώσετε το κλίμα μέσα στο σπίτι. Μάθετέ του να αξιολογεί ρεαλιστικά τις προσπάθειες και τα επιτεύγματά του, γιατί τα καταθλιπτικά παιδιά θέτουν υπερβολικά υψηλούς στόχους και ασκούν υπερβολικά έντονη αυτοκριτική. Χρειάζονται θετική ενίσχυση και πάνω από όλα, απτά αποτελέσματα. Αντί να δει τηλεόραση το βράδυ, ή να παίξει ηλεκτρονικά παιχνίδια, το παιδί θα μπορούσε να ασχοληθεί με κάποια χειρονακτική κατασκευή, ώστε να δει με τα μάτια του, ότι η προσπάθειά του έχει αποτέλεσμα. Ότι οι ώρες που πέρασε να παιδεύεται με ένα παζλ, για παράδειγμα, τον οδήγησαν να συναρμολογήσει μια όμορφη εικόνα.  Ενθαρρύνετέ το να παίξει το ίδιο μουσική, αντί να ακούσει, να φτιάξει μόνο του ένα παραμύθι, αντί να παρακολουθήσει ένα ακόμη 3d animated. Γιατί η φαντασία και η δημιουργικότητα είναι το καλύτερο φάρμακο για την απελπισία…

Διαβάστε πολύ ενδιαφέροντα σχόλια εδώ:

nikoglou