«Πίσω από κάθε παιδί που πιστεύει στον εαυτό του υπάρχει ένας δάσκαλος που πίστεψε πρώτα σε αυτό!»

“O ιδανικός δάσκαλος είναι εκείνος που γίνεται γέφυρα για να περάσει αντίπερα ο μαθητής του. Κι όταν πια του διευκολύνει το πέρασμα, αφήνεται χαρούμενα να γκρεμιστεί, ενθαρρύνοντας τον μαθητή του να φτιάξει δικές του γέφυρες”

Νίκος Καζαντζάκης

*************

Όλοι αν κλείσουν τα μάτια τους και θυμηθούν τα παιδικά τους χρόνια, κοντά στη φιγούρα των γονιών και ίσως των παππούδων θα βρίσκεται και η φιγούρα κάποιου δασκάλου. Ο δάσκαλος δεν είναι επάγγελμα, είναι λειτούργημα και αυτό φαίνεται και από το γεγονός ότι καταφέρνει να αφήνει ανεξίτηλα σημάδια σε κάθε άνθρωπο.

Η πιο ευαίσθητη και καθοριστική ηλικία ενός ανθρώπου είναι τα παιδικά του χρόνια. Εκεί διαμορφώνει χαρακτήρα και συμπεριφορές. Εκεί ξεκινάει να χτίζει το μονοπάτι της ζωής του που θα πρέπει να βαδίσει στην πορεία. 

Ο δάσκαλος έχει την ευθύνη να μεταδώσει όχι μόνο γνώσεις, αλλά κυρίως αξίες. Ο σωστός δάσκαλος πρέπει να είναι πάνω από όλα άνθρωπος και να αναγνωρίζει την ευθύνη που έχει στα χέρια του.

Πολλοί βιάζονται να κρίνουν και να ισχυριστούν πως είναι εύκολο να είσαι δάσκαλος και πως δεν είναι κάτι σπουδαίο. Μάλλον ξεχνάνε από πού ξεκίνησαν οι ίδιοι. Δεν είναι απολύτως λανθασμένη η άποψή τους αυτή βέβαια. 

Ορθά λένε πως είναι εύκολο να καταφέρεις να γίνεις δάσκαλος, αλλά θέλει μεγάλο κόπο να καταφέρεις να γίνεις ο δάσκαλος που θυμούνται τα παιδιά για μια ζωή. Θέλει πείσμα, δύναμη, θέληση και πραγματική αγάπη για τα παιδιά.

Ο πραγματικός δάσκαλος καταφέρνει να μιλήσει κατευθείαν στην καρδιά. Έχει το απίστευτο ταλέντο να μεταμορφώνεται από τη μια στιγμή στην άλλη σε γιατρό, σε γονιό, σε ψυχολόγο, αλλά και σε φίλο ανάλογα με τι απαιτεί κάθε φορά η περίσταση. 

Δε χρειάζεται να μιλήσεις για να καταλάβει, ξέρει να διαβάζει απ’ έξω και ανακατωτά τα μάτια. Με έναν μαγικό τρόπο είναι πάντα εκεί πριν καν τον φωνάξεις, από ένα απλό δέσιμο των κορδονιών, μέχρι και για τη συζήτηση των πιο κρυφών σκέψεων και φόβων.

Είναι ο άνθρωπος που δεν μπορούν να εξηγήσουν πώς καταφέρνει να έχει πάντα ενέργεια, όταν όλη η τάξη χασμουριέται και πώς έχει να πει την κατάλληλη λέξη όταν το έχεις ανάγκη. 

Ο ιδανικός δάσκαλος θα απλώσει το χέρι για να βοηθήσει ουσιαστικά, όταν νιώθεις ότι πέφτεις. 

Θα είναι εκεί για να σου ισιώσει τα φτερά για να μπορέσεις να πετάξεις στους δικούς σου ουρανούς και να κατακτήσεις τα όνειρά σου. 

Θα σε μάθει πως δε θα πιστέψει κανείς σε ‘σένα, αν πρώτα δεν πιστέψεις εσύ στον εαυτό σου.

Αν κάτσεις και περιπλανηθείς στις αναμνήσεις σου θα δεις πως σίγουρα θα βρεις λόγια δικά του που σε έχουν σημαδέψει στη ζωή σου. Αυτό και μόνο δείχνει πόσο σημαντικό ρόλο διαδραματίζει ο δάσκαλος στη ζωή του ανθρώπου. 

Και αν κάποια στιγμή θες να θυμηθείς τους δικούς σου δασκάλους, δε χρειάζεται να κάνεις πολλά. Κοίτα απλά τα χέρια σου και γράψε κάτι, προσπάθησε απλά να μιλήσεις και αυτόματα θα εμφανιστούν μπροστά σου. 

Κοίταξε απλά που έχεις φτάσει στη ζωή σου και θα συνειδητοποιήσεις ότι κατάφερες να σταθείς στα πόδια σου, έχοντας βάλει το δικό του λιθαράκι ένας από αυτούς. 

Να’ σαι καλά δάσκαλε!

enallaktikidrasi
Φιλοξενία: Το Χαμομηλάκι

Για σας, τον νέο δάσκαλο: Διδάξτε και διδαχτείτε

Η σχολική τάξη στην οποία θα πρωτοδιδάξετε θα είναι και το δικό σας σχολείο. Εκεί θα μάθετε να κάνετε τα σωστά ή τα λάθος βήματα. Τα μεγάλα ή τα μικρά, τα σπουδαία ή τα ασήμαντα.

Είστε αξιέπαινος/η που αποφασίσατε να σπουδάσετε δάσκαλος/α και που τώρα βρίσκεστε στον χώρο της σχολικής βουής. Είναι η βουή της παιδικής ζωντάνιας, είναι η βουή που θα σας συντροφεύει σε όλη σας τη ζωή. Είναι η βουή της εργάσιμης ζωής σας.

Στη συνέχεια, μερικές υποδείξεις, μερικές συμβουλές, θα σας βοηθήσουν να αξιοποιήσετε στο έπακρο την εργάσιμη ζωή σας.

Γνωρίστε τους γονείς

Οι γονείς έχουν περισσότερη επιρροή στα παιδιά τους από ότι έχετε εσείς. Αυτό είναι ξεκάθαρο, αυτή είναι επιλογή της φύσης. Οι γονείς μπορούν να ακυρώσουν τον δάσκαλο, ο δάσκαλος δεν μπορεί να ακυρώσει τον γονέα. Κατά τον ίδιο τρόπο, οι γονείς μπορούν να είναι, εν δυνάμει, συνεργάτες του δασκάλου και αυτό να έχει θετικό αντίκτυπο στα παιδιά. 

Δείξτε στους γονείς ότι σέβεστε το παιδί τους και αυτόματα θα σας σεβαστούν κι εκείνοι και στη συνέχεια, ακόμη περισσότερο θα σας σεβαστούν τα παιδιά τους, οι μαθητές σας. Ενημερώνετε συχνά τους γονείς για την πρόοδο της τάξης. Καθιερώστε την «τάξη των γονέων» και ενημερώνετέ τους, ομαδικά, μέσα στην τάξη των παιδιών τους. Μην τους ενημερώνετε ατομικά, μη δημιουργείτε εύνοιες, εκτός κι αν κάποιος μαθητής αντιμετωπίζει σοβαρό πρόβλημα, που έχει επίδραση στη μάθηση και στη συμπεριφορά του. 

Αξιοποιείστε με κάθε τρόπο τη φυσική επιρροή και τη δύναμη που ασκεί ο γονέας στο παιδί του. Κάντε τους γονείς φίλους του σχολείου και αμέσως θα κάνετε φίλους και τα παιδιά τους. Αυτός είναι ο καταλύτης που θα βελτιώσει την ατμόσφαιρα, που θα κάνει τον μαθητή, αλλά και τον δάσκαλο πιο παραγωγικούς.

Το διάλειμμα

Το διάλειμμα είναι το ίδιο απαραίτητο για τον μαθητή και για τον δάσκαλο. Είναι η ολιγόλεπτη ευκαιρία να συνομιλήσουν οι δάσκαλοι μεταξύ τους καθώς θα παίρνουν τον καφέ τους ή θα πίνουν ένα ποτήρι νερό. Είναι όμως και η ευκαιρία όπου ένας νέος δάσκαλος έχει να ρωτήσει κάτι -και να μάθει- από έναν παλαιότερο δάσκαλο. 

Εάν είστε νέος δάσκαλος μη χάνετε αυτή την ευκαιρία. Επωφεληθείτε από αυτή, ρωτήστε έναν έμπειρο συνάδελφό σας για ό,τι σας απασχολεί, πάρτε τη γνώμη του. 

Και να είστε σίγουρος ότι ο συνάδελφός θα σας δώσει μία καλή απάντηση και θα σας την δώσει πρόθυμα και ολόψυχα. Δάσκαλος είναι κι εκείνος, ξέρετε… και είναι το μέρος που θα ακουμπήσετε, όταν θέλετε να πάρετε μία ανάσα.

Τα γενέθλια της δασκάλας
Norman Rockwell 1956

Κι αν υπάρξουν δυσάρεστοι συνάδελφοι;

Μπορεί να αισθανθείτε λίγο απομονωμένος, ειδικά τις πρώτες ημέρες στο σχολείο. Αυτό βέβαια είναι πολύ σπάνιο και μπορεί να οφείλετε σ’ εσάς και στον διστακτικό χαρακτήρα σας. Μπορεί όμως να οφείλεται στην αδιάφορη ή ακόμα χειρότερα, στην υπεροπτική συμπεριφορά μερικών παλαιών δασκάλων. 

Όμως να ξέρετε, το πρόβλημα δεν το έχετε εσείς. Το πρόβλημα το έχουν εκείνοι. Μη δίνεται καμία σημασία στις λοξές ματιές αυτών των συναδέλφων. 

Δείτε στα μάτια τους άλλους. Δείτε το βλέμμα τους και θα καταλάβετε ότι σκέφτονται ευνοϊκά προς εσάς. Αυτοί είναι οι πλειοψηφία. Πλειοψηφία είναι οι δάσκαλοι που τους βλέπεις και ξέρεις τι σκέφτονται. Και αυτοί είναι οι καλύτεροι δάσκαλοι γιατί το ίδιο βλέπουν και τα παιδιά, στα μάτια αυτών των δασκάλων.

Χαμογελάστε μέσα στην τάξη

«Χαμογελάτε στην τάξη» είναι η συμβουλή που έχει να σας δώσει ένας έμπειρος δάσκαλος.

Στις μέρες μας, με τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν πολλές οικογένειες, ίσως το χαμόγελο να είναι σπάνιο μέσα στο σπίτι. Μπορεί ακόμη και να λείπει παντελώς. 

Η αλήθεια είναι αυτή. 

Πάρα πολλά παιδιά έχουν λίγες ευκαιρίες ή καθόλου, να χαμογελάσουν στο σπίτι τους και η καλύτερη ελπίδα τους για ένα χαμόγελο μπορεί να βρίσκεται στα χέρια σας. Μπορεί να ακούγεται απλοϊκό αλλά είναι ζωτικής σημασίας. Χαμογελάτε στα παιδιά και βοηθήστε τα ώστε ένα μικρό κομμάτι της ζωής τους να γίνει πιο ευχάριστο.

Είναι η σκέψη που μετράει

Φροντίστε να μην είστε υπερβολικοί. Να μη ζητάτε ακατόρθωτα πράγματα από τα παιδιά. Αυτό είναι απληστία. Να είστε πρακτικοί. Να είστε κοντά στα παιδιά και να προσπαθείτε να ταυτιστείτε με αυτά. Αν το πετύχετε θα είστε ο ιδανικός δάσκαλος.

Κάθε παιδί θέλει να γνωρίζει μερικά πράγματα για τη ζωή του δασκάλου του. Να ακούσει και κάτι άλλο πέρα από τα μαθήματα. Σκεφτείτε το αυτό και όταν το κάνετε πράξη θα έχετε ήδη πλησιάσει τα παιδιά. Αν το κάνετε συχνά, δεν θα είναι τα παιδιά που θα ταυτιστούν μ’ εσάς. Θα είστε εσείς που θα ταυτιστείτε με τα παιδιά. Η σκέψη είναι που μετράει. Σκεφτείτε το και θα γίνει πραγματικότητα.

Συμπεριφορά: επιλέξτε τη σωστή στάση

Είτε εργάζεστε σε πλούσια προάστια, είτε στο κέντρο της πόλης, θα έχετε, όπου κι αν είστε, την ευκαιρία να συναντήσετε παιδιά που έχουν ειδικές ανάγκες συμπεριφοράς, που θέλουν να τα ρίξετε μία δεύτερη, πιο ζεστή ματιά. 

Μην αμελήσετε να το κάνετε. Μην το αποφύγετε. Το έχουν ανάγκη τα παιδιά εκείνα, ζωτική μάλιστα. Και να ξέρετε ότι αυτό αποδίδει. 

Και αποδίδει πολύ, τόσο που αισθάνεστε τεράστια ικανοποίηση. Και από ένα σημείο και μετά το έχετε και εσείς ανάγκη, ακριβώς για την ικανοποίηση που σας δίνει. Αυτή είναι η σωστή στάση συμπεριφοράς. Επιλέξτε την!

Μην περιορίζετε τη φαντασία των παιδιών

Παλιές και πρόσφατες μελέτες δείχνουν ότι τα παιδιά μαθαίνουν καλύτερα ό,τι μαθαίνουν ευχάριστα. Κάνετε ευχάριστη τη διδασκαλία σας και μην περιορίζεστε στα σχολικά εγχειρίδια. Ενσωματώστε στη διδασκαλία σας οτιδήποτε εξάπτει τη φαντασία του παιδιού. 

Μη θέτετε αυστηρά όρια στον τρόπο που πρέπει να γράψουν κάτι. Πιο πρόσφατες μελέτες αποκάλυψαν ότι τα παιδιά μαθαίνουν πιο αποτελεσματικά εκείνα τα θέματα που αναπτύσσουν σε μήκος. Σκεφτείτε τρόπους ώστε να κινητοποιήσετε τους μαθητές να γράφουν όσο πιο πολλά μπορούν. 

Δεν υπάρχουν οδηγίες, εσείς θα βρείτε τον τρόπο να κάνετε τα παιδιά πολυγραφικά. Το ίδιο να κάνετε και για την προφορική έκφραση. Εάν τα παιδιά είναι μέσα στο θέμα και είναι αναλυτικά, όσο πιο πολύ γίνεται, τότε έχετε πράγματι αναπτύξει τη φαντασία τους.

Η καλύτερη επιβράβευση

Δεν έχει μεγάλη σημασία πόσο διαπρέψατε στις σπουδές σας και στην επαγγελματική σας κατάρτιση. Η σχολική τάξη είναι ένας κόσμος τελείως διαφορετικός. Πρέπει να διαπρέψετε και σ’ αυτόν. Τούτο είναι το χρυσό ζητούμενο. Αυτή είναι η αποστολή σας. Δείτε τα παιδιά στα μάτια και γίνετε ρεαλιστές. 

Δεν υπάρχουν εγγυημένες επιτυχίες στη ζωή. Υπάρχουν επιτυχημένοι χειρισμοί που φέρνουν τις επιτυχίες. Συμπληρώστε τα κενά σας, ως δάσκαλος, με καθημερινή προσπάθεια. Μην πιστεύετε στην αυτοαξία σας γιατί είναι εγωιστικό. Είναι προτιμότερο να εισπράττετε την αξία που σας δίνουν οι άλλοι. 

Και αυτοί είναι οι μαθητές σας. Η εκτίμηση των μαθητών σας και η αγάπη τους για σας είναι η καλύτερη επιβράβευση. Είναι κρίμα να μην την αισθανθείτε. Και είναι κρίμα περισσότερο για τα παιδιά.

Αξίζει τον κόπο

Η σχολική τάξη στην οποία θα πρωτοδιδάξετε θα είναι και το δικό σας σχολείο. Εκεί θα μάθετε να κάνετε τα σωστά ή τα λάθος βήματα. Τα μεγάλα ή τα μικρά, τα σπουδαία ή τα ασήμαντα. Μη χάνεται την ευκαιρία, που είναι ευκαιρία για πολλές ζωές. Της δικής σας αλλά, κυρίως, των παιδιών. 

Εξαντλείστε όλη σας τη θέληση και όλες σας τις δυνατότητες. Διδάξτε και διδαχτείτε, ολοκληρωθείτε επαγγελματικά και συναισθηματικά. Εξ’ άλλου είναι ο μόνος τρόπος να έχετε μία καριέρα απολαυστική. 

Αξίζει τον κόπο.

Άννα Παππά - δασκάλα – συγγραφέας

antikleidi

Το Τελευταίο Διαγώνισμα...

Γράφει ο Κλεισθένης

Εξ αιτίας ενός πολύ θλιβερού γεγονότος ανέσυρα απ' την μνήμη μου την παρακάτω αληθινή ιστοριούλα.

Επαρχιακή πόλη δεκαετίες πίσω. Ήμασταν στο γυμνάσιο, στην ογδόη, σημερινή τρίτη λυκείου.

Ένας συμμαθητής και φίλος μου, γιος φτωχού ψαρά, ερχόταν στο σχολείο σχεδόν πάντα νυσταγμένος. Ήταν φυσικό γιατί μοίραζε τον χρόνο του ανάμεσα στα μαθήματα και το ψάρεμα. Βοηθούσε τον πατέρα του με τα παραγάδια και τα δίχτυα.

Τελευταίο διαγώνισμα στα αρχαία. 

Ο φίλος και συμμαθητής μου ήταν καλός στα πρακτικά μαθήματα, υστερούσε όμως στα θεωρητικά.
Αφού απάντησε στις τέσσερις ερωτήσεις του διαγωνίσματος έγραψε τα παρακάτω στο τέλος.

-Ερώτημα πέμπτο:
"Κυρία Τ....... πέμπτο θέμα δεν υπάρχει, το επινόησα εγώ για να γράψω ό,τι ακολουθεί.
Έγραψα στο διαγώνισμα ό,τι ήξερα. Πιστεύω να πάρω βαθμό προβιβασμού.
Ελπίζω να σας απαλλάξω απ' την παρουσία μου στην τάξη για μια ακόμη χρονιά. Θα κουραστήκατε να με βλέπετε κάθε μέρα νυσταγμένο, θα κουραστήκατε να προσπαθείτε να μου μάθετε αρχαία.
Σας ευχαριστώ πολύ για την κατανόηση και την υπομονή σας.
Ο μαθητής σας.-"

Ο φίλος και συμμαθητής τελικά πήρε βαθμό προβιβασμού, όχι λόγω του μηνύματός του στην καθηγήτριά μας αλλά επειδή όντως τον άξιζε.
Το μήνυμά του στην καθηγήτρια είχε σαν αποτέλεσμα να τον καλέσει στο σπίτι της με σκοπό να τον βοηθήσει στην έκθεση γιατί επρόκειτο να δώσει εξετάσεις στην ιατρική.

Όντως τον βοήθησε, νάναι καλά, αν ζει. 

Ο φίλος και συμμαθητής μου πέρασε στην ιατρική, έγινε γιατρός και τίμησε την ιατρική δεοντολογία μέχρι κεραίας. 

Επέστρεψε και άνοιξε ιατρείο στην πόλη μας και κατά γενική ομολογία χειρίστηκε την επιστήμη του για το καλό των συμπατριωτών μας.

Καλό σου ταξίδι φίλε και συμμαθητή. 

Ελπίζω να υπάρχει κι άλλη ζωή, να βρεθούμε, να συζητάμε, να ψαρεύουμε.
ideopigi
Το Χαμομηλάκι

Θα κάνετε δώρο στη δασκάλα φέτος;

10 απόψεις που ακούσαμε για το θέμα

Το δώρο στη δασκάλα είναι ένα θέμα που προκύπτει κάθε χρόνο τέτοια εποχή. 
Πολλοί γονείς θεωρούν δεδομένο ότι θα προσφέρουν κάτι στον άνθρωπο που ήταν με το παιδί τους όλη τη χρονιά. 
Μερικοί πάλι το θεωρούν περιττό ενώ κάποιοι άλλοι θα έκαναν ένα δώρο υπό προϋποθέσεις. 
Μαζέψαμε όλες τις απόψεις που διαβάσαμε και ακούσαμε για να πάρουμε μια εικόνα ως προς το τι πιστεύουν οι γονείς τελικά. 
Εσείς τι πιστεύετε;

1. Όταν τα δώρα προέρχονται απ’ το παιδί προς τη δασκάλα, είναι πράγματι ωραία κίνηση, όταν το κάνει η μαμά, μου φαίνεται λίγο δημοσιοσχετίστικο και δεν μου αρέσει.

2. Για όλα όσα κάνουν οι δασκάλες πληρώνονται, δεν τα κάνουν τσάμπα. Δεν χρειάζονται και δώρα από πάνω.

3. Δεν χρειάζεται να χαλάσεις χρήματα για ένα δώρο στην δασκάλα. Μπορεί το παιδί να φτιάξει μια όμορφη ζωγραφιά και να την χαρίσει στην δασκάλα του μέσα σε έναν φάκελο, συνοδευόμενη από μια κάρτα με λίγα λόγια αγάπης και εκτίμησης. 
Δεν χρειάζονται απαραίτητα χρήματα για μια όμορφη κίνηση.

4. Νομίζω ότι κάνοντας δώρα στην δασκάλα δεν πράττετε σωστά. Υπάρχουν γονείς που αδυνατούν οικονομικά να κάνουν δώρα και τα παιδιά αισθάνονται άσχημα που βλέπουν τα άλλα παιδιά να δίνουν δώρο και αυτά όχι. 
Αυτή είναι μια μόδα για να καλοπιάσετε την δασκάλα, ωστόσο, για να το πω λαϊκά, όλες οι μαμάδες που κάνετε δώρα, χαλάτε την πιάτσα.

5. Εύχομαι να συναντήσω μια τόσο εξαιρετική δασκάλα που να κερδίσει τον σεβασμό μου και την εκτίμησή μου και να της κάνω δώρο με όλη μου την καρδιά. 
Προς το παρόν δεν μου έχει τύχει.

6. Ως δασκάλα και μητέρα θα ήθελα να πω ότι είναι πολύ συγκινητικό για μένα να λαμβάνω δώρα από γονείς ή παιδιά. 
Και όταν λέω δώρα, δεν εννοώ κάτι ακριβό. 
Μια χειροτεχνία από τους μαθητές μου είναι κάτι πολύτιμο για μένα. Το σπίτι μου είναι ήδη γεμάτο από τέτοια δώρα καρδιάς. 
Όχι, το δώρο δεν είναι μόδα, είναι ένας υπέροχος τρόπος να πεις «ευχαριστώ» σε μια δασκάλα από τη στιγμή που πιστεύεις ότι προσφέρει κάτι στο παιδί σου. 
Το δώρο δείχνει ότι το παιδί σε αγάπησε γιατί πρόσεξες την ψυχή του και όχι ότι του έβαλες καλούς βαθμούς.

7. Οι δασκάλες είναι δεύτερες μητέρες. Είναι με τα παιδιά μου κάθε μέρα, και μάλιστα μέχρι αργά το απόγευμα. 
Νομίζω ότι ένα δώρο εκτίμησης το αξίζουν.

8. Ξέρω πολλές δασκάλες που βάζουν λεφτά και από την τσέπη τους προκειμένου να φτιάξουν κάτι όμορφο για την τάξη, για μια εργασία, για μια γιορτή. 
Σε αυτές θα ήθελα να κάνω όχι μόνο ένα, αλλά 100 δώρα στο τέλος του χρόνου.

9. Θεωρώ ότι η δασκάλα είναι ο σημαντικότερος άνθρωπος στη ζωή του παιδιού μου, μετά από τους γονείς του και τον αδερφό του. 
Και μόνο γι’ αυτό, ένα δώρο δεν βλάπτει. 
Αντιθέτως είναι μια αληθινή κίνησης αναγνώρισης του κόπου μιας ολόκληρης χρονιάς.

10. Δεν έχω αντίρρηση να κάνουμε δώρο σε μια δασκάλα, αρκεί να μας εμπνέει. 
Δώρο ως καθεστώς σε οποιαδήποτε δασκάλα δεν κάνω. Δεν είναι έθιμο το δώρο στη δασκάλα. 
Όταν το νιώθεις, το κάνεις.

Επιμέλεια Έλενα Θάνου

themamagers
Το Χαμομηλάκι

Εκπαιδευτικός πρωταγωνιστής και μαθητές κομπάρσοι ή θεατές;

Δεν είναι δυνατόν τα σημερινά παιδιά να μαθαίνουν με τον ίδιο τρόπο που μαθαίναμε και εμείς και οι προ-παππούδες μας. 

Τρομάζω όταν μερικές φορές πιάνω τον εαυτό μου να μου θυμίζει τους δικούς μου καθηγητές που είχα παιδί. 

Να χρησιμοποιώ τους ίδιους τρόπους επαναφοράς στην τάξη, τις ίδιες μεθόδους τυποποιημένης διδασκαλίας, να καλλιεργώ και εγώ στους μαθητές μου τόσο έντονο πάθος για βαθμούς που να υπερκαλύπτει κάθε πραγματικό ενδιαφέρον για τη μάθηση. 

Μοιάζει σαν η παιδαγωγική επιστήμη να έχει κολλήσει κάπου στο πολύ μακρινό παρελθόν.

Γράφει ο Δ. Τσιριγώτης Φυσικός

Όταν η σχέση εκπαιδευτικού-μαθητών θυμίζει τη σχέση βασιλιά-υπηκόων

Και ενώ είπα ωραία το ποίημα στον ΑΣΕΠ επιλέγοντας την σωστή απάντηση: «μαθητοκεντρική διδασκαλία» και ενώ τραγούδησα με πάθος το «we don’t need no education» και ενώ έκλαψα με τον «κύκλο των χαμένων ποιητών», μετά μπήκα στην τάξη και έκανα τα ακριβώς αντίθετα.

Αντί να θεωρήσω τους μαθητές μου υποκείμενα της μάθησης, τους αντιμετώπισα ως αντικείμενα της διδασκαλίας μου. 

Τους φώναξα με αυτοπεποίθηση: «σε μένα να πιστεύετε, εγώ είμαι ο απόλυτος άρχοντας της γνώσης, το πρότυπο, ο φωτεινός παντογνώστης, ο βασιλιάς της φυλής σας». 

Μετά ανέβηκα στο βάθρο μου, φόρεσα το στέμμα μου μεθυσμένος από τη γλύκα της εξουσίας. 

Σίγουρος ότι κανείς δεν πρόκειται να με ρίξει από το θρόνο μου. Είχα βλέπετε φροντίσει να μετατρέψω τους μαθητές μου σε καταπιεσμένους υπηκόους κάνοντάς τους εξαρτημένους από βαθμούς και εξετάσεις. 

Η συμφωνία μεταξύ μας ήταν σαφής: 

«αν κάνετε ακριβώς ότι σας λέω εγώ θα σας ανταμείβω με έναν μαγικό αριθμό που θα σας εξασφαλίζει την αποδοχή των άλλων. Αν όχι, για το δικό σας καλό, θα σας στερώ αυτήν την αποδοχή». 

Και η συμφωνία δούλεψε ή τουλάχιστον έτσι νόμιζα……

Εκπαιδευτικός πρωταγωνιστής και μαθητές κομπάρσοι ή θεατές

Και ενώ τα τελευταία χρόνια έχουμε σημαντικότατα ευρήματα πάνω στην παιδαγωγική επιστήμη, εγώ προτίμησα να κάνω του κεφαλιού μου και να εφαρμόσω μεθόδους διδασκαλίας που κρατάνε από πολύ παλιά, από το 1800 μ.Χ. 

Θεώρησα εξωπραγματικά και επικίνδυνα όσα μου χάρισαν απλόχερα ο Τζον Ντιούι, η Μαρία Μοντεσσόρι, ο Αλεξάντερ Νιλ, ο Σελεστέν Φρενέ, ο Πάουλο Φρέιρε, ο Λεβ Βιγκότσκι, ο Σίμορ Πέιπερτ, ο Οβίδιος Ντεκρολί, ο Καρλ Ρότζερς και οι δικοί μας Δημήτρης Γληνός, ο Αλέξανδρος Αλέξανδρος Δελμούζος, ο Μίλτος Κουντουράς κ.α. 

Ο καθένας από αυτούς τους παιδαγωγούς ναι μεν προτείνει το δικό του μοντέλο εκπαίδευσης αλλά όλοι έχουν έναν κοινό άξονα: οι μαθητές από καταναλωτές της γνώσης να γίνουν παραγωγοί της. Θεωρούν ότι αν η γνώση παρέχεται ως έτοιμο προϊόν από τον διδάσκοντα, οι μαθητές αφού χρησιμοποιήσουν τη γνώση αυτή μετά την αποβάλλουν χωρίς να μένει κανένα αποτύπωμά της πάνω στην συνείδησή τους. 

Εγώ λοιπόν είπα όχι σε όλους αυτούς τους παιδαγωγούς του παιδοκεντρικού μοντέλου και αποθέωσα για άλλη μια φορά τον Γ. Φ. Χέρμπαρτ, τον Γερμανό θεμελιωτή του δασκαλοκεντρικού μοντέλου (εβαρτιανό) για μια θεωρία που έρχεται από το 1800 περίπου. 

«Ζήτω ο δάσκαλος λοιπόν. Αυτός είναι ο πρωταγωνιστής και οι μαθητές οι κομπάρσοι και σε πολλές περιπτώσεις απλά οι θεατές».

Δύο έννοιες που τρομάζουν: αυτενέργεια και αποκλίνουσα σκέψη

Η αλήθεια είναι ότι με φόβισαν οι λέξεις. 

Πέρασα την «αυτενέργεια» των μαθητών για αυτοαγωγή και αυτομόρφωση και φοβήθηκα ότι αυτοί που προτείνουν κάτι τέτοιο θέλουν οι μαθητές να ψάχνουν μόνοι τους τη γνώση με τελείως απενεργοποιημένο το ρόλο του εκπαιδευτικού. 

Δεν ήξερα βλέπετε ότι αυτενέργεια των μαθητών σημαίνει αναβάθμιση και εμπλουτισμός του ρόλου του εκπαιδευτικού. 

Ότι από τροφοδότης έτοιμης γνώσης μετατρέπεται σε εμψυχωτής και συντονιστής ώστε η γνώση να κατακτιέται από τον διδασκόμενο. 

Δεν πήγε το μυαλό μου ότι οι μαθητές τελικά μαθαίνουν ό, τι εκείνοι επιλέγουν και όχι ό,τι τους επιβάλλεται. 

Και ότι επιλέγουν ό,τι τους συγκινεί, τους κινεί το ενδιαφέρον, ό,τι έχουν ανάγκη και ό,τι τελικά βιωθεί. Και ότι ο τρόπος για να μάθουν είναι να κινητοποιηθούν οι ίδιοι να αναζητήσουν προσωπικούς δρόμους που θα τους οδηγήσουν στη γνώση. 

Τι έκανα λοιπόν εγώ; Έδινα έμφαση μόνο στο περιεχόμενο της μάθησης αντί να εστιάζω στις διαδικασίες και στις αλληλεπιδράσεις με τις οποίες οι μαθητές οδηγούνται σε αυτή. 

Έβλεπα μόνο το «τι» και καθόλου το «πως». Αντί να ασχολούμαι με τους μαθητές εστίαζα μόνο στο μάθημα. Και αντί να προσαρμόζω τη διδασκαλία μου στους μαθητές μου, πίεζα τους μαθητές μου να προσαρμοστούν στη διδασκαλία μου.

Μια άλλη έννοια που με τρόμαζε ήταν η «αποκλίνουσα σκέψη». Βλέπετε την είχα μπερδέψει με την αποκλίνουσα συμπεριφορά. 

Δεν είχα καταλάβει ότι η καλλιέργεια της «αποκλίνουσας σκέψης» των μαθητών είναι ο καλύτερος τρόπος για να αναπτυχθεί η κριτική σκέψη και η δημιουργική σκέψη τους. 

Η ικανότητα δηλαδή να βλέπουν οι μαθητές πολλές διαφορετικές εκφάνσεις σε μια κατάσταση ή σε μια ερώτηση να μπορούν να βρίσκουν διαφορετικούς τρόπους ερμηνείας, ή απαντήσεις. 

Αυτή η «out of the box» σκέψη, έξω από τη κοινή λογική είναι το θεμέλιο για τα μεγαλύτερα ανθρώπινα επιτεύγματα όπως είναι οι επιστήμες και οι τέχνες. Και εγώ ο ανόητος όταν έκανα μια ερώτηση στους μαθητές μου είχα μια και μόνη σωστή απάντηση στο μυαλό μου, εκείνη που εγώ τους είχα πει. 

Και φώναζα «λάθος» σε οτιδήποτε διαφορετικό και είχα μια γελοία αγωνία να τους ακούσω να μου επαναλαμβάνουν αυτή τη μια σωστή απάντηση. Και αντί να ενθαρρύνω τους μαθητές μου να παίρνουν ρίσκα, να δοκιμάζουν, να πειραματίζονται, να μην φοβούνται να κάνουν λάθη και να αποκτούν ανεξαρτησία στο τρόπο που σκέφτονται προσπαθούσα να τους κάνω όλους ίδιους μεταξύ τους. Και ίδιους με μένα φυσικά. «Αφού το είπαμε εγώ είμαι το πρότυπο, εγώ είμαι ο θεός της γνώσης».

Οι σκέψεις ενός παιδιού για τον σούπερ-εκπαιδευτικό του

Στον παρακάτω φανταστικό μονόλογο φαίνονται οι σκέψεις ενός παιδιού για τον εκπαιδευτικό εκείνο που θεωρεί ότι αυτός είναι ό ένας και μοναδικός πρωταγωνιστής της διδασκαλίας:

«Κάθε πρωί, 8.15 εμφανίζεται στην πόρτα της τάξης μου εκείνος. Ο δάσκαλος. Είναι τεράστιος, είναι σοφός, ξέρει τα πάντα. Και είναι δυνατός. Εγώ από την άλλη είμαι μικρός και δεν ξέρω τίποτα. Ξέρω μόνο λίγα από αυτά που με έβαλε αυτός να μάθω και για λίγο. Μετά από λίγες μέρες τα ξεχνάω. Και άσε που και τις περισσότερες φορές δεν καταλαβαίνω και τι λέω. Ευτυχώς που ...

Μυστικά της ΔΕΠ-Υ, που ο δάσκαλός μου θα ήθελα να γνωρίζει...

Ένας μαθητής με Διαταραχή Ελλειματικής Προσοχής – Υπερκινητικότητα αποκαλύπτει χρήσιμα μυστικά στο δάσκαλό του, για το πως θα δώσουν και οι δύο τον καλύτερό τους εαυτό μέσα στη σχολική τάξη.

Αγαπητέ δάσκαλε,
καθώς προετοιμαζόμαστε και οι δυο για μια νέα μέρα στο σχολείο, μπορούμε να παγώσουμε για λίγο το χρόνο; 

Εξετάσαμε τη δική μου λίστα καθηκόντων, συγκεντρώνοντας προσεκτικά ό,τι χρειάζομαι για τις σημερινές μου υποχρεώσεις. 

Αλλά...Θα ήταν πολύ χρήσιμο για μένα να εξετάσουμε και τη δική σας λίστα.
Τόσο εγώ, όσο κι εσείς θέλουμε να αισθανόμαστε ευχαριστημένοι στο τέλος της ημέρας. Εσείς με βοηθήσατε να καταλάβω πως θέλετε να προετοιμάζομαι για το σχολείο. 

Τώρα είναι η σειρά μου να γίνω βοηθός σας! Ετοίμασα με προσοχή τη δική σας λίστα καθηκόντων και σας την παρουσιάζω!

Παρατηρήστε, λοιπόν, αν:
Έχετε την προσοχή μου;
Είναι δύσκολο ν’ απαντήσω στις ερωτήσεις σας κάποιες φορές ενώ με κοιτάζετε επίμονα. 

Μπορεί να μη σας κοιτάζω ή να κάθομαι πάντα σωστά, αλλά συνήθως ακούω τι λέτε. 

Αν δεν είστε σίγουρος γι’ αυτό, απλά ρωτήστε με τι ακριβώς είπατε πριν από λίγο, αντί να με ρωτάτε αν προσέχω. 

Αν απαντήσω σωστά, προσέχω. 

Αν δεν καταφέρω ν’ απαντήσω, προσπαθήστε να κερδίσετε την προσοχή μου προτού επαναλάβετε όσα είπατε.

Είναι ένα μεγάλο στοίχημα για μένα να καταφέρω να σας παρακολουθήσω για αρκετή ώρα. Μερικές φορές, όταν έχετε την προσοχή μου, το μόνο που χρειάζομαι είναι η επανάληψη για να μάθω. Επιπλέον, όσες περισσότερες αισθήσεις μου ενεργοποιηθούν, τόσο πιο πολύ θα εμπλακώ στη διαδικασία.

Μη μου λέτε λοιπόν απλά τι να κάνω, δείξτε μου πως να το κάνω και μετά αφήστε με να σας παρουσιάσω τι κατάλαβα.

Δεν προσέχω... ή απλά χρειάζομαι ένα διάλειμμα;
Κάποιες φορές δείχνω αφηρημένος γιατί κάτι άλλο τραβάει την προσοχή μου. Έχω ανάγκη, όμως, αυτό το «μικρό διάλειμμα».΄

Ένα ιδιαίτερα ήσυχο περιβάλλον μπορεί να προκαλέσει τ’ αυτιά και τα μάτια μου, ν’ αναζητήσουν πράγματα που να τραβήξουν την προσοχή μου. 

Αν μου επιτρέψετε να κάνω κάποιες διακριτικές ενέργειες, όπως να κρατάω ένα ρυθμό χτυπώντας το πόδι μου στο πάτωμα ή να μασάω τσίχλα, τότε δε θα ψάχνω για άλλα ερεθίσματα, ούτε θα είμαι απρόσεκτος.
Θα είμαι απλά ήρεμος και σε εγρήγορση.

Δείχνω να έχω περισσότερη ενέργεια όταν κάθομαι;
Η προσοχή μου συνδέεται άμεσα με τα επίπεδα της ενέργειάς μου. Ξέρω ότι θα έπρεπε να ολοκληρώσω τις δραστηριότητες που μου έχετε δώσει, ενώ κάθομαι στο θρανίο μου. 

Αλλά, πως να το κάνω αυτό, από τη στιγμή που οι σκέψεις μου έχουν παγώσει; 

Αν δεν μπορώ να κινηθώ ενώ σκέφτομαι, η διαδικασία δυστυχώς θα σταματήσει.

Αν καταλάβετε πως συμβαίνει κάτι τέτοιο, αφήστε με να σηκωθώ, να κινηθώ ή εκείνη τη στιγμή δώστε μου κάποιες επιπλέον αρμοδιότητες (μοίρασμα φυλλαδίων ή τετραδίων, γραφή στον πίνακα κλπ.), προτού επιστρέψω στη θέση μου. 

Μερικές φορές ένα «κινητικό διάλειμμα», όπως λίγα επιτόπου πηδηματάκια, με ενεργοποιούν, με κάνουν να φτάσω στο στόχο μου.

Αυτή η διαδικασία έχει καλύτερα αποτελέσματα για μένα απ’ το να προσπαθώ να μένω ήρεμος και να μη μου επιτρέπεται να κινούμαι μέχρι να ολοκληρωθεί μια δραστηριότητα.

👦👧👦👧

Νιώθω πως μαθαίνω ή πως ανακρίνομαι;
Όσα πράγματα μαθαίνω στο σχολείο, δεν μπορώ κάποιες φορές να τα συνειδητοποιήσω ούτε εγώ ο ίδιος! 

Χρειάζεται να με βοηθήσετε. Γι’ αυτό δείξτε μου κάθε φορά τι έχω μάθει.

Όταν πρέπει ν’ απαντήσω σε μια ερώτηση, κάντε την απάντηση να μοιάζει μ’ ένα στόχο που θα θέλω πολύ να κατακτήσω και θα νιώθω περήφανος αν τα καταφέρω!

Στην περίπτωση όμως που χρησιμοποιήσετε φράσεις όπως «Δεν προσπαθείς αρκετά» ή «Δε συνεργάζεσαι», τα κίνητρά μου θα μειωθούν και η συμπεριφορά μου θα αρχίσει να μοιάζει με τη συμπεριφορά ενός ανθρώπου μέσα σ’ ένα ανακριτικό γραφείο.

Το ανακριτικό ύφος, δε με κινητοποιεί. 

Αντίθετα, με αποθαρρύνει απ’ το να θέλω να προσπαθήσω. Έχω την ανάγκη να νιώσω πως με οδηγείτε άμεσα στο να βρίσκω τις απαντήσεις που χρειάζομαι.

Είστε δίπλα μου;
Έχω ανάγκη από περισσότερη καθοδήγηση και προτροπή απ’ ότι οι συμμαθητές μου.
Συχνά στρέφω την προσοχή μου προς εμένα τον ίδιο, όταν είμαι νευρικός ή αφηρημένος επειδή το μυαλό μου έχει αρχίσει να περιπλανιέται ξανά. 

Χρειάζομαι ενθάρρυνση εκείνη τη στιγμή κι όχι επικριτικές παρατηρήσεις. Θέλω να τα καταφέρω! 

Δε συμπεριφέρομαι μ’αυτόν τον τρόπο με σκοπό να σας ενοχλήσω ή να φανώ αγενής. Σκέφτομαι διαφορετικά, αλλά προσπαθώ πραγματικά κι αυτή είναι η απάντησή μου στους ενήλικες που δεν καταλαβαίνουν τη συμπεριφορά μου.
Αν είστε σύμμαχός μου, θα το καταλάβω και θα δουλέψω πιο σκληρά απ’ ότι αν σας έχω απέναντί μου.

Ο μαθητής σας 
από Αθηνά Ευθυμίου - Ειδική Παιδαγωγό

Παιδαγωγικό Κέντρο Μελισσίων

Πόσο αγαπούν αυτοί οι δάσκαλοι τα παιδιά! Debby Heerkens - Sonya Romero - Elizabeth Miranda Chris Ulmer's and others...

Το επάγγελμα του δασκάλου είναι λειτούργημα και μια ώρα διδασκαλίας μπορεί να αποδειχθεί πιο δύσκολη από μια οκτάωρη δουλειά γραφείου. Αυτό αποδεικνύουν πέντε δάσκαλοι που αποφάσισαν να κάνουν τα πάντα για να δείξουν πόσο αγαπάνε τα παιδιά. 

Διαβάστε, συγκινηθείτε και όσοι εξασκείτε το ίδιο επάγγελμα, ακολουθήστε το παράδειγμά τους!

1. Η βιολόγος που φοράει ένα…ψεύτικο σώμα!

Η Debby Heerkens, δασκάλα βρήκε τον καλύτερο τρόπο να διδάξει βιολογία στα παιδιά: να φορέσει μια φόρμα με ζωγραφισμένα τα όργανα του σώματός μας και να τους μάθει ανατομία. 
Το αποτέλεσμα είναι εντυπωσιακό, ακόμα και για εμάς!

2. Αυτή η νηπιαγωγός που κάνει καθημερινά δύο ερωτήσεις στα παιδιά

Η Sonya Romero δουλεύει στον παιδικό σταθμό μιας υποβαθμισμένης περιοχής στο Μεξικό. Με το που μπαίνουν τα παιδιά στην τάξη, τους κάνει καθημερινά δύο ερωτήσεις: 
«Έχετε φάει σήμερα;» και 
«Μήπως κρυώνετε;». 
Αν η απάντηση είναι όχι και ναι αντίστοιχα, τους δίνει φαγητό και ρούχα -και όλα αυτά από την τσέπη της.

3. Περπατάει δύο ώρες για να φτάσει στο σχολείο

Η Elizabeth Miranda από τις Φιλιπίννες περπατάει καθημερινά δύο ώρες μέσα στο δάσος και την άγρια φύση μέχρι να φτάσει στο σχολείο που δουλεύει. 
Υπάρχει κάτι πιο συγκινητικό;

4. Κάθε μέρα «παινεύει» τους μαθητές του

Ο Chris Ulmer's είναι δάσκαλος ειδικής αγωγής. Κάθε μέρα και για δέκα λεπτά, σηκώνει τα παιδιά όρθια, όχι για να πουν μάθημα, αλλά για να τους «λούσει» με κοπλιμέντα! 
Από τότε, είδε πόσο πιο χαρούμενα ήταν τα παιδιά και πόσο καλύτερες ήταν οι επιδόσεις τους στο σχολείο.

5. Δάσκαλοι μετατρέπουν τα ντουλάπια των μαθητών σε… βιβλία!

Δάσκαλοι σε σχολείο της Αμερικής πέρασαν ένα ολόκληρο καλοκαίρι ζωγραφίζοντας στα ντουλάπια των παιδιών ολόκληρα… βιβλία! 
Ήθελαν να προσφέρουν στους μαθητές τους κάτι διασκεδαστικό αλλά και να τους μυήσουν στη λογοτεχνία. Και απ’ ότι φαίνεται, τα κατάφεραν μια χαρά!

mama365
enallaktikidrasi

Αξιότιμη κα Δασκάλα ... Το σχολείο μέσα από τα μάτια ενός «κακού» παιδιού

Αξιότιμη κα Δασκάλα

Σήμερα πάλι θα έρθω στο σχολείο χωρίς καμία όρεξη, γιατί ξέρω πως θα με αντιμετωπίζεις πάλι σαν το «πρόβλημα» της τάξης. 
Ξέρω πως δε θα αντιδράσεις με την ίδια υπομονή, όπως αντιδράς στους άλλους, όταν κάνουν λάθος ή φασαρία. 
Ξέρω πως σίγουρα θα μου φωνάξεις, και σίγουρα θα είμαι εγώ η αιτία για όλα τα δυσάρεστα που συμβαίνουν μέσα στην τάξη. 
Ξέρω πως δεν μπορώ να έρθω να σου πω το παράπονο και το φόβο μου για όσα μου συμβαίνουν στο σχολείο, γιατί είμαι στη «λίστα» σου των «κακών» παιδιών, και αυτά δε φαίνεται να πιστεύεις πως αξίζουν την αμέριστη προσοχή και το ενδιαφέρον σου, όπως τα «καλά» παιδιά.

Τα λάθη που κάνω, όταν με μεγάλο κόπο προσπαθώ να σε ευχαριστήσω στα μαθήματα, με κάνεις να τα νιώθω σαν σκέτη καταστροφή, και πολλές φορές με αφήνεις να νιώθω πως μάταια προσπαθώ, και μου κόβεις τα φτερά.

Στην αυλή κάποια παιδιά με πειράζουν και αυτό με τρομάζει, αλλά δεν έχω κανένα να το πω, γιατί ο μόνος μεγάλος στο σχολείο που ξέρω είσαι εσύ και ΕΣΥ, κάθε φορά που έρχομαι με δισταγμό να σου πω τι περνάω με απωθείς με ένα «τι έκανες πάλι; Aντε, μα δεν είσαι «παναγία» και εσύ. Το έχεις δεδομένο ότι φταίω για ο,τι παθαίνω, γιατί έτσι είναι τα πράγματα για τα «κακά» παιδιά.

Δεν ξέρω ποιον να εμπιστευτώ στο σχολείο και νιώθω πολύ μόνος. Υπάρχει κάτι αόρατο γραμμένο στο κούτελό μου, που λέει «κακό» παιδί, και όλοι με αντιμετωπίζουν με καχυποψία.

Και εγώ αναρωτιέμαι τι έχω κάνει. 
Και καλά, αν έχω κάνει κάτι, σίγουρα δεν το ήθελα. Τι είναι αυτό το «κακό» παιδί; Δεν έμαθες, κυρά δασκάλα, πως στο σχολείο όλα τα παιδιά δεν είναι ίδια, και πως με κάποια θα πρέπει να έχεις περισσότερη υπομονή και να τα στηρίζεις όσο μπορείς. 

Δεν έχω την απαίτηση να είσαι τέλεια, αλλά θα θελα να είσαι η δασκάλα μου και το στήριγμά μου στο σχολείο. Να μπορώ να σε κοιτώ στα μάτια και να νιώθω εμπιστοσύνη. Δεν έχω κανένα δικό μου στο σχολείο και σε έχω ανάγκη.

Μη με κάνεις να νιώθω ανεπιθύμητος. 
Δεν έχεις σπουδάσει να κάνεις αυτό, αλλά να προσφέρεις γνώση και ανθρωπιά και ζεστασιά στους μικρούς σου μαθητές. 
Εγώ δεν έχω νιώσει παρά «ένα χέρι» να με σπρώχνει διαρκώς μακριά σου σα να είμαι το μεγάλο σου «πρόβλημα».

Στο σχολείο μερικά παιδιά με ενοχλούν και με χτυπούν αλλά αδιαφορείς. Μερικές φορές φοβάμαι να βγω έξω στην αυλή, αλλά και μέσα στην τάξη νιώθω πως δεν έχω κανένα. Με «πονάει» η αδιαφορία σου. Γιατί και τα «κακά» παιδιά, ξέρεις, πονάνε, όταν τα χτυπούν και σε έχουν ανάγκη, όσο και αυτά που έχεις κατατάξει στη λίστα των «καλών» παιδιών.

Και αυτή τη διάκριση τη βλέπω στα μάτια σου, στον τόνο της φωνής σου, στον τρόπο με τον οποίο μου απευθύνεσαι. Γιατί καταλαβαίνω πολύ καλά τι νιώθεις για μένα. Μου το δείχνεις με κάθε τρόπο. Σε ευχαριστώ που είσαι εδώ αλλά δεν νιώθω καθόλου πως είσαι εδώ ΚΑΙ ΓΙΑ ΜΕΝΑ. 
Δεν ξέρω τι πρέπει να κάνω, για να σε ευχαριστήσω.

Εσύ για να με ευχαριστήσεις δε ζητάω πολλά. Την επόμενη φορά ένα χαμόγελο, όταν θα κάνω μια αταξία, και μια προσπάθεια να με στηρίξεις, δείχνοντάς μου το σωστό. Αυτή δεν είναι και η δουλειά σου, άλλωστε;

Εγώ θα συνεχίσω να προσπαθώ. Και ίσως να τα καταφέρω. 
Όχι να γίνω αυτό σε βολεύει, για να κάνεις τη δουλειά σου και να κλείνεις την πόρτα της τάξης, βγαίνοντας, αλλά για να μπορέσω να βγάλω στην επιφάνεια όλο τον πλούτο που έχω στην καρδιά και στο μυαλό και δεν τον έχω δείξει, γιατί ακόμα δε μου έχεις δείξει ότι με εμπιστεύεσαι ή ότι ενδιαφέρεσαι για αυτό που μπορώ να κάνω.
Ένα παιδί που θεωρείς «κακό» αλλά έχει πολλά καλά να δώσει.

Γράφει η Ελένη Νίκα, Φιλόλογος.

zarpanews

Και πολλοί δάσκαλοι κακοποιούν συναισθηματικά τα παιδιά

Έξι στους 10 μαθητές δημοτικού έχουν βιώσει έστω και μία εμπειρία συναισθηματικής κακομεταχείρισης από εκπαιδευτικό, δείχνει έρευνα που πραγματοποιήθηκε -στο πλαίσιο διδακτορικής διατριβής στο ΑΠΘ- σε δημοτικά σχολεία του Νομού Θεσσαλονίκης και σε δείγμα 345 μαθητών της Δ', της Ε' και της ΣΤ' τάξης.

- "Σου συνέβη τον τελευταίο χρόνο ή σου συμβαίνει τώρα ο δάσκαλος ή η δασκάλα σου να σε προσβάλει μπροστά στους συμμαθητές σου;"
- "Είσαι χαρούμενος, που βρίσκεσαι σε αυτό το σχολείο;"

Απαντήσεις σε ερωτήσεις, όπως οι παραπάνω, τεκμηριώνουν εμπειρίες συναισθηματικής κακομεταχείρισης μαθητών από εκπαιδευτικούς, μια μορφή συναισθηματικής κακοποίησης, οι επιπτώσεις της οποίας μπορεί να είναι ιδιαίτερα δυσμενείς και εξίσου σοβαρές με εκείνες της ενδοοικογενειακής κακοποίησης.

"Ως συναισθηματική κακοποίηση μέσα στην τάξη ορίζεται οποιαδήποτε συμπεριφορά εκπαιδευτικού υποβαθμίζει και επηρεάζει την προσωπικότητα του μαθητή και -χωρίς να υπάρχει σωματική επαφή- έχει επιπτώσεις στην ψυχική λειτουργικότητα του" εξηγεί στο ΑΠΕ-ΜΠΕ η ψυχολόγος, ερευνήτρια και διδάκτορας του Τμήματος Ψυχολογίας της Φιλοσοφικής Σχολής του ΑΠΘ, Φοινίκη Νεάρχου, η οποία, υπό την επίβλεψη της καθηγήτριας Αριάδνης Στογιαννίδου, εκπόνησε την έρευνα, στο πλαίσιο της διδακτορικής της διατριβής, με τίτλο: "Ανθεκτικότητα ατόμων με εμπειρίες συναισθηματικής κακοποίησης/ παραμέλησης στο σχολικό πλαίσιο: σύγχρονη και αναδρομική διευκρίνηση επιβαρυντικών και προστατευτικών παραγόντων".

"Τα πρώτα διαθέσιμα στοιχεία για τα ελληνικά δεδομένα"
"Πρόκειται για μία μορφή συναισθηματικής κακοποίησης, που στερείται ερευνητικών δεδομένων παγκοσμίως, όμως φαίνεται, ότι με σταθερούς ρυθμούς προσελκύει το ενδιαφέρον των ειδικών και αυτό συμβαίνει, διότι από τις διαθέσιμες έρευνες - δεν ξεπερνούν τις 30 με 40 παγκοσμίως- αποκαλύπτεται, ότι η συχνότητα των αναφερόμενων αυτών εμπειριών είναι μεγάλη και οι επιδράσεις μπορεί να είναι ιδιαίτερα δυσάρεστες" σημειώνει η κ Νεάρχου.

Τα στοιχεία, που καταγράφει η έρευνα του ΑΠΘ, η οποία φέρει την έγκριση του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου, είναι τα πρώτα διαθέσιμα για τα ελληνικά δεδομένα και βασικό συμπέρασμα, που εξάγεται, είναι ότι "τα υψηλά ποσοστά των αναφερόμενων εμπειριών συναισθηματικής κακοποίησης υποδεικνύουν, ότι το φαινόμενο αποτελεί πραγματικότητα και για τις ελληνικές εκπαιδευτικές μονάδες, τόσο στο παρόν, όσο και στο παρελθόν". 

Αυτό προκύπτει και από την αναδρομική διερεύνηση του φαινομένου, καθώς στα σχετικά ερωτηματολόγια κλήθηκαν, εκτός από τους μαθητές, να απαντήσουν και ενήλικες.

Πιο συγκεκριμένα, η συλλογή των δεδομένων έγινε από ενήλικους συμμετέχοντες και παιδιά. Το δείγμα των παιδιών αποτέλεσαν 345 μαθητές και μαθήτριες δημόσιων και ιδιωτικών δημοτικών σχολείων του νομού Θεσσαλονίκης που φοιτούσαν στη Δ΄, Ε΄ και ΣΤ΄ τάξη. Ο μέσος όρος ηλικίας ήταν 10,8 έτη, ενώ όσον αφορά το φύλο, 170 ήταν αγόρια και 175 κορίτσια. Το δείγμα των ενηλίκων αποτέλεσαν 112 άτομα με μέσο όρο ηλικίας τα 31,3 έτη, ενώ όσον αφορά το φύλο 82 ήταν γυναίκες και 30 άντρες.

Αναλυτικότερα η έρευνα έδειξε ότι:
-Σε σχέση με τις αναφερόμενες εμπειρίες συναισθηματικής κακοποίησης, τα αποτελέσματα δείχνουν, ότι τα ποσοστά τόσο για τους ενηλίκους όσο και για τα παιδιά είναι αρκετά υψηλά, τόσο συνολικά όσο και για την κάθε εμπειρία κακοποίησης ξεχωριστά.
-Το ποσοστό των μαθητών δημοτικού, που ανέφεραν ότι έχουν βιώσει έστω και μια εμπειρία συναισθηματικής κακοποίησης από εκπαιδευτικό ανέρχεται στο 64,6%.
-Η πλειοψηφία των ενηλίκων συμμετεχόντων (75,9%) αναφέρουν ότι έχουν βιώσει έστω και μια φορά κάποια από τις εμπειρίες συναισθηματικής κακοποίησης κατά τη διάρκεια της σχολικής τους ζωής
-Οι ενήλικοι συμμετέχοντες ανακαλούν μεν τις εμπειρίες που βίωσαν ως παιδιά, χωρίς όμως να αποδεικνύεται η επίδραση των εμπειριών αυτών στη γενική υγεία των συμμετεχόντων. Η διαπίστωση αυτή κρίνεται πολύτιμη, γιατί υποδεικνύει ότι έχει νόημα να ανιχνεύεται η κακοποίηση ανηλίκου στο παρόν, όταν λαμβάνει χώρα η αρνητική επίδραση στη λειτουργικότητα του παιδιού και να αντιμετωπίζεται εγκαίρως.

"Πώς αναγνωρίζεται η συναισθηματική κακομεταχείριση;"
H συναισθηματική κακομεταχείριση των μαθητών από τους εκπαιδευτικούς, σύμφωνα με την κ. Νεάρχου, όχι μόνο ανιχνεύεται, αλλά φέρει και βαρύτητα ανάλογη με τις άλλες μορφές κακοποίησης, που συμβαίνουν τόσο στο σχολικό, όσο και στο ενδοοικογενειακό περιβάλλον.

Πώς μπορεί, όμως να αναγνωριστεί από τον μαθητή και τους οικείους του;
"Υπάρχουν συμπεριφορές συγκεκριμένες, που συνιστούν συναισθηματική κακομεταχείριση, όπως να φωνάζει ο δάσκαλος στον μαθητή, να τον προσβάλει μπροστά στους συμμαθητές του, να του δίνει ασκήσεις για το σπίτι ως τιμωρία, να κοροϊδεύει τον μαθητή, να αναφέρεται σε ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του, να προβαίνει σε χαρακτηρισμούς, να είναι επιλεκτικός ανάμεσα στους μαθητές και να παραμελεί τον μαθητή, να αγνοεί και να μην ενδιαφέρεται όταν ο μαθητής ζητεί τη βοήθειά του" εξηγεί η κ. Νεάρχου, προσθέτοντας, ότι με τα διαθέσιμα ψυχομετρικά εργαλεία είναι ερευνητικά αποδεδειγμένα ότι τέτοιες συμπεριφορές έχουν επιπτώσεις στα παιδιά, που σχετίζονται με την προσαρμογή τους στο σχολικό περιβάλλον και με συναισθηματικές δυσκολίες.

"Θύματα άγνοιας και αντίξοων συνθηκών οι εκπαιδευτικοί"
Ένα από τα σημαντικά ευρήματα της έρευνας είναι, ότι πολλοί εκπαιδευτικοί δεν γνωρίζουν, πως συγκεκριμένοι τύποι συμπεριφορών συνιστούν συναισθηματική κακομεταχείριση των μαθητών τους. 

"Είναι θέμα επιμόρφωσης των εκπαιδευτικών για το θέμα, κάτι που δε γίνεται σήμερα, ούτε έχει γίνει ποτέ. Επίσης, πρέπει να κατανοήσουμε το πλαίσιο των αντίξοων συνθηκών μέσα στις οποίες διδάσκουν, με το κομμάτι του bullying των παιδιών στους εκπαιδευτικούς να συνιστά ξεχωριστό ερευνητικό πεδίο" εξηγεί η Νεάρχου, προτείνοντας ως αρχή να γίνουν ενημερωτικές δράσεις και εκδηλώσεις για εκπαιδευτικούς και γονείς, "στις οποίες να εξηγούμε με πολύ απλά λόγια τι είναι η συναισθηματική κακομεταχείριση των μαθητών από τους εκπαιδευτικούς, οι επιπτώσεις της, ότι υπάρχει ως φαινόμενο, πως αναγνωρίζεται, μέσα από ποιες συμπεριφορές".

"Πόσο αντέχουν τα παιδιά;"
Στη διατριβή της, η κ. Νέαρχου διερευνά την ανθεκτικότητα των μαθητών, που βίωσαν εμπειρίες συναισθηματικής κακοποίησης από εκπαιδευτικούς. "Ανθεκτικότητα είναι η δυναμική διεργασία, μέσω της οποίας το παιδί, παρά τις αρνητικές συνθήκες που βιώνει, συνεχίζει να επιδεικνύει επάρκεια στη λειτουργικότητά του σε διάφορους τομείς, μπορεί να επανέλθει, να ανακάμψει και να λειτουργήσει ξανά μέσα σε φυσιολογικά πλαίσια, να μην έχει προβλήματα στην καθημερινότητά του" διευκρινίζει η ερευνήτρια- ψυχολόγος.

"Η ανθεκτικότητα συνδέεται με την αρνητική τραυματική εμπειρία. Για πρώτη φορά βλέπουμε εδώ ότι συνδέεται, μετριάζοντας τις αρνητικές επιπτώσεις" προσθέτει, εξηγώντας, ότι οι συγκεκριμένοι παράγοντες, που μετριάζουν τις επιπτώσεις της συναισθηματικής κακοποίησης, εντοπίζονται στο ίδιο το παιδί, καθώς και στο οικογενειακό και το σχολικό περιβάλλον του.

"Διαπιστώσαμε, ότι ένα καλό σχολικό περιβάλλον, η οικογένεια, ατομικά χαρακτηριστικά, όπως η ενσυναίσθηση και η αυτοεκτίμηση, οι κοινωνικές σχέσεις παίζουν πολύ σημαντικό ρόλο στην ανθεκτικότητα των παιδιών, είναι χαρακτηριστικό πως μέσα στο ίδιο σχολικό περιβάλλον της κακομεταχείρισης από έναν εκπαιδευτικό, όταν υπάρχουν άλλοι δάσκαλοι που έχουν θετική σχέση με τα παιδιά αντισταθμίζουν τις αρνητικές επιπτώσεις" σημειώνει η κ. Νεάρχου.

"Εκατόν έντεκα νέοι επιστήμονες παρουσιάζουν τα αποτελέσματα των ερευνών τους"
Η διδάκτορας του ΑΠΘ, Φοινίκη Νεάρχου θα παρουσιάσει την έρευνα και τη διδακτορική της διατριβή σε ειδική Ημερίδα, που θα πραγματοποιηθεί την Τρίτη 29 Σεπτεμβρίου 2015 (9.30 π.μ., στο ΚΕΔΕΑ ΑΠΘ). Πρόκειται για την ημερίδα παρουσίασης των αποτελεσμάτων των ερευνών, που περιλαμβάνονται στις διδακτορικές διατριβές, που εκπονήθηκαν από 111 νέους ερευνητές, στο πλαίσιο του προγράμματος "ΗΡΑΚΛΕΙΤΟΣ ΙΙ".
Τα ερευνητικά αποτελέσματα, που θα παρουσιαστούν, περιλαμβάνουν, θέματα όπως ....
....................
περισσότερα εδώ: madata