Το «έτσι κάνουν τα αγόρια» δεν πρέπει να είναι δικαιολογία

Η Soraya Chemaly είναι μαμά και συγγραφέας. Στο παρακάτω κείμενό της περιγράφει πώς διαχειρίστηκαν, εκείνη και η κόρη της, την επιθετική συμπεριφορά ενός συμμαθητή, την οποία οι γονείς του δικαιολογούσαν πάντα με την φράση «έτσι κάνουν τα αγόρια». Εξηγεί δε τους σοβαρούς κινδύνους που ενέχει για την κοινωνία η συγκεκριμένη νοοτροπία εν γένει.

«Για μήνες, όταν η κόρη μου ήταν στον παιδικό σταθμό, την παρατηρούσα κάθε πρωί που την πήγαινα να κατασκευάζει ένα εντυπωσιακό κάστρο, από τουβλάκια, πολύχρωμους πλαστικούς δίσκους, κορδέλες και φτερά, το οποίο πάντα της γκρέμιζε λίγο πριν το τελειώσει, με περίσσια ικανοποίηση, ένα συγκεκριμένο αγόρι. Ήταν προφανές ότι ο μικρός εισέπραττε μεγάλη ευχαρίστηση κάνοντας κάτι τέτοιο. 

Την πρώτη φορά που έγινε αυτό, η κόρη μου απλά έμεινε αποσβολωμένη, καθώς εγώ -που έτυχε να είμαι εκεί- την βοηθούσα να το ξαναφτιάξει. 

Τη δεύτερη φορά την πλημμύρισε η λύπη. 

Την τρίτη η αδικία. «Γιατί μου το έκανε ξανά;». 

Την τέταρτη η κόρη μου, γεμάτη θυμό, το είπε στους γονείς του. Όσο για εμένα; 

Την πέμπτη φορά αποφάσισα να της δώσω μερικές ιδέες για να τον σταματήσει.
Κατά την διάρκεια, λοιπόν, αυτής της “άσκησης κοινωνικοποίησης”, δοκιμάσαμε διάφορες στρατηγικές, μία εκ των οποίων ήταν να μιλήσω εγώ η ίδια με τους γονείς του. 

Κάποιες φορές ο ένας και κάποιες ο άλλος, έπειτα από το συμβάν, χαμογελούσαν και απολογούνταν καθώς απομάκρυναν τον γιο τους από την κόρη μου. 

Τι έλεγαν;
«Καταλαβαίνεις μωρέ, είναι αγόρι!»
«Θα περνάει τώρα κάποια φάση!»
«Έτσι κάνουν τα αγόρια! Όλα θέλουν να τα χαλάνε!»
«Δεν μπορεί με τίποτα να συγκρατήσει τον εαυτό του!»

Όσες φορές κι αν το έκανε πάντως, εκείνοι ποτέ δεν λειτουργούσαν προληπτικά –π.χ. ποτέ δεν του είπαν, αφήνοντάς τον το πρωί στο σχολείο, να μην το επαναλάβει.

Εγώ προσπάθησα να διδάξω την κόρη μου πώς να σταματά αυτή τη συμπεριφορά. 

Του το ζήτησε ευγενικά. Συζητήσαμε τι άλλο θα μπορούσε να κάνει. Μεταφέρθηκε, ώστε να χτίζει το κάστρο της σε άλλο σημείο της αυλής του σχολείου. Μία φορά μπήκε μπροστά του, όταν εκείνος πλησίασε. Έχτισε ένα άλλο κάστρο με πιο γερά θεμέλια, ώστε όταν εκείνος θα της το ξαναγκρέμιζε, τουλάχιστον να μην έπρεπε να το φτιάξει όλο από την αρχή. 

Την ίδια ώρα φανταζόμουν τους γονείς του να σκέφτονται 

«ποιο φυσιολογικό αγόρι δεν θα το γκρέμιζε;» 

Τους φανταζόμουν να σκέφτονται:
Πήγε κι αυτή κι έχτισε το κάστρο της σε κοινή θέα.
Ήταν προκλητικό.
Πώς να κρατηθεί κι αυτός; Αγόρι είναι, έχει βίαιες τάσεις.
Έπρεπε κι αυτή να προσέχει.
Η συγκατάθεσή της δεν έχει καμία σημασία. Εξάλλου, κι αυτή δεν το έκανε ιδιαίτερο ζήτημα, όταν της το γκρέμισε. Ούτε ούρλιαξε, ούτε έπεσε κάτω να χτυπιέται.

Η επιθυμία του -για ισχύ, για καταστροφή, για έλεγχο, για οτιδήποτε- είναι κατανοητή.
Ίσως δεν θα έπρεπε καν να έρχεται στον παιδικό σταθμό. Ή, ακόμα καλύτερα, ας χτίζει τα κάστρα της στο σπίτι της!

Τη στιγμή, λοιπόν, που εγώ δίδασκα την κόρη μου πώς να αποφεύγει μια κατάσταση που ενδεχομένως να επαναληφθεί στο μέλλον με τη μορφή bullying, ο μικρός δεν διδασκόταν από κανέναν το παραμικρό.

Ούτε μία φορά δεν άκουσα τους γονείς του να λένε ότι δεν εισβάλουμε στον προσωπικό χώρο κάποιου και δεν διεκδικούμε για δικό μας, κάτι που δεν είναι. Δεν μάθαινε από κανέναν να σέβεται την κόρη μου, το δημιούργημά της, τα λόγια της. Για τους γονείς του ήταν λες και τα χρωμοσώματά του τού έδιναν δικαιώματα πάνω στους άλλους. 

Πόσες ακόμα συμπεριφορές αυτού του αγοριού, άραγε, θα δικαιολογούνταν με τον ίδιο τρόπο στο μέλλον;

Το ενδιαφέρον είναι, ότι υπήρξε και ένα άλλο αγόρι που μια μέρα αποφάσισε να γκρεμίσει το κάστρο της κόρης μου. 

Όταν το έκανε, η δική του μαμά το πήρε από το χέρι, του εξήγησε ότι δεν ήταν δικό του για να το γκρεμίσει, το ρώτησε πώς πίστευε ότι ένιωθε η κόρη μου που είχε προσπαθήσει τόσο πολύ για να το χτίσει και τον συνόδευσε πίσω, στην κόρη μου, προκειμένου ο μικρός να απολογηθεί. 

Πιθανώς δεν του άρεσε και πολύ του συγκεκριμένου μικρού όλη αυτή η διαδικασία, ωστόσο δεν το έκανε ποτέ ξανά.

Υπήρξε και ένα τρίτο παιδί. Αυτός ήταν ιδιαίτερα έξυπνος! 

Τη ρώτησε αν θα μπορούσε να γκρεμίσει το κάστρο της. Εκείνη, η οποία είχε απαυδήσει πια με όλη αυτή την ιστορία, του είπε ναι… αλλά μόνο αφού θα είχε ολοκληρώσει πρώτα την κατασκευή του και όταν εκείνη θα του έλεγε ότι μπορεί. 

Συμφώνησαν, λοιπόν, μαζί σε αυτό το πλάνο και, ωστόσο, άρχισε κι εκείνος να χτίζει πράγματα μαζί της, τα οποία στη συνέχεια γκρέμιζαν κιόλας μαζί, με άδολο ενθουσιασμό. 

Πώς τα φέρνει η ζωή, ε;

Πάρτε, λοιπόν, τώρα ως παράδειγμα αυτά τα τρία αγόρια και σκεφτείτε πώς θα λειτουργήσει το κάθε ένα, όταν θα έχει μεγαλώσει και θα βρεθεί π.χ. μεθυσμένο σε κάποιο πάρτι, επιδιώκοντας να οδηγήσει το κορίτσι που του αρέσει στην κρεβατοκάμαρα. 

Πώς θα αντιδράσει π.χ. το πρώτο αγόρι, όταν το κορίτσι θα του πει “Όχι, δεν θέλω. Σταμάτα. Φύγε.”; 

Σύμφωνα με τους γονείς του, δεν θα μπορεί να ελέγξει τον εαυτό του. Έτσι κάνουν τα αγόρια.

Φανταστείτε, όμως, να λέγαμε το ίδιο για τα κορίτσια. 

Θα αφήνατε ποτέ την κόρη σας να καταστρέφει τα παιχνίδια των φίλων ή των αδελφών της, με την δικαιολογία ότι «έτσι κάνουν τα κορίτσια»; 

Το αντίθετο μάλιστα. Για τα κορίτσια έχει δημιουργηθεί μια ιδέα ότι πρέπει να είναι πιο ώριμα, πιο σοβαρά, με μεγαλύτερο αυτοέλεγχο. Αμέτρητες μελέτες έχουν δημοσιευτεί που εξηγούν γιατί υπάρχει αυτή η ιδέα και ο βασικός λόγος είναι ότι εμείς τα μαθαίνουμε να βάζουν σε δεύτερη μοίρα τη δική τους ικανοποίηση και τις ανάγκες τους. 

Σε καμία περίπτωση, πάντως, δεν πρόκειται για έμφυτα χαρακτηριστικά.
Το πρώτο, λοιπόν, αγόρι, μπορεί πράγματι να χρειάζεται περισσότερο χρόνο για να δεχθεί τα όρια και να μάθει για τα δικαιώματα των άλλων. Μπορεί να έχει μηδενική συναισθηματική νοημοσύνη, ίσως επειδή κανείς δεν του δίδαξε την εν-συναίσθηση. Κανείς δεν του δίδαξε κάτι διαφορετικό. 

Τέτοιες συμπεριφορές είτε επιβραβεύονται είτε όχι, είτε ενισχύονται είτε όχι, είτε δέχονται σιωπηρές κυρώσεις είτε όχι. Τόσο σε ατομικό όσο και σε πολιτισμικό επίπεδο. 

Και για να γίνω σαφής: Δεν λέω ότι υπάρχει αιτιότητα ανάμεσα στο να γκρεμίζεις κάστρα στον παιδικό σταθμό και να επιτίθεσαι σε ανθρώπους αργότερα. 

Δεν λέω ότι όλα τα αγόρια με κακή συμπεριφορά, με μειωμένο έλεγχο των παρορμήσεών τους, με ΔΕΠΥ ή άλλα προβλήματα συμπεριφοράς θα γίνουν βιαστές ή θα χτυπούν κάποτε τη γυναίκα τους. 

Αυτό που λέω είναι ότι ο κόσμος μας θα ήταν πολύ καλύτερος αν μαθαίναμε στα παιδιά μας να σέβονται τα δικαιώματα των άλλων παιδιών από νωρίς. 

Το δικαίωμα να υπάρχουν, να κάνουν, να δείχνουν όπως θέλουν εκείνα και όχι όπως θέλουν οι άλλοι.
Όποιος έχει ασχοληθεί με το πρόβλημα της ενδοοικογενειακής βίας, θα συμφωνήσει στο ότι από τα πρωταρχικά συμπεριφορικά χαρακτηριστικά των βίαιων ανδρών είναι ότι νιώθουν να έχουν δικαιώματα πάνω στους άλλους, χωρίς καμία ευθύνη ή σεβασμό.

Σε γενικές γραμμές είμαι αυστηρή στο ότι δεν πρέπει να παρεμβαίνω στα παιδιά των άλλων, εκτός κι αν έχω την απόλυτη ευθύνη για αυτά και την ασφάλειά τους. 

Ένα πρωί, όμως, όταν μου έγινε απολύτως σαφές ότι οι γονείς του πρώτου αγοριού ήταν εντελώς άχρηστοι στο να διδάξουν τον γιο τους να έχει επίγνωση των γύρω του, να έχει εν-συναίσθηση και -ναι- να είναι πιο ευγενικός, τον πήρα αγκαλιά και τον μετέφερα ήρεμα μακριά από την κόρη μου. 

Τον ρώτησα ευγενικά αν καταλαβαίνει τι σημαίνει η λέξη «για πάντα». Μου είπε ναι. 

Τον άφησα κάτω και του είπα ότι για τόσο χρονικό διάστημα, στο εξής, θα μείνει μακριά από την κόρη μου και το κάστρο της. 

Και κάπως έτσι τελείωσαν τα προβλήματά μας.»

από Έλενα Μπούλια
Πηγή: rolereboot.org
mama365.gr

σχετικό:

Πώς θα μεγαλώσετε έναν γιο που θα σέβεται τις γυναίκες 
Raise A Son Who Will Grow Up To Respect Women

Γυναίκες καλλιτέχνιδες στην Αρχαιότητα

Σύμβολο μητρότητας, αναπαράσταση της ιερότητας και πρότυπο ομορφιάς είναι από τα θέματα που μας έρχονται από τα αρχαία χρόνια με κεντρικό μοντέλο τη γυναίκα. Ωστόσο, τι ξέρουμε για τις γυναίκες καλλιτέχνιδες στην Αρχαιότητα; 

Σε όλη την ιστορία της τέχνης, οι γυναίκες καλλιτέχνιδες έχουν αντιμετωπίσει εμπόδια στην εκπαίδευση, στην άσκηση και στην αναγνώριση της δουλειάς τους. Ωστόσο από την αρχαιότητα, πολλές γυναίκες ξεχασμένες για αιώνες, υπήρξαν καταξιωμένες καλλιτέχνιδες.

Χάρη στον Πλίνιο τον Πρεσβύτερο, μερικά ονόματα έχουν φτάσει μέχρι τις μέρες μας. Μάλιστα ο ίδιος ο Πλίνιος στο βιβλίο 35 “Περί της αρχαίας ελληνικής ζωγραφικής”, καταγράφει μια κορινθιακή παράδοση που αποδίδει την “εφεύρεση μιας πρωτότυπης μεθόδου σχεδίου”… σε μια γυναίκα!

Η κόρη του αγγειοπλάστη Βουτάδη, ερωτεύτηκε έναν νεαρό που ετοιμαζόταν να φύγει στο εξωτερικό. Την τελευταία νύχτα, η κοπέλα είχε την ιδέα να κρατήσει ένα πορτραίτο του αγαπημένου της, το οποίο ζωγράφισε με ένα κομμάτι ξερού πηλού πάνω στον ίσκιο που έκανε το προφίλ του προσώπου στον τοίχο. Ο πατέρας της βλέποντας την ανακάλυψη γέμισε με πηλό τη μορφή δημιουργώντας ένα ανάγλυφο πορτραίτο από το αρχικό σχήμα.

Ο μύθος της κόρης του Βουτάδη. Έργο του Joseph Wright

Εκτός από τον Πλίνιο, ο Πτολεμαίος Χέννος και ο Κλήμης ο Αλεξανδρεύς καταγράφουν επίσης ονόματα διάφορων γυναικών που ξεχώρισαν στην τέχνη:

Η Κόρα (600 π.Χ) ήταν θυγατέρα και βοηθός του αγγειοπλάστη Βουτάδη και σχεδίασε, μεταξύ άλλων, με κάρβουνο και πάνω στον τοίχο του σπιτιού της, την αναχώρηση του αγαπημένου της. Απ’ αυτό το σχέδιο εμπνεόμενος ο πατέρας της, δημιούργησε το πρώτο πήλινο μενταγιόν.

Τιμαρέτη

Κόρη του ζωγράφου Μίκωνα, έζησε κατά τον 5ο αιώνα π.Χ. Η Τιμαρέτη απαξιώνει τα καθήκοντα των γυναικών για να ασκεί την τέχνη του πατέρα της. Ήταν γνωστή στην εποχή της για έναν πίνακα της Αρτέμιδος που βρισκόταν στην Έφεσο για πολλά χρόνια.

Έλενα της Αιγύπτου

Η Έλενα υπήρξε ζωγράφος που έζησε στην Αίγυπτο τον 4ο αιώνα π.Χ. κατά την Ελληνιστική περίοδο. Έμαθε ζωγραφική από τον πατέρα της Τίμωνα. Ο Πτολεμαίος Χέννος της αποδίδει το έργο “Μάχη της Ισσού” που παριστάνει τη νίκη του Μεγάλου Αλεξάνδρου επί του Δαρείου του Γ’. Σύμφωνα με τον Πτολεμαίο, υπήρχε ένα αντίγραφο του έργου σε μωσαϊκό. Η γνωστή μωσαϊκή αναπαραγωγή της “Μάχης της Ισσού” που βρέθηκε στην Πομπηία θα μπορούσε να είναι αντίγραφο του έργου της Έλενας. Ωστόσο, το έργο αποδίδεται και στον Φιλόξενο από την Ερέτρια.

Ψηφιδωτό του Μεγάλου Αλεξάνδρου (Πομπηία)

Λάια από την Κύζικο

Η Λάια ή Λάλα ήταν ζωγράφος και γλύπτρια. Ήταν ελληνικής καταγωγής, έζησε στη Ρώμη γύρω στον 1ο αιώνα π.Χ. Ζωγράφιζε κυρίως γυναικεία πορτραίτα, από τα οποία ξεχωρίζουν ένα πορτραίτο ηλικιωμένης στην Νάπολη και μια αυτοπροσωπογραφία (ασυνήθιστο για την εποχή) που έκανε με τη βοήθεια ενός καθρέπτη! Ο Πλίνιος μας λέει για αυτήν: “Κανείς δεν είχε πιο γρήγορο χέρι στη ζωγραφική και το καλλιτεχνικό της ταλέντο ήταν τέτοιο που οι τιμές των έργων της ξεπερνούσαν κατά πολύ αυτές των σύγχρονών της”. Λέγεται ότι η Λάια ήταν τόσο αφοσιωμένη στην τέχνη που δεν παντρεύτηκε ποτέ.

Λάια από την Κύζικο. Έργο του Michel Corneille

Αναξάνδρα

Η Αναξάνδρα από τη Σικυώνα, ήταν ζωγράφος που έζησε τον 3ο αιώνα π.Χ. Ήταν κόρη και μαθήτρια του Νεάλκη, του ζωγράφου μυθολογικών θεμάτων. Ο Κλήμης ο Αλεξανδρεύς αναφέρεται σε αυτήν στο έργο του “οι γυναίκες είναι τόσο ικανές όσο οι άντρες να φτάσουν στην τελειότητα”. Η πηγή του Κλήμη είναι ένα χαμένο έργο του ελληνιστή Δίδυμου χαλκέντερου (1ος αι. π.Χ.)

Ειρήνη

Ήταν κόρη και μαθήτρια του ζωγράφου Κρατίνου. Ανάμεσα στα πιο σημαντικά της έργα ήταν ένα “κορίτσι” που βρισκόταν στην Ελευσίνα.

Η Κυρήνη, της οποίας ένας ζωγραφικός πίνακας διεσώθη στην Προσπερίνα.

Η Αριστάντη, η οποία ζωγράφισε τον Εσκουλάπιους.(Ασκληπιό)

Καλυψώ

Ήταν γνωστή ζωγράφος καθημερινών σκηνών, έργα της είναι ένα πορτραίτο του Θεόδωρου του ταχυδακτυλουργού και ένας πίνακας της χορεύτριας Αλκισθένης.

Η Λαμία, η περίφημη αθηναία εταίρα, αγαπημένη του Δημήτριου του πολιορκητή, η οποία ίδρυσε στη Σικυώνα την πρώτη Πινακοθήκη στον κόσμο.

Αρισταρέτη

Κόρη και μαθήτρια του Νεάρχου, η οποία είχε ζωγραφίσει έναν “Ασκληπιό”.

Ολυμπία

Η Ολυμπία ήταν ζωγράφος αλλά δεν έχουμε πληροφορίες για τα έργα της. Το μόνο που ξέρουμε είναι ότι είχε μαθητή τον Αυτόβουλο.

Το ερώτημα που γεννιέται είναι, εφόσον από τις πηγές καταγράφεται ότι αυτές οι καταξιωμένες καλλιτέχνιδες υπήρχαν, τότε γιατί ξεχάστηκαν στο πέρασμα του χρόνου;

 

greektoys.org

olympia.gr

womeninantiquity
Φιλοξενία: Το Χαμομηλάκι

«Κι εμείς τι πάθαμε που μεγαλώσαμε έτσι;».

• Μεγαλώσαμε μέσα σ’ έναν ψεύτικο εαυτό.
• Μάθαμε να φοβόμαστε, να κρυβόμαστε πίσω από μάσκες, να μην έχουμε πρόσωπο, αλλά προσωπείο, να φοράμε το κουστούμι μας και να παίζουμε το ρόλο μας.
• Μάθαμε να μην εκφράζουμε τις ανάγκες και τα «θέλω» μας, να μην τα αναγνωρίζουμε, να θέλουμε τα «θέλω» των άλλων, να τα περνάμε για δικά μας, να τους ανήκουμε, να εξαρτιόμαστε.

• Μάθαμε να μην αγαπάμε τον εαυτό μας, άρα και τους άλλους, να μην τον αποδεχόμαστε, να τον σαμποτάρουμε, να ζητούμε το δυσλειτουργικό για να λειτουργήσουμε ή για να νομίζουμε ότι έτσι λειτουργούμε.
• Μάθαμε να βολευόμαστε, να μη ρισκάρουμε, να μην κυνηγάμε τα όνειρά μας, να μην ονειρευόμαστε, να μας τρομάζει η αλλαγή, δηλαδή η ίδια η ζωή, μάθαμε να μη ζούμε. Άλλα περισσότερο, άλλα λιγότερο. Άλλοι περισσότερο, άλλοι λιγότερο. Κι αν πάλι όλα αυτά δεν τα αναγνωρίζουμε είναι γιατί κυρίως μάθαμε να τα βάζουμε όλα «κάτω απ’ το χαλί»… Κι αφού δεν τα βλέπω, ή μάλλον δε θέλω να τα δω, τότε δεν υπάρχουν!

Αυτό πάθαμε. Γίναμε έτσι…

πηγή

Φιλοξενία: Το Χαμομηλάκι

Το παιδί δεν φοβάται...

Για το παιδί, το σκοτάδι είναι το ρούχο των θαυμάτων. Απλώνει το χέρι με τη θεία σιγουριά πως αρκεί να βρει από κάπου να το πιάσει, από ’να πέτο, απ’ το μανίκι ή το μπατζάκι, κι ύστερα να κάνει έτσι μια, και θα γεμίσει ο τόπος θαύματα γυμνά που θα τρέχουν να κρυφτούν με μάγουλα κατακόκκινα από την ντροπή.

Το παιδί, πάλι, δεν ντρέπεται για τη γύμνια του.
Είναι ένας πρωτόπλαστος που δεν έχει ακούσει ακόμα την παράλογη καταδίκη του. Περιφέρεται ανέμελο στον κήπο, καθώς δεν έχει ακούσει ακόμα τίποτε για απαγορευμένους καρπούς. Υψώνει το χέρι του και πιάνει ό,τι φτάσει. Κάποια στιγμή θα μπορέσει να σκαρφαλώσει στη μηλιά, κι από εκεί θα δει πως έξω από τον κήπο απλώνεται ένας κόσμος ανεξάντλητος, ένας κόσμος άσχημος, γυμνός και ανεξήγητος, κι ίσως γι’ αυτό ακριβώς απείρως πιο γοητευτικός. Και τότε δεν θα διστάσει στιγμή να δαγκώσει το εισιτήριό του για τη μεγάλη περιπέτεια...

Το παιδί λατρεύει το παιχνίδι.
Γοητεύεται, ας πούμε, αφάνταστα από την καμπύλη τροχιά της πέτρας που φεύγει από το χέρι του και ποιος ξέρει πού μπορεί να προσγειωθεί. Άλλες φορές ανοίγει κεφάλια κι άλλοτε αναγκάζει το νερό να ανοίξει διάλογο, στέλνοντας πίσω ολοστρόγγυλα κυματάκια-μπάμπουσκες, που μέσα τους κρύβουν άλλα, μικρότερα, κύματα... Το παιδί αντιμετωπίζει το παιχνίδι με απόλυτη σοβαρότητα. Λες και στην τροχιά της πέτρας ή στην ηχώ των μηδενικών που σχηματίζουν τα κύματα κρύβεται ούτε λίγο ούτε πολύ το ίδιο το νόημα της ζωής – πράγμα που ίσως δεν απέχει και πολύ απ’ την αλήθεια.

Το παιδί την αλήθεια δεν την έχει περί πολλού.
Καθώς δεν έχει ανοίξει ακόμα δοσοληψίες με παρελθόν και μέλλον, μοιάζει να μην την έχει ανάγκη. Κάθε φορά που το παρόν εφορμά οργίλο εναντίον του, εκείνο κουρνιάζει στην αληθινά ζεστή αγκαλιά των ψεμάτων – και το κάνει χωρίς την παραμικρή τύψη.

Το παιδί δεν έχει τύψεις, γενικώς.
Γι’ αυτό το παιδί δεν φοβάται τη μοναξιά. Για το παιδί, η μοναξιά είναι άπλα και ελευθερία. Το παιδί, βλέπεις, διαθέτει περισσή ενέργεια, την απαιτούμενη περιέργεια και μια φαντασία τόσο γενναιόδωρη που μπορεί να κάνει το –πικρό για όλους τους άλλους– ποτήρι της μοναξιάς του να ξεχειλίσει από δώρα πλουσιοπάροχα.

Το παιδί δεν τσιγκουνεύεται το γέλιο ή το κλάμα του.
Το παιδί δεν μετράει την έκπληξη ή την απογοήτευσή του.
Το παιδί ζει στον υπερθετικό βαθμό. Γι’ αυτό το παιδί δεν ψιθυρίζει. Μπορεί να μασάει, ενίοτε, τα λόγια του, αλλά κυριολεκτικά και όχι από υστεροβουλία ή ιδιοτέλεια. Το παιδί φωνάζει τα θέλω του, όχι για να ξορκίσει την απόγνωση, αλλά γιατί δεν ξέρει άλλο τρόπο. Περιέργως, μάλιστα, επείγεται. Οποιαδήποτε προσπάθεια να πειστεί πως έχει όλη τη ζωή μπροστά του θα πέσει, εννοείται, στο κενό. Ακόμα κι όταν αναγκάζεται να παίξει το «όταν μεγαλώσω...», το κάνει μόνο και μόνο για να μη στεναχωρήσει τους μεγάλους που μεγάλωσαν και που του είναι αδύνατον να φανταστεί πως υπήρξαν κάποτε κι αυτοί παιδιά... Πολύ γρήγορα αφήνει κατά μέρος τις ανόητες προβολές για να ορμήξει στη λακούβα με τα απόνερα της χτεσινής βροχής.

Το παιδί δεν φοβάται τη λάσπη.
Δεν διστάζει να κυλιστεί στον βούρκο. Το παιδί αγνοεί την αξία της μεταφοράς. Το παιδί κυριολεκτεί. Έτσι, κάνει τη λάσπη ρούχο του, πολύτιμο λάφυρο μιας αναίμακτης μάχης που έχει πάντα μόνο νικητές. Καμιά ανάγκη δεν έχει από καμουφλάζ. Κι αν καμιά φορά γίνεται αγκάθι τη μια και τριαντάφυλλο την άλλη, αυτό το κάνει για ν’ αποτίσει φόρο τιμής στη δόλια ομορφιά των λουλουδιών κι όχι για να ξεγελάσει. Εξάλλου, το παιδί δεν αναγνωρίζει όρια και κανόνες, ώστε να τους υπονομεύσει με τερτίπια και καμώματα. Τέτοιες στρατηγικές απαιτούν υπομονή που δεν διαθέτει. Από επιμονή, πάντως, άλλο τίποτε...

Το παιδί δεν φοβάται το σώμα του.
Δεν το ανταγωνίζεται ούτε το τιμωρεί με δίαιτες, ας πούμε, και γυμναστικές, αν και συχνά πυκνά το πληγώνει – χωρίς πρόθεση όμως. Το παιδί αποδέχεται το άτρωτο σώμα του με συγκρατημένη υπερηφάνια. Ευτυχώς, δεν γνωρίζει ακόμα –και του είναι αδύνατον να φανταστεί– πως θα ’ρθει ώρα, αργότερα, που θα προδοθεί απ’ αυτό το ίδιο σώμα, πιθανόν και με φρικτό τρόπο.

Το παιδί δεν φοβάται τη φωτιά.
Τουλάχιστον μέχρι να καεί – πάει να πει, μέχρι να πάψει να είναι παιδί, γιατί κι αυτό κάποτε αναπόφευκτα συμβαίνει. Μέχρι τότε το παιδί δεν θα φοβάται το σκοτάδι. Το σκοτάδι θα φοβάται το παιδί – γιατί το παιδί φέγγει, αυτόφωτο.

ΥΓ: Το κείμενο αυτό γράφτηκε για τον κατάλογο της έκθεσης φωτογραφίας της καλής φίλης Νέλλης Τραγουστή, πριν από λίγα χρόνια στην Πάτρα.

Literarly.blogspot.gr
tvxs

Μαμά, γιατί άλλα δέντρα το Φθινόπωρο χάνουν τα φύλλα τους και άλλα όχι;

Το φθινόπωρο είναι μία μεταβατική περίοδος, όπου τα φύλλα κιτρινίζουν. Αυτό συμβαίνει γιατί η χλωροφύλλη που παράγεται στα φύλλα και είναι υπεύθυνη για το πράσινο χρώμα τους μειώνεται λόγω της μείωσης της φωτοσύνθεσης αφού σιγά σιγά θα απουσιάζει και το φως, μας εξηγεί η Κωνσταντινοπούλου Ελένη, Τεχνολόγος Γεωπόνος-Δασοπόνος.

Το δέντρο είναι ξυλώδες φυτό, πολυετές.
Η έννοια του δέντρου ως βλαστική μορφή από το έδαφος είναι σχεδόν κατανοητή δεν υπάρχει ακριβής ορισμός. Διότι τα δέντρα εμφανίζουν μεγάλη ποικιλία στα είδη τους τα οποία εξαρτώνται από τις περιβαλλοντικές συνθήκες π.χ. θερμοκρασία, υψόμετρο.
Τα φυτά ως προς την διάρκεια ζωής χωρίζονται σε μονοετή και πολυετή.
Μονοετές φυτό:
Oλοκληρώνει τον κύκλο της ζωής του σε μια αυξητική περίοδο. Αναπτύσσεται με γρήγορους ρυθμούς, ανθίζει και πεθαίνει αφού πρώτα δημιουργήσει σπόρους. (Π.χ. Φασολιά)
Πολυετές φυτό:
Ζει αρκετά χρόνια και μπορεί να ανθίζει κάθε χρόνο ή μόνο μια φορά. Οι βλαστοί των πολυετών ποωδών φυτών ανανεώνονται κάθε χρόνο, ενώ τα ξυλώδη πολυετή φυτά έχουν βλαστούς που διατηρούνται και αυξάνονται σε κάθε εποχή. (Π.χ. Πλάτανος).

Τα πολυετή φυτά-δέντρα χωρίζονται σε αειθαλή και φυλλοβόλα
Αειθαλή η αείφυλλα ονομάζονται τα φυτά-δέντρα που κρατούν τα φύλλα τους όλο το χρόνο. Τα αειθαλή φυτά ρίχνουν και αυτά τα φύλλα τους γιατί πρέπει να αλλάζουν φύλλωμα, όμως αυτό δεν μπορούμε εύκολα να το καταλάβουμε γιατί τα φύλλα τους δεν πέφτουν όλα μαζί επειδή στη θέση αυτών που έπεσαν, φυτρώνουν πολύ γρήγορα καινούργια φύλλα. Αειθαλή δέντρα είναι το Κυπαρίσσι, Ακακία Κωνσταντινουπόλεως, Ευκάλυπτος, Μανόλια, Πεύκο.
Φυλλοβόλα είναι αυτά που ρίχνουν τα φύλλα τους και τα ξανά βγάζουν αρχές άνοιξης. Φυλλοβόλα είναι Ιπποκαστανιά, Ιτιές, Φράξος, Λεύκες, Αμυγδαλιά.
Το χειμώνα, αν ένα δέντρο κρατήσει τα φύλλα του λόγω της απουσίας του φωτός και των παγωμένων ανέμων, τα φύλλα αυτά θα «οδηγήσουν το δέντρο στο θάνατο». Αυτό συμβαίνει εξαιτίας της έλλειψης υγρασίας. Ρίχνοντας όμως τα φύλλα, μικραίνει η συνολική επιφάνεια του δέντρου που μένει εκτεθειμένη στον αέρα και το δέντρο μπορεί να κρατήσει την υγρασία του μέσα στα κλαδιά και στον κορμό. 

Η υγρασία που διατηρείται βοηθά στην εξοικονόμηση ενέργειας και προστατεύεται το δέντρο από τα ακραία καιρικά φαινόμενα. Έτσι το δέντρο «συντηρείται ζωντανό» χάνοντας ελάχιστη υγρασία το χειμώνα.
Την άνοιξη και το καλοκαίρι, τα φύλλα φωτοσυνθέτουν και σε συνδυασμό με τα συστατικά που παίρνουν από το έδαφος, τα δέντρα αναπτύσσονται.
Το φθινόπωρο είναι μία μεταβατική περίοδος, όπου τα φύλλα κιτρινίζουν. Αυτό συμβαίνει γιατί η χλωροφύλλη που παράγεται στα φύλλα και είναι υπεύθυνη για το πράσινο χρώμα τους μειώνεται λόγω της μείωσης της φωτοσύνθεσης αφού σιγά σιγά θα απουσιάζει και το φως. Επομένως τα φύλλα χάνουν το χρώμα τους σταδιακά και έπειτα παίρνουν κίτρινο-καφέ χρώμα και «αποχωρίζονται» το δέντρο.
Συμπερασματικά τα δέντρα το χειμώνα απλά μένουν ζωντανά ενώ το καλοκαίρι αναπτύσσονται.

infokids