Τα Υπεύθυνα και Ανεξάρτητα Παιδιά

Το να έχουν υπεύθυνα παιδιά είναι κάτι που όλοι οι γονείς το αποζητούν. Στην ολιγόχρονη πορεία της καριέρας μου στην Ελλάδα έχω δει πολλούς γονείς να λένε: "αυτό το παιδί δεν είναι καθόλου υπεύθυνο" ή το άλλο το κλασικό: "δεν ξέρω σε ποιον έμοιασε αυτό το παιδί και είναι τόσο ανεύθυνο". 

Raise Independent Children

Χρειάζεται οπωσδήποτε να του μάθουμε και πώς θα γίνει ανεξάρτητο, μαθαίνοντας του παράλληλα τα όρια του.

Όταν βέβαια τους λέω "τι εννοείτε όταν λετε ανεύθυνο, τι κάνει;" μου απαντούν απλά "δεν είναι υπεύθυνο". Τι είναι αυτό που χαρακτηρίζει τελικά ένα υπεύθυνο και βέβαια ανεξάρτητο παιδί;

Τα Χαρακτηριστικά των Υπεύθυνων και Ανεξάρτητων Παιδιών

Τα υπεύθυνα παιδιά συνεργάζονται για κάποιο λόγο ανεξάρτητο από την αντίδραση του ατόμου απέναντι τους, ή την αποδοχή. Συνεργάζονται γιατί είναι περίεργα, για την ικανοποίηση ότι τελείωσαν μία δουλειά, για τη χαρά της μάθησης, ή για να έχουν πρόσβαση σε κάποια σημαντική δραστηριότητα ή πλεονέκτημα μέσα από αυτό που κάνουν.

Τα υπεύθυνα παιδιά, που συνήθως κινητοποιούνται από εσωτερικά κίνητρα, δεν είναι ευάλωτα στην πίεση των συνομηλίκων, ούτε υπακούουν τυφλά, όπως κάνουν άτομα που επιθυμούν απλά να ευχαριστούν τους άλλους (παιδιά για τα οποία η αποδοχή των άλλων λειτουργεί σαν κίνητρο). Παρ' όλο που τα υπεύθυνα παιδιά ενδιαφέρονται για τις απόψεις των άλλων, και λαμβάνουν υπ' όψιν τους τα συναισθήματα και τις ανάγκες των άλλων, μπορούν να πάρουν αποφάσεις βασισμένα στο τι είναι καλύτερο γι' αυτά, ακόμα κι αν ριψοκινδυνέψουν να γελοιοποιηθούν, ή να μην γίνουν αποδεκτά.

Τα υπεύθυνα παιδιά λαμβάνουν υπ' όψιν τους τι επιλογές έχουν και δεν κάνουν απλά "αυτό που τους λένε". Τείνουν να συνεργάζονται πολύ πιο συνειδητά από τα άτομα που απλά θέλουν να ευχαριστήσουν τους άλλους, λαμβάνουν υπ' όψιν τους τις διάφορες επιλογές που μπορεί να έχουν αντί να κάνουν μία επιλογή αυτόματα για να αποφύγουν κάποια διαμάχη ή την αρνητική αντίδραση κάποιου άλλου.

Τα υπεύθυνα παιδιά σπάνια θα "κατηγορήσουν" κάποιον άλλο για τις επιλογές τους. Μπορεί να κάνουν κάποιες λάθος επιλογές αλλά αυτό οφείλεται κυρίως στην έλλειψη εμπειριών ή στην λανθασμένη εκτίμηση κάποιων καταστάσεων.

Τα υπεύθυνα παιδιά έχουν εμπιστοσύνη στο ένστικτο τους και στην ικανότητά τους να φροντίσουν τον εαυτό τους χωρίς να θέσουν τον εαυτό τους σε κίνδυνο, απλά να αποφύγουν κάποιος ή κάποιοι να τους γελοιοποιήσουν ή να τους εγκαταλείψουν αβοήθητους. Μπορούν να κατανοήσουν και να εκφράσουν τις προσωπικές τους ανάγκες και πιστεύουν ότι μπορούν να επηρεάσουν και να ελέγξουν την ζωή τους.

Τα υπεύθυνα παιδιά μπορούν πολύ εύκολα να βρουν πώς σχετίζονται οι πράξεις τους και οι συνέπειες αυτών των πράξεων. Τα αρνητικά αποτελέσματα είναι αποτέλεσμα των δικών τους επιλογών και όχι κάποιου άλλου λάθος. (δηλαδή εάν δεν πάρει καλό βαθμό σε κάποιο μάθημα δεν λέει ότι ο δάσκαλος δεν με συμπαθεί, αλλά εγώ δεν διάβασα αρκετά).

Τα υπεύθυνα παιδιά έχουν ανεπτυγμένη την ικανότητα λήψης αποφάσεων. Αυτό συμβαίνει διότι είναι εξασκημένα να βλέπουν τις διαθέσιμες επιλογές, ξέρουν να προβλέπουν το αποτέλεσμα των επιλογών αυτών και κάνουν τις επιλογές τους συνειδητά γνωρίζοντας τις συνέπειες.

Τα υπεύθυνα παιδιά δεν εξαρτώνται από κάποια ανώτερη δύναμη ή αρχή για να κινητοποιηθούν (δηλαδή δεν περιμένουν ο δάσκαλος ή ο γονιός να τους δώσει κίνητρα για να κάνουν κάτι). Το πιθανότερο είναι ότι θα ρωτήσουν ερωτήσεις και θα πάρουν πρωτοβουλίες αντί απλά να περιμένουν να τους πουν τι να κάνουν.

Τα υπεύθυνα παιδιά μπορεί να διχάζονται ανάμεσα σε αυτό που θέλουν αυτά να κάνουν και αυτό που θέλει κάποιος άλλος να κάνουν. Μπορούν όμως να διαπραγματεύονται και να βρίσκουν λύσεις στις οποίες δεν υπάρχουν νικητές και ηττημένοι, και επιλύουν αυτούς τους διχασμούς χωρίς να λειτουργούν με αρνητικούς ή καταστροφικούς τρόπους.

Τι μπορούμε να κάνουμε για να ενθαρρύνουμε τα παιδιά να είναι υπεύθυνα και ανεξάρτητα;

Θα πρέπει να περνάτε το μήνυμα στα παιδιά ότι τα αγαπάτε και τα αποδέχεστε χωρίς όρους (όχι σαν μεριές μαμάδες που ακούμε να λένε σε πολύ μικρά παιδάκια "εάν δεν φας το φαγητό σου η μαμά δεν θα σε αγαπάει" - δηλαδή τι γίνεται η μαμά αγαπάει το παιδί της όταν τρώει όλο το φαγητό του; ή "εάν δεν είσαι καλός μαθητής στο σχολείο δεν θα σε αγαπάει ο μπαμπάς" - γιατί μόνο οι καλοί μαθητές δικαιούνται πατρική αγάπη; οι κακοί δηλαδή τι γίνονται;) άσχετα από το εάν συμφωνείτε ή όχι από τις επιλογές των παιδιών σας. 

Ελέγξτε πόσο προσκολλημένοι είστε σε συγκεκριμένα αποτελέσματα (πχ εάν έφαγε το φαΐ του ή εάν έφερε καλούς βαθμούς στο σπίτι). Μην προσφέρετε επιλογές ελπίζοντας ότι το παιδί σας θα επιλέξει την "σωστή" ώστε να έχει την αποδοχή σας (όταν δίνετε επιλογές θα πρέπει να είστε εξ ίσου σύμφωνη με όλες - κάποτε μία μαμά ήλθε στο γραφείο σε έξαλλη κατάσταση λέγοντας "πάει δεν γίνεται έδωσα επιλογές στα παιδιά να φάνε παγωτό ή φρούτο και αυτά επέλεξαν να φάνε παγωτό. Άκου εκεί να διαλέξουν το παγωτό και όχι το φρούτο που είναι τόσο υγιεινό" μα δεν θα βάλετε σαν επιλογές το παγωτό και το φρούτο, εάν θέλετε τα παιδιά σας να φάνε φρούτο θα πείτε " τι θέλετε να φάτε για φρούτο πορτοκάλι ή αχλάδι;"

Φροντίστε να είστε τα ζωντανά παραδείγματα για τα παιδιά σας. Πάρτε την ευθύνη για την συμπεριφορά σας και την ευτυχία σας. Φροντίστε να είστε ελαστικός και να αλλάζετε συμπεριφορά, πεποιθήσεις και στάση ζωής εάν συναντήσετε καταστάσεις που οι υπάρχουσες αντιλήψεις ή συμπεριφορά δεν λειτουργούν. Μην περιμένετε ν' αλλάξει όλος ο κόσμος κι εσείς ούτε να κουνήσετε από τις απόψεις σας.

Σε γενικές γραμμές να είστε πιο ανοιχτοί να βλέπετε πώς εξελίσσονται διάφορες καταστάσεις (για παράδειγμα, πώς μαθαίνει το παιδί σας ή πώς παίρνει αποφάσεις, τι διαδικασίες ακολουθεί) και όχι να είστε προσκολλημένοι στο αποτέλεσμα (τα αποτελέσματα των επιλογών ή της συμπεριφοράς των παιδιών σας). Προσπαθήστε να έχετε στο νου σας μακροχρόνιους στόχους, ιδιαίτερα να διατηρήσετε την ποιότητα της σχέσης σας με τα παιδιά σας.

Προσφέρετε στα παιδιά σας επιλογές μέσα σε όρια που εσείς θεωρείτε αποδεκτά (αυτός είναι ένας υπέροχος τρόπος να ενθαρρύνετε σχέσεις συνεργασίας χωρίς να καταλήξετε σε απειλές ή απαιτήσεις).

Εμπιστευτείτε την ικανότητα του παιδιού σας να πάρει σωστές αποφάσεις, ακόμα και εάν δεν έχετε πολλές αποδείξεις γι αυτό ακόμα. Προσφέρετε επιλογές που γνωρίζετε ότι το παιδί σας μπορεί να καταφέρει. Όσο το παιδί αποκτά ικανότητες και εμπιστοσύνη στον εαυτό του, διευρύνετε τον αριθμό και τον τύπο των επιλογών που θα δίνετε. Μειώστε τα πράγματα που εσείς κάνετε για τα παιδιά σας ακόμα και εάν γνωρίζετε ότι αυτό που θα κάνετε είναι το καλύτερο για τα παιδιά.

Εκφράστε τις προτάσεις σας με θετικό τρόπο, υποσχόμενοι θετικά αποτελέσματα "όταν κάνεις …. Θα κάνουμε αυτό… " π.χ. "'όταν το δωμάτιό σου είναι τακτοποιημένο μπορούμε να πάμε στο πάρκο να παίξεις με τους φίλους σου" και όχι "εάν δεν φτιάξεις το δωμάτιό σου δεν έχει βόλτα στο πάρκο".

Διατηρείστε τις συναλλαγές σας με τα παιδιά σας σε επίπεδο ανταμοιβών. Αρχίστε να σκέφτεστε τις συνέπειες σας τα θετικά αποτελέσματα της συνεργάσιμης συμπεριφοράς των παιδιών σας, των καλών επιλογών που έκαναν ή ότι θυμήθηκαν να κάνουν κάτι που είχαν υποσχεθεί.

Σεβαστείτε τις ανάγκες και τις επιθυμίες των παιδιών σας. Ακόμα και εάν έχετε τον τελικό λόγο στις περισσότερες περιπτώσεις έχετε στο νου σας ότι οι ανάγκες και τα συναισθήματα των παιδιών είναι σημαντικά.

Εξετάστε με ποιο τρόπο αισθάνεστε ανασφαλής ή ότι απειλείστε όταν το παιδί σας δείχνει δείγματα ανεξαρτησίας. Κάνετε ο,τιδήποτε χρειάζεται για να αντιμετωπίσετε αυτά σας τα συναισθήματα χωρίς όμως να εμπλακείτε στην εξέλιξη του παιδιού.

Αφήστε το παιδί να πειραματιστεί και να έχει την εμπειρία των συνεπειών εσφαλμένων επιλογών (σε περιπτώσεις βέβαια που δεν κινδυνεύει η σωματική του ακεραιότητα). Μέσα από τα λάθη τους μαθαίνει. Αφήστε το παιδί σας να πάρει την ευθύνη των πράξεών του και να αλλάξει συμπεριφορά όταν διαπιστώσει ότι η υπάρχουσα δεν έχει τα ικανοποιητικά αποτελέσματα που θα ήθελε.

Βέβαια όλα αυτά που μέχρι στιγμής αναφέραμε είναι σημαντικά. Εάν λάβουμε υπ' όψιν μας όμως ότι για τα παιδιά μας λειτουργούμε σαν πρότυπα - και βλέπουμε γονείς να λένε στα παιδιά τους "μην κάνεις ότι κάνω κάνε αυτά που σου λέω" - τότε καταλαβαίνουμε ότι είναι εξ ίσου σημαντικό να δείχνουμε κι εμείς δείγματα υπευθυνότητας και ανεξαρτησίας. Και βέβαια το σημαντικό είναι να μην προσπαθούμε να προσποιηθούμε αλλά να δείχνουμε αυτό που πραγματικά είμαστε στα παιδιά μας - στην αντίθετη περίπτωση θα καταλάβουν ότι λέμε ψέματα. 

Πώς μπορούμε να το κάνουμε αυτό;

- Όταν επιστρέφουμε πράγματα που έχουμε δανειστεί στην ώρα τους και στην κατάσταση που τα πήραμε.

- Όταν δεν κατηγορούμε άλλους ή προβάλλουμε δικαιολογίες. 
- Πάρτε την ευθύνη των πράξεων και των λεγομένων σας.

- Εάν κάνετε κάτι λάθος απολογηθείτε γι αυτό και προσπαθήστε να επανορθώσετε.

- Αλλάξτε συμπεριφορές που αποδεδειγμένα δεν λειτουργούν ή είναι αρνητικές

- Να είστε συνεπείς στις υποχρεώσεις σας. Κάντε ότι έχετε πει ότι θα κάνετε, να είστε εκεί που έχετε πει στην ώρα σας. 
- Προσπαθήστε, όταν αυτό είναι εφικτό, να δώσετε περισσότερα απ' αυτά που έχετε πει.

- Προσέχετε τον εαυτό σας. Μην υποθέτετε ότι κάποιος άλλος θ' αναλάβει αυτή την ευθύνη και θα κάνει κάτι για εσάς.

- Ζητάτε αυτά που θέλετε. Γνωστοποιήστε στους άλλους τι ακριβώς ζητάτε και επικοινωνήστε το ευθέως - βλέπουμε πολλούς ανθρώπους να λένε "αφού με αγαπάει θα πρέπει να ξέρει και τι θέλω, του το δίνω να το καταλάβει με τον τρόπο μου δεν το βλέπει και μετά λέει πως με αγαπάει;" όχι μπορεί οι άνθρωποι που μας περιτριγυρίζουν να μας αγαπούν αλλά δεν είναι μάγοι. Είναι δική μας ευθύνη να εκφράσουμε τις ανάγκες και τα θέλω μας.

- Ξοδεύετε μόνο αυτά που μπορείτε να ξοδέψετε. Είναι πολύ κοινό στην εποχή που ζούμε να βλέπουμε ανθρώπους να καταναλώνουν πέρα από τις δυνατότητές τους.

- Σε περίπτωση που κάποια σύγκρουση μεταξύ του παιδιού σας και εσάς υπάρξει, συζητήστε το απ' ευθείας με το παιδί σας. (το να συζητήσετε το θέμα που σας απασχολεί με κάποιο σύμβουλο ή με τον/την σύζυγο σας είναι τελείως διαφορετικό από το "περίμενε να δεις όταν γύρισε ο πατέρας σου σπίτι" - τελικά ο μπαμπάς είναι ο μπαμπούλας της υπόθεσης;).

- Σε συζητήσεις γίνετε το πρότυπο χρησιμοποιώντας υπεύθυνη γλώσσα αντί να χρησιμοποιείτε εκφράσεις που σας κάνουν να φαίνεστε θύμα. Για παράδειγμα λετε "δεν θέλω να το κάνω αυτό " αντί " δεν με αφήνει να το κάνω αυτό" η "έκανα μια λανθασμένη επιλογή" αντί "αυτή με έκανε να κάνω αυτό" ή ακόμα "σε παρακαλώ χαμήλωσε τη φωνή σου όταν μου μιλάς" αντί "με κάνεις να θυμώνω όταν μιλάς με αυτόν τον τρόπο".

- Κάνετε επιλογές βασιζόμενοι στις αξίες σας και στις ανάγκες του παιδιού σας αντί να παίρνετε αποφάσεις για τις πράξεις σας βασιζόμενοι στο πώς θα σας χαρακτηρίσουν άλλοι ενήλικες ή πως οι άλλοι θ' αντιδράσουν στις αποφάσεις σας. Ψάξτε μέσα σας την ανάγκη σας να έχετε την επιβεβαίωση κάποιου άλλου ατόμου ή την ανάγκη σας να αποφύγετε την αρνητική κριτική ή τη σύγκρουση .

- Και το βασικότερο ΚΡΑΤΑΤΕ ΤΙΣ ΥΠΟΣΧΕΣΕΙΣ ΣΑΣ.

Τελειώνοντας θα ήθελα να επιστήσω την προσοχή σε ορισμένα βασικά σημεία. Θέλουμε να έχουμε παιδιά υπεύθυνα και να υπάρχει μέσα στο σπίτι μία αίσθηση ισότητας. 

Προσοχή όμως τα παιδιά σας δεν είναι ίσα με εσάς. Δεν παύουν να είναι παιδιά και εσείς γονείς. Εσείς είστε υπεύθυνοι για την καλή λειτουργία της οικογένειάς σας και όχι τα παιδιά. Ακόμα και όταν δίνετε επιλογές αυτές είναι πράγματα στα οποία εσείς συμφωνείτε και πάντοτε περιορισμένα. Ένα παιδί ιδιαίτερα εάν είναι μικρής ηλικίας, δεν μπορεί να επιλέξει όταν έχει πολλές εναλλακτικές. 

Συνήθως για μικρά παιδιά δύο είναι αρκετές, για μεγαλύτερα τρεις ή τέσσερις. Για παράδειγμα εάν θέλετε το παιδί σας να κάνει μπάνιο (το έχω ακούσει και αυτό) δεν θα πείτε "θέλεις Νικολάκη μου να κάνεις μπάνιο;" γιατί οι πιθανότητες είναι ότι θα σας πει "όχι" θα πείτε όμως "Νίκο θα κάνεις μπάνιο τώρα ή σε μισή ώρα;" τότε δίνετε κάποιες εναλλακτικές στις οποίες και στις δύο περιπτώσεις εσείς είστε σύμφωνοι.

Φιλικά

Ελενα Μεταξά

Βοηθώντας το παιδί να γίνει ανεξάρτητο

Η ανεξαρτητοποίηση του παιδιού αποτελεί μια διαδικασία που ξεκινά από πολύ νωρίς στην ζωή του.

Η ανεξαρτητοποίηση του παιδιού από νεαρή ακόμα ηλικία αποτελεί ίσως την καλύτερη βοήθεια που μπορούμε να του προσφέρουμε, μιας και θα μάθει από νωρίς τι θα πρέπει να κάνει για να είναι οργανωμένο και να μπορεί να φροντίζει σωστά τον εαυτό του.

Θέλουμε μεγαλώνοντας όχι απλώς να αναπτύσσονται αλλά να εξελίσσονται σε αυτόνομους, ανεξάρτητους και πραγματικά ολοκληρωμένους ενηλίκους, που θα μπορούν να αντιμετωπίσουν μόνα τους τη ζωή.
Μερικοί τρόποι που μπορείτε να υιοθετήσετε για να συμβάλλετε στην διαδικασία ανεξαρτητοποίησης τους περιλαμβάνουν:
 

Ειδοποιήστε το

Εάν παρατηρήσετε ότι έχετε φορτωθεί πολλά πράγματα, ακόμα και δουλειές που το παιδί θα μπορούσε να κάνει μόνο του, όπως το να μαζεύει τα παιχνίδια του ή το δωμάτιό του, δοκιμάστε να το ειδοποιήσετε ότι χρειάζεστε την βοήθειά του.
Με αυτόν τον τρόπο θα του δείξετε ότι το εμπιστεύεστε να σας βοηθήσει στις δουλειές του σπιτιού, γεγονός που θα ενισχύσει την συναισθηματική του ασφάλεια. Επιπλέον, μόλις τελειώσει αυτό που του ζητήσατε μην ξεχάσετε να το επαινέσετε για την καλή του προσπάθεια, καθώς έτσι αυξάνετε κατά πολύ τις πιθανότητες να επαναλάβει αυτήν την καλή του συμπεριφορά.
 

Αναγνωρίστε τις ευκαιρίες

Κάντε μια λίστα με πράγματα που θα μπορούσε να κάνει το παιδί από μόνο του για να του δώσετε την ευκαιρία να αρχίσει να ανεξαρτητοποιείται από εσάς. Ρωτήστε το ποια είναι τα πράγματα που του αρέσει να κάνει μέσα στο σπίτι και ποια νιώθει ότι μπορεί να καταφέρει καλύτερα.
Κάντε λοιπόν, μια λίστα μαζί με το παιδί και αφήστε το να ξεκινήσει από αυτό που θέλει. Είναι σημαντικό να το επιβραβεύσετε ακόμα και αν δεν τα καταφέρει τόσο καλά, μιας και έτσι θα το ενθαρρύνετε να προσπαθήσει και πάλι, γεγονός που θα το βοηθήσει να βελτιωθεί σε οτιδήποτε κάνει.
 

Μη στοχεύετε στην τελειότητα

Αφήστε την τάση για απόλυτο έλεγχο λίγο στην άκρη και επιτρέψτε στα παιδιά να αναλάβουν μερικά «πόστα» μέσα στο σπίτι. Οργανώστε ένα πλάνο και γράψτε ποιος θα κάνει τι μέσα στο σπίτι, ώστε να μάθουν να δρουν οργανωμένα και μεθοδικά.
Μη στοχεύετε στην τελειότητα και, φυσικά, μην περιμένετε να τα κάνουν όλα τέλεια. Αφήστε μερικά περιθώρια λάθους, μια και έτσι μαθαίνουν πώς λειτουργούν όλα γύρω τους και εξελίσσονται.
 
Για να κάνετε τις δουλειές στο σπίτι λίγο πιο διασκεδαστικές, επιλέξτε και ξεχωριστά παρατσούκλια ανάλογα με το πόστο. Όταν καταφέρουν να ολοκληρώσουν μόνα τους το πόστο τους, θα νιώσουν ένα αίσθημα ικανοποίησης και αυτοπεποίθησης, καθώς θα συνειδητοποιήσουν έμπρακτα ότι μπορούν να καταφέρουν τα πάντα αν λειτουργούν σωστά και είναι διατεθειμένα να δοκιμάσουν πολλούς δρόμους προς την επιτυχία.

in.gr

Αφήστε τα Παιδιά να κάνουν κάποια πράγματα Μόνα τους

Καλό είναι να ξέρουμε πότε είναι σκόπιμο να κάνουμε ένα βήμα πίσω!
Αντίθετα από ό,τι θεωρούμε οι περισσότεροι, δεν είναι δουλειά ενός γονιού να προσπαθεί ανά πάσα στιγμή να προστατέψει το παιδί του από οποιοδήποτε κίνδυνο. 

Τουλάχιστον όχι όταν αυτό είναι σε ηλικία να προστατέψει μόνο του τον εαυτό του. 

Αντίθετα, δουλειά του γονιού είναι να βοηθήσει το παιδί του να αποκτήσει εκείνες τις δεξιότητες που θα του επιτρέψουν να γίνει ανεξάρτητο. 

Πώς θα μάθει όμως το παιδί να είναι ανεξάρτητο όταν βρίσκεται πάντα δίπλα του ένας ενήλικας για να του πει τι είναι σωστό και τι όχι ή πώς να διορθώσει τα λάθη του;

Για να ξεκινήσετε να το βάζετε στο δρόμο προς την ανεξαρτησία, καλό είναι να επιτρέψετε στο παιδί...

...Να παίζει έξω μόνο του
Όταν το παιδί είναι σε ηλικία που μπορεί να ακολουθεί κανόνες (χωρίς να φοβόμαστε ότι θα κάνει το δικό του μόλις γυρίσουμε την πλάτη), μπορεί να βγαίνει μόνο του στην αυλή και να απολαμβάνει μια αίσθηση ελευθερίας. 

Εάν δεν υπάρχει αυλή στο σπίτι, ας προσπαθήσουμε όταν πηγαίνουμε μαζί στο πάρκο ή στην παιδική χαρά να το παρακολουθούμε από απόσταση και να μην βρισκόμαστε συνεχώς κοντά του για να το προφυλάξουμε.

...Να αναλαμβάνει την ευθύνη των πράξεών του
Οι γονείς που θέλουν να ελέγχουν το καθετί στη ζωή των παιδιών τους και που επεμβαίνουν διαρκώς ώστε να εξασφαλίσουν ότι κανείς δεν θα του φερθεί άδικα, παρά τις καλές προθέσεις τους, μόνο κακό κάνουν. 

Γιατί ένα παιδί που έχει μάθει ότι κάποιος άλλος θα δικαιολογήσει τα λάθη του ή θα εξασφαλίσει να έχει διακριτική μεταχείριση, θα τα βρει σκούρα όταν κάποτε διαπιστώσει ότι δεν μπορεί να έχει αυτό το πλεονέκτημα στην «αληθινή» ζωή.

...Να εκφράζει την άποψή του
Προσπαθήστε να μη μιλάτε εκ μέρους του παιδιού σου, όταν αυτό είναι σε ηλικία να μιλήσει μόνο του (από τότε δηλαδή που αρχίζει να λέει τις πρώτες κουβεντούλες). 

Όταν εκφράζουμε στο παιδί την πεποίθησή μας ότι μπορεί να απαντήσει μόνο του σε μια ερώτηση, να εξηγήσει ή να ζητήσει αυτό που θέλει, αυξάνεται η αυτοπεποίθησή του.

...Να διορθώνει τα λάθη του
Είναι σκληρό για το παιδί να πρέπει να έρθει αντιμέτωπο με τις συνέπειες μιας συμπεριφοράς που ήταν η ενδεδειγμένη, όμως είναι ένα πολύτιμο μάθημα ζωής -κι ο πιο σίγουρος τρόπος για να μην επαναλάβει το ίδιο λάθος στο μέλλον.

Γι' αυτό, ένα για παράδειγμα το παιδί πήρε κάτι από το σπίτι ενός φίλου του χωρίς να ρωτήσει ή εάν χτύπησε κάποιο άλλο παιδάκι στο σχολείο, δεν αρκεί να ζητήσετε εσείς συγνώμη εκ μέρους του, αλλά πρέπει να το κάνει μόνο του.

mamamia
Φιλοξενία: Το Χαμομηλάκι

10 τρόποι για να μεγαλώσετε ένα ανεξάρτητο παιδί

Η απεριόριστη ελευθερία μπορεί να κάνει ένα παιδί ανεξέλεγκτο, ενώ η περιορισμένη μπορεί να το κάνει εξαρτημένο και ανασφαλές.

Η ισορροπία είναι το κλειδί για να μεγαλώσουμε ένα αληθινά ανεξάρτητο παιδί.

Raise Independent Children

Χρειάζεται οπωσδήποτε να του μάθουμε
και πως θα γίνει ανεξάρτητο,
μαθαίνοντας του παράλληλα τα όρια του.

Ποιος γονιός δεν έχει νιώσει αυτήν την ενδόμυχη ανασφάλεια όταν το παιδί του κοιμάται για πρώτη φορά στον κολλητό του, χάνεται τρέχοντας στην παιδική χαρά ή όταν για πρώτη φορά διασχίζει μόνο του το δρόμο; Το μόνο σίγουρο γεγονός είναι πως όλα τα παιδιά κάποια στιγμή θα μεγαλώσουν και θα φύγουν από την προστατευμένη μας φωλίτσα. Αυτό όμως χρειάζεται δουλειά από πολύ νωρίς μας λέει η ψυχοθεραπεύτρια Gael Lindenfield στο βιβλίο της Confident Children: Help children feel good about themselves. Το να δείχνουμε στο παιδί μας την αγάπη μας και να προσπαθούμε να του διδάξουμε την εμπιστοσύνη δεν είναι αρκετό. Χρειάζεται οπωσδήποτε να του μάθουμε και πως θα γίνει ανεξάρτητο, μαθαίνοντας του παράλληλα τα όρια του.

1. Διδάξτε του την υπευθυνότητα

Η ανεξαρτησία συνδέεται άμεσα με την υπευθυνότητα. Τα υπεύθυνα παιδιά συνεργάζονται με τους άλλους ανεξάρτητα από την αντίδραση του ατόμου απέναντι τους, ή την αποδοχή. Συνεργάζονται γιατί είναι περίεργα, για την ικανοποίηση ότι τελείωσαν μία δουλειά, για τη χαρά της μάθησης, ή για να έχουν πρόσβαση σε κάποια σημαντική δραστηριότητα ή πλεονέκτημα μέσα από αυτό που κάνουν. Τα υπεύθυνα παιδιά έχουν εμπιστοσύνη στο ένστικτο τους και στην ικανότητά τους να φροντίσουν τον εαυτό τους χωρίς να θέσουν τον εαυτό τους σε κίνδυνο, απλά να αποφύγουν κάποιος ή κάποιοι να τους γελοιοποιήσουν ή να τους εγκαταλείψουν αβοήθητους. Με λίγα λόγια, τα υπεύθυνα παιδιά μπορούν να ελέγξουν την ζωή τους. Και βέβαια αυτό είναι και το πρώτο μάθημα ανεξαρτησίας.

2. Δείξτε υπομονή

Η υπομονή είναι η λέξη κλειδί για την ανεξαρτησία του νηπίου, τόσο σε σχέση με σας, όσο και με εκείνο. Όσες φορές και να προσπαθήσει να ανεβεί στην καρέκλα, άλλες τόσες θα πρέπει να προσπαθήσετε να το αφήσετε μόνο του. Σε αυτό το δύσκολο κύκλο της επανάληψης κι εκείνο αντίστοιχα δοκιμάζει τη δική σας υπομονή τα δικά σας όρια. Ίσως χρειαστεί να πείτε δεκάδες εκατοντάδες φορές όχι και τις αντίστοιχες να το ακούσετε και από αυτό. Το όχι άλλωστε είναι η πιο συνηθισμένη και δημοφιλής λέξη στο λεξιλόγιο των νηπίων.

3. Δώστε του επιλογές

Αλλά όχι και πολλές. Όταν το ρωτάτε αν πεινάει θα πρέπει ήδη να έχετε προαποφασίσει πως έχει μόνο δύο επιλογές. Οι περισσότερες μπορούν να το μπερδέψουν, αλλά και να το κάνουν να πιστεύει πως μπορεί να –σας- κάνει ότι θέλει.

4. Δώστε του ευθύνες

Αν από μικρά μάθουν να ακολουθούν οδηγίες, να βοηθούν σε μικροδουλειές του σπιτιού και να αναλαμβάνουν τη φροντίδα του κατοικίδιου σίγουρα θα μπορούν να αναπτύξουν γρήγορα ένα ανεξάρτητο και δομημένο χαρακτήρα

5. Προτρέψτε το σε δημιουργικές δραστηριότητες

Αφήστε τα να εκτονώσουν την ενεργητικότητα τους στο παιχνίδι, στη ζωγραφική, σε ένα σπορ. Αφήστε τα να νιώσουν ελεύθερα χωρίς να ξεχνάτε να τους υπενθυμίζετε πως δεν είναι ίδιοι όλοι οι χώροι ούτε και όλες οι ώρες.

6. Ενθαρρύνετε την κοινωνικότητα και τις φιλίες

Οι φίλοι είναι ο πιο άμεσος τρόπος για να περάσει ένα παιδί στη φάση της ανεξαρτησίας. Η συνενοχή, η τρυφερότητα, η αγάπη, το δέσιμο είναι χαρακτηριστικά που συνθέτουν την ανεξάρτητη φύση ενός ανθρώπου. Από τα δύο και μετά το παιδί αισθάνεται έντονη την ανάγκη να ανήκει κάπου. Τους φίλους του τους επιλέγει με βάση τα κοινά τους ενδιαφέροντα, ενώ πολλές φορές επιδιώκει να κάνει παρέα με παιδιά τα οποία θαυμάζει και θέλει να τους μοιάσει. Με αυτά συνάπτει πιο στενές και ουσιαστικές σχέσεις κι αρχίζει να συνειδητοποιεί ποιες συμπεριφορές το κάνουν δημοφιλές και ποιες προκαλούν αρνητικά σχόλια.

7. Αφήστε το να φοβηθεί

Η ανεξαρτησία πάντα πάει μαζί με νέους φόβους. Ο φόβος είναι ένα προστατευτικό συναίσθημα. Το παιδί πρέπει να το βγάλει κι ο γονιός να παρέμβει όταν χρειαστεί. Αυτό που δεν πρέπει να κάνετε είναι να κοροιδέψετε τους φόβους του. Κλισέ όπως «οι άντρες δεν κλαίνε» ή «τα παιδιά δε φοβούνται», είναι όχι μόνο περιττά, αλλά μπορούν να δώσουν και αντίστροφα αποτελέσματα. Για ένα παιδί πάντα υπάρχει ένα τέρας στη ντουλάπα. Το θέμα δεν είναι να του αποδείξετε πως δεν υπάρχει, αλλά να το εξαφανίσει από μόνο του.

8. Διδάξτέ του την αισιοδοξία

Επειδή καθώς το παιδί μεγαλώνει, δε μπορούμε να είμαστε κάθε στιγμή δίπλα του για να το προστατεύουμε από προβλήματα και στεναχώριες, είναι σημαντικό από μικρή ηλικία να το μάθουμε να βλέπει από μόνο του την ζωή με θετικό μάτι. Γιατί με αυτόν τον τρόπο θα καταφέρνει να τα ξεπερνά πιο εύκολα και γρήγορα. Και σε αυτήν την περίπτωση ισχύει η θεωρία της μίμησης του παιδιού προς τον γονιό. Είναι δεδομένο πως όσο πιο χαμογελαστοί, φιλικοί και πρόσχαροι είναι οι γονείς, άλλο τόσο θα είναι και το παιδί αν μάθει έτσι από μικρό.

9. Υποστηρίξτε τα ενδιαφέροντά του
Όσο παράξενα και να μας φαίνονται, χωρίς να ασκούμε κριτική. Ένα ανεξάρτητο και υγιές παιδί θα μπορέσει να αποκρούσει τα πειράγματα των συμμαθητών του επειδή πχ κάνει μαθήματα μαγειρικής ή χορού.

10. Δείξτε διακριτικότητα

Όσο κι αν σας φαίνεται παράλογο, το νήπιο έχει κι αυτό «προσωπική ζωή», μια που μεγαλώνοντας διαμορφώνει ανεξάρτητο πλέον από εσάς τις δικές του σχέσεις με άλλα παιδιά. Όταν λοιπόν καλεί φίλους στο δωμάτιό του για να παίξουν, θέλει την πόρτα κλειστή και όσο κι αν σας φαίνεται παράξενο. Το δωμάτιό τους είναι η δική τους επικράτεια. Θυμηθείτε να χτυπάτε πάντα την πόρτα πριν μπείτε στο δωμάτιό του και μην εισβάλλετε αδιάκριτα. Παράλληλα, μην έχετε την απαίτηση να έχει την πόρτα συνεχώς ανοιχτή.

ndimitriou

imommy.gr

Ευθύνες που μπορεί να αναλάβει ένα παιδί που μπαίνει στην εφηβεία

Αν θέλουμε πραγματικά να μεγαλώσουμε υπεύθυνα και ανεξάρτητα παιδιά, η εφηβεία είναι μια καλή στιγμή για να ξεκινήσουμε, αναθέτοντάς τους κάποιες προσωπικές ευθύνες. 

Αυτό υποστηρίζει η κοινωνική λειτουργός με ειδίκευση στη μελέτη των παιδιών, Amy Carney παρουσιάζοντας, σύμφωνα με το mama365, όλα αυτά που μπορεί – και πρέπει – να αναλάβει ένα παιδί σε αυτή την ηλικία ώστε να γίνει ένας υπεύθυνος ενήλικας.

🙌 Να ξυπνάει μόνο του το πρωί, βάζοντας ξυπνητήρι.

🙌 Να ετοιμάζει το πρωινό του, 

π.χ. να βάζει δημητριακά και γάλα μέσα στο μπολ ή να ετοιμάζει ένα τοστ με την προϋπόθεση να υπάρχουν όλα τα υλικά στο σπίτι.

🙌 Να αναλαμβάνει την ευθύνη αν ξεχάσει κάτι, 

από τα κλειδιά μέχρι το τετράδιό του, ώστε να είναι πιο υπεύθυνο την επόμενη φορά χωρίς να σκέφτεται ότι πάντα θα υπάρχει από πίσω κάποιος να το βγάλει από τη δύσκολη θέση.

🙌 Να φτιάχνει το πρόγραμμά του και να λαμβάνει υπόψη του και το πρόγραμμα των υπολοίπων μελών της οικογένειας.

🙌 Να τακτοποιεί το δωμάτιό του.

🙌 Να κάνει μόνο του τα μαθήματά του και να λύνει τα θέματα του σχολείου με τους γονείς να έχουν υποστηρικτικό και όχι πρωταγωνιστικό ρόλο.

altsantiri

Ένα διασκεδαστικό μάθημα θάρρους για να παρακολου-θήσετε με τα παιδιά σας. - The journey of a baby sandpiper to becoming independent

Πως να ξεπερνάμε τους φόβους μας

Σ' αυτή την πεντάλεπτη ταινία, μια μητέρα προσπαθεί να διδάξει στο μικρό της πως ν ανεξαρτητοποιηθεί, βρίσκοντας μόνο του την τροφή. 

Όμως κατά τη διάρκεια της εκπαίδευσης, προκειμένου να επιβιώσει, πρέπει να μπορέσει να ξεπεράσει το φόβο του.

Μια ακόμη θαυμάσια ταινία μικρού μήκους της pixar, σε σκηνοθεσία 

του Alan Barillaro του 2016

antikleidi

Τα παιδιά μας δεν «φεύγουν» στα 18, «φεύγουν» πολύ πιο νωρίς!

Τα παιδιά φεύγουν νωρίτερα. Πολύ νωρίτερα. Κάνουν μικρά πεταρίσματα, μικρά βήματα να αφήσουν τη φωλιά. Μέρα με τη μέρα κερδίζουν την αυτονομία τους με έναν τρόπο μαγικό, ακολουθώντας τη δύναμη της πρόθεσης, που δεν είναι άλλη από το να πάρουν κάποια μέρα στα χέρια τους τον εαυτό τους.

Αρχίζουν δειλά-δειλά να σε χρειάζονται όλο και λιγότερο. 

Από τη μέρα που θα πιάσουν το κουτάλι μόνα τους και θα καταφέρουν με γέλια να σημαδέψουν το στόμα τους, από εκείνο το πρωινό που θα κάνουν τα πρώτα τους βήματα μακριά από την αγκαλιά σου για να εξερευνήσουν το σπίτι, που γι’ αυτά είναι ένας μικρός κόσμος. 

Στις πρώτες αυτές νίκες, οι γονείς ξεσπάμε ενθουσιασμένοι σε χειροκροτήματα, σε μπράβο και χαμόγελα, γιατί ακόμα το μωρό μας είναι «εδώ», έστω κι αν δοκιμάζει τα φτερά του.

Μετά, ακολουθεί το πρώτο μεγάλο «φευγιό» με την πρώτη μέρα στο νήπιο. 

Είναι εκείνη η μέρα που ενδεχομένως δεν θα γυρίσει να κοιτάξει πίσω. Θα ορμήσει στο νέο κόσμο που του ανοίγεται και ίσως να μην προλάβεις να το χαιρετίσεις. Και αρχίζεις σιγά σιγά να καταλαβαίνεις ότι δεν θα προλαβαίνεις να το χαιρετίσεις από δω και πέρα, γιατί είναι απασχολημένο με τους φίλους του, με τη καινούρια δασκάλα, τις νέες εμπειρίες στις οποίες εσύ δεν υπάρχεις αυτές τις ώρες. 

Και είναι εκείνο τώρα που έρχεται από τον έξω κόσμο να σου πει ιστορίες, κατορθώματα και περιπέτειες. Είναι κι εκείνο που φέρνει τα νέα από τον έξω κόσμο και όχι μόνο εσύ.

Και μετά μεγαλώνει κι άλλο και σου «φεύγει» μέσα από τα μυστικά με τους φίλους του, τα ερωτικά καρδιοχτύπια που τα κρατάει μόνο για τον εαυτό του, τους τσακωμούς, τις παρεξηγήσεις, και αρχίζεις να συνειδητοποιείς ότι κλαίει και γελάει χωρίς εσένα και χτίζει σιγά σιγά μια μικρή ζωή, έναν μικρόκοσμο τον οποίον δεν ξέρεις, στον οποίον δεν ανήκεις, και στον οποίον εισχωρείς μόνο από μια κλειδαρότρυπα, αυτή της καρδιάς σου, οι από χαραμάδες της φαντασίας σου και των εικόνων που πλάθεις στο μυαλό σου μέσα από τις διηγήσεις τους. 

Και κάθε φορά που θα «επιστρέφει» σε σένα μετά από μια δύσκολη ή όμορφη μέρα δεν θα είναι πια το ίδιο. Θα είναι αυτό που αρχίζει να γίνεται από τις δικές του εμπειρίες, τις δικές του στιγμές, τα δικά του όνειρα που αρχίζουν να πλάθονται σιγά σιγά και που θα αλλάξουν πολλές φορές μαζί με εκείνο, για να κατασταλάξουν κάπου που η καρδιά του θα νιώθει γεμάτη.

Αυτές όλες οι μικρές νίκες του, οι μικρές ανεξαρτησίες του, αυτά τα βήματα μακριά από μας, μας κάνουν και δακρύζουμε. 

Από χαρά γιατί το μωρό μας τα καταφέρνει μόνα του σε τόσα πολλά και από ένα μικρό τσίμπημα ότι δεν μας έχει πια ανάγκη. Και ίσως, από την συνειδητοποίηση ότι σε όλο αυτόν τον χείμαρρο που κυλάει μέσα μας (του να του «δώσουμε»), πρέπει να βάλουμε μόνοι μας ένα φράγμα. 

Οφείλουμε να τον μετατρέψουμε σε μια γαλήνια λίμνη όπου το παιδί μας θα κολυμπά, όποτε το έχει ανάγκη.

Γράφει η Αποστολία Καζάζη

themamagers

Μάθε στο παιδί σου να περπατάει, όχι να στηρίζεται

Υπάρχουν γονείς προστατευτικοί, αδιάφοροι, υπερβολικοί, 
γονείς κατ’ επιλογήν, γονείς κατά λάθος, γονείς από λάθος. 
Σε όποια κατηγορία κι αν ανήκουμε δεν παύουμε πρώτα απ’ όλα να είμαστε γονείς. 
Και για σένα που δεν έχεις ακόμη γίνει, τότε μάλλον οι δικοί σου γονείς σε μία απ’ τις παραπάνω κατηγορίες ανήκουν. Το θέμα μας, βέβαια, δεν είναι η κατηγοριοποίηση των γονέων.

Το να είσαι γονιός δεν είναι πάντα εύκολη υπόθεση. Κυρίως, δύσκολη κι επίπονη, θα την έλεγα. 

Ναι, χίλιες χαρές θα λάβεις απ’ τα παιδιά σου κι άλλα χίλια δυο πράγματα θα διδαχθείς από αυτά μα αυτό είναι το εύκολο και το ευχάριστο κομμάτι.

Το δυσκολάκι είναι το να μπορέσεις να ανταποκριθείς στις όλο κι αυξημένες απαιτήσεις τους δίχως να χάσεις κάτι από σένα ή, το σημαντικότερο, εσένα. Και δε φταίνε τα παιδιά που καμιά φορά τα χάνουμε ή χανόμαστε, αλλά εμείς που μας έφαγε η ενηλικίωση και ξεχάσαμε τι σημαίνει να είσαι παιδί.

Δεν απαιτούν παράλογα πράγματα τα παιδιά. Το μόνο που έχουν ανάγκη πραγματικά είναι αγάπη, εμπιστοσύνη, υπομονή και στοργή. 

Πόσο συχνά είμαστε όμως εμείς οι ίδιοι ικανοί να προσφέρουμε τέτοια συναισθήματα;

Λάθη των γονιών μας, της κοινωνίας, του σχολείου καταντήσαμε να μιλάμε με εκφράσεις κλισέ και ντεμοντέ. «Μην τα κακομαθαίνεις, θα σε καβαλικέψουν», «Μην το αφήνεις να σε κάνει ό,τι θέλει», «’Aστο να κλάψει, καλό του κάνει» κι άλλα τέτοια πολλά που μας καθοδηγούν να μεγαλώσουμε παιδιά κλειστά σαν στρείδια κι ανελεύθερα.

Όχι, όχι. Αρνήθηκα να μπω σε αυτό το τριπάκι, συνεχίζω να αρνούμαι και θα εξακολουθώ μέχρι να μπορώ. Θα αγωνίζομαι ενάντια σε θεωρίες «baby crying» και θα αρνούμαι να διαβάζω άρθρα για κακομαθημένα και γκρινιάρικα παιδιά. Αυτά μονάχα μιμούνται. 

Αν θέλω να πάψει η γκρίνια του παιδιού μου, ας πάψω πρώτη εγώ να γκρινιάζω. Αν θέλω να μην απαιτεί, ας πάψω πρώτη εγώ να επιθυμώ.

Δε φταίνε τα παιδιά μας σε τίποτα μα δε φταίμε κι εμείς γι’ αυτό που έχουμε γίνει. Κι εμάς, κάποιοι άλλοι μας μεγάλωσαν και τους γονείς μας άλλοι γονείς κι έχουμε πια αφομοιώσει στερεότυπα γενεών και γενεών. Κανένας δε φταίει μα κάποιος πρέπει κάποια στιγμή να προσπαθήσει.

Ως γονείς φοβόμαστε. Φοβόμαστε μην πάθει κάτι το παιδί μας, αγωνιούμε για το αν το μεγαλώνουμε σωστά, ανησυχούμε για το αν του δίνουμε τα σωστά εφόδια και ντρεπόμαστε όταν τα βλέπουμε να μιμούνται τις λάθος συμπεριφορές μας.

Μα τι θέλει στ’ αλήθεια ένα παιδί, αναρωτιόμαστε. Κι όμως, η απάντηση κρύβεται μέσα μας. Κρύβεται μέσα σε αυτά που εμείς λαμβάνουμε ως λάθη των γονέων μας, σε αυτά που μας δυσαρεστούν, μας ευχαριστούν, μας απογοητεύουν ή μας επιβεβαιώνουν. Κρύβεται μέσα στα χαμόγελα που τους χαρίζουμε και στα δάκρυα που τρέχουν απ’ τα μάτια μας.

Δε θέλει πολλά ένα παιδί. Ήδη απ’ τη στιγμή της γέννησής του προσπαθεί να ανεξαρτητοποιηθεί. 

Το προσπαθεί τις στιγμές που προσπαθεί μόνο του να βρει τη θηλή της μητέρας του ή να πιάσει το μπιμπερό του. Το προσπαθεί τις στιγμές που δυνατά χτυπάει τα ποδαράκια του και παλεύει μονάχο του να στηριχτεί επάνω τους. 

Κι αυτός είναι κι ο ουσιαστικός μας ρόλος. 

Να το γαλουχήσουμε ώστε να γίνει αυτόνομο, δυνατό κι ανεξάρτητο. Να του μάθουμε να δίνει μα και να παίρνει. Να το επιβεβαιώσουμε πως όλα τα μπορεί και τίποτα δε θα είναι αδύνατον αν το θελήσει πραγματικά.

Να μαθαίνουμε στα παιδιά μας να περπατάνε κι όχι να στηρίζονται, αυτό είναι το χρέος μας. 

Κι ας φοβόμαστε πως μια μέρα θα πετάξουν μακριά μας, ας τους δημιουργήσουμε μια ζεστή φωλιά για να μπορούν να γιατρεύουν τα φτερά τους κάθε φορά που θα τσακίζονται. Μα να τους τα δώσουμε τα φτερά εκείνα. Μην τους τα στερήσουμε από ανάγκη ή εγωισμό.

Είναι συγκινητική η στιγμή που ένα παιδί μόνο του διαγράφει τα πρώτα του βήματα, δίχως βοήθεια, δίχως φόβους. Απλά, ανοίγει χέρια, σηκώνει μύτες και τρεχάτο πάει κι όπου φτάσει. Δεν το ενδιαφέρει το μέχρι πού. Ξέρει πως ακόμη κι αν πέσει θα έχει συνέχεια. Θα σηκωθεί ξανά και με βήματα σιγουρότερα και σταθερότερα θα συνεχίσει να βαδίζει. 

Ώσπου να γίνει το περπάτημά του απόλυτα σταθερό και να εξελιχθεί σε τρέξιμο, πηδήματα, χορούς κι ακροβατικά. Θα τρέχει πάνω-κάτω σαν τρελό, θα σκαρφαλώνει και δε θα παύει στιγμή να θέλει να ανακαλύπτει.

Μην του στερήσεις τον ενθουσιασμό με διδαχές και «μη». Άστο ελεύθερο μόνο του να χαράξει την πορεία του και κάθε βήμα του να του ανήκει. Να είσαι εκεί τις στιγμές που θα πέφτει μα μην του απλώνεις το χέρι πριν στο ζητήσει. Άστο να προσπαθήσει, να γευτεί την ήττα και την επιτυχία. Άστο, κι αν χτυπήσει, φρόντισέ το.

Εξάλλου, τα ωραιότερα σημάδια μας πάνω στο σώμα μας, είναι αυτά που αποκτήσαμε παιδιά. Κουβαλούν αναμνήσεις γεμάτες γέλια, τρέλα, τόλμη και ξεγνοιασιά.

Συντάκτης: Κωνσταντίνα Χνάρη

Επιμέλεια κειμένου: Πωλίνα Πανέρη

olympia

Αγαπημένο μου παιδί, δεν είμαι το δεκανίκι σου, είμαι ο οδηγός σου

Είμαι μάλλον από αυτές τις μαμάδες που τις δείχνουν με το δάχτυλο, τις ψιλοχοντροσχολιάζουν και αν ζούσαμε στα 40’s μπορεί και να με πετύχαινε και λίγο εκτοξευμένο σάλιο.

Από τα 19 μου ήθελα να κάνω παιδί. Το μόνο που με φόβιζε ήταν η γέννα αυτή καθ’ αυτή. Για τα υπόλοιπα είχα πλήρη άγνοια.

Όσο μεγάλωνα, γνώριζα μαμάδες. Κυρίως ταλαίπωρες, εξουθενωμένες, αχτένιστες και πιθανώς με διαφορετικές κάλτσες σε κάθε πόδι. Χτυπώντας τα 30, οι εν λόγω μαμάδες άρχισαν να πληθαίνουν και κυρίως, άρχισαν να περιβάλλουν την καθημερινότητά μου με τη μορφή πια των φιλενάδων μου, κολλητών και μη. Έτσι, ήταν πια αναπόφευκτο να μην γίνομαι μάρτυρας των αιτιών που τις έφερναν σε αυτό το σημείο “εξαθλίωσης”.
Ορκίστηκα ότι εγώ δεν θα το πάθω.

Για αρχή, αθέτησα τον όρκο μου, παίρνοντας 30 κιλά στην εγκυμοσύνη. Φρόντισα να διατηρήσω τα είκοσι για 4 χρόνια. Ουδέν μονιμότερον του προσωρινού.

Από τα 19 μου ήθελα να κάνω παιδί. Το μόνο που με φόβιζε ήταν η γέννα αυτή καθ’ αυτή. Για τα υπόλοιπα είχα πλήρη άγνοια.

Όσο μεγάλωνα, γνώριζα μαμάδες. Κυρίως ταλαίπωρες, εξουθενωμένες, αχτένιστες και πιθανώς με διαφορετικές κάλτσες σε κάθε πόδι. Χτυπώντας τα 30, οι εν λόγω μαμάδες άρχισαν να πληθαίνουν και κυρίως, άρχισαν να περιβάλλουν την καθημερινότητά μου με τη μορφή πια των φιλενάδων μου, κολλητών και μη. Έτσι, ήταν πια αναπόφευκτο να μην γίνομαι μάρτυρας των αιτιών που τις έφερναν σε αυτό το σημείο “εξαθλίωσης”.

Ορκίστηκα ότι εγώ δεν θα το πάθω.

Για αρχή, αθέτησα τον όρκο μου, παίρνοντας 30 κιλά στην εγκυμοσύνη. Φρόντισα να διατηρήσω τα είκοσι για 4 χρόνια. Ουδέν μονιμότερον του προσωρινού.

Κάπου εκεί, ήρθε και η ανεργία. Χρόνια πάχους, αφραγκιάς και παντελούς έλλειψης προσωπικότητας.

Σήμερα, μπορώ πια με σιγουριά να διαβεβαιώσω, ότι κανένα από τα παραπάνω δεν έχει σχέση με την απόκτηση ενός παιδιού. Το “μεγαλώνω παιδί” είναι εξαιρετικά λάθος διατύπωση. Αυτό που πραγματικά κάνω ή πρέπει να κάνω είναι να “βοηθώ έναν μικρό άνθρωπο να αυτονομηθεί ενώ μεγαλώνει μόνος του”. Αυτός ο μικρός άνθρωπος έχει την δυνατότητα να γίνει σύμμαχος ή δικτάτορας. Κάπου εκεί αρχίζει η πολιτική και το in-house lobbying.

Γι’ αυτό λοιπόν αγαπημένο μου παιδί,

Χαίρομαι που ήρθες στην ζωή μου και θα ‘πρεπε να είσαι τουλάχιστον, αισιόδοξο για την δική σου. Σου εύχομαι τα καλύτερα και πρόκειται να σε βοηθήσω σε ό,τι χρειαστείς, αρκεί να μην έχει σχέση με στημένα παιχνίδια, διαρρήξεις κλπ.

Δεν θέλω να μου χρωστάς και δεν σου χρωστάω. Δεν θέλω ένα ποτήρι νερό από τα χεράκια σου, όταν μεγαλώσεις. Σε παροτρύνω να το προσφέρεις σε όποιον το χρειάζεται. Αν δεν έχω χέρια ή είμαι καθηλωμένη στο κρεββάτι και γουστάρεις να μου το δώσεις, θα το πάρω και θα σου πω κι ευχαριστώ.

Και θέλω να κάνω κάτι σαφές. Πάτησα το πόδι μου σε αυτή την γη πριν από σένα. Και θα ξαναμπώ σε αυτήν, πριν από σένα. Γι’ αυτό σου σημειώνω ότι η ζωή είναι μικρή για τύψεις κι ενοχές. Θα ζήσω την ζωή που θέλω. Κι αν όχι ακριβώς όπως την θέλω, θα προσπαθήσω να πλησιάσω το ιδανικό για μένα.

Και θα ακολουθήσεις. Αναγκαστικά.

Δεν θα σε τρέχω άρρωστο στα μπαρ, ούτε θα αδιαφορώ για τις ανάγκες σου. Αλλά, όταν μιλάω στο τηλέφωνο με την κολλητή μου, θα μάθεις να μην με διακόπτεις, όπως δεν σε διακόπτω εγώ όταν τσαλαβουτάς στα χώματα με τους κολλητούς σου. Την ώρα του φαγητού, θα απολαμβάνω το γεύμα μου και δεν θα σε ταΐζω, γιατί χεράκια έχεις. Όταν τακτοποιώ το χάος του σπιτιού, εσύ θα μαζεύεις τα χάλια που εσύ δημιούργησες. 

Κι αν θέλω να πάω ρομαντικό διήμερο με τον πατέρα σου, θα κάτσεις με την γιαγιά και τον παππού, γιατί σε διαβεβαιώ ότι αν δεν πάω, μετά από καιρό δεν θα ‘χεις πατέρα στο σπίτι.

Το πρωί, που αποφασίζεις να εκφράσεις όλα σου τα OCDs και την απύθμενη γκρίνια σου, εγώ θα πάρω τον χρόνο μου να πλύνω τα δόντια μου, να χτενιστώ και να βάλω δύο ίδιες κάλτσες στις πατούσες μου. Κι αν έχω να διαλέξω ανάμεσα στο να σου δέσω τα κορδόνια και να βάλω κραγιόν, θα βάλω κραγιόν. 

Γιατί χεράκια έχεις. Γιατί σου έχω δείξει 50 φορές πώς να τα δένεις. 

Γιατί όταν θα είσαι 18, δεν θα είμαι εκεί για να σου τα δένω. Αν δεν θέλεις να πλένεις τα δόντια σου, είναι δικό σου πρόβλημα. Εσύ, θα φας όλα σου τα λεφτά στον οδοντίατρο. Αν δεν θες να πλένεσαι, εσύ θα βρωμάς. Αν δεν θες να μάθεις, εσύ θα’σαι αγράμματος, εσύ δεν θα βρεις δουλειά.

Σου προσφέρω ανιδιοτελώς τις εμπειρίες μου, την αγκαλιά μου και τα δύο μου αυτιά.
Η ζωή μου όμως, είναι δική μου. Όχι δική σου.

Δεν είμαι δεκανίκι, αλλά οδηγός. Εγώ πάω μπροστά κι εσύ ακολουθείς. Στο κάθε σταυροδρόμι θα έχεις επιλογές. Και γι’ αυτές τις επιλογές, υπεύθυνος είσαι εσύ. Εσύ, που δεν χρειάζεται να με κάνεις περήφανη. Αλλά να κάνεις τον εαυτό σου περήφανο γι’ αυτά που εσύ θα καταφέρεις. Κι αν δεν τα καταφέρεις όλα, τουλάχιστον πλένε τα δόντια σου.

Ο φόβος για τη ζωή σου και την ασφάλειά σου πάντα θα με κυνηγά, πάντα θα με λιώνει, λίγο λίγο, βασανιστικά. Κι αυτό είναι αρκετό βάρος στην ψυχή μου.

themamagers

Ναι, βοηθάμε τα παιδιά μας να μαθαίνουν, δεν γινόμαστε υπηρέτες τους

Όλοι οι γονείς θέλουν να έχουν παιδιά ανεξάρτητα που να πιστεύουν στον εαυτό τους και στις ικανότητές τους, και να μπορούν να αναλαμβάνουν τις ευθύνες τους. 

Ωστόσο, πολλοί γονείς ανατρέπουν τις πραγματικές τους προθέσεις ακόμα και ασυνείδητα, και ενισχύουν τα συναισθήματα αβοηθησίας και ανικανότητας των παιδιών.

Αρκετά συχνά, οι ρυθμοί των γονιών είναι ασταμάτητοι και κινούνται με ιλιγγιώδη ταχύτητα, με αποτέλεσμα να μην υπάρχει αρκετός χρόνος να σκεφτούν τι είναι αυτό που κάνουν και γιατί το κάνουν. Μεγάλο μέρος της ζωής τους φαίνεται να έχει μπει στον αυτόματο πιλότο τρέχοντας από τη δουλειά στο σχολείο και από το σχολείο στο σπίτι, από το σπίτι σε δραστηριότητες αναλαμβάνοντας ευθύνες, ευθύνες, ευθύνες! 

Ως αποτέλεσμα, οι γονείς αποκτούν τη συνήθεια να κάνουν τα ίδια πράγματα χωρίς να σκέφτονται τι μπορούν και πρέπει να κάνουν τα παιδιά.

Σκεφτείτε για λίγο τον τρόπο που επικοινωνείτε με τα παιδιά σας. Χρησιμοποιείτε λέξεις και φράσεις που χτίζουν την αυτονομία και την ανεξαρτησία, ή μήπως ακόμα και άθελά σας η επικοινωνία και η συμπεριφορά σας διδάσκει στα παιδιά το αντίθετο; 

Πόσο συχνά λέτε στα παιδιά “Άσε, θα στο φέρω εγώ, θα το κάνω εγώ για σένα, θα το χειριστώ εγώ, θα έρθει κόσμος και μάζεψα τα πράγματά σου, αυτό είναι πολύ δύσκολο για σένα;”

Κάθε φορά που ένας ενήλικας κάνει για το παιδί πράγματα που μπορεί να κάνει από μόνο του, μεταφέρει το μήνυμα ότι ξέρει περισσότερα ή καλύτερα. Ακόμα και αν αυτή είναι η αλήθεια, τα παιδιά χρειάζονται και θέλουν να μάθουν να κάνουν τις επιλογές τους, να παίρνουν τις αποφάσεις τους και να κάνουν πράγματα μόνα τους. Όταν οι γονείς ή οι ενήλικες παρεμβαίνουν συνεχώς σε ευθύνες και δραστηριότητες των παιδιών, εμποδίζουν την ανάπτυξη και τη βελτίωση δεξιοτήτων που απαιτούνται στην ενήλικη ζωή.

“Θα μου φέρεις τα παπούτσια μου; Θα βρεις τις μπογιές μου; Θα φτιάξεις τη τσάντα μου;

Οι γονείς πρέπει και οφείλουν να επιτρέπουν και να ενθαρρύνουν τα παιδιά να κάνουν πράγματα από μόνα τους, ακόμα και αν κάνουν λάθη. Από την ηλικία των τριών ετών τα παιδιά μπορούν να ξεκινήσουν να εξυπηρετούν ως ένα βαθμό τον εαυτό τους και να συμμετέχουν στο σπίτι με τη βοήθεια των γονιών.

Την επόμενη φορά που θα ακούσετε “Θα το κάνεις για μένα μαμά;” και βρεθείτε στον πειρασμό να κάνετε κάτι για το παιδί σας, σταματήστε και αναρωτηθείτε “Μπορεί το παιδί μου να το κάνει από μόνο του αντί για μένα;”. 

Το πιθανότερο είναι ότι θα διαπιστώσετε ότι η απάντηση είναι ένα μεγάλο και ηχηρό ναι!

babyradio

Η προσκόλληση στη μαμά...

Είναι φυσικό τα πρώτα χρόνια της ζωής ενός παιδιού να υπάρχει μια προσκόλληση στη μαμά, προκειμένου να το φροντίσει και να το προστατεύσει. 

Raise Independent Children

Στον δυτικό κόσμο ονομάζεται «attachment parenting» η μέθοδος διαπαιδαγώγησης, κατά την οποία οι γονείς δημιουργούν ισχυρούς συναισθηματικούς δεσμούς με τα παιδιά τους από μικρή ηλικία, προκειμένου να τα κάνουν να αισθάνονται ασφαλή και προστατευμένα καθ’ όλη την διάρκεια της ζωής τους. 
Η αίσθηση αυτή της ασφάλειας βοηθά τα παιδιά να αναπτύξουν περισσότερο το ενδιαφέρον τους για τον κόσμο, να έχουν μεγαλύτερη αυτοεκτίμηση και να ξέρουν ότι έχουν πάντα πίσω τους κάποιον για να τα ενθαρρύνει και να τα προστατεύει.

Όταν τα παιδιά έχουν πάρει πολλή αγάπη από μικρή ηλικία, είναι πιο ικανά να δεχτούν τις αποτυχίες της ζωής και να νιώσουν ευγνωμοσύνη και εκτίμηση για όσα οι γονείς τους έχουν προσφέρει. Έτσι, είναι πρόθυμα να παραμένουν στο πλευρά τους, ακόμα κι όταν δεν θα τους έχουν ανάγκη. Αυτό, άλλωστε, δεν θέλουν όλοι οι γονείς; Να μεγαλώσουν ανεξάρτητα παιδιά, με τα οποία θα μπορούν κάποτε να είναι οι καλύτεροι φίλοι για πάντα;

Το «attachment parenting» ακούγεται υπέροχο ως θεωρία -έχει, όμως, και όρια ή έτσι θα πρέπει.  

Πότε, αυτοί οι ισχυροί συναισθηματικοί δεσμοί, μεταμορφώνονται σε προσκόλληση και πότε παύουν να είναι ωφέλιμοι για την φυσιολογική ανάπτυξη του παιδιού;

Η σύμβουλος ψυχικής υγείας και οικογενειακή ψυχοθεραπεύτρια κ. Δήμητρα Βαΐτσου αναφέρει ότι η εξάρτηση της μητέρας από το παιδί -και αντίστροφα- πρέπει να είναι οριοθετημένη χρονικά και έπειτα από κάποια ηλικία (περί τα 3 χρόνια) το παιδί πρέπει σταδιακά να ανεξαρτητοποιείται. «Σε πολλές περιπτώσεις οι μητέρες στην προσπάθειά τους να προστατέψουν τα παιδιά τους καταλήγουν να γίνουν υπερβολικές, με αποτέλεσμα να δημιουργούν προβλήματα, τα οποία ‘βγαίνουν’ στην ενήλικη ζωή των παιδιών τους.» Οι βασικές αιτίες, λοιπόν, που οι μητέρες φτάνουν σε σημείο προσκόλλησης με το παιδί είναι ο φόβος και η υπερπροστασία. 

Πότε ξεκινά η σχέση εξάρτησης μητέρας-παιδιού
Συνήθως, οι σχέσεις εξάρτησης ξεκινούν στην πολύ μικρή ηλικία των παιδιών και σπανιότερα σε μεγαλύτερες ηλικίες. «Όσο μικρότερο είναι ένα παιδί τόσο πιο ευάλωτο είναι στην συναισθηματική εξάρτηση της μητέρας. Στις μεγαλύτερες ηλικίες μπορεί να επηρεαστεί, αλλά ελάχιστα, γιατί ο χαρακτήρας του έχει πλέον καθορισθεί» συμπληρώνει η κ. Βαΐτσου.
Παραδείγματα προσκόλλησης των παιδιών στους γονείς

Σύμφωνα με τους ειδικούς μερικά παραδείγματα που θα σας προβληματίσουν για το αν το παιδί σας είναι προσκολλημένο πάνω σας είναι τα παρακάτω:

-Όταν το παιδί αποφεύγει να κάνει οτιδήποτε μόνο του και ζητά την βοήθεια των ενηλίκων.
-Όταν πηγαίνει συνέχεια κοντά στην μητέρα προκειμένου να την αγγίζει.
– Όταν προσπαθεί να είναι το επίκεντρο της προσοχή.
-Όταν δεν θέλει να μείνει μόνο του καθόλου, αν δεν υπάρχει κάποιο μέλος της οικογένειας μαζί.
-Όταν αρνείται να κοιμηθεί στο δωμάτιό του και αποζητά τους γονείς.

«Οι αιτίες που οδηγούν μια μητέρα στο να προσκολληθεί στο παιδί της είναι βέβαια η υπερβολική αγάπη της σε αυτό και η επιδίωξή της να το προστατεύσει, αλλά μπορεί και να έχουν να κάνουν με την απώλεια ή απουσία του πατέρα ή και με ψυχολογικά προβλήματα που παρουσιάζουν οι ίδιες, όπως φοβίες και κατάθλιψη» αναφέρει η κ. Βαΐτσου.

Τι επιπτώσεις έχει στο παιδί η προσκόλληση με τη μητέρα
Σύμφωνα με τους ειδικούς, εξαιτίας αυτής της προσκόλλησης τα παιδιά μπορεί να αποκτήσουν προβλήματα από μικρή ηλικία, έντονο στρες, νευρικότητα εάν βρίσκονται κάπου μόνα τους (π.χ. στο σχολείο), άρνηση κοινωνικοποίησης και ένταξης σε ομάδες, δυσκολία λήψης αποφάσεων χωρίς την έγκριση του γονέα, διατροφικές διαταραχές και κατάθλιψη.

Προβλήματα, όμως, ενδέχεται να έχουν και στην ενήλικη ζωή τους: Να δυσκολεύονται να συνάψουν ουσιαστικές σχέσεις πιστεύοντας ότι η αληθινή αγάπη βρίσκεται μόνο ανάμεσα στην σχέση μητέρας παιδιού, να μην εμπιστεύονται ανθρώπους, να μη συνάπτουν εύκολα φιλίες και να μην παίρνουν αποφάσεις μόνα τους. «Όλα αυτά έχουν σαν αποτέλεσμα την υπερβολική αφοσίωση στην μητέρα και την αποκοπή από τον κοινωνικό περίγυρο με οδυνηρά αποτελέσματα για την ζωή του παιδιού» υπογραμμίζει η κ. Βαΐτσου. 

Πώς θα καταλάβετε αν είστε προσκολλημένη στο παιδί σας
Όπως λέει η ψυχολόγος, οι μητέρες που ανήκουν σε αυτή την κατηγορία είναι πολύ δύσκολο έως αδύνατο να το αντιληφθούν και επομένως να το αντιμετωπίσουν. Θεωρούν ότι κάνουν το καλύτερο για τα παιδιά τους και ότι τα εφοδιάζουν με την απαραίτητη αγάπη και φροντίδα, αν και όπως φαίνεται αυτό γίνεται σε υπερβολικό βαθμό. Οι ειδικοί αναφέρουν ότι συνήθως η συνειδητοποίηση των λαθών αυτών γίνεται όταν τα παιδιά είναι ενήλικα και έχουν αποκτήσει ήδη προβλήματα. «Πολλές φορές, σε συνεδρίες ψυχοθεραπείας όταν βγαίνουν τέτοιες συμπεριφορές μητέρων, επειδή δεν είναι σε θέση να αντιμετωπίσουν το πρόβλημά τους, σταματούν τις συνεδρίες» αναφέρει χαρακτηριστικά η κ. Βαΐτσου.

Το προφίλ των γυναικών αυτών είναι είτε γυναίκες πολύ δυναμικές, που έχουν μάθει να ασκούν εξουσία και να έχουν τον έλεγχο των πάντων, είτε ανασφαλείς γυναίκες, που θέλουν να «γραπωθούν» από κάπου –συνήθως από το παιδί τους. 

Πώς μπορείτε να κάνετε το παιδί σας ανεξάρτητο
- Οι ειδικοί υποστηρίζουν ότι η σχέση με το παιδί σας ξεκινά από την βρεφική του ηλικία κι έτσι θα πρέπει να αφιερώνετε πολύ χρόνο προκειμένου να του μιλάτε και να του εξηγείτε ό,τι το αφορά. Για παράδειγμα, εάν είναι η ώρα του ύπνου θα πρέπει να του εξηγήσετε ότι τα παιδιά πηγαίνουν για ύπνο συγκεκριμένη ώρα για να ξεκουράζονται και ότι πρέπει να κοιμούνται μόνα τους, στο κρεβάτι χωρίς την παρουσία των γονιών. Εάν του το επαναλαμβάνετε συνεχώς και το επιβραβεύετε για τις προσπάθειές του, το παιδί το αντιλαμβάνεται και προσπαθεί περισσότερο. 
- Καλό είναι, επίσης, να υπάρχουν ώρες μέσα στην ημέρα που το παιδί θα παίζει μόνο του και δεν θα δέχεται «καταιγισμό» ερωτήσεων ή παρατηρήσεων από εσάς. Επίσης, θα πρέπει να αποφεύγετε την υπερπροστατευτική συμπεριφορά, γιατί γεμίζει φόβο και ανασφάλεια το παιδί.
- Ανάλογα με την ηλικία του θα πρέπει να παροτρύνετε το παιδί σας να δοκιμάζει τις δυνάμεις του, χωρίς να ασχολείται όλη την ώρα μαζί σας. Σύμφωνα με τους ειδικούς, τα παιδιά χρειάζονται χρόνο και ηρεμία προκειμένου να επεξεργάζονται τα ερεθίσματα που τους δίνονται. 
- Μάθετε στο παιδί να πιστεύει στον εαυτό του και στις ικανότητές του. Μόνο έτσι θα καταφέρει να γίνει ανεξάρτητο και δεν θα προσκολλάται επάνω σας, όσο κι αν εσείς νιώθετε την ανάγκη να το κρατάτε διαρκώς σφιχτά στην αγκαλιά σας!
enallaktikidrasi