Ω θλίψη! Έπρεπε να ξεφύγω, αλλιώς ήμουν χαμένος, αλλά ο άγνωστος του σταθμού με περίμενε κιόλας στην άκρη του ταξιδιού μου. Ποιος άγνωστος; Ήμουν εγώ ο ίδιος νικημένος κι άνοιγα τις πόρτες στα σταματημένα βαγόνια κι έβγαινα απ’ την άλλη μεριά του ονείρου. Ω θλίψη, σε μάθαμε από παιδιά, σχεδόν πριν γνωρίσουμε τον κόσμο.
Η
ζωή είναι γεμάτη με χαρές αλλά και λύπες. Είναι περίεργο πόσο εύκολα
μπορούν και αλλάζουν οι καταστάσεις και μαζί με αυτές και τα
συναισθήματά μας μέσα σε κλάσματα του δευτερολέπτου. Εκεί που νιώθεις
την απόλυτη ευτυχία, εκεί είναι που μπορεί να αισθανθείς τον πιο
ανείπωτο πόνο. Όταν κάτι πολύ άσχημο συμβαίνει σε εσένα, ένας θάνατος,
ένας χωρισμός,
γνωρίζεις πολύ καλά πως το πένθος είναι η μόνη οδός που θα σε βοηθήσει
να το ξεπεράσεις (αν ποτέ βέβαια τα καταφέρεις και το ξεπεράσεις). Όταν όμως κάποιος που σε ενδιαφέρει θρηνεί μετά από μια απώλεια, μπορεί να είναι δύσκολο να ξέρεις τι να πεις ή να κάνεις.
Οι πενθούντες παλεύουν με πολλά έντονα και οδυνηρά συναισθήματα, όπως κατάθλιψη, θυμό, ενοχές και βαθιά θλίψη.
Συχνά, νιώθουν επίσης απομονωμένοι και μόνοι στη θλίψη τους, καθώς ο
έντονος πόνος και τα δύσκολα συναισθήματα μπορεί να κάνουν τους
ανθρώπους να νιώθουν άβολα για την προσφορά υποστήριξης. Μπορεί να
φοβάσαι να πεις κάτι ή να κάνεις γιατί ίσως το αγαπημένο σου πρόσωπο να
νιώσει ακόμα χειρότερα σε μια τόσο δύσκολη στιγμή. Ή ίσως πιστεύεις ότι
υπάρχουν λίγα πράγματα που μπορείς να κάνεις για να βελτιώσεις τα
πράγματα. Αυτό είναι κατανοητό. Αλλά μην αφήσεις τη δυσφορία να σε
εμποδίσει να σταθείς δίπλα σε κάποιον που πενθεί. Τώρα, περισσότερο από
ποτέ, το αγαπημένο σου πρόσωπο χρειάζεται την υποστήριξή σου. Δεν
χρειάζεται να έχεις απαντήσεις ή να δίνεις συμβουλές ή να λες και να
κάνεις όλα τα σωστά πράγματα. Το πιο σημαντικό πράγμα που μπορείς να
κάνεις για ένα άτομο που πενθεί είναι απλά να είσαι εκεί. Είναι η
υποστήριξή σου και η παρουσία σου που θα βοηθήσει το αγαπημένο σου
πρόσωπο να αντιμετωπίσει τον πόνο και σταδιακά να αρχίσει να
θεραπεύεται.
Τα κλειδιά για να βοηθήσεις ένα αγαπημένο πρόσωπο που πενθεί
- Μην αφήνεις τους φόβους, σχετικά με το αν θα πεις ή θα κάνεις το λάθος πράγμα, να σε εμποδίσουν να τον προσεγγίσεις.
- Ενημέρωσε το αγαπημένο σου πρόσωπο που πενθεί ότι είσαι εκεί για να το ακούσεις.
- Κατάλαβε ότι ο καθένας θρηνεί διαφορετικά και για διαφορετικό χρονικό διάστημα.
- Πρόσφερε βοήθεια με πρακτικούς τρόπους.
- Υποστήριξε τον αγαπημένο σου άνθρωπο και μετά την κηδεία/απώλεια κλπ.
Βοηθώντας ένα άτομο που πενθεί
Συμβουλή 1: Κατανόησε τη διαδικασία του πένθους
Όσο καλύτερα καταλαβαίνεις τη θλίψη και πώς θεραπεύεται, τόσο καλύτερα
«εξοπλισμένη» θα είσαι για να βοηθήσεις έναν φίλο ή μέλος της
οικογένειας που πενθεί. Δεν υπάρχει σωστός ή λάθος τρόπος να θρηνήσεις. Η
θλίψη δεν ξεδιπλώνεται πάντα σε προβλέψιμα στάδια. Μπορεί να είναι ένα
συναισθηματικό τρενάκι, με απρόβλεπτα ανεβοκατεβάσματα της ψυχολογίας
και πισωγυρίσματα. Ο καθένας θρηνεί διαφορετικά, γι’ αυτό απόφυγε να
πεις στον αγαπημένο σου τι «πρέπει» να νιώθει ή να κάνει.
Η
θλίψη μπορεί να περιλαμβάνει ακραία συναισθήματα και συμπεριφορές. Τα
αισθήματα ενοχής, θυμού, απόγνωσης και φόβου είναι κοινά. Ένα άτομο που
θρηνεί μπορεί να φωνάζει απευθύνοντας στον ουρανό, να έχει εμμονή με τον
θάνατο, να επιτίθεται σε αγαπημένα πρόσωπα ή να κλαίει για ώρες. Το
αγαπημένο σου πρόσωπο χρειάζεται διαβεβαίωση ότι αυτό που νιώθει είναι
φυσιολογικό. Μην τον κρίνεις και μην παίρνεις προσωπικά τις αντιδράσεις
θλίψης του.
Δεν
υπάρχει καθορισμένο χρονοδιάγραμμα για το πένθος. Για πολλούς
ανθρώπους, η ανάρρωση μετά το πένθος διαρκεί 18 έως 24 μήνες, αλλά για
άλλους, η διαδικασία του πένθους μπορεί να είναι μεγαλύτερη ή μικρότερη.
Μην πιέζεις το αγαπημένο σου πρόσωπο να προχωρήσει και μην το κάνεις να
νιώθει ότι θρηνεί πολύ καιρό. Αυτό μπορεί πραγματικά να επιβραδύνει τη
διαδικασία επούλωσης.
Συμβουλή 2: Μάθε τι να πεις σε κάποιον που πενθεί
Ενώ
πολλοί από εμάς ανησυχούμε για το τι να πούμε σε ένα άτομο που πενθεί,
είναι στην πραγματικότητα πιο σημαντικό να ακούμε. Συχνά, οι
καλοπροαίρετοι άνθρωποι αποφεύγουν να μιλήσουν για το θάνατο ή αλλάζουν
θέμα όταν αναφέρεται κάτι για τον άνθρωπο που έφυγε φύγει από τη ζωή.
Πολλές φορές γνωρίζοντας ότι δεν μπορούν να πουν τίποτα για να το
βελτιώσουν, προσπαθούν να αποφύγουν εντελώς το άτομο που πενθεί. Αλλά οι
πενθούντες πρέπει να αισθάνονται ότι η απώλειά τους αναγνωρίζεται, δεν
είναι πολύ τρομερό να μιλήσουμε γι’ αυτό και το αγαπημένο τους πρόσωπο
δεν θα ξεχαστεί. Μια μέρα μπορεί να θέλουν να κλάψουν στον ώμο σου, μια
άλλη μέρα μπορεί να θέλουν να καθίσουν σιωπηλοί ή να μοιραστούν
αναμνήσεις. Με το να είμαστε παρόντες και να ακούμε με συμπόνια,
μπορούμε να βοηθήσουμε το άτομο που θρηνεί. Το να είσαι απλά εκεί και να
το ακούς μπορεί να είναι μια τεράστια πηγή παρηγοριάς και θεραπείας.
Πώς να μιλήσεις -και να ακούσεις- κάποιον που πενθεί
Αν
και δεν πρέπει ποτέ να προσπαθήσεις να αναγκάσεις κάποιον να ανοιχτεί,
είναι σημαντικό να ενημερώσεις τον φίλο ή το αγαπημένο σου πρόσωπο που
πενθεί ότι είσαι εκεί για να ακούσεις εάν θέλει να μιλήσει για την
απώλειά του. Μίλα ειλικρινά για το άτομο που πέθανε και μην αποφεύγεις
το θέμα εάν πρέπει να ειπωθεί το όνομα του νεκρού. Και όταν σου φαίνεται
σκόπιμο, κάνε ευαίσθητες ερωτήσεις που καλούν το άτομο που πενθεί να
εκφράσει ανοιχτά τα συναισθήματά του. Ρωτώντας απλά: «Νιώθεις ότι θέλεις
να μιλήσεις;» . Θα μπορούσες να πεις και κάτι τόσο απλό όπως: «Άκουσα
ότι ο πατέρας σου πέθανε». Χρησιμοποιώντας τη λέξη «πέθανε» θα δείξεις
ότι είσαι πιο ανοιχτή στο να μιλήσεις για το πώς νιώθει πραγματικά το
άτομο που θρηνεί. Να εκφράζεις την ανησυχία σου. Για παράδειγμα:
«Λυπάμαι που ακούω ότι αυτό συνέβη σε εσάς». Οι άνθρωποι που πενθούν
μπορεί να χρειαστεί να πουν την ιστορία ξανά και ξανά, μερικές φορές με
ελάχιστες λεπτομέρειες. Κάνε υπομονή. Η επανάληψη της ιστορίας είναι
ένας τρόπος επεξεργασίας και αποδοχής του θανάτου. Με κάθε επανάληψη, ο
πόνος μειώνεται. Ακούγοντας υπομονετικά και με συμπόνια, βοηθάς το
αγαπημένο σου πρόσωπο να θεραπευτεί.
Συμβουλή 3: Πρόσφερε πρακτική βοήθεια
Είναι
δύσκολο για πολλούς ανθρώπους που πενθούν να ζητήσουν βοήθεια. Μπορεί
να αισθάνονται ένοχοι που λαμβάνουν τόση προσοχή, να φοβούνται ότι θα
αποτελέσουν βάρος για τους άλλους ή απλώς να είναι πολύ καταθλιπτικοί
για να ζητήσουν βοήθεια. Ένα άτομο που θρηνεί μπορεί να μην έχει την
ενέργεια ή το κίνητρο να σου τηλεφωνήσει όταν χρειάζεται κάτι, οπότε
αντί να του λες: «Ενημέρωσέ με αν μπορώ να κάνω κάτι», κάντο πιο εύκολο
γι ‘αυτόν κάνοντας συγκεκριμένες προτάσεις. Θα μπορούσες να πεις, «Θα
πάω στην αγορά σήμερα το απόγευμα. Τι να σου φέρω από εκεί;» ή «Έχω
φτιάξει μοσχαρίσιο στιφάδο για βραδινό. Πότε μπορώ να έρθω και να σου
φέρω λίγο;» Εάν μπορείς, προσπάθησε να είσαι συνεπής στις προσφορές σου
για βοήθεια. Το άτομο που θρηνεί θα ξέρει ότι θα είσαι εκεί για όσο
χρόνο χρειαστεί και μπορεί να προσβλέπει στην προσοχή σου χωρίς να
χρειάζεται να κάνει την πρόσθετη προσπάθεια να ρωτά ξανά και ξανά.
Ίσως να σε πετυχαίνω καθ οδόν. Ίσως να ταξιδεύεις. Εύχομαι να είναι για καλό.
Ίσως να είσαι εφημερία. Σε βάρδια. Σε δουλειά. Ίσως να διαβάζεις.
Ίσως να ξενυχτάς σε μια νοσοκομειακή καρέκλα, δίπλα στον άνθρωπό σου –
αυτό το κιτρινιάρικο ημίφως στα δωμάτια των νοσοκομείων, πολύ με
ενοχλεί-.
Ίσως να ετοιμάζεσαι για επέμβαση. Ίσως για χημειοθεραπεία.
Ίσως να πακετάρεις πράγματα. Να πρέπει να φύγεις μακριά. Ίσως να αποχαιρετάς, δικούς σου ανθρώπους που φεύγουν.
Ίσως να είσαι σπίτι. Κρεβάτι. Με ένα κινητό στο χέρι. Η τηλεόραση να
σιγοπαίζει αηδίες. Να έχουν μπει για ύπνο τα παιδιά και να προσπαθείς
λίγο να χαλαρώσεις, για τη δύσκολη βδομάδα που ξεκινά.
Ίσως δουλειές. Συμμαζέματα. Ξέρεις. Αγγαρείες. Να έχεις μες στο
σαλόνι σου μια ντάνα ρούχα πλυμένα, καθαρά, που πρέπει όμως να
διπλωθούνε.
Πάντως, αυτό βάλ’ το καλά στο μυαλό σου:
η δυστυχία μας δεν πρόκειται να πάρει τέλος αν δεν θεραπευθεί πρώτα η
ψυχή μας, κι αυτό μόνο με τη φιλοσοφία μπορούμε να το πετύχουμε. Αφού
κάναμε λοιπόν την αρχή, ας αφεθούμε στα χέρια της για να μας θεραπεύσει.
Θα γίνουμε σίγουρα καλά, αρκεί να το θέλουμε.
Εγώ μάλιστα θα επεκταθώ περισσότερο: δεν θα ασχοληθώ απλώς με το θέμα της θλίψης, αν κι αυτό θα είναι το πρωτεύον ζητούμενο μας, αλλά με το σύνολο των διαταραχών, όπως τις λέω εγώ – ή «ασθενειών», όπως προτιμούν να τις ονομάζουν οι Έλληνες.
Και, πρώτα απ’ όλα, αν δεν έχεις αντίρρηση, θα συνοψίσω τα επιχειρήματά μου, κατά το σύστημα των Στωικών. Ύστερα θα αφήσω τη συζήτηση να κυλήσει ελεύθερα, όπως κάνω πάντα.
Ο γενναίος άνθρωπος είναι και θαρραλέος-
δεν θα πω τολμηρός, γιατί αυτή η λέξη χρησιμοποιείται λανθασμένα με
κακή έννοια, μολονότι παράγεται από την τόλμη, η οποία βέβαια είναι
αξιέπαινη. Όμως, όποιος είναι θαρραλέος, είναι βέβαιο ότι δεν αφήνει τον
φόβο να τον κυριεύσει, διότι το θάρρος απέχει πολύ από τη δειλία.
Ωστόσο, ο άνθρωπος που κινδυνεύει από τη θλίψη κινδυνεύει και από τον φόβο.
Διότι, όταν κάτι μας θλίβει με την παρουσία του, η ιδέα ότι μας απειλεί
και ότι από στιγμή σε στιγμή θα εμφανιστεί κοντά μας γεννά στην ψυχή
μας τον φόβο. Άρα η θλίψη δεν συμβιβάζεται με τη γενναιότητα. Ο άνθρωπος
που απειλείται από τη θλίψη απειλείται επίσης και από τον φόβο, όπως
και από την αθυμία και τη μελαγχολία. Όσοι προσβάλλονται από παρόμοιες
διαταραχές, νιώθουν επίσης ένα αίσθημα υποταγής και είναι έτοιμοι να
ομολογήσουν, αν χρειαστεί, πως έχουν ηττηθεί. Όμως, όποιος παραδέχεται
κάτι τέτοιο, ομολογεί ταυτόχρονα πως είναι άτολμος και δειλός.
Ο σοφός άνθρωπος δεν έχει καμία από αυτές τις ιδιότητες.
Άρα είναι απρόσβλητος από τη θλίψη. Κανείς δεν είναι σοφός αν δεν είναι
γενναίος. Άρα ο σοφός άνθρωπος δεν απειλείται από τη θλίψη.
Συν τοις άλλοις, ο σοφός οφείλει να είναι μεγαλόψυχος,
και ο μεγαλόψυχος είναι αήττητος· όποιος είναι αήττητος περιφρονεί τις
ανθρώπινες μικρότητες και τις αντιμετωπίζει αφ’ υψηλού. Όμως, κανείς δεν
μπορεί να περιφρονήσει τα αίτια της θλίψης του. Οπότε ο γενναίος
άνθρωπος δεν πάσχει ποτέ από θλίψη. Ωστόσο, όλοι οι σοφοί είναι
γενναίοι. Άρα ο σοφός δεν απειλείται από τη θλίψη. Κι όπως όταν έχει
κάποιο πρόβλημα το μάτι μας δεν είναι σε θέση να λειτουργήσει σωστά και
να εκπληρώσει την αποστολή του -το ίδιο ισχύει και για τα υπόλοιπα
όργανα και για ολόκληρο το σώμα μας-, έτσι και η ψυχή μας, όταν είναι
ταραγμένη, δεν μπορεί να επιτελέσει σωστά το έργο της.
Όμως, το έργο της ψυχής είναι η ορθή
χρήση της λογικής, και η ψυχή του σοφού είναι πάντοτε σε θέση να
χρησιμοποιήσει τη λογική με τον καλύτερο δυνατό τρόπο. Επομένως, δεν
πάσχει ποτέ από διαταραχές. Η θλίψη είναι ψυχική διαταραχή. Άρα ο σοφός
άνθρωπος θα είναι πάντοτε απαλλαγμένος από τη θλίψη.
Είναι επίσης πιθανόν ο μετρημένος άνθρωπος
– οι Έλληνες τον αποκαλούν σώφρονα και την αρετή του σωφροσύνην τη λέξη
αυτή εγώ άλλοτε τη μεταφράζω ως εγκράτεια», άλλοτε ως «μετριοπάθεια»,
άλλοτε, πάλι, ως «σεμνότητα». Αναρωτιέμαι αν θα ήταν σωστό να την
αποδώσουμε και ως «χρηστότητα», διότι ο ελληνικός όρος περιορίζει τη
σημασία της.
Οι Έλληνες αποκαλούν τους «χρηστούς»
ανθρώπους χρησίμους., πράγμα που σημαίνει απλώς ότι έχουν κάποια
χρησιμότητα. Η δική μας λέξη έχει πολύ πλατύτερη έννοια. Δηλώνει
ταυτόχρονα εγκράτεια και έλλειψη κακίας· γι’ αυτό το τελευταίο οι
Έλληνες δεν έχουν λέξη, εκτός ίσως από την αβλάβειαν. Η έλλειψη κακίας
είναι η ιδιότητα της αθώας ψυχής που δεν μπορεί να βλάψει κανέναν άρα η
«χρηστότητα» εμπεριέχει όλες τις άλλες αρετές. Αν δεν είχε τόσο πλατύ
νόημα και περιοριζόταν στη στενή σημασία με την οποία συνήθως
χρησιμοποιείται, η λέξη αυτή δεν θα είχε αποδοθεί ως εγκωμιαστικό
επίθετο στον Λ. Πείσωνα.
Και επειδή ο χρηστός άνθρωπος συνήθως
δεν εγκαταλείπει τη θέση του από φόβο, διότι αυτό είναι δείγμα δειλίας,
ούτε είναι τόσο φιλάργυρος ώστε να κρατάει για τον εαυτό του κάτι που
του έδωσαν ως δάνειο, διότι αυτό είναι δείγμα αδικίας, ούτε
διεκπεραιώνει ασυλλόγιστα μια υπόθεσή του, διότι αυτό είναι δείγμα
αφροσύνης, η «χρηστότητα» περιλαμβάνει και τις τρεις αρετές ταυτόχρονα: γενναιότητα, δικαιοσύνη, φρόνηση· αν κι αυτό συμβαίνει συχνά με τις αρετές: πάντα υπάρχει κάποιο κοινό χαρακτηριστικό που συνδέει τη μία με την άλλη.
Άρα θεωρώ και τη ‘’χρηστότητα’’
ως τέταρτη, κατά σειρά, αρετή. Αυτή έχει ως στόχο της να εξουσιάζει και
να καταστέλλει τις σφοδρές επιθυμίες της ψυχής και, στήνοντας συνεχή
πόλεμο με την φιληδονία, να εξασφαλίζει ηρεμία και σταθερότητα σε όλες
τις περιστάσεις, Η ‘’χρηστότητα’’, αν δεν κάνω λάθος, προέρχεται από το
ρήμα χρή, το οποίο σημαίνει «πρέπει, είναι ανάγκη» -τώρα το παράκανα με
τις ετυμολογίες· δεν πειράζει όμως, ας προσπαθήσω, κι αν η προσπάθειά
μου δεν με οδηγήσει πουθενά, πες πως πρόκειται γι’ αστείο, ενώ η
«αχρηστία» δηλώνει κάτι που δεν έχει καμία απολύτως χρησιμότητα- γι’
αυτό τον άσωτο άνθρωπο τον αποκαλούμε και «άχρηστο».
Όποιος λοιπόν είναι «χρηστός», ή, αν
προτιμάς, μετρημένος και εγκρατής, είναι επόμενο να έχει σταθερό
χαρακτήρα. Ο άνθρωπος που έχει σταθερό χαρακτήρα είναι γαλήνιος και η
ψυχή του δεν υποφέρει από διαταραχές, άρα ούτε και από θλίψη. Όλα αυτά
είναι δείγματα σοφίας. Άρα η θλίψη δεν αγγίζει τον σοφό.
***
Κικέρων -Το φάρμακο της λύπης. Τρίτη Τουσκουλανή διατριβή. μετάφραση: Όλγα Παπακώστα. Ωκεανίδα Αντικλείδι
Φιλοξενία: Το Χαμομηλάκι
Πρώτη φορά στη ζωή μου νιώθω αβεβαιότητα. Πρώτη φορά με έχει πιάσει ο πανικός για το μέλλον.
Τι θα κάνω; Πως
γίνεται μια γυναίκα 34 χρονών, αντί να νιώθει πως βρίσκεται στη πιο
παραγωγική περίοδο της ζωής της, να νιώθει σαν υποψήφιος συνταξιούχος και
μάλιστα χωρίς σύνταξη;
Η πεποίθηση μου ήτανε ότι άμα θες να δουλέψεις βρίσκεις δουλειά.
Ξεκινώντας από τα 13 μου κάνοντας μαθήματα στη Φανιτσα που τώρα είναι δασκάλα.
Ποτέ δεν είχα την οικονομική άνεση από το σπίτι, άλλα πάντα ήμουν καλά οικονομικά γιατί δούλευα.
Ένα διάστημα έκανα και δυο δουλειές μαζί και δε κουραζόμουν.
Όταν παντρεύτηκα με το που σαράντισε η μικρή κατευθείαν ξαναγύρισα στην εργασία μου. Από τότε έχω σταματήσει ελάχιστα.
Και φτάνουμε στο
σήμερα που εργάζομαι πλέον περιστασιακά και η συγκεκριμένη απασχόληση,
δεν έχει διάρκεια πάνω από τρεις μήνες...
Πρώτη φορά στη ζωή μου νιώθω αβεβαιότητα. Πρώτη φορά με έχει πιάσει ο πανικός για το μέλλον.
Τι θα κάνω; Πως
γίνεται μια γυναικά 34 χρονών αντί να νιώθει πως βρίσκεται στη πιο
παραγωγική περίοδο της ζωής της, να νιώθει σαν υποψήφιος συνταξιούχος και
μάλιστα χωρίς σύνταξη;
Εδώ στην επαρχία τα
πράγματα είναι πολύ δύσκολα, οι θέσεις εργασίας δίνονται με το
σταγονόμετρο και πρέπει να είσαι πολύ τυχερή,να έχεις κάποιον πολύ
γνωστό για να βρεις δουλειά.
Αν έχεις το συνδυασμό: το δικό μου πτυχίο +γάμο+παιδί+προϋπηρεσία= Μακροχρόνια άνεργη.
Εγώ κύριοι μου που δεν έχω βοήθεια οικονομική από πουθενά, δεν έχω δικό μου σπίτι, πως θα μεγαλώσω το παιδί μου; πως θα το σπουδάσω;
Τι το παράλογο ζητάω;
Να δουλέψω!
Να μεγαλώσω το παιδί μου αξιοπρεπώς!
Γιατί μου στερείτε αυτό το δικαίωμα στη πιο παραγωγική μου ηλικία;
γιατί με κάνετέ συνταξιούχο χωρίς αποδοχές;
Πολύ μου λένε έλα μωρέ αφού δουλεύει ο άντρας σου πάλι καλά..
Αδιανόητα αυτά που ακούω.... Τι εννοείτε πάλι καλά; Πρέπει να νιώθω τυχερή που θα πρέπει να περνάμε το μήνα μας με 50 ευρώ γιατί όλα τα άλλα θα φεύγουν στους λογαριασμούς;
Όχι βέβαια αδικημένη νιώθω... νιώθω αδικημένη από τη χώρα που μεγάλωσα και αγάπησα!
Εσείς πολίτικοι
αυτής της χώρας, μπορείτε να αναρωτηθείτε πώς μπορεί να περάσει μια
οικογένεια με 50 ευρώ το μήνα; Υπάρχουν οικογένειες που δεν έχουν ούτε
αυτά!!!
Mπορείτε να αναρωτηθείτε πως είναι να σε αντιμετωπίζουν σαν ένα ποσοστό;
Να στήνεσαι στον
ΟΑΕΔ στη σειρά, να γυρνάς με ένα βιογραφικό στο
χέρι ψάχνοντας δουλειά πάνω στο οτιδήποτε, να τρέχεις για μια δουλειά
που ποτέ στο τέλος δεν έρχεται .. Γιατί είσαι 34 και έχεις και παιδί και νά μωρέ είσαι και παντρεμένη και έχεις και προϋπηρεσία;
Ti σημαίνει να
γυρνάς στο σπίτι και δυο τρία τέσσερα ζευγάρια μάτια να σε κοιτούν με
απορία γιατί δεν έχει φως το σπίτι, γιατί δεν έχει γάλα, γιατί δεν έχεις
να προσφέρεις τα αυτονόητα;
Να νιώθεις ότι
είσαι άχρηστος να προσφέρεις στην οικογένεια σου τα βασικά, να πρέπει να
φιλοξενηθείς, να πρέπει να φας στα συσσίτια, να μένεις άστεγος και να ζεις
στο δρόμο...
Όχι δεν το καταλαβαίνετε γιατί μόνο αυτός που ζει στην ανεργία καταλαβαίνει τι λέω αυτή τη στιγμή.
Μας έκλεψαν τις δουλειές μας, την αξιοπρέπεια μας, τα όνειρα μας.
Δεν θέλω το παιδί μου να ζήσει σε μια χώρα όπου το μόνο που μετρά τελικά είναι το ποιόν γνωρίζεις.
Και ξέρω πως η φυγή δεν είναι η λύση. Σε ξένο τόπο θα είμαστε πάντα ξένοι.
Τον τόπο μας πρέπει να βάλουμε σε τάξη !
Αυτόν το τόπο που στα 34 σου σε κάνει να νιώθεις συνταξιούχος χωρίς αποδοχές...
Λενα
YΓ: κοινοποιήστε το, μπας και το δει κανείς από αυτούς και φιλοτιμηθεί...
Ήταν δύσκολα την Παρασκευή στη δουλειά. Γύρισε στο σπίτι
στενοχωρημένος. Το συζήτησαν. Του συμπαραστάθηκαν. Το βάρος δεν έλεγε να φύγει.
Βγήκαν μια βόλτα με μια παρέα, αλλά αυτός δεν έβλεπε την ώρα να γυρίσει σπίτι. Τα ίδια και το Σάββατο. Το κλίμα ήταν χάλια. Απέφευγαν να συζητήσουν το
περιστατικό της δουλειάς. Αλλά αυτό ήταν εκεί, ζωντανό, ανάμεσά τους. Κάτι
προσπάθειες άρσης της στενοχώριας πήγαν στο βρόντο.
Τα πράγματα την Κυριακή χειροτέρευσαν. Αυτή έβγαζε
αναστεναγμούς. Που και που βόγκαγε. Αυτός είπε κάτι μερικές φορές, αλλά ούτε
πίστευε αυτό που έλεγε. Ήθελε να απομονωθεί, να μείνει μόνος του.
Έφαγαν το μεσημέρι και ξάπλωσαν να κοιμηθούν. Στις 5 παρά
κάτι, χτύπησε το κουδούνι. Σηκώθηκαν. Ένας αλλοδαπός ήταν, ζήταγε δουλειά,
ζήταγε φαγητό, κάτι ζήταγε, ούτε καταλάβαιναν. Αυτός δεν ήθελε ενόχληση, πήγε
να πάρει 5 ευρώ να του δώσει να ξεμπερδεύει.
Αυτή γκρίνιαξε: «Μη του δίνεις λεφτά»
—Θα του δώσω, είπε αυτός.
—Βάλτον να δουλέψει, να καθαρίσει έξω από τον φράχτη.
Δεν ήθελε, αλλά κάλεσε τον αλλοδαπό για να γλυτώσει τη
φασαρία. Του έδωσε μια τσάπα και μπήκε στο σπίτι. Δεν είχε διάθεση για τίποτε.
Μετά από λίγο της είπε: «Πήγαινε να δεις τι κάνει, για να μη
γκρινιάζεις μετά».
Η γυναίκα, πήγε στον ξένο, και άρχισε να του δίνει οδηγίες.
—Ναι μαμά! της είπε αυτός. Όσο του μίλαγε, αυτός έλεγε «Ναι,
μαμά»
Η γυναίκα ήρθε μέσα στο σπίτι. «Πεινάει» είπε, «Παιδί
είναι».
Την είδε φουριόζα να ετοιμάζει πράγματα, Πήρε μπισκότα και
πορτοκαλάδα και του πήγε.
Γύρισε ευχαριστημένη, πετούσε.
—Τι έπαθες;
—Με λέει «μαμά», δεν ξέρει τη γλώσσα.
Βάλθηκε να καθαρίζει πατάτες, πήρε και τρία αυγά. Πήγε να
τον δει. Αυτός την ακολούθησε διακριτικά από πίσω. Αυτή μίλαγε του ξένου και ο
ξένος έλεγε «Ναι, μαμά». Γύρισε και τραγουδούσε τώρα. «Τα έφαγε τα μπισκότα»
είπε.
Μετά από λίγο είπε: «Κουράστηκε το παιδί, φώναξε τον να
φάει».
Του έστρωσε το τραπέζι. Κανονικά, όχι πρόχειρα. Του σέρβιρε
ένα σφουγγάτο και μια τεράστια σαλάτα. Ψωμί και αναψυκτικό.
Τον κοίταζε να τρώει και έλαμπε …
Ζαφίρ τον λέγανε και ήταν πακιστανός, πετσί και κόκαλο ο
καημένος.
Έφαγε το φαγάκι του όλο.
Η γυναίκα του έφερε ρούχα, του έδωσε και ένα κόκκινο
καπελάκι, για τον … ήλιο, είπε. Του έδωσε και λεφτά, πήρε και το τηλέφωνο του,
για να της κάνει δουλειές είπε.
Ο Ζαφίρ έφυγε χιλιοευχαριστώντας.
Όλα είχαν αλλάξει. Η χαρά μπήκε στο σπίτι. Το κλίμα άλλαξε.
Πάει εκείνο το βαρύ σύννεφο που μας πλάκωνε.
—Τι έγινε ρε παιδιά; Πως άλλαξαν όλα; Τι μαγικό ήταν αυτό;
Σκέψου, σκέψου, βάλε την κρίση σου να καταλάβει. Μια φράση, μισή και κολοβή
ήρθε στο μυαλό του. «ο αδερφός μου ο ελάχιστος». Ήξερε ότι λάθος το έλεγε, αλλά
καταλάβαινε το νόημα! Έψαξε να βρει και κατανόησε.
Ο Χριστός χτύπησε την πόρτα μας, την ανοίξαμε με το ζόρι και
μετά η γυναίκα με όλη της την καρδιά τον τάισε, τον πότισε, τον έντυσε.
Το μονοπάτι της ζωής είναι όλο πόνος και δάκρυ∙ όλο αγκάθια και καρφιά∙
παντού φυτρωμένοι σταυροί∙ παντού αγωνία και θλίψη. Κάθε βήμα και μία
Γεθσημανή. Κάθε ανηφοριά και ένας Γολγοθάς. Κάθε στιγμή και μία λόγχη.
«Αν μπορούσαμε να στίψουμε την γη σαν το σφουγγάρι θα έσταζε αίμα και
δάκρυα».
.
«Άνθρωπος ωσεί χόρτος αι ημέραι αυτού, ωσεί άνθος του αγρού ούτως εξανθήσει», λέγει ο ψαλμωδός.
.
Το τριαντάφυλλο βγάζει αγκάθι και το αγκάθι τριαντάφυλλο. Τα ωραία
συνοδεύονται με πόνο, αλλά κι ο πόνος βγάζει στη χαρά. Συνήθως το
ουράνιο τόξο υψώνεται ύστερα από την μπόρα. Πρέπει να προηγηθούν οι
καταιγίδες για να ξαστερώσει ο ουρανός.
Η διάκριση – φωτισμένη από την χριστιανική πίστη και φιλοσοφία – βλέπει.
Έχει την ικανότητα με την ενόραση να βλέπει πολύ βαθιά απ’ τα
φαινόμενα. Μέσα από τον πόνο βλέπει την χαρά και την ελπίδα, όπως ο
θρίαμβος του Χριστού βγήκε μέσα από τον πόνο του Πάθους και του Σταυρού. Τα πιο θαυμάσια αγάλματα έχουν τα περισσότερα κτυπήματα.... Οι μεγάλες
ψυχές οφείλουν την μεγαλοσύνη τους στα κτυπήματα του πόνου. Τα χρυσά και
βαρύτιμα κοσμήματα περνούν πρώτα απ’ την φωτιά. Συγκλονίζει την ανθρώπινη ύπαρξη ο πόνος. Είναι φωτιά καμίνι που καίει και κατακαίει. Είναι καταιγίδα και τρικυμία. «Τα σπλάχνα μου και η θάλασσα ποτέ δεν ησυχάζουν», λέει
ο Σολωμός. Είναι στιγμές που οι δοκιμασίες έρχονται απανωτές, η μία
μετά την άλλην ή και όλες μαζί. Πολύ βαρύς τότε ο σταυρός. Η αγωνία
κορυφώνεται. Η ψυχή φορτίζεται τόσο, ώστε είναι έτοιμη να λυγίσει. Όλα
φαίνονται μαύρα. παντού σκοτεινά. Παντού αδιέξοδα. Λέει ο αγ. Γρηγόριος ο
Θεολόγος:«Τα καλά φύγανε, τα δεινά είναι γυμνά και προκλητικά, το
ταξίδι γίνεται μέσα στη νύχτα, φάρος δεν φαίνεται πουθενά και ο Χριστός
φαίνεται να κοιμάται»
Καρφιά και μαχαίρια είναι της ζωής
οι θλίψεις. Μαχαίρια και καρφιά που σκίζουν ανελέητα και τρυπούν τις
καρδιές. Τις πυρακτώνουν και τις παραλύουν εξουθενωτικά.
Το μόνο που απομένει σε τούτες τις στιγμές είναι η κραυγή που σαν παράπονο ικεσίας απευθύνεται στο Θεό.
«Ελέησον με Κύριε…. Η ψυχή μου εταράχθη σφόδρα…εκοπίασα εν τω στεναγμώ
μου…εγενήθη η καρδία μου ωσεί κηρός τηκόμενος… Ελέησόν με Κύριε ότι
θλίβομαι…εξέλιπεν εν οδύνη η ζωή μου και τα έτη μου εν
στεναγμοίς…επελήσθην ωσεί νεκρός…εγενήθην τα δάκρυά μου εμοί άρτος
ημέρας και νυκτός…ινά τι περίλυπος ει η ψυχή μου, και ίνα τι
συνταράσσεις με;»
Ο άνθρωπος είναι ο βασιλιάς της δημιουργίας, αλλά το
στεφάνι του είναι από αγκάθια. Η πορεία του είναι άλλοτε τραγούδι και
συμφωνία χαράς, τις περισσότερες όμως, φορές είναι ένα θλιβερό και
ασταμάτητο πένθιμο εμβατήριο.
Μεγάλο και αιώνιο το πρόβλημα του πόνου. Το μελέτησαν φιλόσοφοι και
κοινωνιολόγοι και ψυχολόγοι και άλλοι πολλοί. Την αυθεντικότερη ωστόσο
απάντηση τη δίνει ο χριστιανισμός, η πίστη, ο νόμος του Θεού. Και
η απάντηση είναι διπλή. Θεολογικά είναι συνέπεια της πτώσεως, όπως όλα
τα κακά.. Είναι αποτέλεσμα της κακής χρήσεως της ελευθερίας. Είναι
καρπός της παρακοής. Ηθικά είναι ευκαιρία και μέσον αρετής και
τελειώσεως.
Θα σέβομαι πάντα τον Θεό- λέγει ο Θεολόγος. Γρηγόριος – όσα ενάντια και αν επιτρέπη να με βρουν. Ο πόνος για μέσα είναι φάρμακο σωτηρία. Ο δε μέγας Βασίλειος λέγει: «Εφ’ όσον μας ετοιμάζει ο Θεός το στεφάνι της βασιλείας Του, αφορμή για αρετή ας γίνει η ασθένεια».
Οι θλίψεις θα πει και ο ιερός Χρυσόστομος μας φέρνουν πιο κοντά στο
Θεό. Και όταν σκεφτόμαστε το αιώνιο κέρδος των θλίψεων δεν θα
στεναχωριόμαστε.
Ο άγιος Απόστολος Παύλος, ο όσο
διωγμένος και πονεμένος και κατάστικτος από τα «στίγματα του Κυρίου»,
διδάσκει ότι, ο Θεός αφήνει τον άνθρωπο να πονέσει με τις θλίψεις, « επί το συμφέρον, εις το μεταλαβείν της αγιότητος αυτού».
Χιλιάδες τρόπους έχει ο Θεός για να
σε κάμει να ιδείς την αγάπη Του. Ο Χριστός μπορεί να μετατρέψει την
δυστυχία, σε μελωδικό δοξολογητικό τραγούδι. «Η λύπη υμών εις χαράν γενήσεται» είπε ο Κύριος.
Τέτοια μάχη, τέτοια νίκη. «Στην αγορά τ’ ουρανού δεν υπάρχουν φτηνά πράγματα». Οι στιγμές του πόνου και της θυσίας είναι στιγμές ευλογίας. Κοντά σε κάθε σταυρό, είναι και μια ανάσταση. Τι κι’ αν τώρα πονάμε και κλαίμε ασταμάτητα; «Το γαρ παραυτίκα ελαφρόν της θλίψεως ημών καθ’ υπερβολήν εις υπερβολήν αιώνιον βάρος δόξης κατεργάζεται ημίν», λέει ο Παύλος.
Ο άνθρωπος του πόνου είναι ο άριστος αθλητής της ζωής με τις ένδοξες νίκες. Θ’ ακριβοπληρωθεί με τα αιώνια βραβεία, «α οφθαλμός ουκ οίδε και ους ουκ ήκουσε και επί καρδίαν ανθρώπου ουκ ανέβη, α ητοίμασεν ο Θεός τοις αγαπώσιν αυτόν», λέει προς Κορινθίους ο Παύλος.
Όποιος ατενίζει και αντιμετωπίζει τον πόνο με το πρίσμα της αιωνιότητος, είναι ήδη από τώρα νικητής. Είναι ο εκλεκτός που με την ακατάβλητη πίστη στο Θεό έφθασε στην χαρά. Γεύτηκε την χρηστότητα του Κυρίου και είναι υποψήφιος στεφανηφόρος. Μπορεί να επαναλάβει του Απ., Παύλου την νικηφόρα κραυγή: «τον
αγώνα τον καλόν ηγώνισμαι, τον δρόμον τετέλεκα, την πίστιν τετήρηκα,
λοιπόν απόκειταί μοι ο της δικαιοσύνης στέφανος, ον αποδώσει μοι ο
Κύριος εν εκείνη τη ημέρα».
Με τέτοιες μεταφυσικές διαστάσεις η
υπέρβαση του πόνου και η μεταμόρφωση του σε χαρά λυτρωτική, είναι
πραγματικότητα, Είναι αλλοίωση που οφείλεται στη δύναμη του Θεού. Είναι
μετακαίνωση – παράλογο για τον άνθρωπο του ορθού λόγου – φυσική συνέπεια
της χριστιανικής πίστεως. Είναι για τον άνθρωποι της πίστεως, το μέγα
θαύμα της αλλοίωσης του Θεού. Η μεταφυσική βίωση του πόνου οδηγεί στη
λύση του μεγάλου προβλήματος. Οδηγεί από το σκοτάδι στο φως.
Οφείλουμε λοιπόν, ν’ αποδεχόμαστε
τον πόνο που μας επισκέπτεται, σαν μια ευλογία του Θεού. Το σιτάρι
συμπιέζεται και λιώνει μέσα στη γη, αλλά τότε καρποφορεί την ζωή.
Πλούσια και ευλογημένη του πόνου η συγκομιδή. Μεγάλη η ευλογία του Θεού
στον αγρό των δακρύων. Ευλογία που την βιώνουν όσοι με το χάρισμα της
διακρίσεως αληθινά πιστεύουν.
Ευλογία Θεού και έλεος όσοι διήλθαν
το καμίνι του ποικίλου πόνου με θεϊκή δύναμη και επίγνωση. Τους
περιμένει η αιώνια, η αθάνατη, η πανευτυχής ανάπαυσις εν τω Θεώ. Αμήν.
(«Ορθόδοξα Μηνύματα», Εκδόσεις «Ορθόδοξος Κυψέλη»)
Ω θλίψη!
Posts
