Τι κρύβει η Παιδική Επιθετικότητα

Όταν τα παιδιά έχουν κάτι να πουν και δεν ξέρουν πώς.
Απογοητευμένοι από τη συμπεριφορά των παιδιών τους προσέρχονταν αρκετοί από τους γονείς που συμμετείχαν στο βιωματικό σεμινάριο για την παιδική επιθετικότητα, που έγινε τον περασμένο χειμώνα σε διάφορες περιοχές της Κεντρικής Μακεδονίας. 

Οι γονείς χαρακτήριζαν τα προβλήματα που αντιμετώπιζαν ως πολύ σοβαρά και, περιγράφοντας τη στάση των παιδιών, μιλούσαν για έντονη επιθετικότητα.  

Δήλωναν προβληματισμένοι και ένιωθαν ότι βρίσκονταν μπροστά σε ένα αδιέξοδο.
Στο πλαίσιο της ομάδας των γονέων και με την καθοδήγηση των επιστημόνων, παρά τις αρχικές επιφυλάξεις για τον βιωματικό τρόπο προσέγγισης του θέματος, τα μέλη της ομάδας άρχισαν να μιλούν για τις εμπειρίες τους, τις προσδοκίες τους, τους κανόνες που ισχύουν στο δικό τους περιβάλλον. 

Μετέφεραν απόψεις, έδιναν το έναυσμα για συζητήσεις και αναζητούσαν λύσεις, ανακαλύπτοντας σταδιακά τα συναισθήματα που κρύβονται πίσω από την παιδική επιθετικότητα.

Το συναίσθημα πίσω από την επιθετικότητα
«Πίσω από ένα επιθετικό παιδί υπήρχε η λύπη που αισθανόταν, επειδή δεν είχε την προσοχή του πατέρα του, τη στιγμή που την είχε ανάγκη. 

Πίσω από το άγχος ενός παιδιού που ξεκινούσε την πρώτη δημοτικού βρισκόταν ο φόβος για το καινούριο περιβάλλον και πίσω από τον θυμό που εξέφρασε ένα μικρό κορίτσι βρισκόταν η απογοήτευσή του επειδή τελικά ο πατέρας του δεν πρόλαβε να το συνοδεύσει σε μια βόλτα» αναφέρει στο ΑΠΕ - ΜΠΕ η ψυχολόγος της Διεύθυνσης Κοινωνικής Μέριμνας της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας, Ελένη Πατίδου.

Σύμφωνα με την ίδια, η επιθετικότητα είναι απλώς το αποτέλεσμα μιας κατάστασης, στην οποία τα παιδιά δεν έχουν τη δυνατότητα να εκφράσουν το συναίσθημά τους. 

«Το χρέος μας, ως γονείς, είναι να μάθουμε στα παιδιά και να τα ενθαρρύνουμε να αναγνωρίζουν το συναίσθημά τους, ώστε αυτό να εκφραστεί και να γίνει αντικείμενο διαχείρισης. 

Σε αυτή την περίπτωση το παιδί δεν χρειάζεται την επιθετικότητα για να εκφραστεί αλλά μπορεί να χρησιμοποιήσει τον λόγο για να περιγράψει όσα αισθάνεται. 

Με τον τρόπο αυτό αποκτά αυτοπεποίθηση, βελτιώνεται η αυτο-εικόνα του και όλα αυτά επιδρούν ευνοϊκά στο σύνολο της οικογένειας» υπογραμμίζει χαρακτηριστικά.

Η τεχνική της «ενεργητικής ακρόασης»
Σημαντικό «εργαλείο» που προτείνεται στους γονείς ώστε να αναγνωρίζουν το συναίσθημα των παιδιών και να τα διευκολύνουν να το εκφράσουν είναι η «ενεργητική ακρόαση», μια τεχνική που όπως αναφέρει η κ. Πατίδου, προϋποθέτει τη διάθεση του γονιού να ακούσει όσα έχει το παιδί του να του πει, με μια διάθεση να εμβαθύνει στο συναίσθημα που κρύβεται πίσω από την επιθετικότητα. 

«Τι εννοείς», «αισθάνομαι ότι νιώθεις λυπημένος», «σε βλέπω στεναχωρημένη», «όταν θελήσεις να μου μιλήσεις θα είμαι εδώ για σένα» 

είναι μερικές από τις φράσεις που χρησιμοποιούν οι γονείς εξασκώντας την εν λόγω τεχνική, με στόχο να προβάλλουν στα παιδιά το συναίσθημά τους και να τους δώσουν τη δυνατότητα αφενός να το αναγνωρίσουν, αφετέρου να το διαχειριστούν.

Η διαδικασία, μάλιστα, μπορεί να ξεκινά από τη βρεφική ηλικία, όταν ακόμη τα παιδιά δεν μπορούν να χρησιμοποιήσουν τον λόγο. Ακόμη και το βλέμμα ή ένας ήχος ενός βρέφους μπορούν να δώσουν στους γονείς μια ευκαιρία επικοινωνίας. 

«Περιμένουμε κάποια από τα πρώτα ψελλίσματα που κάνει ένα μωρό. Παραμένουμε σιωπηλοί και μόλις το μωρό παράγει έναν ήχο που μπορεί να μοιάζει με λέξη, ανταποκρινόμαστε απαντώντας του ή κοιτάζοντάς το. 

Ακόμη και αυτός είναι ένας τρόπος εκπαίδευσης στην επικοινωνία παιδιών και γονέων, από τη βρεφική, ακόμη ηλικία» σχολιάζει.

Δεν παραλείπει, άλλωστε, να αναφερθεί στις δυσκολίες που βιώνουν οι γονείς στην εφαρμογή της «ενεργητικής ακρόασης», καθώς οι ρυθμοί της καθημερινότητας δυσχεραίνουν την επικοινωνία στο εσωτερικό της οικογένειας. 

«Συμβαίνει κάποιες φορές να προτρέχουμε όταν μας μιλούν τα παιδιά. Να τους απαντάμε ότι ξέρουμε τι συμβαίνει, να τους δίνουμε μια γρήγορη απάντηση, συχνά διεκπεραιωτική, με μια γρήγορη συμβουλή, χωρίς ουσιαστική επικοινωνία. 

Όταν μάλιστα οι γονείς τρέχουν για να προλάβουν τα πάντα, η δυσκολία είναι μεγάλη» υπογραμμίζει. 

Στον αντίποδα, όπως αναφέρει, μια μικρή διακοπή στις δουλειές του σπιτιού για να ακούσει ο πατέρας ή η μητέρα το πρόβλημα που απασχολεί ένα παιδί, ή απλώς για να αναφέρει ότι το βλέπει προβληματισμένο, είναι αρκετή ώστε να «ξεκλειδώσει» ένα συναίσθημα και να δώσει το έναυσμα για την υγιή του έκφραση.

Η σημασία των ορίων
Στο ίδιο μήκος κύματος, αποδίδει ιδιαίτερη σημασία στα όρια και τους κανόνες που τίθενται σε μια οικογένεια. 

«Γονείς που χαρακτήριζαν τα παιδιά τους ατίθασα και ανέφεραν ότι αδυνατούσαν να συμπεριφερθούν κατάλληλα σε μια οικογενειακή έξοδο, διαπίστωσαν αργότερα ότι εφόσον προηγηθεί μια συνεννόηση για τον τρόπο που όλοι πρέπει να συμπεριφερθούν, όλα τελικά κυλούν ομαλά. 

Παιδιά που αντιδρούσαν έντονα όταν επρόκειτο να καθίσουν στο τραπέζι σε ένα εξωτερικό περιβάλλον, με την κατάλληλη προετοιμασία έμαθαν ότι πρέπει να φέρονται σωστά σε ένα τέτοιο ενδεχόμενο, με τη δυνατότητα μιας σύντομης βόλτας μέχρι να ξεκουραστούν και να εκτονωθούν. 

Σε περίπτωση, μάλιστα, που δεν συνέβαινε κάτι τέτοιο τα παιδιά γνώριζαν από πριν ότι θα πρέπει όλοι να αποχωρήσουν» σημειώνει.

Η επαφή με τις τεχνικές αυτές και η σταδιακή εξάσκησή τους, αξιολογήθηκε ως αποτελεσματική από τους ίδιους τους γονείς που συμμετείχαν στα βιωματικά σεμινάρια για την παιδική επιθετικότητα. 

«Μετά το πέρας των συνεδριών, οι γονείς αναγνώρισαν ότι τελικά δεν ήταν τα παιδιά τους που δεν έκαναν κάτι σωστά αλλά οι ίδιοι, και θεώρησαν ότι κατέχουν πλέον τη δυνατότητα να αλλάξουν την κατάσταση» 

τονίζει η κ. Πατίδου. 

Η ίδια, μάλιστα, εκτιμά ως αποτελεσματική τη διαδικασία των βιωματικών σεμιναρίων, επισημαίνοντας την ανάγκη αύξησης του χρόνου που διατίθεται και του προσωπικού που απαιτείται για την διεξαγωγή τους.
Ωστόσο, σε κάθε περίπτωση διευκρινίζει ότι όλα τα παραπάνω έχουν εφαρμογή όταν οι γονείς έχουν τη διάθεση να βρουν λύση για μια δύσκολη συμπεριφορά του παιδιού τους και είναι διαθέσιμοι να εγκαταλείψουν τον εγωισμό και την εξουσιαστική τους τάση απέναντι του. 

Τέλος, προϋπόθεση για την εξάλειψη της επιθετικής συμπεριφοράς είναι να μην είναι οι ίδιοι οι γονείς ή το ευρύτερο περιβάλλον επιθετικό γιατί τότε αναπόφευκτα υπάρχει μίμηση προτύπου.

Σύμφωνα με την προϊσταμένη του Τμήματος Δημόσιας Υγείας της Διεύθυνσης Δημόσιας Υγείας της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας, Μαρία Σιδηροπούλου, στο εν λόγω πρόγραμμα συμμετείχαν 64 γονείς από τη Θεσσαλονίκη, τη Χαλκιδική, τις Σέρρες και το Κιλκίς. 

Τέτοιου είδους ψυχοκοινωνικά προγράμματα ξεκίνησαν το 2017, ενώ πρόθεση της Διεύθυνσης είναι η επέκταση των προγραμμάτων σε νέες θεματικές ενότητες αλλά και η αύξηση του αριθμού τους.

newsbeast
Φιλοξενία: Το Χαμομηλάκι

Αυξήθηκαν 20-30% οι διαταραχές συμπεριφοράς και επιθετικότητας σε παιδιά

    Αυξήθηκε κατά 20 με 30%, σε σχέση με την χρονική περίοδο πριν από την πανδημία, η προσέλευση περιστατικών στα εξωτερικά ιατρεία του Παιδοψυχιατρικού Τμήματος του Ιπποκράτειου Γενικού Νοσοκομείου Θεσσαλονίκης, για διαταραχές συμπεριφοράς και επιθετικότητας.

    Τα παραπάνω αναφέρει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο παιδοψυχίατρος του τμήματος Βάιος Νταφούλης, επισημαίνοντας ότι τέτοια περιστατικά αφορούν, για παράδειγμα, 

«παιδιά που εκδηλώνουν αυτοκαταστροφική συμπεριφορά ή επιθετική συμπεριφορά εναντίον άλλον παιδιών» αλλά και περιπτώσεις «παιδιών που έχουν βιώσει συμπτώματα μετατραυματικού στρες μετά από συμπλοκές ανηλίκων σε εξωτερικούς χώρους». 

    Επιπλέον υπάρχουν περιπτώσεις άσκησης λεκτικού εκφοβισμού ή σωματικού εκβιασμού.
Παράλληλα, οι παιδοψυχίατροι των δομών των νοσοκομείων καλούνται να δουν εφήβους που καταγγέλλουν ή αναφέρουν τέτοιου είδους συμπεριφορές ενώ προχωρούν και σε ψυχιατρική εκτίμηση μετά από σχετικές αναφορές σε οργανώσεις ή και στην αστυνομία.
    «Πολύ μεγαλύτερη είναι η αύξηση των επιθετικών ή αυτοκαταστροφικών συμπεριφορών στα ενδοκλινικά περιβάλλοντα, δηλαδή σε περιβάλλοντα, όπου χρειάζεται και κλινική νοσηλεία» λέει ο κ. Νταφούλης και προσθέτει: «στο ενδονοσοκομειακό τμήμα, όπου βρίσκομαι εγώ, αν είχαμε 50 παιδιά το χρόνο με σοβαρές επιθετικές διαταραχές συμπεριφοράς, πριν από την πανδημία, τώρα έχουμε 80 με 100».

πηγή

Φιλοξενία: Το Χαμομηλάκι

Επιθετικότητα στο παιδί και τον έφηβο

Πώς να την αντιμετωπίσουμε;

Επιθετικότητα παιδιού: 
Ως επιθετική ορίζεται μια συμπεριφορά η οποία χαρακτηρίζεται από έντονες αντιδράσεις λεκτικές ή σωματικές.

Μπορεί να απευθύνονται σε άλλο άτομο ή και στο ίδιο ακόμα και σε άλλα αντικείμενα. Δεν είναι λίγες οι περιπτώσεις παιδιών που εκδηλώνουν επιθετική συμπεριφορά τόσο απέναντι στους γονείς όσο απέναντι και σε άλλα άτομα. 
Τότε ο γονιός νιώθει αμήχανα και δυσκολεύεται να αντιδράσει κατάλληλα.

Τα νήπια στην ηλικία των δύο ετών περίπου είναι αναμενόμενο ως έναν βαθμό να αντιδρούν στα όρια και να εκδηλώνουν επιθετικές συμπεριφορές όπως είναι δαγκώματα και κλωτσιές. Αργότερα σε ηλικία 3-4 ετών οι συμπεριφορές αυτές μειώνονται. Όμως παρατηρούμε ότι κάποια παιδιά δυσκολεύονται να ελέγξουν τα συναισθήματά τους και παρουσιάζουν βίαια ξεσπάσματα. Πώς μπορούν οι γονείς από τη δική τους πλευρά να στηρίξουν το παιδί που με κάθε ευκαιρία αντιδρά έντονα;
Ο κ. Στέλιος Μαντούδης , Αναπτυξιακός Εργοθεραπευτής συμβουλεύει:

Σταματάμε άμεσα τη βίαιη συμπεριφορά

Αν είμαστε παρόντες σε μια εκδήλωση επιθετικής συμπεριφοράς από το παιδί μας, καλό είναι να αντιδράσουμε αμέσως. Ήρεμα και σταθερά να πούμε «Σταμάτα» ή «Μη». Το να περιμένουμε δεν έχει νόημα, πρέπει να τους δείξουμε ότι είναι μια συμπεριφορά η οποία δεν είναι καθόλου αποδεκτή ή ανεκτή από εμάς.

Mένουμε ψύχραιμοι

Το να πάμε να σταματήσουμε το παιδί μας από ένα βίαιο ξέσπασμα, ενώ εμείς φωνάζουμε και δείχνουμε ότι είμαστε εκτός εαυτού, δε θα έχει τα αναμενόμενα αποτελέσματα. 
Προσπαθούμε να δείχνουμε αυστηρότητα, συνέπεια κι ότι ελέγχουμε τα συναισθήματα μας. 
Για τον ίδιο λόγο αποφεύγουμε να μιλάμε με θύμο ή να επιβάλλουμε σωματικές τιμωρίες, καθώς είναι πιθανό να διογκώσουμε τα αρνητικά του συναισθήματα και να επιτείνουμε τις επιθετικές του τάσεις.

Παρατηρούμε τη συμπεριφορά του

Προσπαθούμε να είμαστε κοντά του και αρχικά να παρατηρούμε τι είναι αυτό που πυροδοτεί τις συμπεριφορές αυτές. Αν το παιδί είναι μεγαλύτερο, μπορούμε να συμβουλευτούμε τη δασκάλα του καθώς οι πληροφορίες της σε συνδυασμό με τις δικές μας παρατηρήσεις θα μας βοηθήσουν να καταλάβουμε πότε ή και γιατί αντιδρά έτσι. Εντοπίζοντας την αίτια ή τις αφορμές, θα μπορούμε να το υποστηρίξουμε καλύτερα.

Μαθαίνουμε στο παιδί να εκφράζει τα συναισθήματά του

Είναι σημαντικό να μιλάμε μαζί με το παιδί μας για αυτά που του συμβαίνουν αλλά και για αυτά που νιώθει. Μπορείτε να δώσετε το έναυσμα οι ίδιοι αναφερόμενοι στα δικά σας συναισθήματα. Για παράδειγμα «Σήμερα είμαι πολύ χαρούμενη/ος γιατί θα συναντήσω μια φίλη που έχωνα δω πολύ καιρό.» ή «Σήμερα νιώθω αρκετά κουρασμένη γιατί είχα μια δύσκολη μέρα στη δουλειά». Έτσι το παιδί μέσα από εμάς μαθαίνει να μιλάει κι αυτό για τα συναισθήματά του. Γενικότερα προσπαθούμε να ανοίγουμε διάλογο μαζί του και να το ρωτάμε για το πώς νιώθει, αν δυσκολεύεται να αναγνωρίσει τα συναισθήματά του, το βοηθάμε εμείς.

Το μαθαίνουμε να διαχειρίζεται τα συναισθήματά του

Μιλάμε με το παιδί και του εξηγούμε ότι είναι απολύτως φυσιολογικό κάποιες φορές να νιώθουμε ένταση, εκνευρισμό ή και θυμό. Του δείχνουμε ότι δεν είναι κακό κάποιες φορές να νιώθουμε τέτοια συναισθήματα όμως το θέμα είναι το πώς επιλέγουμε να τα διαχειριστούμε Για παράδειγμα μπορεί να μιλήσει σε εμάς ή σε έναν φίλο του. Επιπλέον, όταν είναι ήρεμο, μπορούμε να του δείξουμε μερικούς τρόπους για να ηρεμεί πριν αντιδράσει έντονα π.χ. μόλις νιώθει ότι θυμώνει, να μετρήσει μέχρι το 10/ να πάρει 5 βαθιές αναπνοές/να ακούσει μουσική. Υπάρχουν παιδαγωγικά προγράμματα τα οποία ενσωματώνουν στο πρόγραμμά τους τεχνικές χαλάρωσης για παιδιά και εφήβους.

Προσφέρουμε διεξόδους για να εκτονώνει την έντασή του

Τέλος, είναι σημαντικό σε όποια ηλικία κι αν βρίσκεται το παιδί να το ενθαρρύνουμε να περνάει χαλαρές στιγμές με φίλους του, σε εξωτερικά περιβάλλοντα, να τρέχει και να παίζει, ώστε να αποφορτίζεται.

Το παιδί μου είναι επιθετικό, πότε πρέπει να ανησυχώ;

Όταν ένα παιδί εκδηλώνει επιθετική συμπεριφορά κάτι θέλει να πει. Πρέπει να είμαστε κοντά του να παρατηρήσουμε τις συμπεριφορές αυτές και να προστατέψουμε τόσο το ίδιο όσο και τους άλλους. 
Αν διαπιστώνουμε ότι το παιδί εκφράζεται συστηματικά κατ’ αυτόν τον τρόπο, τότε καλό είναι να απευθυνθούμε σε ένα αναπτυξιακό κέντρο και να ζητήσουμε ένα παιδαγωγικό πρόγραμμα το οποίο να περιέχει και θεραπευτικές τεχνικές χαλάρωσης καθώς έχει αποδειχθεί επιστημονικά ότι σε συνδυασμό με άλλες μεθόδους είναι ιδιαίτερα αποτελεσματικές για τα παιδιά που δυσκολεύοντα να διαχειριστούν τα συναισθήματα τους, τον θυμό, τον φόβο και την παρορμητικότητας τους, ενώ βοηθάνε στην ενίσχυση της αυτοεκτίμησης. 
 Τέλος, εκεί οι ειδικοί θα αξιολογήσουν το παιδί και εφόσον κριθεί απαραίτητο θα σχεδιάσουν ένα εξατομικευμένο πρόγραμμα για τις ανάγκες του, ενώ θα δώσουν οδηγίες και κατευθύνσεις στους γονείς.

Στέλιος Μαντούδης
Αναπτυξιακός Εργοθεραπευτής
Επιστημονικά Υπεύθυνος των Αναπτυξιακών Κέντρων Mandou
www.mandou.gr
mothersblog.gr

Το Χαμομηλάκι

Προβλήματα στη συμπεριφορά των παιδιών, που δεν πρέπει να αγνοήσετε

Στα μάτια των γονέων, το παιδί τους είναι το καλύτερο που υπάρχει στον κόσμο, όμως υπάρχουν στιγμές που παρατηρείτε ορισμένα προβλήματα στη συμπεριφορά του, τόσο μικρά που τις περισσότερες φορές τα προσπερνάτε χωρίς να δώσετε την πρέπουσα σημασία. 

Όσο ασήμαντα κι αν είναι αυτά τα προβλήματα δεν πρέπει για κανένα λόγο να τα αγνοήσετε, καθώς θα δώσετε το μήνυμα στο παιδί ότι μπορεί να τα επαναλάβει χωρίς κανένα κόστος. 

Παρακάτω θα δείτε τα 6 πιο συνηθισμένα προβλήματα 

στη συμπεριφορά των παιδιών:

Σας διακόπτει όταν μιλάτε
Γιατί δεν πρέπει να το αγνοήσετε: 

Το παιδί σας μπορεί να είναι απίστευτα ενθουσιασμένο επειδή έχει κάτι να σας πει ή να σας κάνει μια ερώτηση, αλλά επιτρέποντάς του να εμπλακεί στις συζητήσεις σας, δεν του διδάσκετε πώς να είναι προσεκτικό απέναντι στους άλλους ή πώς να μάθει να περιμένει όταν είστε απασχολημένοι. 

Ως αποτέλεσμα, θα θεωρήσει ότι δικαιούται την προσοχή των άλλων ανθρώπων και δεν θα είναι σε θέση να ανεχθεί την απογοήτευση, υποστηρίζει ο ψυχολόγος Jerry Wyckoff, Ph.D.

Παίζει πολύ επιθετικά
Γιατί δεν πρέπει να το αγνοήσετε: 

Δεν πρέπει να αγνοήσετε τις επιθετικές πράξεις του παιδιού σας κατά τη διάρκεια του παιχνιδιού, όταν για παράδειγμα σπρώχνει τον αδελφό του ή ενοχλεί κάποιο φίλο του. 

Αν δεν το σταματήσετε, η σκληρή συμπεριφορά του μπορεί να γίνει συνήθεια από την ηλικία των 8 ετών. 

Επιπλέον, με αυτό τον τρόπο στέλνετε στο παιδί το μήνυμα ότι είναι αποδεκτό να πληγώνει τους ανθρώπους, αναφέρει η σύμβουλος γονέων Michele Borba, Ed.D.

Κάνει ότι δεν σας ακούει
Γιατί δεν πρέπει να το αγνοήσετε: 

Όταν λέτε στο παιδί σας δύο, τρεις, ακόμα και τέσσερις φορές να κάνει κάτι που δεν θέλει, όπως να μπει στο αυτοκίνητο ή να μαζέψει τα παιχνίδια του, στέλνετε το μήνυμα ότι είναι εντάξει να σας αγνοήσει και ότι εκείνο έχει το πάνω χέρι στη σχέση σας. 

Υπενθυμίζοντας στο παιδί να κάνει κάτι ξανά και ξανά, απλά το εκπαιδεύετε να περιμένει μέχρι την επόμενη υπενθύμιση αντί να σας δώσει προσοχή την πρώτη φορά που θα του πείτε κάτι, τονίζει ο ψυχολόγος Kevin Leman, Ph.D.

Παίρνει πρωτοβουλίες μόνο του
Γιατί δεν πρέπει να το αγνοήσετε: 

Αφήνοντας το παιδί να έχει τον έλεγχο των δραστηριοτήτων που εσείς πρέπει να ρυθμίσετε, δεν του διδάσκετε ότι πρέπει να ακολουθήσει τους κανόνες. 

Μπορεί να είναι χαριτωμένο όταν το 2 ετών παιδάκι σας προσπαθεί να φτάσει τον πάγκο της κουζίνας για να βγάλει τα μπισκότα από το ντουλάπι, αλλά περιμένετε μέχρι να γίνει 8 ετών και να πηγαίνει στο σπίτι του φίλου του τρία στένα παρακάτω χωρίς να σας ζητά την άδεια.

Αρχίζει να αυθαδιάζει
Γιατί δεν πρέπει να το αγνοήσετε: 

Μπορεί να μη σκέφτεστε ότι το παιδί σας θα αρχίσει να αυθαδιάζει προτού μπει στην εφηβεία, αλλά αυτή η συμπεριφορά αρχίζει συχνά όταν τα παιδιά προσχολικής ηλικίας μιμούνται τα μεγαλύτερα παιδιά για να ελέγξουν την αντίδραση των γονιών τους. 

Κάποιοι γονείς το αγνοούν επειδή πιστεύουν ότι είναι μια φάση που θα περάσει, αλλά αν δεν το αντιμετωπίσετε, μπορεί να βρεθείτε με έναν έφηβο που δεν σέβεται τους άλλους και δυσκολεύεται να κάνει φιλίες.

Λέει ψέματα
Γιατί δεν πρέπει να το αγνοήσετε: 

Μπορεί να μην φαίνεται μεγάλο πρόβλημα αν το παιδί σας λέει ότι έστρωσε το κρεβάτι του ενώ δεν το έκανε ή αν υπερηφανεύεται σε ένα φίλο του ότι πήγε στη Walt Disney World ενώ δεν έχει μπει ποτέ σε αεροπλάνο, αλλά είναι σημαντικό να αντιμετωπίσετε κάθε είδους ανειλικρίνεια. 

Το ψέμα μπορεί να γίνει συνήθεια αν το παιδί σας μάθει ότι είναι ένας εύκολος τρόπος να διορθώσει τα πράγματα, να αποφύγει να κάνει κάτι που δεν θέλει ή να γλιτώσει την τιμωρία για κάτι που έχει ήδη κάνει.

infokids

Παίζοντας, νικήστε το θυμό του παιδιού σας!

Ο θυμός και η επιθετικότητα είναι έντονα συναισθήματα που, πραγματικά, μπορούν να καταβάλουν τα παιδιά. Ακόμη και έμπειροι δάσκαλοι δυσκολεύονται αρκετά συχνά να αντιδράσουν κατάλληλα, ιδιαίτερα σε κρίσιμες καταστάσεις, όταν είναι δύσκολο ακόμη και να κατορθώσει κανείς να τραβήξει την προσοχή ενός παιδιού.

Το πρώτο πράγμα που πρέπει να επιδιώξει κάποιος, σε μία τέτοια περίπτωση, είναι να προσπαθήσει να κατευνάσει την οργή και το θυμό ενός παιδιού και ύστερα να συζητήσει τα βαθύτερα αίτια του προβλήματος που το οδήγησε στο σημείο αυτό.

Η ακόλουθη άσκηση μπορεί να χρησιμοποιηθεί οποιαδήποτε στιγμή και λειτουργεί το ίδιο καλά είτε με ένα παιδί είτε με ολόκληρη ομάδα. Για πολλά παιδιά είναι απελευθερωτικό να βιώνουν το γεγονός πως όλοι μας λίγο πολύ θυμώνουμε πότε πότε και πως μία τέτοια αντίδραση είναι φυσιολογική και επιτρεπτή εξηγεί η Παναγιώτα Δ. Κυπραίου, Ψυχοθεραπεύτρια – Συντονίστρια Σχολών Γονέων. 

Αυτό που πρέπει να καταλάβουν είναι πως κανείς οφείλει να βρει έναν αποδεκτό τρόπο να εκφράζει το θυμό του κάθε φορά, χωρίς να πληγώνει τους ανθρώπους που βρίσκονται γύρω του.

Ο στόχος των τεχνικών αυτών είναι να εκφορτιστεί η επιθετικότητα και να εξασκηθεί το παιδί σε λογικές μεθόδους με τη βοήθεια των οποίων θα μπορούν να διαχειρίζονται τα έντονα και αρνητικά συναισθήματά τους.

Κάθε οικογένεια ή ομάδα πρέπει να έχει ένα «Κουτί Θυμού» μέσα στο οποίο θα υπάρχουν ένα μαξιλάρι, μία εφημερίδα, πλαστελίνη ή μια πετσέτα.

1. Χαλαρωτικό Διάλειμμα
Τα παιδιά που βρίσκονται εκτός εαυτού εξαιτίας του θυμού τους είναι εξαιρετικά βοηθητικό να τα μεταφέρετε σε ένα άλλο δωμάτιο για δύο ή τρία λεπτά, όπου δεν έχουν τη δυνατότητα να κάνουν κακό στον εαυτό τους ή σε όσους βρίσκονται γύρω τους.

Μείνετε μαζί με το παιδί και, αν είναι εφικτό, αγκαλιάστε το και με πολύ ήρεμη φωνή προσπαθήστε να του εξηγήσετε πως καταλαβαίνετε την οργή του και πως σίγουρα θα μπορέσετε να βρείτε μία λύση. Η αντίδρασή σας αυτή είναι πιθανό να λειτουργήσει ως γέφυρα για μία άλλη άσκηση θυμού ή ως μέσο για να επιστρέψετε στην οικογένεια ή στην υπόλοιπη ομάδα.

2. Μαξιλάρι Θυμού
Ένα σκληρό μαξιλάρι είναι ένα αντικείμενο πολύ χρήσιμο πάνω στο οποίο ένα παιδί μπορεί να διοχετεύσει το θυμό του. Μπορεί να το χτυπήσει, να το ζουλήξει, να το βρίσει ή να τον φωνάξει, να το πετάξει στον τοίχο ή να χοροπηδήσει πάνω του μέχρι που να νιώσει καλύτερα. 
Μετά από αυτό μπορεί να το χρησιμοποιήσει για να κουλουριαστεί πάνω του και να χαλαρώσει.

3. Μπάλα Θυμού
Μία εφημερίδα μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως ραβδί που εκτοξεύει φως. Μπορεί, επίσης, κανείς να τη σκίσει, να την κομματιάσει, να την τσαλακώσει κάνοντας θόρυβο, να την πατήσει ή να την κάνει κουβάρι, μέχρι που να σχηματιστεί μία μικρή μπάλα, μία «μπάλα θυμού» που κανείς μπορεί να την πετάξει όπου θέλει χωρίς να προκαλέσει καμία ζημιά, έστω κι αν κατά λάθος χτυπήσει κάποιον στο πρόσωπο.

Στα πλαίσια μίας ομάδας η δραστηριότητα αυτή μπορεί να οδηγήσει ακόμη και σε πόλεμο με μπάλες από εφημερίδες, κάτι το οποίο, με τη σειρά του, είναι πιθανό να εξελιχθεί σε παιχνίδι με κανόνες, αφού πρώτα τα παιδιά εξασκηθούν σε ένα συγκεκριμένο στόχο: κάποιο συγκεκριμένο σημείο του τοίχου ή ένα κουτί από παιχνίδι στο πάτωμα ή κάποιο ελαφρύ αντικείμενο που βρίσκεται πάνω στο τραπέζι. 

Μέχρι η δραστηριότητα αυτή να λάβει τέλος, η οργή των παιδιών έχει συνήθως ξεθυμάνει.

4. Το Άγριο Λιοντάρι
Τα παιχνίδια ρόλων ταιριάζουν πάρα πολύ σε παιδιά μικρότερης ηλικίας. Το παιδί υποδύεται ένα θυμωμένο άγριο λιοντάρι. Το λιοντάρι μπορεί να τρέξει γύρω γύρω και από τοίχο σε τοίχο, να πηδήξει πάνω στον καναπέ, να συρθεί και φυσικά, να βρυχηθεί, να μουγκρίσει, να δείξει τα γαμψά του νύχια και τα κοφτερά του δόντια. 
Ο μόνος όρος του παιχνιδιού αυτού είναι κανείς από όσους βρίσκονται γύρω του να μην υποστεί την επιθετικότητα του λιονταριού.

5. Ο Οργισμένος Πύραυλος
Και η άσκηση αυτή μπορεί να γίνει είτε με ένα παιδί είτε με ομάδα. Σε μία έντονη κατάσταση θυμού και οργής, ο κηδεμόνας (ή ο εκπαιδευτικός) ζητά από τα παιδιά να χτυπήσουν τους μηρούς τους, όλο και πιο δυνατά κάθε φορά, και την ίδια στιγμή να χτυπούν τα πόδια τους στο πάτωμα με όση περισσότερη δύναμη μπορούν. 

Με τον τρόπο αυτό ο πύραυλος ετοιμάζεται για να απογειωθεί. Όταν πια είναι έτοιμος να απογειωθεί, τα παιδιά σηκώνουν τα χέρια τους όσο πιο ψηλά μπορούν, και με δυνατή φωνή στέλνουν τον πύραυλο στο διάστημα. 

Τις περισσότερες φορές ο θυμός και η οργή τους απογειώνονται μαζί με τον πύραυλό τους.

6. Η Κουβέρτα που τα Αφήνει Όλα Έξω
Η κουβέρτα που τα αφήνει όλα έξω μπορεί να λειτουργήσει ως μέσο ώστε μία οικογένεια ή μία ομάδα να απελευθερώσει την ένταση που πιθανόν την έχει καταβάλει.

Όλοι εκτός από το άτομο εκείνο που ηγείται της ομάδας ή τον κηδεμόνα (ή τον εκπαιδευτικό), κάθονται στο πάτωμα σχηματίζοντας κύκλο με τα πόδια τους απλωμένα μπροστά. 

Χρησιμοποιώντας μία κουβέρτα (σεντόνι, τραπεζομάντιλο ή παλιά κουρτίνα) τα παιδιά καλύπτουν τα πόδια τους, ενώ την ίδια στιγμή κρατούν, καθένα από το σημείο στο οποίο βρίσκεται, την κουβέρτα σφιχτά με τα χέρια του. Ο κηδεμόνας (ή ο εκπαιδευτικός) δίνει το σήμα και όλα τα παιδιά κρύβουν το κεφάλι τους κάτω από την κουβέρτα. 

Αμέσως μετά δίνει δεύτερο σήμα και όλα τα παιδιά είναι ελεύθερα να «εκφραστούν» κάτω από την κουβέρτα με φωνές, κραυγές, βρισιές ή οποιαδήποτε επιφωνήματα και φράσεις! Αυτό μπορεί να επαναληφθεί αρκετές φορές, ενώ μπορεί να συμμετέχει ακόμη και αυτός που ηγείται της ομάδας ή ο κηδεμόνας (ή ο εκπαιδευτικός). Όλα όσα λέγονται κάτω από την κουβέρτα παραμένουν μυστικά.

infokids
allyou

Ο γιος μου, 9 ετών, με χτύπησε δύο φορές στο πρόσωπο, επειδή δεν έγινε το δικό του.

Σήμερα το βράδυ για πρώτη φορά πήρα μια πολύ μεγάλη αναστάτωση. 

Ο γιος μου -9 ετών- με χτύπησε δύο φορές στο πρόσωπο, επειδή δεν έγινε το δικό του. Είναι η πρώτη φορά που το κάνει αυτό. Επίσης, να σας πω ότι είμαι φρεσκοχωρισμένη και τα δύο παιδιά μένουν μαζί μου. Πώς να το χειριστώ;

Απαντά η Αλεξάνδρα Καππάτου, Ψυχολόγος - Παιδοψυχολόγος - Συγγραφέας

Η επιθετικότητα του παιδιού προς το γονιό είναι ένα ηχηρό καμπανάκι συναγερμού που οφείλετε να σταθείτε με προσοχή και να ερμηνεύσετε. Είναι μια πράξη που ίσως κρύβει θυμό, απογοήτευση, άγχος, αγωνία. Αναλογιστείτε τους λόγους που το παιδί σας ενήργησε με αυτό τον τρόπο. 

Mήπως αυτή η συμπεριφορά του συνδέεται με το διαζύγιο; 

Ίσως το παιδί εκφράζει με αυτό τον τρόπο την απόγνωση και τη θλίψη του για τη διάλυση της οικογένειάς του, ενδέχεται μάλιστα να θεωρεί εσάς ως υπεύθυνη για το γεγονός της αποχώρησης του πατέρα του από το σπίτι.

Υπάρχουν πολλά ερωτήματα που χρήζουν απαντήσεων σχετικά με τις συνθήκες του διαζυγίου, τι προηγήθηκε, δηλαδή αν υπήρχαν εντάσεις, φασαρίες και πόσο καιρό, πώς έγινε, τι είπατε στο παιδί, τι σχέση έχει το παιδί με τον πατέρα του, με τι συχνότητα τον συναντά, πώς έχει διαμορφωθεί η σχέση σας με το παιδί, αν διατηρείτε επικοινωνία με τον απόντα γονιό κλπ. 

Συζητήστε με το γιο σας γι αυτό το περιστατικό. Ρωτήστε τον γιατί λειτούργησε με αυτό τον τρόπο, δώστε του τη δυνατότητα να εκφράσει τα συναισθήματά του, ρωτήστε τον πώς βλέπει τη σχέση σας και τι θα ήθελε από εσάς. Να τον διαβεβαιώσετε, ακόμη κι αν το έχετε ήδη κάνει, ότι θα είστε πάντα δίπλα του και οι δύο γονείς. 

Αυτό φυσικά πρέπει να το αποδείξετε στη πράξη. Να του καταστήσετε όμως σαφές ότι δεν δέχεστε παρόμοια συμπεριφορά στην οικογένειά σας. Απαραίτητη προϋπόθεση όμως είναι να μην χρησιμοποιείτε κι εσείς το ξύλο ως μέθοδο συνετισμού του παιδιού.

Επίσης, αν δεν έχετε δώσει εξηγήσεις στο παιδί για το διαζύγιο, νομίζω ότι πρέπει να το κάνετε τώρα, φυσικά προσαρμοσμένες στην ηλικία του. 

Αν υπάρχει συγκρουσιακό διαζύγιο και τα παιδιά έχουν εμπλοκή στη διαδικασία, προσπαθήστε να το αποφορτίσετε και ζητήστε από το σύζυγό σας συνεργασία. Συζητάτε για τα συναισθήματά του σε τακτική βάση. 

Η σταθερότητα στη συμπεριφορά σας καθώς και η ενασχόλησή σας μαζί του με θετικό τρόπο είναι απαραίτητα. Είναι αυτονόητο ότι το παιδί έχει ανάγκη να συναντά τακτικά τον πατέρα του και ο ένας γονιός να μη διαβάλλει άμεσα ή έμμεσα τον άλλο.

infokids

Παιδιά που χτυπούν…

Όσο παράξενο κι αν ακούγεται, συχνά τα παιδιά που χτυπούν είναι παιδιά που φοβούνται. Ο φόβος τους, πιθανώς έχει τις ρίζες του σε προγενέστερες τρομακτικές εμπειρίες του παιδιού και επιδρά σε ένα ασυνείδητο επίπεδο. Όταν ο φόβος αυτός αφυπνίζεται με κάποιον τρόπο από τις πραγματικές συνθήκες, το παιδί βιώνει τον «άλλο» ως απειλή και, αντί να κλάψει ή να εκφράσει λεκτικά το φόβο, ξεσπά με έναν επιθετικό τρόπο.

Πώς μπορούμε να βοηθήσουμε σε μια τέτοια περίπτωση το παιδί; 

Καταρχάς, θεωρούμε αυτονόητο ότι είναι ανεπίτρεπτο να ασκούμε ως γονείς σωματική βία στα παιδιά. Αυτό που χρειάζεται είναι να διασφαλίσουμε τη σωματική ακεραιότητα τόσο του επιτιθέμενου όσο και του αποδέκτη της επιθετικότητας και να αυξήσουμε την αίσθηση ασφάλειας και το βαθμό σύνδεσης του παιδιού με εμάς. Μέσα από τη σύνδεση και την προστασία, προσδοκούμε ότι το παιδί θα αρχίσει να μιλάει για τα συναισθήματα που το καταλαμβάνουν και ειδικότερα για το φόβο.

1) Ας χτίσουμε στενότερους δεσμούς. 

Δημιουργείστε χώρο και χρόνο για το παιδί και τον εαυτό σας, καθιερώστε μικρής διάρκειας «ειδικούς χρόνους» (Special Time) μέσα στη μέρα ή εντάξτε ένα τέτοιο δεκάλεπτο στην καθημερινή πρωινή ρουτίνα για παράδειγμα. 

Σε αυτούς τους ειδικούς χρόνους, αφιερωθείτε εξολοκλήρου στο παιδί με λεκτική και σωματική έκφραση συναισθημάτων, της αγάπης σας και της αποδοχής σας! 

Κάτι τέτοιο διαβεβαιώνει το παιδί ότι είναι σημαντικό για εσάς, ακόμα κι όταν οι υποχρεώσεις σας διεκδικούν! Παίξτε με τα παιδιά, μπείτε στο δικό τους κόσμο, κατεβείτε στο ύψος τους, καθίστε στο πάτωμα δηλώνοντας την ενεργό συμμετοχή σας στα παιχνίδια τους.

2) Όταν το παιδί κλαίει, μείνετε κοντά του δηλώνοντας την παρουσία σας και τη στήριξή σας. 

«Ακούστε» το περιεχόμενο του κλάματος, τα συναισθήματα που εκφράζονται και εκτονώνονται μέσα από αυτό, χωρίς να προσπαθήσετε να «λύσετε» το πρόβλημα. Απλά ακούστε. 

Διαβεβαιώστε το παιδί όταν νιώσετε ότι είναι κατάλληλη η στιγμή, ότι μπορεί να νιώθει ασφαλές κοντά σας. Δώσε το μήνυμα λεκτικά ή μη, ότι και αυτά τα συναισθήματα είναι καλοδεχούμενα, αποφεύγοντας την κριτική ή την απόρριψη. 

Έτσι, επιτρέπετε την έκφραση και σταδιακά τη διαχείριση των τόσο έντονων συναισθημάτων του φόβου – ή και του θυμού, της ανασφάλειας – που ενδέχεται να κατακλύζουν ένα παιδί, προλαμβάνοντας την καταπίεση και απώθησή τους, που συνήθως οδηγούν σε μια πιο εκρηκτική εκδήλωσή τους σε δεύτερο χρόνο, όπως η επιθετικότητα.

3) Συχνά, τα παιδιά που αρχίζουν να κατακλύζονται από δύσκολα στη διαχείριση συναισθήματα, δίνουν κάποια σημάδια, πριν το τελικό ξέσπασμα. 

Ίσως αλλάζει η χροιά της φωνής τους και γίνεται πιο νευρική, το πρόσωπό τους πιθανώς γίνεται πιο άκαμπτο ή και άχρωμο, αποφεύγουν την άμεση βλεμματική επαφή, αρχίζουν να εκδηλώνουν μια αυξημένη ελεγκτικότητα στα πράγματα. 

Αν παρατηρήσετε τέτοια σημάδια – ή άλλα, αφού μόνο εσείς γνωρίζετε καλύτερα από τον καθένα το παιδί σας – πλησιάστε το ήρεμα και παρακολουθήστε την εξέλιξη της φάσης. Μην προσπαθήσετε να αποτρέψετε τη συναισθηματική έκφραση της εσωτερικής δυσχέρειας, μιας και ήδη έχει ξεκινήσει. Φροντίστε απλά, ότι κανείς δεν θα χτυπήσει. Δηλώστε δηλαδή ήρεμη, σταθερή παρουσία και όριο. 

Παράδειγμα: Μπορείτε απαλά να «αγκαλιάσετε» από τη μέση το παιδί και να το ωθήσετε ένα βήμα πίσω από το δεύτερο παιδί, αυτό που ενδέχεται να γίνει αποδέκτης μιας επίθεσης, λέγοντας: «Θα έχω για λίγο το χέρι μου εδώ, Μαρία. Μπορείς να παίξεις αλλά θα μείνω μαζί σου για λίγο, ώστε να είμαστε όλοι ασφαλείς». Παρέχοντας ασφάλεια, ελευθερία και πλαίσιο, ενδέχεται το παιδί να «επιλέξει» έναν άλλο τρόπο έκφρασης της δυσκολίας του, όπως ένα γερό εκτονωτικό κλάμα! Χωρίς να προσβάλλετε ή να απομονώσετε το παιδί, βοηθάτε στην ομαλή – κατά το δυνατόν – εκτόνωση μιας δύσκολης κατάστασης, αναγνωρίζοντάς την ως φυσιολογική. 

Επαναλαμβάνοντας παρόμοιες παρεμβάσεις, με πρόληψη, οριοθέτηση αλλά και επιτρεπτικότητα στην συναισθηματική έκφραση, θα δείτε ότι η παρορμητικότητα του παιδιού θα λιώσει σταδιακά και θα μετατραπεί σε ευαισθησία και ενσυναίσθηση – σε αυτά τα χαρακτηριστικά δηλαδή, που αξιοποίησε ο γονιός για να «εκπαιδεύσει» το παιδί.

Σε μετάφραση και περιληπτική, ελεύθερη απόδοση από την παρακάτω πηγή: handinhandparenting

* Η Βίκυ Βάββα είναι MSc δραματοθεραπεύτριας-συντονίστριας σχολών γονέων-θεατροπαιδαγωγού (www.anoixto-parathiro.blogspot.gr)

Περίεργες συμπεριφορές στο παιδί που οφείλονται στα video games

Ανά περιόδους δίνεται πολύ μεγάλη έμφαση στα video games που παίζουν τα παιδιά και στο κατά πόσο αυτά ευθύνονται για συμπεριφορές ανησυχητικές ή μη που εκδηλώνουν.

Συζητήσεις γονέων στα σχολεία, σε χώρους συνάντησης, σε φιλικές παρέες στα σπίτια, στην τηλεόραση «καταδικάζουν» τις περισσότερες φορές την χρήση ηλεκτρονικών παιχνιδιών ενώ οι αντίστοιχες κουβέντες και συζητήσεις των παιδιών δίνουν μεγάλη έμφαση και σημασία σε αυτά τα παιχνίδια.

Τι ακριβώς όμως γίνεται; Τι συμβαίνει με αυτά τα παιχνίδια -και παρά τις αντιρρήσεις των γονιών- είναι τόσο ελκυστικά και δημοφιλή ανάμεσα στα παιδιά;

Τα video games είναι παιχνίδια που «παθιάζουν» τα παιδιά καθώς τους δίνουν την ευκαιρία να πάρει ο «ιδανικός τους εαυτός» ψηφιακά σάρκα και οστά. Μέσα από αυτά τα παιχνίδια τα παιδιά έχουν την δυνατότητα να ζήσουν μια δεύτερη «ψηφιακή» ζωή -πέρα από την πραγματική- ως τραγουδιστές, ποδοσφαιριστές ή ακόμα ως ήρωες ενός πολέμου ή μιας μάχης.

Να σημειωθεί δε σε αυτό το σημείο ότι όσο μεγαλύτερη απόσταση έχει το παιδί από τον «ψηφιακό του ήρωα» ως προς τα χαρακτηριστικά του (δημοτικότητα, δύναμη, εξωτερική εμφάνιση) τόσο πιο ελκυστικό γίνεται στο παιδί και κατά συνέπεια αναζητά περισσότερο την χρήση του. Με λίγα λόγια του δίνει την ευκαιρία να ζήσει έστω και ψηφιακά μια ζωή που πιθανά θα ήθελε.

Τι συμβαίνει όμως όταν ο ήρωας που επιλέγει το παιδί ζει σε ένα «επιθετικό κόσμο» που μόνη λύση και σκοπός είναι η μάχη για την επιβίωση;

Η αύξηση της επιθετικότητας των παιδιών συνδέεται άμεσα με την χρήση βίαιων video games. Συγκεκριμένα η χρήση βίαιων video games μπορεί να οδηγήσει σε αύξηση της επιθετικής σκέψης, του θυμού, αυξάνει τον καρδιακό ρυθμό, μειώνει την ενσυναίσθηση και τα αισθήματα αλληλεγγύης και τελικά συντελεί στην εκδήλωση της επιθετικής συμπεριφοράς.

Από την άλλη πλευρά δεν σημαίνει αυτόματα ότι όποιο παιδί παίζει video games θα εκδηλώσει και επιθετική συμπεριφορά.

Και σε αυτό το σημείο η παρέμβαση, τόσο η άμεση όσο και η έμμεση, των γονιών μπορεί να αποτελέσει την λύση του προβλήματος.

Το Τμήμα Κοινωνικής και Ψυχολογικής Στήριξης του οργανισμού «Το Χαμόγελο του Παιδιού συμβουλεύει τους γονείς:

Να παρατηρούν το είδος των παιχνιδιών που παίζουν τα παιδιά
Να ελέγχουν την ηλικιακή σήμανση που υπάρχει στα παιχνίδια και να βεβαιώνονται ότι είναι κατάλληλα για την ηλικία του παιδιού τους
Να θέτουν όρια στη χρήση του υπολογιστή και της παιχνιδομηχανής στα παιδιά
Να γίνονται οι ίδιοι παραδείγματα συμπεριφοράς στα παιδιά τους
Να εξηγούν την διαφορά της «ψηφιακής κατάστασης» από την πραγματικότητα

Εάν παρατηρήσετε ότι το παιδί σας μιμείται τον ήρωα του παιχνιδιού που παίζει σταματήστε άμεσα αυτή την συμπεριφορά, δώστε άλλα ερεθίσματα στο παιδί και περιορίστε την χρήση του συγκεκριμένου παιχνιδιού.

Τα ηλεκτρονικά παιχνίδια είναι μια πρόκληση για τους γονείς….
Η απαγόρευση όμως δεν είναι η λύση

Posted by kalinda

Πώς οι γονείς κάνουν τα παιδιά τους επιθετικά

Ένα από τα συχνότερα παράπονα των γονιών είναι ότι το παιδί τους παρουσιάζει έντονη επιθετικότητα -προς τους ίδιους, το ευρύτερο οικογενειακό περιβάλλον ή τους μικρούς του φίλους. 
Ιδιαίτερα στα μικρά παιδιά τα νευρικά ξεσπάσματα είναι συνηθισμένα και, λίγο-πολύ, φυσιολογικά.

 

Όταν όμως η φυσιολογική νευρικότητα και η δυσκολία διαχείρισης των έντονων συναισθημάτων γίνεται ανησυχητική επιθετικότητα, τότε οι γονείς πρέπει -πριν σπεύσουν να αποδώσουν την «κακή συμπεριφορά» στα άτιμα τα γονίδια- να αναζητήσουν τα αίτια στην δική τους συμπεριφορά. 

Πώς, λοιπόν, οι γονείς μεγαλώνουν επιθετικά παιδιά;

Είναι οι ίδιοι επιθετικοί
Αν ένας τρόπος που οι γονείς κάνουν τα παιδιά τους επιθετικά δεν μπορούσε να λείπει απ' αυτό το κείμενο, είναι αυτός. Η βία είναι ένας κύκλος που κάποιος ξεκινά και τα παιδιά μιμούνται τις πράξεις και τις συμπεριφορές, δεν «συμμορφώνονται» από συμβουλές και κηρύγματα. 

Εάν οι ίδιοι οι γονείς επιλέγουν το δρόμο των προσβολών, των απειλών και των φωνών (και, φυσικά, δεν αναφερόμαστε σε κάποιο μεμονωμένο περιστατικό φυσιολογικής έκρηξης), τότε προφανώς το παιδί που τους έχει σαν πρότυπο, θα μιμηθεί την επιθετική τους στάση. 

Η... ενήλικη επιθετικότητα δεν χρειάζεται να μεταφράζεται σε τριτοκοσμική, ενδοοικογενειακή βία. Οι έντονοι τσακωμοί ανάμεσα στο ζευγάρι και η πρακτική των φωνών αρκούν για να δημιουργήσουν σε οποιοδήποτε παιδί ένταση τέτοια, που θα μεταφραστεί σε επιθετική συμπεριφορά.

Δεν καλύπτουν τις βασικές ανάγκες του παιδιού
Ένα παιδί κουρασμένο και πεινασμένο είναι ένα παιδί, όχι μόνο με περιορισμένες αντοχές, αλλά και με πολλή ένταση. Σίγουρα σας έχει συμβεί να παρατηρήσετε υπερένταση και περίεργα πολλή κινητικότητα στο παιδί, λίγη ώρα πριν τον ύπνο, μετά από μια μεγάλη και κουραστική μέρα. Ως εκ τούτου, πριν θεωρήσετε την συμπεριφορά του κακή ή ανάρμοστη, σιγουρευτείτε ότι δεν είναι η καθημερινότητα του παιδιού πιεστική και ασφυκτικά γεμάτη με δραστηριότητες και «πρέπει», καθώς και ότι κοιμάται τουλάχιστον 9-10 ώρες ημερησίως και η διατροφή του είναι πλούσια και ισορροπημένη.

Αυτονόητο, κι όμως απαιτείται να ειπωθεί: η νούμερο ένα βασική ανάγκη που οφείλεται να καλύπτεται είναι η προσοχή και η αγάπη. Ένα παιδί που δεν απολαμβάνει την φροντίδα και την στοργή των γονιών του, έχει κάθε λόγο να είναι θυμωμένο με όλους και με όλα.

Γονείς περιοριστικοί και υπέρπροστατευτικοί
Το να είσαι νήπιο που προσπαθεί να ελέγξει τα συναισθήματά του, πρέπει να αντιστοιχεί με το να είσαι φελλός που προσπαθεί να μείνει κάτω απ' την επιφάνεια του νερού: οι φελλοί επιπλέουν και τα παιδιά είναι δραστήρια και εκφραστικά. Πριν ένα παιδί «κατηγορηθεί» ως αδικαιολόγητα επιθετικό, πρέπει να εξεταστεί εάν η επιθετικότητά του αυτή είναι αντίδραση στη δράση των γονιών του. Μήπως τα επιτρεπόμενα όρια είναι πολύ αυστηρά; Μήπως τα «πρέπει» είναι πολύ περισσότερα από τα «θέλω»; Μήπως οι περιορισμοί -που είναι, φυσικά, απαραίτητοι!- είναι συντριπτικά περισσότεροι από τις ελευθερίες; Τα παιδιά είναι παιδιά, κι αυτό σημαίνει ότι θα κάνουν ζημιές, θα ξεχάσουν τα πράγματά τους παντού, θα καταστρέψουν τα ρούχα τους (και τα δικά σας) και θα θέλουν πού και πού να κάνουν χαζομάρες. Αν η παιδική τους φύση καταπιέζεται, τότε δεν είναι απόλυτα λογικό να επαναστατήσουν αντιδρώντας επιθετικά;

Είναι το παιδί αρκετά κοινωνικοποιημένο;
Ένα παιδί που έχει περάσει τα τρία, τέσσερα πρώτα χρόνια της ζωής του ζώντας μέσα σε τέσσερις -ή ακόμη και δεκατέσσερις- τοίχους μόνο με τη μαμά ή τον μπαμπά, έχει αυξημένες πιθανότητες να παρουσιάσει επιθετική συμπεριφορά. Μαμάδες που δεν εργάζονται, μαμάδες που ζουν σε απομονωμένα σπίτι ή στην απομόνωση της μετανάστευσης, αναγκάζονται να περνούν όλο τους τον χρόνο με το παιδί αφού γεννηθεί και μέχρι να πάει στον παιδικό σταθμό. Όταν αυτό συνοδεύεται από έλλειψη αδερφών/ φίλων/ συγγενών/ γειτόνων με μικρά παιδιά που μπορούν να κάνουν παρέα με το δικό τους παιδί, τότε η κοινωνικοποίησή του είναι ελλιπής. Ένα παιδάκι που δεν έχει μάθει πώς πρέπει να παίζει με άλλα παιδιά είναι λογικό να νιώθει «έξω από τα νερά του» όταν του δοθεί η ευκαιρία να κοινωνικοποιηθεί. 

Ο ρόλος των εξωτερικών ερεθισμάτων
Σε τι είδους ερεθίσματα εκτίθεται το παιδί; Τι είδους πρότυπα κυριαρχούν στην κουλτούρα μας και πόσο επιτρέπεται στο παιδί να επηρεαστεί από αυτά; Σ' αυτή την περίπτωση, οι γονείς δεν μπορούν να έχουν την απόλυτη επίβλεψη, μπορούν όμως να λειτουργούν ως «λογοκρισία» όταν το παιδί είναι στο σπίτι. Δεν μπορεί να αποφευχθεί η επαφή ενός παιδιού με τα βίαια παιχνίδια των συμμαθητών του, μπορεί όμως να μην έχει πρόσβαση σε ακατάλληλες γι' αυτό ταινίες, σε video games βίαιου περιεχομένου και σε «παιδικές» απομιμήσεις όπλων, πολυβόλων και λοιπών αιμοσταγών «παιχνιδιών». Επιλέξτε μουσική, αντί για τηλεόραση και επιτραπέζια ή είδη ζωγραφικής αντί για... οπλικά συστήματα.

από Φοίβη Γλύστρα
mama365.gr

Πώς αντιμετωπίζουμε στην τάξη τον επιθετικό «Γιαννάκη»;

................
Για να μπορέσουμε να διαχειριστούμε το πρόβλημα της σχολικής βίας, είναι σημαντικό να κατευθύνουμε την προσοχή μας στην γενικότερη πρόληψη της βίας δίνοντας ιδιαίτερη σημασία στην επίλυση των συγκρούσεων και στην διαχείριση του θυμού. 

Επιπρόσθετα επειδή η επιθετικότητα κατά την παιδική ηλικία είναι συχνά ένδειξη παραβατικότητας και πρόωρης εγκατάλειψης του σχολείου, όπως επίσης και αντικοινωνικής συμπεριφοράς στην μετέπειτα ζωή, η έγκαιρη παρέμβασή είναι ζωτικής σημασίας.

Παρόλο πού η νεανική βία παλαιότερα εθεωρείτο σαν μια μεμονωμένη αντίδραση θυμού, τώρα γίνεται αντιληπτή ως ένα αναπτυξιακό πρόβλημα που ενδεχομένως να επισυμβεί στο μέλλον και στο οποίο οι καταστασιακοί παράγοντες, οι κοινωνικές επιρροές, τα χαρακτηριστικά της προσωπικότητας και η βιολογία διαδραματίζουν πολύ σημαντικό ρόλο.
................
Ο «Γιαννάκης» φοιτά στην Α' Δημοτικού. Χαρακτηρίζεται ως ένα έξυπνο παιδί από τη δασκάλα του, μαθαίνει εύκολα και συνεργάζεται άψογα στα πλαίσια μιας ομάδας. 
Ωστόσο, στην αυλή παίζει μόνο με δύο παιδάκια ενώ τσιμπάει τα άλλα παιδιά όταν δεν κάνουν αυτά που τους λέει ή τα χτυπάει ή τα δαγκώνει. 
Το τελευταίο διάστημα καταφεύγει σε αυτή τη συμπεριφορά καθημερινά. 

Στρατηγικές διαχείρισης που υιοθετήθηκαν 

από τη δασκάλα του «Γιαννάκη»

Όταν ο «Γιαννάκης» τσιμπάει ή χτυπάει κάποιο παιδί η δασκάλα το απομακρύνει από τα άλλα παιδιά και του δίνει να κάνει μια εργασία μόνος του, λέγοντάς του ότι αν δεν μπορεί να παίξει ήσυχα θα του δώσει μετά μια δουλειά να κάνει. 
Συνήθως του δίνει μια φωτοτυπία να συμπληρώσει, δίνοντάς του την εντολή να παραμείνει στην ίδια θέση μέχρι να τελειώσει την εργασία του. 
Όταν τσιμπάει, χτυπάει, η δαγκώνει άλλο παιδί χωρίς να τον έχει προκαλέσει, δεν του επιτρέπει να παίξει με τα άλλα παιδιά κατά τη διάρκεια του διαλείμματος και επιπλέον του δίνει κι άλλες εργασίες να κάνει.

Προτάσεις για τη διαχείριση της περίπτωσης 

1. Αρχικά υποθέτουμε τι μπορεί να είναι αυτό που οδηγεί την ακατάλληλη συμπεριφορά από την πλευρά του «Γιαννάκη». 
Ο «Γιαννάκης» φαίνεται ότι δυσκολεύεται να μοιράζεται πράγματα με άλλα παιδιά. 
Μπορεί να βρίσκει το σχολικό πρόγραμμα κουραστικό. 
Η εξυπνάδα του τον βοηθάει να τελειώνει τις εργασίες του γρήγορα. 
Το πιο πιθανό λοιπόν είναι να βρίσκει το σχολικό πρόγραμμα που του προσφέρεται ανιαρό. 
Μπορεί με αυτή την συμπεριφορά να επιζητά γενικά την προσοχή των άλλων.

2. Στη συνέχεια αναρωτιόμαστε αν είναι αποτελεσματική η στρατηγική διαχείρισης του προβλήματος που υιοθέτησε η δασκάλα.
Η ακατάλληλη συμπεριφορά του «Γιαννάκη» φαίνεται να επιδεινώνεται και οι εφαρμοζόμενες στρατηγικές από τη δασκάλα δεν τον βοηθούν να μάθει να σέβεται τη σειρά των άλλων ή να μοιράζεται πράγματα με τα άλλα παιδάκια.

3. Ποιους παιδαγωγικούς στόχους πρέπει να επιλέξουμε για την περίπτωση του «Γιαννάκη», προκειμένου να τον βοηθήσουμε να αλλάξει τη συμπεριφορά του; 
Να βοηθήσουμε τον «Γιαννάκη» να αναπτύξει ικανότητες συνεργασίας. 
Να τον βοηθήσουμε να κατανοήσει την αξία της ομαδικής εργασίας και της από κοινού ανακάλυψης. 
Να βοηθήσουμε τον «Γιαννάκη» να αναπτύξει ικανότητες τήρησης κανόνων παιχνιδιού και ομαδικής εργασίας 
Να προσελκύσουμε το ενδιαφέρον του για συμμετοχή σε δραστηριότητες στις οποίες δείχνει μια κλίση, αυξάνοντας το βαθμό δυσκολίας.

4. Ποια είναι τα θετικά σημεία και οι δυνατότητες του «Γιαννάκη»; 
* Έχει ένα υψηλό επίπεδο ικανοτήτων. 
* Ο βαθμός συγκέντρωσης είναι πολύ καλός. 
* Διαθέτει αρχηγικές ικανότητες οι οποίες πρέπει να αξιοποιηθούν θετικά.

5. Ποιες στρατηγικές θα μπορούσαμε να υιοθετήσουμε προκειμένου να βοηθήσουμε αποτελεσματικά τον «Γιαννάκη» να πετύχει αυτούς τους στόχους; 
* Περιορισμό των ατομικών δραστηριοτήτων και ενθάρρυνση των ομαδικών εργασιών και ομαδικών παιχνιδιών. 
* Παρατήρηση, αξιολόγηση και αναγνώριση των περιοχών εκείνων στις οποίες ο «Γιαννάκης» φαίνεται ότι τα καταφέρνει καλύτερα, και σχεδιασμός δραστηριοτήτων με υψηλότερους στόχους που προσελκύουν το ενδιαφέρον του «Γιαννάκη» και προλαμβάνουν την πλήξη του. 
* Σχεδιασμός προγράμματος ενίσχυσης θετικής συμπεριφοράς, το οποίο θα στοχεύσει στη μείωση των επεισοδίων τσιμπήματος, δαγκώματος ή χτυπήματος των άλλων παιδιών.

Ο «Γιαννάκης» πρέπει να εμπλέκεται στο σχεδιασμό του προγράμματος και την αξιολόγησή των προσπαθειών του. 

Χρήση πιο κατάλληλων μεθόδων επικύρωσης των αποδεκτών συμπεριφορών του «Γιαννάκη». 
Ενημέρωση των γονέων για τον παραπάνω σχεδιασμό, πρόταση για προέκταση υιοθέτησης του σχεδίου διαχείρισης του προβλήματος και στο σπίτι, στήριξη των γονέων στην εφαρμογή των πρακτικών στο σπίτι, ενίσχυση ή επιβράβευση του «Γιαννάκη» από την δασκάλα όταν φέρνει μια επιβεβαίωση θετικής συμπεριφοράς από την οικογένειά του.

Δρ Αριστονίκη Τρυφωνίδου-Θεοδοσίου 
περισσότερα εδώ: ksiromeritikimatia

Μάθετε το παιδί σας να μη χτυπάει τα άλλα παιδιά

Αρχικά, ας είμαστε ρεαλιστές! Το παιδί σας σίγουρα θα χτυπήσει κάποιο άλλο. Όλα τα παιδιά το κάνουν! Ο στόχος σας δεν πρέπει να είναι να έχετε ένα παιδί που δεν χτυπάει ποτέ, αλλά να το διδάξετε με την πάροδο του χρόνου πώς να μάθει σταδιακά να διαχειρίζεται το θυμό και την απογοήτευση του.

Τα μικρά παιδιά έχουν περιορισμένες λεκτικές δεξιότητες και χάνουν συχνά τον έλεγχο, γεγονός το οποίο είναι ιδιαίτερα απογοητευτικό.  
Κατά κύριο λόγο, τα μικρά παιδιά δεν χτυπούν το ένα το άλλο για να γίνουν κακά. Χτυπούν γιατί δεν ξέρουν τι άλλο να κάνουν.  
Έτσι, το καλύτερο στοίχημα για εσάς είναι να απομακρύνετε ήρεμα το παιδί από την κατάσταση και να αποσπάσετε την προσοχή του με κάτι άλλο.
Με άλλα λόγια, απομακρύνετε το παιδί από το σκηνικό που του προκάλεσε απογοήτευση, αποπροσανατολίστε το και με αγάπη πείτε του: «Όχι, το να χτυπάμε τα άλλα παιδιά πονάει». 
Μην σπαταλάτε τον χρόνο σας σε μια πιο εμπεριστατωμένη εξήγηση. Το πιο πιθανό είναι το παιδί σας να μην καταλάβει. 

Διαβάστε παρακάτω τα 5 βήματα που θα σας βοηθήσουν να αποτρέψετε την επιθετική συμπεριφορά του παιδιού σας:

1) Σταματήστε τη βίαιη συμπεριφορά:  
Όπως είπαμε και παραπάνω αυτό είναι το πρώτο σημαντικό βήμα για να τα καταφέρετε. Απομακρύνετε το παιδί σας από την κατάσταση και προσπαθήστε να ακινητοποιήσετε τα χέρια του από την επαφή με το άλλο παιδί. Πείτε «Σταμάτα!» σταθερά, αλλά όχι με θυμό.
2) Διατηρήστε την ψυχραιμία σας:  
Όταν αντιδράτε με θυμό απέναντι στα παιδιά σας, υιοθετείτε στην ουσία την αρνητική συμπεριφορά που θέλετε να εξαλείψετε. Φωνάζοντας ή χτυπώντας στέλνουμε το μήνυμα στα παιδιά μας ότι αυτοί είναι αποδεκτοί τρόποι να συμπεριφερόμαστε ως απάντηση σε καταστάσεις που μας προκαλούν θυμό. Έτσι, το παιδί μπορεί να χτυπήσει για να τραβήξει την προσοχή μας και τότε είναι σαν να ανταμείβουμε τη συμπεριφορά του, διδάσκοντας ότι το χτύπημα είναι ένας ισχυρός τρόπος για να πάρει αυτό που θέλει.
3) Αντιληφθείτε πώς αισθάνεται το παιδί και εξηγήστε του γιατί σταματήσατε τη βίαιη συμπεριφορά του: 
Μερικά παιδιά χτυπούν πάνω στο παιχνίδι και άλλα όταν εκνευρίζονται ή απογοητεύονται. Ονομάστε αυτά τα συναισθήματα για το παιδί σας και εξηγήστε του ότι είναι εντάξει να αισθάνεται εκνευρισμό ή απογοήτευση, αλλά δεν είναι σωστό να χτυπάει τα άλλα παιδιά. Μπορείτε επίσης να του εξηγήσετε πώς η συμπεριφορά του επηρεάζει του άλλους, έτσι ώστε να του διδάξετε την αξία της ενσυναίσθησης.
4) Πείτε στο παιδί τι να κάνει:  
Χρησιμοποιήστε αντίστοιχα περιστατικά για να διδάξετε την κατάλληλη συμπεριφορά στο παιδί σας. Μπορεί να χρειάζεται να μάθει να αγγίζει τους ανθρώπους μαλακά ή να χρησιμοποιεί φράσεις όπως «Σε παρακαλώ» για να ζητήσει κάτι από κάποιο άλλο πρόσωπο, «Βοήθησέ με» για να αποφύγει την απογοήτευση και «Σταμάτα» για να δείξει ότι κάτι το ενοχλεί.
5) Επαινέστε τη σωστή συμπεριφορά: 
 Επιβραβεύστε το παιδί σας για την υιοθέτηση της κατάλληλης συμπεριφοράς έπειτα από τη δική σας παρέμβαση. Όταν είναι πλέον σε θέση να χρησιμοποιήσει τις παραπάνω φράσεις και να αγγίζει απαλά εσάς και τα παιδιά με τα οποία συναναστρέφεται, είναι μια καλή ευκαιρία να δείξετε τον ενθουσιασμό σας και να το επαινέσετε, χρησιμοποιώντας φράσεις όπως: «Πόσο ωραία ήταν τα λόγια που χρησιμοποίησες» ή «Μπράβο που δεν τράβηξες απότομα το φίλο σου την ώρα που παίζατε».
tastv

Ποιοι γονείς έχουν επιθετικά παιδιά;

Έρευνες έχουν δείξει ότι η παιδική επιθετικότητα επηρεάζεται
από την ψυχοδυναμική της οικογένειας.

Can a Child's Behavior Reflect Discipline?

Τι μπορεί όμως να κάνουν λανθασμένα οι γονείς που οδηγεί τελικά στην ανάπτυξη της επιθετικότητας;

1) Η εξελικτική ψυχολογία υποστηρίζει ότι οι γονείς που χρησιμοποιούν αυστηρές τιμωρίες έχουν επιθετικά παιδιά. Πολλοί είναι εκείνοι οι γονείς που σκέφτονται ότι μια αυστηρή τιμωρία για την επιθετική ενέργεια του παιδιού τους θα επενεργήσει κατασταλτικά και θα την μετριάσει. Δεν συμβαίνει όμως αυτό. Τα παιδιά που έχουν τιμωρηθεί συστηματικά για την επιθετικότητα τους είναι κατά κανόνα πιο επιθετικά από ό,τι είναι τα παιδιά που είχαν επιεικέστερη μεταχείριση. Αυτό συμβαίνει γιατί η τιμωρία προκαλεί έντονη εσωτερική θυμική αναστάτωση, γεγονός που προκαλεί περισσότερη επιθετικότητα. Επίσης, ο επιθετικός γονέας αποτελεί πρότυπο για μίμηση. Έτσι το παιδί εκδηλώνει μεγαλύτερη επιθετικότητα μιμούμενο τις επιθετικές ενέργειες του τιμωρητικού γονέα.

2) Οι γονείς που δείχνουν μεγάλη ανοχή στην επιθετικότητα του παιδιού και την αφήνουν ελεύθερα να εκδηλώνεται τελικά έχουν επιθετικά παιδιά. Οι γονείς που επιτρέπουν στο παιδί να εκφράζει ελεύθερα τις επιθετικές του διαθέσεις και προς τους ίδιους και προς τους άλλους (γιατί πιθανότατα πιστεύουν ότι η ελεύθερη έκφραση μιας αρνητικής διάθεσης έχει καθαρτικό και θεραπευτικό χαρακτήρα) έχουν επιθετικά παιδιά, γιατί η επιθετικότητα παράγει επιθετικότητα. Οι γονείς πρέπει να φροντίζουν να αποτρέπουν τη δημιουργία εκρηκτικών καταστάσεων και να αποτρέπουν διαμάχες και αντιδικίες μεταξύ των παιδιών, χωρίζοντάς τα πριν αρχίσουν οι διαπληκτισμοί. Όταν όμως εκδηλωθούν τέτοιες ενέργειες πρέπει να καταβάλλεται κάθε προσπάθεια –εκτός της αυστηρής τιμωρίας- να τις σταματήσουν το συντομότερο. Ο στοργικός γονέας μπορεί να επινοήσει ποικίλους τρόπους να καθησυχάσει το παιδί και να το επαναφέρει γρήγορα στην ηρεμία και την τάξη.

 

infokids