Όταν προκαλούμε ντροπή στα παιδιά, το αποτέλεσμα είναι τοξικό

Αλήθεια, σας αρέσει να σας ντροπιάζουν;

“Δεν ντρέπεσαι που κάνεις σαν μωρό;”, 
“Μην συμπεριφέρεσαι σαν χαζό”, 
“Είσαι τόσο άτακτος, τόσο ανώριμος, τόσο ανεύθυνος, τόσο… τόσο…τόσο…”. 

Φράσεις που χρησιμοποιούνται σαν ένα αποτελεσματικό εργαλείο για να αλλάξει μια συμπεριφορά, ή μήπως έχουν καταστρεπτικές συνέπειες στη ψυχοσύνθεση των παιδιών;

Στην πραγματικότητα, όταν οι γονείς χρησιμοποιούν σχόλια που προκαλούν ντροπή στα παιδιά ή υποτιμητικά συναισθήματα, μπορούν να δουν τη συμπεριφορά των παιδιών στιγμιαία να αλλάζει με σκοπό να τους ευχαριστήσουν. 
Αυτό ωστόσο συμβαίνει με ένα βαρύ τίμημα. 

Τα αρνητικά συναισθήματα εσωτερικεύονται, δημιουργούν αρνητική εικόνα του εαυτού και το χειρότερο, εσωτερικές πληγές που μπορεί να μη γιατρευτούν ποτέ!

Μπορεί το αίσθημα της ντροπής να έχει ένα γρήγορο και συχνά αποτελεσματικό τρόπο επίδρασης στη συμπεριφορά, κρύβει όμως μία παγίδα. 
Εστιάζει στη συμπεριφορά και όχι στο άτομο πίσω από αυτήν. 
Χρησιμοποιείται για να κερδίσουμε τη γρήγορη συμμόρφωση του παιδιού και όχι για να κατανοήσουμε, να διδάξουμε, να καθοδηγήσουμε την καλύτερη συμπεριφορά – κάτι που σαφέστατα χρειάζεται περισσότερο χρόνο και προσπάθεια.

Το τοξικό αποτέλεσμα της ντροπής

Τα λόγια, οι λέξεις, οι φράσεις που χρησιμοποιούν οι γονείς όταν απευθύνονται στα παιδιά έχουν τεράστια επίδραση στην εικόνα που δημιουργούν για τον εαυτό τους από τα πρώτα χρόνια κιόλας της ζωής τους. 
Με άλλα λόγια, βλέπουν τον εαυτό τους, όπως τους βλέπουν οι γονείς και τα κοντινά τους πρόσωπα.

Όταν τα παιδιά ακούν συνέχεια πόσο “κακά”, “χαζά”, “ανώριμα” είναι και μάλιστα συχνά μπροστά σε άλλους, εσωτερικεύουν το μήνυμα και δημιουργούν την ανάλογη αντίληψη για τον εαυτό τους η οποία θα καθορίσει και τη συμπεριφορά τους στο παρόν και στο μέλλον. 
Έτσι, ένα παιδί που έχει πιστέψει πως είναι κακό, θα έχει και κακή συμπεριφορά. Αυτό με τη σειρά του μπορεί να κάνει τον γονιό να θελήσει να προκαλέσει ακόμη περισσότερη ντροπή για να ελέγξει τη συμπεριφορά του παιδιού. 

 Επομένως, η ντροπή δεν μειώνει επί της ουσίας τη συμπεριφορά που θέλουν να αλλάξουν οι γονείς, αλλά το ίδιο το παιδί.

Έρευνες δείχνουν πως τα άτομα που έχουν νιώσει ντροπή και υποτίμηση από τους γονείς, είναι πιο πιθανό να είναι επιθετικά και συχνά επιδεικνύουν αυτοκαταστροφικές συμπεριφορές. 
Επίσης, το καλά εδραιωμένο συναίσθημα της ντροπής προκαλεί παραίτηση από σχέσεις, απομόνωση, άγχος, φόβο, κατάθλιψη, και προκειμένου να αντισταθμιστεί, συχνά το άτομο εμφανίζει εκφοβιστική και υποτιμητική συμπεριφορά προς άλλους, τελειομανία σε ακραίο βαθμό, ακόμη και τάση σε ψυχικές ασθένειες.

Τι μπορούν να κάνουν οι γονείς;

🔴 Αρχικά οι γονείς είναι σημαντικό να αντιληφθούν πως,  όταν ντροπιάζουν ή υποτιμούν τα παιδιά, στην πραγματικότητα πράττουν λεκτική κακοποίηση με ανυπολόγιστες συνέπειες στον συναισθηματικό τους κόσμο. 
🔴 Πρέπει να θυμούνται πως ακόμα και αν δουν μια προσωρινή συμμόρφωση, κερδίζουν μια μάχη αλλά χάνουν τον πόλεμο.

🔴 Ο ρόλος του γονιού είναι να παρέχει ασφάλεια, αποδοχή, κατανόηση και να συμπεριφέρεται με σεβασμό. 
🔴 Να καθοδηγεί και να διδάσκει με το παράδειγμά του έτσι ώστε το παιδί να μαθαίνει μέσα από αυτό τι πρέπει να βελτιώσει. Όταν συμβαίνει αυτό, τότε το παιδί θα εξελιχθεί σε έναν υγιή συναισθηματικά ενήλικα, που θα σέβεται τόσο τον εαυτό του όσο και τους άλλους γύρω του.

🔴 Ο χρυσός και απλός κανόνας που πρέπει να τηρείται απέναντι στα παιδιά, είναι να τους συμπεριφερόμαστε όπως θα θέλαμε οι άλλοι να συμπεριφέρονται σε εμάς!

Ελένη Σίγκου για Parentshelp.gr

parentsgo

Το Χαμομηλάκι

Το bullying μέσα στην Οικογένεια / Λεκτική κακοποίηση

Οι περισσότεροι άνθρωποι  πιστεύουν ότι ο εκφοβισμός (bullying) γίνεται μόνο έξω από το σπίτι και ότι τα πράγματα είναι ιδιαίτερα σοβαρά μόνο όταν εμπεριέχεται σωματική βία, κακοποίηση. 

Δυστυχώς, δεν μπορούν να αναγνωρίσουν τον αντίκτυπο της συναισθηματικής κακοποίησης που προκαλούν στους γύρω τους και από πόσο νωρίς τα παιδιά γνωρίζουν αυτή την τόσο «αθώα βία» κάτω από το πέπλο της προστασίας.

Η λεκτική βία συνήθως συμβαίνει μέσα στα όρια των σχέσεων γονέα-παιδιού, προσωπικών-επαγγελματικών σχέσεων και φιλίας. Ωστόσο, μπορεί επίσης να συμβεί μεταξύ γνωστών, μακρινών μελών της οικογένειας και συναδέλφων. Αποτελεί μια υποκατηγορία ψυχολογικής ή συναισθηματικής κακοποίησης, που εκδηλώνεται με τη χρήση επιθέτων, προσδιοριστικών και βλαπτικών ετικετών όπως  χαζός,  ψεύτης κλπ. Σκόπιμα αποφεύγουν να  μοιράζονται τα συναισθήματα και τις σκέψεις, κατηγορώντας το θύμα για πράγματα που δεν ελέγχει, αντισταθμίζοντας τα συναισθήματα, τις σκέψεις και τις αναμνήσεις του θύματος.

Η σωματική κακοποίηση μπορεί να είναι συστηματική ή  και περιστασιακή, ενώ η συναισθηματική κακοποίηση συμβαίνει καθημερινά. 

Η συναισθηματική κακοποίηση μπορεί να έχει αθόρυβες αρνητικές επιπτώσεις στο θύμα με την πάροδο του χρόνου. Είναι στην πραγματικότητα μια βαθμιαία διάβρωση της αίσθησης του εαυτού τους, του σεβασμού, της αυτοεκτίμησης τους.

Σημάδια της λεκτικής βίας:

• Δημιουργία απειλών (έμμεσες – άμεσες)
• Απομόνωση του θύματος από τους φίλους και την οικογένειά του
• Προσπάθεια ελέγχου της ζωής του θύματος
• Τιμωρώντας το θύμα για να κάνει ό,τι θέλει ο κακοποιός
• Εισβολή στην ιδιωτική ζωή του άλλου
• Αμφισβήτηση της λογική του θύματος
• Προσβολές

Όμως, το θύμα πρέπει να θυμάται ότι δεν είναι δικό του λάθος. 

Η λεκτική βία δεν είναι φυσιολογική, αλλά τα συναισθήματά τους είναι υπαρκτά, πραγματικά και πηγάζουν από αυτά που βιώνουν.

Οι επιδράσεις της λεκτικής βία έχουν ευρύ φάσμα. Το θύμα μπορεί να είναι στην άρνηση αρχικά. Για όποιον το βιώνει,  είναι ασύλληπτο ότι βρίσκεται  σε μια τέτοια κατάσταση. Επομένως, είναι φυσικό να νομίζει ότι είναι λάθος και μπορεί να νιώθει:

• Ντροπή
• Σύγχυση
• Απελπισία
• Φόβος
• Πόνο
• Μυϊκή ένταση
• Ταχυκαρδία
• Εφιάλτες
• Κατήφεια
• Δυσκολία συγκέντρωσης

Επίσης η λεκτική κακοποίηση μπορεί να είναι τόσο σοβαρή όσο και η σωματική κακοποίηση. Με την πάροδο του χρόνου, και οι δύο μπορεί να οδηγήσουν σε χαμηλή αυτοεκτίμηση και ψυχικές διαταραχές. Το θύμα μπορεί επίσης να αντιμετωπίσει:

• Κοινωνική απόσυρση και μοναξιά
• Αϋπνία
• Ενοχή
• Χρόνιο πόνο
• Χρόνια κόπωση
• Ανησυχία
• Κατάθλιψη

Η λεκτική βία σε μια στενή σχέση μπορεί να προκαλέσει βαθιά ψυχολογική ζημιά, η οποία μπορεί να επιμένει πολύ καιρό μετά τη λήξη της σχέσης. Μπορεί ακόμη και να προκαλέσει νευρικό κλονισμό και άγχος. Έτσι, σε σοβαρές περιπτώσεις, το θύμα της λεκτική βία μπορεί να χάσει την  εμπιστοσύνη στον εαυτό και τους γύρω του, την ταυτότητα του. Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε διάσπαση, απόγνωση, θυμό, άγχος, και πολλές  άλλες συμπεριφορές.

Αν η αγάπη… τότε…
Η χρήση βίας μπορεί να φαίνεται καμιά φορά ότι κάνει καλό, το καλό αυτό όμως είναι προσωρινό, ενώ το κακό που προξενεί είναι μόνιμο.

 Χαρά Αναστασοπούλου, Λογοπαθολόγος-Λογοθεραπεύτρια

schooltime.gr
Φιλοξενία: Το Χαμομηλάκι

Μην δικαιολογείτε τη Λεκτική Κακοποίηση

Το αγοράκι είναι περίπου 8 ετών και ένας άντρας, μάλλον ο πατέρας του στέκεται από πάνω του, μαλώνοντάς τον στη μέση του δρόμου. Η σκιά του άντρα καταπίνει τον μικρό. 

Τα πόδια του αγοριού είναι ματωμένα, τα μάγουλά του γεμάτα δάκρια και ένα σπασμένο κινητό βρίσκεται στο πεζοδρόμιο. 

Η φωνή του άντρα είναι πολύ δυνατή 

«Πόσο χαζό είσαι; Σου είπα να προσέχεις, όταν κρατάς το κινητό μου. Δεν είναι παιχνίδι γαμώτο. Ποτέ δε μ’ ακούς. Πάντα κάνεις ό,τι θες, αλλά είσαι τόσο ατσούμπαλος». 

Το αγόρι δεν απαντά, αλλά οι ώμοι του τρέμουν.

Μια γυναίκα εμφανίζεται μέσα από την τράπεζα, βλέπει το τηλέφωνο και γυρνάει, λέγοντας: «Ωραίος τρόπος να καταστρέψεις ένα Σάββατο». Σηκώνει το κινητό και φεύγει με τον σύζυγό της, αφήνοντας τον μικρό από πίσω να προσπαθεί να τους προλάβει. 

Απαραίτητη πειθαρχία; 

Δικαιολογημένος θυμός; 

Όχι! Λεκτική κακοποίηση.

Κάποιοι μπορεί να διαφωνείτε, αφού το κινητό είναι αρκετά ακριβό αξεσουάρ και πιθανώς ο πατέρας να το χρειαζόταν για τη δουλειά του. Αλλά το σημαντικό εδώ δεν είναι αυτό. Το πρόβλημα βρίσκεται σε αυτά που είπε ο πατέρας. 

    Είναι κακοποιητικό να μετατρέπει κανείς μια κριτική σε μια σειρά μειονεκτημάτων του χαρακτήρα και της προσωπικότητας, όπως έκανε εκείνος, ειδικά προς ένα μικρό παιδί. Ναι, είναι εντάξει να δίνετε την ευθύνη στα παιδιά, αλλά δεν είναι καθόλου εντάξει να τα αποκαλείτε «χαζά και ατσούμπαλα» ή με άλλους χαρακτηρισμούς. Και δεν είναι καθόλου εντάξει να εστιάζετε στο σπασμένο του τηλέφωνο, όταν τα γόνατα του μικρού είναι ματωμένα.

Η πολιτισμική στάση απέναντι στη λεκτική κακοποίηση

    Η αλήθεια είναι ότι πολλοί άνθρωποι ακόμα πιστεύουν ότι είναι «απλά λόγια» και δεν βλάπτουν. Και αφού δεν είναι σωματική τιμωρία και «ξύλο», όπως γινόταν πιο παλιά, δίνουν το ελεύθερο στον εαυτό τους να ξεσπάσει σε μια τέτοια στιγμή, γιατί είναι κάτι άκακο. 

Φαίνεται όμως ότι οι περισσότεροι δυσκολεύονται τελικά να διακρίνουν την γραμμή ανάμεσα στη συγκινησιακή γλώσσα και στη λεκτική κακοποίηση.

Όμως, δεν θα έπρεπε να συμβαίνει αυτό. 

Η λεκτική κακοποίηση έχει στόχο να χειραγωγήσει και να περιθωριοποιήσει, να πληγώσει, να ντροπιάσει και να υποτιμήσει. Και γίνεστε μέρος του προβλήματος, αν ακούτε κάποιον να «στολίζει» με αυτό τον τρόπο ένα άλλο άτομο και δικαιολογείτε ύστερα τη συμπεριφορά του.

5 λόγοι για τους οποίους πρέπει να σταματήσετε να δικαιολογείτε τη λεκτική κακοποίηση

1. Η επιστήμη είναι κατηγορηματική

    Η λεκτική κακοποίηση βλάπτει τον αναπτυσσόμενο ακόμα εγκέφαλο ενός παιδιού, προκαλώντας αλλαγές στη δομή του. Τα παιδιά εσωτερικεύουν τα μηνύματα αυτά με τη μορφή αυτοκριτικής· δεν διαθέτουν ακόμα την ψυχική ωριμότητα ή τους μηχανισμούς άμυνας, για να κατανοήσουν ότι αυτό που λέγεται γι’ αυτά δεν είναι απαραίτητα και αλήθεια. 

Περιττό να λεχθεί επίσης ότι αν το άτομο που μιλάει με αυτό τον τρόπο είναι ο γονιός σου ή κάποιος που έχει εξουσία πάνω σου, η επίδρασή τους είναι τεράστια. Όπως και με τους ενήλικες, το νευρωνικό σύστημα για τον συναισθηματικό και σωματικό πόνο είναι ακριβώς το ίδιο.

2. Κανονικοποιείτε την κακοποιητική συμπεριφορά και την καταστροφική της επίδραση

    Οι άνθρωποι θεωρούν φυσιολογική την κακοποίηση για διάφορους λόγους. Παιδιά, των οποίων οι συναισθηματικές ανάγκες ποτέ δεν ικανοποιούνται και που έχουν υπάρξει και αυτά θύματα, μεγαλώνουν, γίνονται ενήλικες και, μην έχοντας λύσει τα παιδικά τους τραύματα, επαναλαμβάνουν το ίδιο μοτίβο στην οικογένειά τους. 

Παρά τα πολλά τους τραύματα, τα αγνοούν, παρά το γεγονός ότι πονούν και είναι πληγωμένοι, παραμένουν παθητικοί. Ορισμένες φορές, καθώς ακόμα λαχταρούν την κακοποιητική αγάπη των γονιών τους, αρνούνται και δικαιολογούν όσα έχουν ειπωθεί. Μάλιστα, αυτό το μοτίβο συνοδεύει τέτοιους ανθρώπους και σε άλλες σχέσεις τους, όπως τις συντροφικές.

Επειδή η λεκτική βία συχνά δικαιολογείται από τον θύτη- ως «πειθαρχία» ή «αναγκαστική διόρθωση», ειδικά όταν αφορά σε ένα παιδί ή εμφανίζεται ως «αστείο» που ο ενήλικας αποδέκτης δεν έπιασε- οι άνθρωποι ορισμένες φορές διστάζουν και δεν είναι σίγουροι ως προς το αν τελικά αυτή η συμπεριφορά είναι κακοποιητική. 

Η μετάθεση της ευθύνης επίσης από τον θύτη είναι αρκετά συνηθισμένη και μπορεί να θολώσει τα νερά. 

Όμως, μην ξεγελιέστε. Μπορείτε να διακρίνετε πότε είναι κακοποιητική μια συμπεριφορά, ειδικά όταν λείπει η ειλικρίνεια από τον θύτη.

3. Η κακοποίηση δεν βρίσκεται πάντα στα λόγια

    Ακριβώς. Το να αρνείστε να απαντήσετε σε μια ερώτηση, να σωπαίνετε στη μέση μιας σημαντικής συζήτησης, δηλαδή το να υψώνετε τείχη εκεί που δεν πρέπει, δεν είναι τίποτε άλλο, παρά έναν παιχνίδι κακοποίησης, όπως είναι οι κοροϊδευτικές ή υβριστικές απαντήσεις και όπως είναι η ειρωνεία στο πρόσωπό σας και το να γελάτε εις βάρους του συνομιλητή σας. 

Όλες αυτές οι τακτικές χρησιμοποιούνται από ανθρώπους που θέλουν να χειραγωγούν και να κάνουν τον άλλο να νιώθει μικρός.

4. Αν δικαιολογείτε τη λεκτική κακοποίηση, απομονώνετε τον πόνο και τις εμπειρίες του θύματος

    Επειδή πολλοί άνθρωποι πιστεύουν ότι μόνο η σωματική κακοποίηση προκαλεί κακό, μπορεί να υποτιμούν την συναισθηματική και λεκτική κακοποίηση. 

Ορισμένες φορές, θεωρούν μάλιστα ότι τα σχόλιά τους είναι και βοηθητικά, όπως «Τουλάχιστον δε σε χτύπησε» ή «Θα μπορούσε να είναι και χειρότερα». Τέτοια είδη σχολίων- ασχέτως της πρόθεσης- δυσκολεύουν ακόμα περισσότερο την προσπάθεια σωστής αντιμετώπισης του φαινομένου. 

Ακόμα και αν το πιστεύετε, μην πείτε στο θύμα ότι «Ό,τι δεν σε σκοτώνει, σε κάνει πιο δυνατό». 

Οι άνθρωποι που δέχονται λεκτική κακοποίηση, ειδικά τα παιδιά, υποφέρουν με μυριάδες, πολύπλοκους τρόπους, συμπεριλαμβανομένης της μηδαμινής αυτοεκτίμησης, της δυσκολίας να εμπιστευτούν, της κατεστραμμένης τους ικανότητας να διαχειριστούν συναισθήματα και πολλά ακόμα. Η ανάρρωση παίρνει πολύ καιρό.

5. Διευκολύνετε έτσι τη δικαιολόγηση της δικής σας συμπεριφοράς

    Δεν είναι όλοι επίτηδες και συνειδητά κακοποιητικοί ή χειριστικοί· κάποιες φορές, κάποιος μπορεί να χάσει τον έλεγχο και να πει κάτι ακατάλληλο, υποτιμητικό ή οδυνηρό. 

    Οι άνθρωποι είμαστε από τη φύση μας ατελείς. Οι έρευνες δείχνουν ότι η αγένεια είναι μεταδοτική και το να βρίσκεστε κοντά σε άλλους που κακομεταχειρίζονται αγαπημένους τους ή μη ανθρώπους κάνει και εσάς εκκολαπτόμενους θύτες.

Ως εκ τούτου, είναι σημαντικό να αξιολογούμε προσεκτικά και ειλικρινέστατα το πώς χρησιμοποιούμε τη γλώσσα, όταν είμαστε στρεσαρισμένοι ή θυμωμένοι, για το δικό μας καλό, αλλά και για της οικογένειας και κοινότητάς μας. 

Αντί να δικαιολογούμε τον εαυτό μας, πρέπει να απολογηθούμε σε αυτόν.

Η λεκτική κακοποίηση δεν πρέπει να γίνεται αποδεκτή. 

Η κατάλληλη λέξη εδώ είναι: Ποτέ!

enallaktikidrasi

Πριν μου στραπατσάρεις την ψυχή σκέψου…

   Τα λόγια πολλές φορές είναι μαχαίρια που καρφώνουν την ψυχή και την καρδιά των μικρών παιδιών που τα δέχονται. 

   Στη ροή της καθημερινότητας και στο άγχος που μας κατακλύζει, πολλές φορές εμείς οι γονείς αδυνατούμε να ελέγξουμε τις αντιδράσεις μας και λειτουργούμε πολύ παρορμητικά. Συνήθως η κούραση και το άγχος είναι οι δύο πιο συχνοί παράγοντες που μας κάνουν και μπλοκάρουμε και λέμε πράγματα που δεν τα εννοούμε και που, αν τα σκεφτόμασταν σε άλλη στιγμή  το περιεχόμενο θα ήταν πολύ διαφορετικό.

   Πόσο πολύ σημαντικός είναι ο αυτοέλεγχος και η αυτορύθμιση των συναισθημάτων μας, ώστε να μπορούμε και να το “διδάξουμε” με το παράδειγμα μας στα παιδιά μας, αλλά και να μπορούμε να προλαβαίνουμε τις λέξεις πριν βγουν από το στόμα μας. 

   Ταμπέλες, χαρακτηρισμοί και κοσμητικά επίθετα που μπορεί να ξεστομίσουμε σε στιγμές που μεγάλου θυμού, εμείς μετά ίσως τα ξεχάσουμε, καθώς δεν τα εννοούσαμε, αλλά τα παιδιά μας θα μείνουν σε όσα άκουσαν και θα τα κουβαλάνε μέσα στην ψυχούλα τους.

Για να μπούμε στην θέση τους και να καταλάβουμε πώς μπορεί να νιώθουν, βοηθάει να κάνουμε μια αναδρομή στα δικά μας παιδικά χρόνια. Πώς νιώθαμε όταν ακούγαμε τις λέξεις “τεμπέλη, κακομαθημένο, χαζό, γκρινιάρη”; Πώς βλέπαμε τους γονείς μας όταν μας τα έλεγαν αυτά και πώς τα λόγια τους επιδρούσαν αρχικά στην ψυχολογία μας και κατόπιν στη συμπεριφορά μας; Ίσως η πρώτη αντίδραση κάποιων αναγνωστών να είναι: “Σιγά κι εμείς τι πάθαμε που τα ακούγαμε;” Αν φέρουμε στο μυαλό μας ένα αντίστοιχο σκηνικό και προσπαθήσουμε να θυμηθούμε πώς νιώθαμε στο τότε, αλλά και στο σήμερα πώς ίσως αυτά να συνδέονται με την αυτοεκτίμηση μας, ή με την τάση μας να τα καταφέρνουμε πάντα σε όλα και να είμαστε πολύ καλοί αγωνιώντας για μια εξωτερική επιβράβευση από τον/ην σύντροφο μας, από τους φίλους μας ή/και από τον εργοδότη μας, ίσως τώρα απαντήσουμε στο ερώτημα: “Σιγά κι εμείς τι πάθαμε;”

Την επόμενη φορά που θα είμαστε κουρασμένοι, αγχωμένοι και πιεσμένοι, ίσως αξίζει να πάρουμε λίγο χρόνο, έστω κι αν αυτός είναι 5′ όπου θα προσπαθήσουμε να χαλαρώσουμε εφαρμόζοντας απλές τεχνικές, ώστε μετά να δώσουμε μια πιο ήρεμη απάντηση στα παιδιά μας, της οποίας το περιεχόμενο δεν θα τα πληγώσει. Τα παιδιά μας δεν γίνονται καλύτεροι άνθρωποι αν τα προσβάλλουμε, ούτε συνειδητοποιούν τα λάθη τους. Ο σεβασμός, η αγάπη, η κατανόηση και η αποδοχή της προσωπικότητας τους είναι που θα τα βοηθήσει να εξελιχθούν σε όλα τα επίπεδα.

Κρητικού Μαρίνα
Ψυχολόγος Υγείας/Συστημική-Οικογενειακή Σύμβουλος
Συνεργάτης Attachment Parenting Hellas, marina.kritikou[at]yahoo.com

schooltime.gr
Φιλοξενία: Το Χαμομηλάκι

Οι λέξεις πονάνε... «Δεν σε αντέχω άλλο!»

Δεν αμφιβάλλει κανείς για την αγάπη του γονιού 

και για το ότι θα έδινε και τη ζωή του για το σπλάχνο του!

Παρόλα αυτά είναι άνθρωπος και αυτός και αρκετές φορές που το γλυκό του αγγελούδι μετατρέπεται σε χαριτωμένο τυραννικό "βελζεβούλη", μπορεί να αντιδράσει με τρόπους που κάθε άλλο παρά βοηθητικοί είναι για το μικρό του στη συνέχεια και στην παιδική ψυχούλα.

Σταδιακά θα δούμε κάποιους από αυτούς…

«Δεν σε αντέχω άλλο!»: 

Δεν είναι λίγες οι φορές που το παιδί αντιδρά σαν να είναι ο αρχηγός στην οικογένεια και μπορεί να τσιρίζει χαρούμενα ή με γκρίνια – όλοι φαντάζομαι το έχετε βιώσει! 

Παράλληλα όμως, μπορεί να μην είστε στα καλύτερά σας ψυχολογικά, να είστε στενοχωρημένος, εκνευρισμένος με κάτι, να έχετε τσακωθεί στη δουλειά ή με το σύντροφο, να αντιμετωπίζετε οικονομική δυσχέρεια και να αναρωτιέστε πως θα τα βγάλετε πέρα ή ακόμα και σωματικά να αντιμετωπίζετε προβλήματα υγείας…

Πόσο μάλλον όταν του έχετε ζητήσει να κάνει ησυχία αρκετές φορές ή να πάει στο δωμάτιό του να παίξει αλλά εκείνο σας αγνοεί, φτάνοντας σας στα όριά σας λέγοντάς του πως δεν το αντέχετε άλλο, ότι δεν το θέλετε, ότι σας έχει κουράσει, κλπ. 

Μία κραυγή στιγμιαίας απόγνωσης που όμως μπορεί να το κάνει να νιώσει ανεπιθύμητο από το γονιό αλλά και εσείς να αισθανθείτε ενοχές με τα λόγια που ήδη ξεστομίσατε ή λίγο αργότερα.

Ας βάλουμε πρώτα από όλα στο μυαλό μας, ότι υπάρχουν στιγμές που θα δυσκολέψουν την επικοινωνία με το παιδί, όπως άλλωστε και με άλλους ανθρώπους.

Δεν σημαίνει πως δεν το αγαπάμε! Βέβαια, είναι δύσκολο για το γονιό να παραδεχτεί πως υπάρχουν φορές που «δεν του αρέσει» το παιδί του, για να μην χαρακτηριστεί ως κακός και άσπλαχνος γονιός, πόσο μάλλον να μοιραστεί αυτά τα συναισθήματα και με άλλους…

Και όμως, το να μην μας αρέσουν κάποιες φορές τα παιδιά μας, δεν σημαίνει πως τα απορρίπτουμε. Απλά, δεν μας αρέσει μία συγκεκριμένη συμπεριφορά ή ένας συγκεκριμένος τρόπος τους. Χρειάζεται λοιπόν να κατανοήσουμε τι είναι αυτό που μας φτάνει σε αυτό το σημείο, τι είναι αυτό που δεν αντέχουμε. 

Μπορεί να φαίνεται εύκολη η απάντηση: 

«φωνάζει συνέχεια και γκρινιάζει, … δεν με ακούει, … κάνει πολλές ζημιές, … είναι απρόσεχτο, … πειράζει το αδελφάκι του, … δεν σέβεται, … μου αντιμιλά, … με κατακρίνει διαρκώς, … με συγκρίνει με τους γονείς των φίλων του, … είναι δύσκολο παιδί!».

Απαντήσεις μπορούμε να δώσουμε πολλές για να εξηγήσουμε την δυσαρέσκειά μας.

Το θέμα είναι όμως πιο βαθύ. 

Μπορεί η συμπεριφορά του να είναι δύσκολη, κουραστική ή και εκνευριστική, μην ξεχνάμε όμως ότι ίσως και εκείνο «κάτι θέλει να πει» με τον τρόπο αυτό. 

Μπορεί για παράδειγμα να καθρεφτίζει τις δικές μας συμπεριφορές, για παράδειγμα: 

«ο Κωστάκης είναι πιο καλό παιδί από εσένα!» και να μας γυρίσει πίσω: «η μαμά του φίλου μου, είναι πολύ καλή, όχι σαν και εσένα!», να μας μιλάει και να μην του δίνουμε σημασία ή να προσπαθούμε να το «ξεφορτωθούμε» γιατί έχουμε κάποια σημαντική δουλειά να κάνουμε εκείνη τη στιγμή και μετά βέβαια να μας το γυρίζει με παρόμοιο τρόπο πίσω!

Βλέπουμε λοιπόν ότι πολλές φορές οι «κακές» συμπεριφορές του δεν είναι άλλο παρά προβολή της δικής μας απέναντί του ή και απέναντι προς άλλους, για παράδειγμα προς τον άλλο γονιό, προς το αδελφάκι του, άλλο συγγενή. Γι' αυτό, ας αναρωτηθούμε ποιο είναι το δικό μας μερίδιο στη δική του στάση απέναντί μας.

Άλλες φορές μπορεί να κρύβεται από πίσω ο φόβος και η ανασφάλεια, η ανάγκη του να ανεξαρτητοποιηθεί ή ακόμα και να οριοθετηθεί. 

Το θέμα λοιπόν είναι να μην μπούμε σε μία διαδικασία μάχης μαζί του, εφόσον το παιχνίδι τότε το θεωρούμε ήδη χαμένο – δεν υπάρχει μέσα από τις φωνές συνεννόηση – αλλά να προσπαθήσουμε να καταλάβουμε «τι του δείχνουμε και του δίνουμε» αλλά και «τι θέλει να μας πει»…

Μαρίνα Μόσχα

cretablog

Φιλοξενία: Το Χαμομηλάκι

Συμπεριφορές Κακοποιητικού Συντρόφου

Κάποιες συμπεριφορές δεν είναι ΟΚ. 

Απλώς δεν είναι ΟΚ. 

Αλλά και πάλι, με έναν τρόπο, γίνονται αποδεκτές και αντικείμενο νουθετήσεων και τυφλών συμβουλών. Παρά τον κόμπο που δημιουργούν στα στομάχια μας, και το βάρος στο στήθος μας και αυτή την πικρή διάθεση, πως αυτό που έγινε πριν ένα λεπτό δεν ήταν ΟΚ. 

Πόσες γυναίκες κατηγορήθηκαν για αχαριστία όταν μια ερώτηση από τον σύντροφό τους τούς φάνηκε σχεδόν παραβιαστική της ελευθερίας τους; 

Πολλές. 

Η ζήλια, η κτητικότητα, τα υποτιμητικά σχόλια, δημόσια και ιδιωτικά, αποτελούν αντικείμενο debate και βρίσκονται συχνά ανάμεσα στο «αλατοπίπερο της σχέσης» και τα δείγματα κακοποίησης.

    Ένας κακοποιητικός σύντροφος δεν θα σε χτυπήσει στο πρώτο ραντεβού, ούτε θα σε προσβάλλει. Αντίθετα, στην αρχή θα σε λούσει με αγάπη. Αυτό ονομάζεται “love bombing”, η τακτική δηλαδή με την οποία ένας κακοποιητής αρχικά θα σε κάνει να πιστέψεις πως έπεσε από τον ουρανό, πως είναι σχεδόν ό,τι έψαχνες σε μια συντροφική σχέση. 

    Και ξαφνικά, όταν νιώσει πως σε έχει εκεί που σε θέλει, θα αρχίσει να παίρνει όλη αυτή την αγάπη πίσω, δείχνοντας ένα πολύ σκοτεινό πρόσωπο. Οι προσβολές θα γίνονται συχνές, οι υπόνοιες ότι δεν είσαι αρκετή, ότι δεν κάνεις τίποτα καλά, πως είσαι «λίγη». 

    Η σωματική βία δεν αποκλείεται να εμφανιστεί και εσύ θα μείνεις να αναρωτιέσαι πώς δεν τα είδες όλα αυτά να έρχονται νωρίτερα. Δεν αποκλείεται να τα είδες, να τα διαισθάνθηκες, αλλά να πιάστηκες στην τοξική κουλτούρα της ρομαντικοποίησης των κακοποιητικών συμπεριφορών.

Για κάθε γυναίκα που χαρακτηρίστηκε «υπερβολική» ή αχάριστη, ζητήσαμε από τον ψυχολόγο, Αλέξανδρο Γεροντίδη, να μας δώσει τα «σημάδια» που μαρτυρούν πως μια κακοποιητική σχέση βρίσκεται στα σκαριά.

Υπέρμετρος έλεγχος
    Όταν γίνεται αυστηρή επιτήρηση, έλεγχος των κινήσεων, αλλά και των social media της συντρόφου, τα όρια ξεπερνιούνται, απομονώντας το άτομο μόνο σε ένα κομμάτι της ζωής του: στη σχέση.

Αδιαφορία για τις ανάγκες του άλλου
    Το να σε παραμελεί, δείχνοντας να αδιαφορεί για τα θέλω σου, τις ανάγκες σου και τις επιθυμίες σου, θέτοντας μόνο τον εαυτό του στο επίκεντρο.

Λεκτική βία
    Καταφρόνηση που προκύπτει από υποτιμητικές κουβέντες. Επί παραδείγματι, «Δεν σου αξίζω», «δεν είσαι ικανή για τίποτα», «όλα από εμένα τα περιμένεις».

Έλλειψη κατανόησης
    Του είναι αδύνατον να αναγνωρίσει πως όλοι έχουμε δικαίωμα στον λάθος, επιδεικνύοντας σκληρότητα και αυστηρότητα.

Δεσποτική συμπεριφορά
    Ένας εν δυνάμει κακοποιητής υιοθετεί μία δήθεν «ηγετική» φιγούρα, παρουσιάζει μια ψευδαίσθηση παντοδυναμίας που δεν αφήνει περιθώρια εξέλιξης και ελεύθερης έκφρασης στο/στη σύντροφο. 

Για παράδειγμα, όταν βρίσκονται σε παρέα με άλλα άτομα επισκιάζει τη σύντροφο, μιλάει μόνο αυτός, δεν την αφήνει να εκφραστεί, την υποτιμάει μπροστά στους άλλους με υποτιμητικές εκφράσεις και γκριμάτσες πχ «άσε μας τώρα κι εσύ», «τι ξέρεις κι εσύ από αυτά»

Φορτικότητα και απομόνωση
    Γίνεται φορτικός, δε σέβεται τις ανάγκες για ελευθερία της συντρόφου, δεν την αφήνει να βγει με φίλους, να μιλήσει στο τηλέφωνο με άλλους ή με τους γονείς/συγγενείς της, την κάνει να αισθάνεται ενοχές και τύψεις κάθε φορά που θα μιλήσει ή ακόμη και που θα κοιτάξει κάποιον άλλο άνθρωπο.

Προσήλωση στα "πρέπει"
    Άτεγκτος και προσηλωμένος στα πρέπει, στους κανόνες, στην έξωθεν καλή μαρτυρία και άποψη των άλλων, χειραγωγεί τη σύντροφο και την αναγκάζει να ζει μέσα σε συμπεριφορικά καλούπια προκειμένου να μείνουν ευχαριστημένοι και εντυπωσιασμένοι από αυτήν οι γονείς του, οι φίλοι του, οι γείτονες

Σωματοποίηση της βίας
    Η σωματική κακοποίηση είναι το πιο έντονο σημάδι κακοποιητικής σχέσης. Όταν δεν μπορεί να διατηρήσει την ψυχραιμία του, να χαλιναγωγήσει τον εκνευρισμό του, χειροδικώντας και "απλώνοντας χέρι", τότε το θύμα ξέρει πως πρέπει να συμβουλευτεί κάποιον φορέα και να οργανώσει το σχέδιο διαφυγής του. 

πηγή

Φιλοξενία: Το Χαμομηλάκι

Να μιλάτε πάντα όμορφα και γλυκά στα παιδιά σας

    Στις σχέσεις μας με τα παιδιά μας συχνά δεν είναι όλα ρόδινα και μπορεί να υπάρξουν στιγμές που θα θυμώσουμε μαζί τους, θα έρθουμε σε δύσκολη θέση, θα απογοητευτούμε και -γιατί όχι;- θα χάσουμε την υπομονή μας.
Τότε θα προκύψουν κάποιες συμπεριφορές αρνητικές προς τα παιδιά μας, όπως στιγμές αγανάκτησης και θυμού.
    Ωστόσο, ακόμα και εκείνες τις στιγμές είναι σημαντικό το πως θα εκφραστούμε, πως θα μιλήσουμε σ’ ένα παιδί και τι λέξεις θα χρησιμοποιήσουμε. 

Κάποιοι γονείς μπορούν να εκφράσουν αυτή την συναισθηματική πίεση και απογοήτευση με εκφράσεις όπως:

Δεν σε αντέχω άλλο…
Αμάν πια σε βαρέθηκα μ’ αυτά που κάνεις…
Δεν υποφέρεσαι…
Μη μιλάς. Σταμάτα!
Κάνε αυτό που σου λέω!
Γιατί δεν μπορείς να είσαι όπως ο/η αδερφός/ή σου;
Δεν είσαι καλό παιδί…
Ποτέ δεν θα τα καταφέρεις έτσι που κάνεις…
Αν δεν κάτσεις καλά θα σε δείρω…
Σε αγαπάω, αλλά…

    Κατανοώ πως οι γονείς με αυτό το συναίσθημα που αισθάνονται, με αυτές τις λέξεις θέλουν να εκφραστούν γιατί αυτές είναι οι πραγματικές τους σκέψεις ΑΛΛΆ δεν πρόκειται να συνομιλήσουν με κάποιον συνομήλικο τους αλλά με τα παιδιά τους… τα ανήλικα τους παιδιά.
Το να μεγαλώνεις ένα παιδί δεν είναι εύκολη υπόθεση. Χρειάζεται πολλή αγάπη και υπομονή. Μόνο με το να μιλάτε όμορφα και γλυκά στα παιδιά σας θα καταλάβουν καλύτερα τι θα θέλατε από εκείνα.
    Ακόμα και για τα αρνητικά, μπορείτε να τους μεταφέρετε πως αισθάνεστε αλλά με τρόπο κομψό και συγκρατημένο. Θα δείτε πως μια καλή κουβέντα θα αποδειχθεί πως είναι μια πολύτιμη διασύνδεση μαζί τους.

Πάμε να δούμε μερικές εκφράσεις που θα σας βοηθήσουν να εκφραστείτε καλύτερα:

Σε πιστεύω πολύ, να το ξέρεις…
Συγχαρητήρια!
Μπράβο σου…
Είμαι περήφανος/η για σένα…
Πραγματικά είσαι πολύ καλός/ή στο…
Είσαι πολύ όμορφος/η…
Τι γνώμη έχεις εσύ γι’ αυτό…
Θέλεις να με ρωτήσεις κάτι;
Φαίνεται ότι έχεις δουλέψει πολύ σκληρά για…
Πως αισθάνεσαι για…
Σε ευχαριστώ!
Σε αγαπώ (χωρίς "αλλά…")

Η σχέση μας με τα παιδιά μας είναι πολύ σημαντική και ανεκτίμητη. Ας τη φροντίζουμε όσο μπορούμε, μιλώντας τους πάντα όμορφα και γλυκά.

Κεντρική φωτό: Απόσπασμα από το εξώφυλλο του βιβλίου “That’s me loving you”, της Amy Krouse Rosenthal 

newsitamea.gr
Φιλοξενία: Το Χαμομηλάκι

Αυτές είναι οι φράσεις που πληγώνουν ένα παιδί

Σίγουρα, κανένας γονιός δεν θέλει να πληγώνει το παιδί του. Αλλά υπάρχουν φορές, που χωρίς να το θέλει με τα λόγια του προκαλεί αυτό: πληγώνει το παιδί του.

1. Κάνω τα πάντα για εσένα
Αυτή η απλή φράση προσθέτει ένα βάρος στο παιδί, που θα το κουβαλάει και πολλές θα νιώθει ενοχικά

2. Με κάνεις έξαλλη

Αν παραδεχτούμε ότι δεν καταφέρνουμε να κρατήσουμε τον έλεγχο, πώς θα μάθουμε στο παιδί να το διατηρεί;

3. Μην το τρως αυτό, θα παχύνεις
Αν το παιδί, ειδικά όταν πρόκειται για κορίτσι, το βάζουμε στη διαδικασία του να μην παχύνει από πολύ μικρό, αργότερα, ενδεχομένως, να εμφανιστούν διατροφικά προβλήματα

4. Σταμάτα να κλαις
Αν θέλει να κλάψει, αφήστε το να κλάψει. Δεν είναι σωστό να επιβληθούμε στα συναισθήματά του.

5. Με απογοήτευσες
Δεν υπάρχει χειρότερο συναίσθημα για ένα παιδί, από εκείνο που νιώθει ότι απογοήτευσε τους γονείς του.

govastileto.gr

Σχετικά:

• Η «μπαλόνα»: Οι φράσεις που πληγώνουν το παιδί σαν «καρφιά»...
• Παιδί και άγχος
• Οι λέξεις στιγματίζουν τα παιδιά
• Φράσεις που δεν πρέπει να λέμε στα παιδιά
• Φράσεις που πληγώνουν τα παιδιά μας ανεπανόρθωτα

Λεκτική κακοποίηση: Τι δεν θα πρέπει να λέτε στο παιδί σας

Αν και ακούγονται απλές εντούτοις αυτές οι φράσεις που επαναλαμβάνουμε καθημερινά στα παιδιά μας μπορεί να του δημιουργήσουν ενοχές.

«Η γλώσσα κόκκαλα δεν έχει και κόκκαλα τσακίζει» λένε οι παλιοί και μάλλον κάτι ξέρουν. Και οι γονείς είμαστε άνθρωποι και κάποια στιγμή η υπομονή μας τελειώνει. 

Υπάρχουν όμως κάποιες φράσεις που θα πρέπει να αποβάλλουμε από την επικοινωνία μας με το παιδί γιατί μπορούν να του δημιουργήσουν αρνητικά συναισθήματα και να το κάνουν να αισθάνεται ένοχο.

Ας δούμε ποιες είναι 

και ας προσπαθήσουμε να τις αποφεύγουμε:
«Αν δεν σταματήσεις, θα πας κατευθείαν στο κρεβάτι!»

Συνδυάζοντας την τιμωρία με την ώρα του ύπνου, το παιδί σας θα καταλήξει να θεωρεί ότι το να κοιμάσαι είναι πραγματικά μια τιμωρία και θα κάνει ό,τι μπορεί για να αποφύγει να κοιμηθεί. 

Προσπαθήστε να μετατρέψετε τη φράση σας σε συμβουλή αντί για απειλή και το παιδί σας δεν θα κάνει αρνητική σύνδεση μεταξύ των δύο. Με το 

«Χρειάζεστε λίγη ξεκούραση, πηγαίνετε για λίγα λεπτά», 

θα έχετε το ίδιο αποτέλεσμα χωρίς την αρνητική ερμηνεία.

«Είσαι κακός» ή «Δεν είσαι ωραία!»
Φυσικά, όταν ο γιος σας χτυπά τη μικρή του αδερφή, λέτε το πρώτο πράγμα που σας έρχεται στο μυαλό για να το σταματήσετε και να τον κάνετε να καταλάβει ότι δεν είναι σωστό. Ωστόσο, πρέπει να καταλάβετε ότι δεν είναι το παιδί που είναι κακό. 

Η ενέργεια του είναι. Λέγοντας στο παιδί ότι είναι κακό δημιουργεί αυτή την εικόνα για τον εαυτό του σε μια στιγμή που δυσκολεύεται να εκφράσει τα συναισθήματά του. 

Δοκιμάστε καλύτερα να πείτε: «Δεν είσαι κακός αλλά αυτό που μόλις έκανες δεν ήταν ωραίο. Δεν θέλω να το κάνεις ξανά.»

«Θα μου λείψεις!»
Το κοριτσάκι σας ξοδεύει το Σαββατοκύριακο στους παππούδες της και θέλετε να της δείξετε πόσο την αγαπάτε λέγοντας της ότι θα σας λείψει πολύ. 

Μην επιμένετε υπερβολικά σε αυτό. Το παιδί σας θα αισθάνεται ειδικά όταν περνάει καλά και διασκεδάζει εκεί που είναι χωρίς εσάς. Επιλέξτε να πείτε: «Θα σε σκέφτομαι και ελπίζω να περάσεις ωραία!» 

Θα την κάνει να καταλάβει πόσο την αγαπάτε χωρίς να νιώθει ένοχη.

«Σταμάτα να κλαις σαν μωρό!»
Αυτό το λέμε όταν δεν μπορούμε να ακούμε πια τη γκρίνια του παιδιού ελπίζοντας ότι θα σταματήσει. Ένα παιδί που κλαίει και διαμαρτύρεται εκφράζει συναισθήματα θλίψης, απογοήτευσης, θυμού ή κόπωσης. 

Είναι σημαντικό να αναγνωρίσουμε το συναίσθημά του, καθώς θέτουμε τα όριά μας με έναν ευγενικό και σταθερό τρόπο. 

«Ξέρω ότι είσαι λυπημένος, καταλαβαίνω ότι είναι απογοητευτικό, ξέρω ότι είσαι θυμωμένος κλπ., αλλά πρέπει να σταματήσεις. Πες μου τι σου συμβαίνει…». 

Αυτό θα το καθησυχάσει και θα καταλάβει πώς δεν εκφράζεται με τον σωστό τρόπο.

«Μου κοστίζεις πάρα πολλά»
Φυσικά, ένα παιδί έχει έξοδα, αλλά δεν του το λέμε. 

Όταν το κάνουμε είναι σαν να δίνουμε οικονομική αξία στην αγάπη για το παιδί μας.

«Ο μπαμπάς σου και εγώ δεν θέλαμε ποτέ παιδιά» 

«Ήσουν ένα ατύχημα» 

«Η εγκυμοσύνη μου ήταν φοβερή»
Ένα παιδί δεν χρειάζεται να ξέρει τα πάντα για τη γέννησή του, για τις δυσκολίες που αντιμετωπίζετε. 

Το μόνο που χρειάζεται να ξέρει είναι πόσο το αγαπάτε. 

Κρατήστε λοιπόν τα μικρά σας μυστικά για τον εαυτό σας και τον σύντροφό σας.

Μιλήστε από την καρδιά σας
Μην πανικοβάλλεστε. Δεν μπορούμε να σταματήσουμε να μιλάμε και δεν μπορούμε να είμαστε πάντα σωστοί. 

Αυτό που έχει σημασία είναι να γνωρίζουμε τον αντίκτυπο που έχουν στο παιδί ορισμένες φράσεις ή λέξεις ειδικά αν τις επαναλαμβάνουμε συχνά. 

Με τον καιρό εξασκηθείτε στο να αντικαταστήσετε τα λόγια που χρησιμοποιείται με άλλα πιο θετικά ώστε να καθησυχάζετε το παιδί σας για την αγάπη σας και να του στέλνετε το σωστό μήνυμα.

Mothersblog
newsbomb
Φιλοξενία: Το Χαμομηλάκι

Κάνουμε το παιδί σκουπίδι και μετά λέμε: «Γιατί δεν μ’ αγαπάει το παιδί;»

Η τροφοδοσία της αξίας της ψυχής. Πολύ αναγκαία.

Ιστορίες καθημερινής τρέλας, αδιαφορίας, σκληροκαρδίας και ασυνεννοησίας από τον π. Ανδρέα Κονάνο, ιστορίες που αφορούν όλους μας και έχουμε πολλά να διδαχθούμε ακούγοντας τις.

Μπαίνει ο άντρας στο σπίτι.

«Η γυναίκα μου, πάτερ, είτε μπήκα είτε δεν μπήκα, καμία σημασία. Γυρισμένη πλάτη στην κουζίνα, καθάριζε χόρτα, μπαίνω κι ακούω μια φωνή:

“Γύρισες πάλι; Σχολάσατε κιόλας; Δεν έχεις πουθενά αλλού να πας; Έπρεπε να έρθεις κατευθείαν σπίτι;”

Είτε μπήκα είτε δεν μπήκα σπίτι, για τη γυναίκα μου είναι σαν να μην υπάρχω. Δεν αξίζω τίποτε στα μάτια της».

Το ίδιο κι ο άντρας στη γυναίκα. 

Της δίνεις αξία και σημασία;

Όλοι το ζητάμε. Όλοι έχουμε ανάγκη να μας δίνουν αξία και προσοχή. Όταν σου λέει ο άλλος ένα «μπράβο», νιώθεις ενθάρρυνση, καταλαβαίνεις ότι βαδίζεις καλά και συνεχίζεις με όρεξη. 

Δεν είναι εγωισμός αυτό.

Είναι ο καλός λόγος που σου δίνει κουράγιο να συνεχίσεις.

Πάει η γυναίκα στο κομμωτήριο. Φτιάχνει το μαλλί της. Το βάφει, το περιποιείται. Γυρίζει στο σπίτι.

«Ο άντρας μου, πάτερ, είτε με είδε είτε δεν με είδε, ένα και το αυτό. Την άλλη ημέρα πάω στη δουλειά. Με βλέπει ο κύριος στο απέναντι γραφείο και μου λέει:

“Ωραίο look, πολύ ωραίο το χτένισμά σου, πολύ μου αρέσει η αλλαγή που έκανες!”

Ο άντρας μου δεν το πρόσεξε. Ο ξένος όμως το πρόσεξε». 

Γιατί, κύριε, δεν το πρόσεξες;… Για ποιον το έκανε αυτό η γυναίκα σου;

Για ποιον άλλαξε κι ομόρφυνε;

Για σένα. Μα εσύ δεν πιάνεις το μήνυμα.

Έλεγε μια γυναίκα: 

«Όταν ο άντρας μου βλέπει αθλητικά, πάτερ, τα πάντα σβήνουν και χάνονται. Την ώρα εκείνη δεν υπάρχει κανένας στον κόσμο γι’ αυτόν. Ακόμα κι αν έμπαινα στο σαλόνι καβάλα σε άλογο, με ξέπλεκα μαλλιά που είχαν πάρει φωτιά, δεν θα με πρόσεχε. Όταν βλέπει αθλητικά, δεν γυρίζει να με κοιτάξει ούτε δευτερόλεπτο Εκείνη την ώρα δεν υπάρχει τίποτε γι’ αυτόν. Είμαι ανύπαρκτη».

Η τροφοδοσία της αξίας της ψυχής. Πολύ αναγκαία.

Το ίδιο όμως θέλουν και τα παιδιά.

Πες μια καλή κουβέντα στο παιδί σου.

Αναρωτιέσαι γιατί βγαίνει συνέχεια έξω.

Ξέρεις γιατί;

Γιατί έξω τον βλέπουν οι φίλοι του και του λένε: «Γεια σου, ρε μεγάλε». Γι’ αυτό.

Ενώ εσύ δεν του λες: «Γεια σου, μεγάλε». Εσύ του λες: «Είσαι άχρηστος. Θα μείνεις στουρνάρι. Πίσω θα πας στη ζωή. Ανεπρόκοπος.

Μια ζωή πληρώνουμε για σένα και τίποτε δεν κάνεις. Τσάμπα τα φροντιστήρια Μας αρρώστησες. Μας καταξόδεψες».

Άκου λόγια! Δες ενθάρρυνση. 

Κάνουμε το παιδί σκουπίδι και μετά λέμε: «Γιατί δεν μ’ αγαπάει το παιδί; 

Γιατί το παιδί με βλέπει και τρέχει μακριά μου; 

Και τρέχει σε πλατείες κι άλλα στέκια, και πάει με τους φίλους του, και πάει σε ξένα σπίτια;» 

Γιατί; 

Γιατί εκεί το αγαπούν με τον τρόπο που μπορούν. Κι εσύ σίγουρα αγαπάς το παιδί σου. Μα δεν το δείχνεις. Το θέμα δεν είναι να αγαπάς μόνο, αλλά να το δείχνεις κιόλας. 

Όλοι αγαπάμε. Μα καταλήγουμε να το δείχνουμε στους τάφους μόνο, στους νεκρούς. Εκεί, όλο συναίσθημα, ποίηση, μελό και κλάμα. Όσο ο άνθρωπός σου ζει τον «ψήνεις» κανονικότατα Μετά δάκρυα και πόνος. Μα είναι αργά.

Από το βιβλίο του π. Ανδρέα Κονάνου «Όλα του γάμου δύσκολα…» των εκδόσεων Άθως.

pentapostagma