Sunday, 14 November 2010

Καρυωτάκης και Καβάφης οι αγαπημένοι των εφήβων
Greek poets: Kavafis, Seferis, Karyotakis

Ενδιαφέρονται οι σημερινοί έφηβοι για την ελληνική ποίηση. Αρκεί κάποιος να βρει τρόπο να τους μιλήσει για αυτήν.

Kavafis, Seferis,
Konstantinos Karyotakis
Ο εισηγητής του πρώτου κύκλου εργαστηρίων ποίησης για μαθητές Λυκείου, τα οποία διοργανώνει εφέτος το Εθνικό Κέντρο Βιβλίου (ΕΚΕΒΙ), ποιητής Στρατής Πασχάλης , είναι εντυπωσιασμένος από τις σκέψεις, τις απορίες αλλά και τις αμφιβολίες για την ποίηση που διατύπωσαν οι μαθητές με γόνιμο τρόπο. Διαπίστωσε ότι «σε μια εποχή δύσκολη για τον κόσμο και την Ελλάδα, υπάρχουν εκπαιδευτικοί οι οποίοι κατορθώνουν να μιλήσουν στα παιδιά, να τους κινήσουν το ενδιαφέρον και μάλιστα να τα βοηθήσουν να διαμορφώσουν συγκροτημένη σκέψη για την ποίηση». 

Ο Κώστας Καρυωτάκης (αριστερά) ενθουσιάζει τα παιδιά, αλλά ο Γιώργος Σεφέρης (δεξιά) τους φαίνεται κάπως δύσκολος

«Το κείμενο παίζει ασφαλώς ρόλο στην ανάπτυξη σχέσης των μαθητών με την ποίηση» παραδέχεται η κυρία Τερέζα Ροζάκη, φιλόλογος στο 34ο Λύκειο Αθηνών στο Θησείο, η οποία συνόδευσε στο εργαστήριο 30 μαθητές της, «κυρίως όμως σημασία έχει το πώς θα το παρουσιάσουμε στα παιδιά». 
Η νεότερη ποίηση έχει μεγαλύτερη απήχηση από τα κείμενα της Κρητικής Αναγέννησης. Ο Καβάφης κερδίζει τα παιδιά, ο Καρυωτάκης τα ενθουσιάζει. Ακολουθεί ο ερωτικός Ελύτης, ο Ρίτσος έχει το κοινό του, βρίσκουν όμως δύσκολο τον Σεφέρη.
Μαθητές από τρία σχολεία της Αττικής παρακολούθησαν τον πρώτο κύκλο των εργαστηρίων. Υπερίσχυσαν αριθμητικά τα κορίτσια, χωρίς να υποτιμάται η συμμετοχή των αγοριών, τα οποία φαίνεται ότι κρατούν μια πιο κριτική στάση απέναντι στον ποιητικό λόγο και αναζητούν τη σύνδεσή του με άλλες μορφές λόγου, όπως το τραγούδι. Ανάμεσα σε όλους υπήρχαν και μαθητές, αγόρια και κορίτσια, με πιο ειδικό ενδιαφέρον για την ποίηση, καθώς υπερέβαινε το επίπεδο της ανάγνωσης και περνούσε σε εκείνο της συγγραφής.
«Αν δοθεί στα παιδιά το ερέθισμα,
συμμετέχουν με ενθουσιασμό και δημιουργικά» είναι το συμπέρασμα της εκπαιδευτικής εμπειρίας της κυρίας Ροζάκη. Εμπνευσμένοι από πίνακες του Εγγονόπουλου, μαθητές της Β΄ Λυκείου στο σχολείο της συνέθεσαν πριν από δύο χρόνια δικά τους υπερρεαλιστικά ποιήματα, τα οποία απήγγειλαν στο τέλος της χρονιάς.
Το σημαντικό είναι ότι μέσα από τέτοιες πρωτοβουλίες δημιουργείται ένα αναγνωστικό κοινό για την ποίηση και καλλιεργείται μια σχέση πιο συστηματική. Παίρνουμε από τα παιδιά αυτό που τους δίνουμε. 

Σήμερα είναι Κυριακή. (Αχ! αυτό το κοίταγμα στα μάτια.)

Χαμομηλάκι μου γεια σου, το δίγραμμο, την ΑΛΗΘΙΝΗ ιστορία και την απέχθειά μου, τα αφιερώνω στους «καθωσπρέπει».
«Αθέλητοι συμβιβασμοί μολύνουν την ψυχή μας
ορίζουν πότε, που και πως, βιάζουν την ύπαρξή μας».
Αχ! αυτό το κοίταγμα στα μάτια.

Ο Κλεισθένης γράφει στην "Ιδεοπηγή".

Σούρουπο στην κεντρική πλατεία, κοιτάζω στα τραπεζάκια για γνωστό, ένα αδύνατο χέρι μου γνέφει, πλησιάζω το τραπεζάκι.
«Καλησπέρα», «καλώς τον, κάτσε νεαρέ να σε κεράσουμε ένα παγωτό». «μπαμπά, να πάμε μια βόλτα»; Κοιτάζει τη σύζυγο με το σφιχτοδεμένο κότσο, κοιτάζει το ρολόι, «αν είναι για μισή ωρίτσα να πάτε, γιατί θα φύγουμε».
Ο χρυσοχόος με το μουστακάκι, σοβαρός και μετρημένος, έχει και τον τρόπο του. Η γυναίκα του λιγομίλητη κι απόμακρη και το φιλαράκι μου, η Αρετή, δυο μελιά μάτια, καστανό μακρύ μαλλί, λιγνή κορμοστασιά, αρχοντική ομορφιά. Μόνο φίλη μου, έχω αποδεχτεί ότι της πέφτω λίγος, αλλά η φιλία, πράγμα ιερό και σ’ αυτά έχω μπέσα. Μου πείραξες την Αρετή, την Αρετούλα μου, σ’ έκανα εχθρό.
Σηκώνεται και βαδίζουμε προς τον κεντρικό δρόμο, σιγομουρμουρίζω, «τι της ήρθε τώρα για βόλτα, έχασα και το παγωτό», ας είναι, χαλάλι της.
Η διαδρομή; Το νυφοπάζαρο, πάνω-κάτω στον κεντρικό. Διαπιστώνω κλεφτοματιές με το νεαρό απέναντι. Είμ’ αητός σ’ αυτά. «Αρετούλα τι βλέπω», «Μη με λες Αρετούλα, στο ‘χω πει χίλιες φορές». Το ξέρω αλλά θέλω να την πειράζω. «Τρέχει κάτι με το Λεωνίδα»; Δέχομαι μια κοφτερή ματιά της. «Αν το πεις πουθενά δεν σου ξαναμιλάω».
Το τυλίγω μ’ ένα “μακάρι” και το καταχωνιάζω στο βάθος του μυαλού, γιατί να το πω, να χάσω τη φιλία της Αρετούλας μου; Ποτέ!
Ο Λεωνίδας, ομορφόπαιδο, λεβεντιά, τίποτε κακό γι’ αυτόν από κανένα. Γιατί όχι; Της ταιριάζει, θα το χαιρόμουν.
Πέρασε το καλοκαίρι, φεύγω, θα λείψω πολύ, πριν μπω στο λεωφορείο με φιλάει σταυρωτά, με φορτώνει ένα τσουβάλι ευχές, σα να πήγαινα ανθρακωρύχος στο Βέλγιο, ο χωρισμός δεν είναι ποτέ ευχάριστος, θα μου λείψει το φιλαράκι μου η Αρετή, η Αρετούλα μου. Με κοιτάει αγέρωχα μα δεν ξεγελιέμαι, μέσα της πονάει όσο κι εγώ.
Η αβεβαιότητα, ο φόβος για το αύριο σκληραίνει τους ανθρώπους, δουλειά, δουλειά, δουλειά, ξεχνάς φίλους, γνωστούς ακόμα και το ίδιο σου το σπίτι.
Χρόνια μετά, στ’ άστραμμα η απόφαση, μια και δυο στο λεωφορείο ώρες πολλές και φτάνω στην κεντρική πλατεία. Οι δικοί μου δεν το ξέρουν, η μάνα μου θα τρελαθεί σαν θα με δει. Βαδίζω στον κεντρικό και να! δυο μάτια μελιά, ένα χαμόγελο, η κορμοστασιά της. Κρατάει ένα μικρό απ’ το χέρι. Πλησιάζω γοργά.
«Γεια σου Αρετούλα», δεν διαμαρτύρεται, «γεια σου, καλώς μας ήρθες», «μαύρα μάτια κάναμε να σε δούμε». «Τι βλέπω»; «Το ομορφούλι δικό σου είναι»; «Παντρεύτηκες»; «Ο Λεωνίδας τι κάνει»; Ρωτάω, «όχι το Λεωνίδα, τον φαρμακοποιό παντρεύτηκα».
Τον φαρμακοποιό; Κερώνω, τον φαρμακοποιό; Με προλαβαίνει, φοβάται την αντίδρασή μου, «περνάω καλά» μου λέει απολογητικά, «με αγαπάει, με σέβεται».
Ξεφυλλίζω προς τα πίσω τις μνήμες, τον φαρμακοποιό; Τον κοντόχοντρο με τα πατομπούκαλα στα μάτια; Κι ο Λεωνίδας; Γι’ αυτό δεν μου ξανάγραψε, σιωπή αντί αλήθεια. Τώρα; Αυτό το ξαφνικό;
«Κι ο Λεωνίδας»; «Που είναι»; Ρωτάω. «Δεν τ’ άντεξε, έφυγε, θαλασσοδέρνεται», η φωνή της, ήχος φορτωμένος πίκρα, πόνο.
Μένουμε ακίνητοι, αντικριστά, την κοιτάζω ίσια στα μάτια. Αχ! αυτό το κοίταγμα στα μάτια, αυτή η αμίλητη ερωταπόκριση, δρώμενα χρόνων γίνονται μια στιγμή, τα μεταφέρει γνήσια, με αλήθεια. Η αλήθεια με συνθλίβει, με πικραίνει, φοβάμαι ν’ αντιδράσω, είμαι θυμωμένος.
Με βγάζει απ’ τ’ αδιέξοδο. «Φεύγω, να μη χαθούμε», η φωνή της τρέμει. «Να ’σαι καλά», η απόκρισή μου, φορτωμένη βάλσαμο, λάδι για τις πληγές.
Βαδίζω γρήγορα, νευρικά, προσπερνάω το σπίτι μου, πάω για τη θάλασσα, να πάρω αέρα, πνίγομαι, το στόμα μου φαρμάκι, όχι απ’ το τσιγάρο. Το θυμικό στοχεύει, μου ανοίγει πληγή, στην Αρετούλα μου; Γιατί;

Η σκοτεινή πλευρά του «Κινέζου» Mickey Mouse
Child Labour in China: Tiny Hands, Silent Voices

Έφηβοι εργάζονται σε απαράδεκτες συνθήκες 
κατασκευάζοντας παιχνίδια για την Ντίσνεϊ

ΛΟΝΔΙΝΟ 
Έφηβοι-«σκλάβοι», ηλικίας 14-16 ετών, βρέθηκαν να εργάζονται υπό απάνθρωπες συνθήκες σε κινεζικά εργοστάσια που κατασκευάζουν παιχνίδια για λογαριασμό της Ντίσνεϊ, σύμφωνα με έκθεση της αμερικανικής μη κυβερνητικής οργάνωσης China Labour Watch (CLW). Καθημερινή δωδεκάωρη εργασία, επαφή με επικίνδυνα χημικά χωρίς προστασία, σκληρές πρακτικές πειθαρχίας και φαγητό με κατσαρίδες είναι μόνο μερικές από τις παραβιάσεις που διαπιστώθηκαν στην 25σέλιδη έκθεση. 

Μαζί με τους ενηλίκους συναδέλφους τους τα παιδιά εξαναγκάζονταν σε 12ωρη εργασία κάτω από «απαράδεκτες συνθήκες» και με πολύ χαμηλή αμοιβή, που δεν ξεπερνούσε τα 120 ευρώ τον μήνα. 
Πολλές φορές αυτό το ωράριο ακολουθείτο και τις επτά ημέρες της εβδομάδας. Το ένα εργοστάσιο κατασκεύαζε λούτρινα ζωάκια ηρώων της Ντίσνεϊ και το άλλο κούκλες και σφραγίδες. Η CLW επέλεξε τυχαία δύο εργοστάσια στην Κίνα που συνεργάζονταν με τον αμερικανικό κολοσσό ψυχαγωγίας και έστειλε προσωπικό της για να μιλήσει με τους εργάτες.

Σύμφωνα με την έκθεση, το προσωπικό αναγκαζόταν να εργάζεται καθημερινά οκτώ ώρες, οι οποίες συνήθως ακολουθούνταν από ακόμη τέσσερις ώρες υποχρεωτικών υπερωριών το βράδυ. Συνολικά ενήλικοι και παιδιά εργάζονταν ως και 330 ώρες τον μήνα, πολλές φορές ακόμη και τα Σαββατοκύριακα. Οι εργάτες αναγκάζονταν να μη φορούν τα ειδικά γάντια όταν έρχονταν σε επαφή με επικίνδυνα χημικά επειδή επιβράδυναν τον ρυθμό της εργασίας τους. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα μερικοί να εμφανίσουν σοβαρές δερματικές παθήσεις.

Οι εργοδότες επίσης χρησιμοποιούσαν «σκληρές και παράλογες» πρακτικές πειθαρχίας, ενώ οι κοιτώνες, που έκαστος στέγαζε περίπου 12 άτομα, ήταν βρώμικοι και δύσοσμοι. Τα γεύματα που παρέχονταν στους εργάτες αποτελούνταν από δύο πιάτα με λαχανικά και ένα πιάτο με κρέας..
Από την πλευρά της, η Ντίσνεϊ ανακοίνωσε ότι έχει ήδη ξεκινήσει έρευνα για την υπόθεση, ενώ χαρακτήρισε τις συνθήκες εργασίας στα κινεζικά εργοστάσια «απαράδεκτες».


158 εκατ. κλεμμένες ζωές
Ακόμη πιο βάρβαρο πρόβλημα από την εφηβική είναι η εργασία των μικρότερων παιδιών, ηλικίας από πέντε ως 14 ετών. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της UΝΙCΕF, 158 εκατομμύρια παιδιά εξαναγκάζονται να «εργαστούν» σε όλον τον πλανήτη. Συχνά τα ρίχνουν σε σκληρότατες χειρωνακτικές δουλειές, σε ορυχεία, σε χωράφια, σε εργοστάσια, χωρίς ίχνος μέτρων ασφαλείας και με δεδομένο ότι παραμένουν εκτός σχολείων ή ότι παρακολουθούν μαθήματα περιστασιακά. Ο μεγαλύτερος όγκος αυτών των παιδιών με τις κλεμμένες ζωές, περίπου 69 εκατομμύρια, συγκεντρώνεται στην Υποσαχάρια Αφρική
ΤΟ ΒΗΜΑ

Saturday, 13 November 2010

Εγκυμοσύνη και μουσική
Music and your unborn child

Η μουσική, μας δημιουργεί συναισθήματα. Αλλά συναισθήματα μας δημιουργεί το ένα κομμάτι και άλλα κάποιο άλλο. Στην περίοδο της εγκυμοσύνης θέλουμε η μητέρα να έχει θετικά συναισθήματα, να είναι χαλαρή και ήρεμη γιατί με αυτόν τον τρόπο είναι χαλαρό και ήρεμο και το μωρό. Για αυτό το λόγο διαλέγουμε μουσική που μας μειώνει το άγχος, μας χαλαρώνει, μας ηρεμεί και μας γαληνεύει.

 Υποστηρίζεται ότι η σονάτα Κ448 για δύο πιάνα του Μότσαρτ 
έχει ιδιαίτερα ευεργετική επίδραση στον άνθρωπο.
Το έμβρυο ακούει τη μουσική που ακούει η μητέρα του γιατί μπορεί να ακούσει μέσα στη μήτρα από πολύ νωρίς. Τον 5ο μήνα της κύησης η αίσθηση της ακοής είναι τελειοποιημένη. Έρευνες όμως, έχουν δείξει ότι το έμβρυο ακούει και πολύ πριν να φτάσει τον 5ο μήνα.
Για αυτό για την περίοδο της εγκυμοσύνης η καταλληλότερη μουσική για τη μητέρα και το μωρό είναι η απαλή κλασσική μουσική, όπως του Mozart, του Vivaldi, του Haydn, του Haendel. Επίσης κατάλληλη είναι και η βυζαντινή μουσική αλλά και η μουσική που έχει δημιουργήσει η φύση για εμάς όπως το θρόισμα των φύλλων, ο παφλασμός των κυμάτων, το κελάηδισμα των πτηνών, ο ήχος του τρεχούμενου νερού κ.α. Αυτά τα είδη μουσικής βοηθούν μητέρα και μωρό να χαλαρώσουν.

Έρευνες που έχουν γίνει έχουν δείξει πως η κλασσική μουσική, ενεργοποιεί τον εγκέφαλο και αυξάνει την δημιουργικότητα δηλαδή μπορεί να βοηθήσει στη δόμηση ενός υγιούς και αρμονικού σώματος γεμάτο με ψυχικά χαρίσματα και αρετές. Ας μην ξεχνάμε ότι η μουσική είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με την τάξη, τον ρυθμό, την αρμονία, την αίσθηση του μέτρου, την αυτογνωσία, τη διάκριση της ομορφιάς.
Και αυτό το ήξεραν πάρα πολύ καλά οι πρόγονοί μας στην αρχαία Ελλάδα που θεωρούσαν τη μουσική πολύ σημαντική και ήταν μέθοδος εκπαίδευσης για υγεία και δημιουργία. Ο Σωκράτης συνιστούσε μουσική για την ψυχή και γυμναστική για το σώμα. Ο Πλάτων θεωρούσε τη μουσική ως μορφωτική τέχνη που όταν διεισδύει στην ψυχή των ανθρώπων τους οδηγεί στην αρετή.
Δυστυχώς τα περισσότερα είδη μουσικής που ακούμε σήμερα οι περισσότεροι από εμάς καμιά σχέση δεν έχουν με αυτό που ο Σωκράτης και ο Πλάτων εννοούσαν μουσική. Η πλειοψηφία των ειδών της μουσικής σήμερα είναι βλαβερή για την ακοή, τον εγκέφαλο και την ψυχική ισορροπία, γιατί είναι μονότονη, περιέχει χαμηλούς τόνους (μπάσα) και δεν έχει μελωδία.
Είναι στο χέρι μας το είδος της μουσικής που θα επιλέξουμε να ακούσουμε την περίοδο της κύησης. Είναι στο χέρι μας να δώσουμε την ευκαιρία στον άνθρωπο που περιμένουνε να γεννηθεί, να επιλέξει τη μουσική που προτιμά! Γιατί το μωρό από τον 7ο μήνα της κύησης, όχι μόνο κινείται σύμφωνα με την μουσική, αλλά και δείχνει προτίμηση για συγκεκριμένους τύπους μουσικής.

Υπάρχουν μουσικές που ενοχλούν και αρρωσταίνουν το έμβρυο και κλωτσάνε τη μητέρα για να της δώσουν το μήνυμα να φύγει από αυτό το ενοχλητικό, ακουστικά, περιβάλλον. Υπάρχουν όμως και μουσικές που αρέσουν στο έμβρυο και αντιδρά κινώντας το στόμα του σαν να τραγουδάει και λικνίζει το σώμα του σαν να χορεύει. 

Τα δίδυμα μπορεί να αντιδρούν πολύ διαφορετικά στο ίδιο μουσικό κομμάτι μέσα στη μήτρα, μπορεί στο ένα μωρό να αρέσει και στο άλλο όχι. Ήδη από τόσο μικρά, αγέννητα ακόμη έχουν διαμορφώσει τις προτιμήσεις τους στη μουσική!
Αυτό που άκουγαν στη μήτρα λοιπόν θα το θυμούνται και μετά τη γέννησή τους. Αν η μητέρα άκουγε κάποια συγκεκριμένα κομμάτια που την ηρεμούσαν το μωρό το θυμάται και όταν θα ακούει αυτά τα κομμάτια θα ηρεμεί και θα γαληνεύει γιατί θα του θυμίζουν την ωραία ζωή που έζησε στη μήτρα.
Μερικές φορές όμως τυχαίνει και δεν υπάρχουν ευχάριστα ακουστικά ερεθίσματα στην καθημερινότητα μας αλλά υπάρχει συστηματική έκθεση μας σε δυσαρμονικούς ήχους καθώς και σε μεγάλης έντασης θορύβους. Κάτι τέτοιο έχει δυσάρεστες επιπτώσεις στην υγεία μας.  

Γιατί αυτό που ακούμε επιδρά στη λειτουργία της καρδιάς, στην κυκλοφορία του αίματος, στο ρυθμό της αναπνοής, στην εντερική λειτουργία, στην όραση, στο κεντρικό νευρικό σύστημα, στην μνήμη και στη διανοητική ισορροπία. Αν ακούμε λοιπόν ευχάριστη, αρμονική μουσική τότε βοηθάμε τον οργανισμό μας να λειτουργεί αρμονικά, εάν ακούμε μουσική που δεν περιέχει μελωδία και είναι μονότονη τότε κάνουμε το ακριβώς αντίθετο. Γι’ αυτό, τουλάχιστον στην περίοδο της εγκυμοσύνης, καλό θα ήταν να αποφεύγονται οι δυσαρμονικοί ήχοι.
Το πόσο καλό είναι για μία μητέρα και το μωρό της να ακούν την κατάλληλη μουσική για αυτήν την περίοδο, μας δείχνει μια έρευνα που έγινε σε εγκύους. Αυτή η έρευνα έδειξε πως με μόνο μισή ώρα μια φορά την εβδομάδα ακούγοντας συγκεκριμένη μουσική κατάλληλη για εγκύους ελαττώνεται το άγχος, μειώνεται ο μέσος χρόνος τοκετού, μειώνονται οι καισαρικές τομές καθώς και οι τεχνικές επεμβάσεις. Και αυτό είναι πολύ σημαντικό γιατί η αύξηση των καισαρικών τομών και λοιπών τεχνικών επεμβάσεων στην Ελλάδα έχει συνεχή αύξηση τα τελευταία χρόνια, πράγμα ανησυχητικό για την υγεία και την ψυχική ισορροπία μητέρας και μωρού αλλά και για την οικονομική κατάσταση της οικογένειάς τους.
Μια άλλη έρευνα που έγινε έδειξε πως στα πρόωρα νεογέννητα που δεν ήταν δυνατή η παρουσία της μητέρας τους κοντά τους, μια κασέτα που περιείχε κατά 50% τη φωνή της να μιλάει στο μωρό, κατά 30% τη φωνή του πατέρα να μιλάει στο μωρό και κατά 20% ήρεμη μουσική βοηθούσε το πρόωρο να χαρεί, να χαλαρώσει και να αποκοιμηθεί. Επίσης βρέθηκε ότι αυτά τα πρόωρα ωριμάζουν γρηγορότερα και αναπτύσσονται καλύτερα από ότι τα πρόωρα που δεν είχαν το προνόμιο του ακουστικού ερεθίσματος.
Αυτές οι έρευνες μας δείχνουν ξεκάθαρα πως η μουσική την περίοδο της εγκυμοσύνης αλλά και αργότερα είναι πολύ σημαντική για την υγιή σωματική και ψυχική ανάπτυξη του μωρού. Γι’ αυτό επιλέγουμε προσεκτικά τι είδους μουσική θα ακούσουμε αυτήν την περίοδο της ζωής μας και δίνουμε την ευκαιρία στο μωρό μας να επιλέξει τι του αρέσει να ακούει και τι όχι.
Γεωργία Δανέζη

Συμβουλευτική ψυχολόγος
Εκπαιδευμένη στην προγεννητική αγωγή και ψυχολογία

Πλενόμενες οικολογικές πάνες

Ο ερχομός ενός μωρού προσφέρει πολλή μεγάλη χαρά στην οικογένειά του, συνοδεύεται όμως πάντα με πολλαπλά έξοδα, μερικά από τα οποία όπως τα εξανθρωποποιημένα γάλατα και οι πάνες του, γίνονται στην εποχή μας κάποιες φορές για αρκετούς δυσβάσταχτα.
panes
Σαν παιδαγωγός προσχολικής ηλικίας και δουλεύοντας αποκλειστικά με βρέφη και μικρά παιδιά, άκουγα πολύ συχνά τις μεγαλύτερες σε ηλικία συνάδελφους, να αναφέρονται στις πλενόμενες πάνες που χρησιμοποιούσαν παλιότερα στον εργασιακό μας χώρο. 
Τα σχόλια δεν ήταν καθόλου ευνοϊκά για αυτού του είδους τις πάνες, που ήταν παρόμοιες με αυτές που χρησιμοποιούσαν οι γιαγιάδες και οι μαμάδες  μας. Τρίγωνα, πετσέτες, πανιά, παραμάνες και ακόμα η δυσοσμία και οι  διαρροές αποτελούσαν στοιχεία για αρνητικά σχόλια  που συνόδευαν την κάθε συζήτηση.
Ανακούφιση και ξεκούραση ένιωσαν όλες οι συνάδελφοι όταν ήρθαν οι πάνες μιας χρήσεως. Τις φοράς, στο παιδί, λερώνονται, τις πετάς και ξενοιάζεις και ούτε οσμές, ούτε τίποτα. Το μόνο αρνητικό που διαπιστώθηκε ήταν τα δερματικά στην γεννητική περιοχή των παιδιών. Έντονες κοκκινίλες, παρατρίμματα, δερματικά εκζέματα εμφανίστηκαν πολύ σύντομα και επιμένουν μέχρι και σήμερα στα περισσότερα βρέφη που χρησιμοποιούν πάνες μιας χρήσεως.
Φαρμακευτικό μελάνι, επουλωτικές κρέμες, πούδρες προστέθηκαν στην περιποίηση  των μωρών, αφού το δέρμα τους δεν ανέπνεε και χρειαζόταν επιπλέον φροντίδα. Το τσούξιμο και ο πόνος στην ερεθισμένη περιοχή ήταν μεγάλος και τα παιδιά έκλαιγαν συνεχώς. 
Σημασία είχε όμως ότι είχαν ξενοιάσει όλες από εκείνες τις πλενόμενες πάνες και η φροντίδα των βρεφών γινόταν πιο γρήγορα και χωρίς δυσάρεστες μυρωδιές. Κάθε πρωί, οι μαύρες σακούλες με τις λερωμένες πάνες σχημάτιζαν ένα μικρό λόφο καθώς στοιβάζονταν στους κάδους απορριμμάτων.
Παρόλα τα χρόνια που έχουν περάσει, τίποτε δεν έχει αλλάξει. Τα δερματικά προβλήματα των παιδιών επιμένουν και παρατηρείται μια έξαρση σε περίπτωση αλλαγής της μάρκας των πανών. Τα σκουπίδια αυξάνονται κάθε μέρα ολοένα και περισσότερο, αλλά ποιος νοιάζεται…

Κάποτε για κάθε παιδί που γεννιόταν φύτευαν ένα δέντρο

Στην εποχή μας για τις πάνες μιας χρήσεως του κάθε παιδιού κόβονται 17 δέντρα! Άλλαξαν οι εποχές άλλαξαν και τα ήθη. Φανταστείτε για τι αριθμούς μιλάμε σε παγκόσμιο επίπεδο. 
Σε κάθε παιδί μέχρι να αποκτήσει έλεγχο των σφιγκτήρων του, αντιστοιχούν ένας τόνος σκουπίδια μόνο από τις πάνες του και μάλιστα τα σκουπίδια αυτά δεν είναι ανακυκλώσιμα.
Πάντα είχα την απορία  πώς είναι αυτές οι πάνες αλλά δεν έτυχε να δω ποτέ καμία, μιας και οι πάνες μιας χρήσεως έχουν κατακλύσει την αγορά και υπόσχονται ευτυχισμένα μωρά και μητέρες, αλλά όχι απαραίτητα υγιή από δερματικής άποψης.
Η ευκαιρία να γνωρίσω αυτές τις πλενόμενες οικολογικές πάνες σε μια νέα εντελώς μορφή, δόθηκε εντελώς τυχαία μετά από μια επίσκεψη στο natura shop, στο Πάρκο περιβαλλοντικής ευαισθητοποίησης «Αντώνης Τρίτσης». Συζητώντας  με τον κ. Στάθη και την κ. Φλωρίνα, τους ιδιοκτήτες ενός καταστήματος με βρεφικά οικολογικά είδη, μου έδειξαν με προθυμία μια από αυτές τις πάνες και δέχτηκαν να μου εξηγήσουν πάρα πολλά πράγματα, λύνοντας την όποια απορία μου.
Δε  σας κρύβω ότι αρχικά ήμουν προκατειλημμένη από όσα είχα ακούσει στο παρελθόν, όμως πολύ σύντομα οι νέες αυτές πάνες με κέρδισαν για πολλούς λόγους τους οποίους θα αναφέρω παρακάτω αναλυτικά μετά από τις απαραίτητες εξηγήσεις που μου δόθηκαν.
Οι νέες αυτές πάνες πολλαπλής χρήσεως κυκλοφορούν στην Ελλάδα από το 2006 περίπου, αλλά στην Ευρώπη και ιδιαίτερα στην Γερμανία, από  όπου και εισάγονται κυκλοφορούν εδώ και μια δεκαετία περίπου. Είναι φτιαγμένες από πιστοποιημένο βιολογικό βαμβάκι και στην ετικέτα του γράφει οrganic και αναφέρεται στα υλικά και τις ραφές. Το βαμβάκι είναι από βιολογικά ελεγχόμενες καλλιέργειες που είναι απαλλαγμένες από χημικές και τοξικές ουσίες. Επίσης μπορεί να χρησιμοποιηθεί νήμα από μπαμπού το οποίο είναι πολύ απαλό στην υφή.

Οι σημαντικότεροι λόγοι για να επιλέξει κανείς τις πλενόμενες πάνες είναι 3

Πρώτο και βασικότερο η αποφυγή δερματικών προβλημάτων στα βρέφη. Εξίσου σημαντικοί όμως είναι και οι οικονομικοί λόγοι στις δύσκολες εποχές κρίσεως που περνάμε αλλά και το κυριότερο είναι για λόγους οικολογικής ευαισθησίας και προστασίας του περιβάλλοντος.
Χρησιμοποιώντας τις πλενόμενες πάνες η επιδερμίδα αναπνέει και έτσι οι πόροι μένουν ανοιχτοί με αποτέλεσμα να εμποδίζεται η ανάπτυξη μυκήτων. Αυτόματα μειώνονται οι κίνδυνοι για παράτριμμα, έκζεμα ή άλλα δερματικά προβλήματα. Ειδικά για τα αγοράκια αυτές οι πάνες μειώνουν τον κίνδυνο υπερθέρμανσης στην γεννητική περιοχή και όπως υποστηρίζουν κάποιοι παιδίατροι, μειώνονται πιθανά προβλήματα σχετικά με την γονιμότητα.
Παράλληλα κάνουμε μεγάλη οικονομία στη  αγορά και χρήση φαρμακευτικών σκευασμάτων για την αντιμετώπιση των δερματικών αυτών παθήσεων, όπως ενυδατικές ή φαρμακευτικές κρέμες, πούδρες που είναι ένα διόλου ευκαταφρόνητο ποσό.
Αισθητικά είναι πολύ απαλές  και μαλακές κατά το άγγιγμα γιατί δεν έχουν χλωριωθεί και είναι πολύ άνετες για τα βρέφη. Είναι σχεδιασμένες με τέτοιο τρόπο ώστε να έχουν πολύ καλή εφαρμογή, να είναι ευκολοφόρετες, να έχουν σταθερό κούμπωμα και να αποτρέπουν τις διαρροές. Προσαρμόζονται εύκολα ανάλογα με τα σωματομετρικά στοιχεία του παιδιού.
Για την κατασκευή τους δε χρησιμοποιούνται χημικά, τεχνητά χρώματα ή αρώματα, παρά μόνο φυτικά ανακυκλώσιμα προϊόντα, όπως βιολογικό πιστοποιημένο βαμβάκι, ίνες από μπαμπού, μετάξι κτλ.
Είναι πολύ οικονομικές σε σχέση με τις πάνες μιας χρήσεως. Από έναν πρόχειρο υπολογισμό  χρειαζόμαστε γύρω  στα 2.500 χιλιάδες ευρώ για τις πάνες δύο χρόνων. Αν το παιδί αργήσει να αποκτήσει έλεγχο των σφιγκτήρων  και συνεχίσει να φοράει πάνες μέχρι τα 3 χρόνια, το ποσό αυξάνεται σημαντικά.
Για την αγορά 18 πλενόμενων επαναχρησιμοποιούμενων πανών και κάποιων μικρών επιπλέον χαρτιών που τοποθετούνται στο εσωτερικό της πάνας, το συνολικό κόστος δεν ξεπερνάει τα 350 ευρώ. Το κόστος μειώνεται ακόμα περισσότερο αν χρησιμοποιηθούν και από δεύτερο ή τρίτο παιδί στην οικογένεια. Σημαντική διαφορά δεν νομίζετε;

Οι πλενόμενες πάνες δε δημιουργούν απορρίμματα

Όταν επιτελέσουν τον σκοπό για τον οποίο δημιουργήθηκαν μπορούν να αλλάξουν χρήση και να γίνουν πανάκια για την καθαριότητα του σπιτιού. Σε αντίθεση με τις πάνες μια χρήσεως  που παράγουν τόνους απορριμμάτων, τα οποία μάλιστα για να αποσυντεθούν χρειάζονται πάρα πολλά χρόνια. Κατά την αποσύνθεσή τους επιβαρύνουν το περιβάλλον με ένα σωρό βλαβερές ουσίες που επιστρέφουν πάλι πίσω σε εμάς και τα παιδιά μας.
Συζητώντας με τον κ. Στάθη και την κ. Φλωρίνα τους μετέφερα αγωνίες, απορίες και ερωτηματικά άλλων γονέων που προβληματίζονται για την χρήση τέτοιων πανών και με πολύ προθυμία δέχτηκαν να μου εξηγήσουν.
Οι κυριότερες απορίες των γονιών συνίστανται στο αν γίνεται πραγματική οικονομία στο περιβάλλον και την ενέργεια, αφού οι πλενόμενες πάνες χρειάζονται πλύσιμο στο πλυντήριο, σαπούνια, μαλακτικά, σιδέρωμα, άρα γίνεται σπατάλη ηλεκτρικής ενέργειας νερού και απορρυπαντικών.
Έρευνες που έχουν γίνει σχετικά με το θέμα έχουν αποδείξει ότι πλένοντας με συσκευές ενεργειακής κλάσεως Α, συντελείται και οικονομία νερού και ρεύματος. Απορρυπαντικά χρησιμοποιούμε ήδη για το πλύσιμο των βρεφικών ρούχων οπότε δεν γίνεται σπάταλη. Μαλακτικό δεν χρειάζεται γιατί  οι πάνες δεν είναι χλωριωμένες οπότε παραμένουν με απαλή υφή, ενώ το σιδέρωμα των πανών δεν είναι απαραίτητο. Πλένονται στους 60 βαθμούς και έτσι αποστειρώνονται και δεν χρειάζεται επιπλέον σιδέρωμα. Σε περίπτωση σιδερώματος θα πρέπει να προσέξουμε τα τρούκ ή τα velkro γιατί καταστρέφονται με τη επαφή με το καυτό σίδερο.
Όσο για το που φυλάσσονται οι λερωμένες πάνες έμαθα τα εξής: Στο κεντρικό σημείο της πάνας εφαρμόζεται ένα χαρτάκι πάνω στο οποίο παραμένουν οι κενώσεις. Το χαρτάκι αυτό είναι το μοναδικό από τα απορρίμματα και πάει στον κάδο απορριμμάτων.  Οι βρεγμένες από τα ούρα πάνες μπορούν να παραμείνουν σε ένα κουβαδάκι μέσα στο μπάνιο και όταν συγκεντρωθούν αρκετές μπαίνει ένα πλυντήριο. Εναλλακτικά μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε ένα ειδικό διχτάκι μέσα στο οποίο φυλάσσουμε τις πάνες και στην συνέχεια της βάζουμε με αυτό το διχτάκι μέσα στο πλυντήριο.
Πολλοί γονείς δυσκολεύονται γιατί οι συγκεκριμένες πάνες δεν επιτρέπονται στους βρεφικούς σταθμούς παρά μόνο αν υπάρχει γραπτή εντολή γιατρού, και σε περίπτωση ταξιδιού ή διακοπών τα πράγματα δυσκολεύουν σημαντικά.  Στην περίπτωση αυτή υπάρχουν και πάνες μιας χρήσεως οι οποίες είναι βιοδιασπώμενες και μέσα είναι φτιαγμένες από βιολογικό βαμβάκι, από πράσινο τσάι για να καταπραΰνει τους ερεθισμούς, από φύλλα καλαμποκιού, αλλά αυτές δεν πλένονται . Έχουν κάλυμμα βαμβακερό και  δεν ερεθίζουν το δέρμα του παιδιού.
Οι πάνες αυτές είναι κατά λίγο ακριβότερες από τις κοινές πάνες μια χρήσεως, αλλά είναι καθαρά οικολογικές, μπορούν να κομποστοποιηθούν σε περίπτωση που διαθέτουμε κομποστοποιητή, δεν μολύνουν το περιβάλλον κατά την απόρριψή τους καθώς διασπώνται σε σύντομο χρονικό διάστημα. Οι βιοδιασπώμενες πάνες μπορούν να χρησιμοποιηθούν συνδυαστικά με τις πλενόμενες χωρίς να επηρεάζεται η δερματική υγεία του παιδιού.
Είναι πολύ σημαντικό να αναφέρουμε ότι στο εξωτερικό σε χώρες όπως η Ολλανδία και η Γερμανία, ενισχύονται οι μητέρες να χρησιμοποιούν τις  πλενόμενες πάνες, προσφέροντάς τους  την δυνατότητα να περνάει κάποιο εξουσιοδοτημένο συνεργείο, να μαζεύει τις λερωμένες πάνες και να τις επιστρέφει καθαρές και έτοιμες προς χρήση.  Αυτό βέβαια στην χώρα μας δεν θα συνέβαινε ούτε στα πιο μακρινά όνειρά μας, αλλά αν πραγματικά υπάρχει η θέληση να τις χρησιμοποιήσουμε, θα βρούμε και τον τρόπο.
Εδώ σας παρουσιάζω την νέα πλενόμενη πάνα, η οποία αποτελείται από ένα βασικό κομμάτι το οποίο διαθέτει κόπιτσες, τρουκ ή ταινίες velkro και αυξομειώνεται ανάλογα με τις διαστάσεις το μωρού.
Τα υλικά αυτά είναι από πλαστικό αλλά δεν έρχονται σε άμεση επαφή με το δερματάκι του παιδιού.  
Στο σημείο της γενετικής  περιοχής μπαίνει ένα ακόμα ένθετο κομμάτι one size, για να συγκρατεί την υγρασία, ενώ πάνω από αυτό τοποθείται ένα χάρτινο λεπτό κάλυμμα για να συγκρατεί την κένωση. Όταν ντύσουμε το παιδί με την πάνα, του φοράμε ένα ειδικό αδιάβροχο βρακάκι για να συγκρατείτε η υγρασία. Το αδιάβροχο αυτό βρακάκι αλλάζετε όταν τα παιδί μεγαλώσει αρκετά σε βάρος.
Ένα βασικό πλεονέκτημα αυτής της πάνας είναι ότι βοηθάει τα παιδιά να αποκτήσουν νωρίτερα έλεγχο των σφιγκτήρων.
Ένα ακόμα ενδιαφέρον υλικό που είδα και θέλω να το μοιραστώ μαζί με τις νέες μαμάδες  που θηλάζουν τα μωρά τους, είναι τα πλενόμενα επιθέματα στήθους. Είναι κατασκευασμένα από βαμβακερό κάλυμμα, μαλλί και μετάξι για να κρατάνε σταθερή την θερμοκρασία και να περιορίζονται οι ερεθισμοί στις θηλές. Τα επιθέματα αυτά πωλούνται σε συσκευασίες των 3 ζευγαριών στην τιμή των 18 ευρώ.
Τα προϊόντα αυτά μπορεί να τα βρει κανείς σε επιλεγμένα μαγαζιά που ασχολούνται  με βιολογικά βρεφικά ρούχα.
Θα χρησιμοποιούσατε στην εποχή μας τέτοιες πάνες στα μωρά σας; Για ποιους λόγους θα αποφασίζατε ή όχι για την χρήση τους; Υπάρχουν ανάμεσα μας κάποιες οικογένειες που τις έχουν χρησιμοποιήσει; Θα είχε πολύ μεγάλο ενδιαφέρον να διαβάζαμε τις απόψεις σας.

Γεωργία Νικητέα, EcoView.gr

© Το χαμομηλάκι | To hamomilaki