Ψυχική υγεία: Μεγάλη η επιβάρυνση τον καιρό του κοροναϊού

Εκτός από τις μακροπρόθεσμες σωματικές επιπλοκές του φονικού ιού, έχουν αρχίσει να έρχονται στο φως και οι δεινές επιδράσεις του στην ψυχική υγεία των ιαθέντων.

Δύο μήνες αφού ασθένησε εξαιτίας του κοροναϊού, η Τζούλι είχε την πρώτη της παραίσθηση. Ξεκίνησε αργά. Δυσκολευόμουν να παρακολουθήσω την πλοκή μιας σειράς, στη συνέχεια δεν μπορούσα να διαβάσω τις λέξεις στην οθόνη του κινητού μου, θυμάται, μιλώντας στον Guardian.

Η κατάστασή της επιδεινώθηκε. Ξέρω ότι ακούγεται τρελό, και δεν ξέρω πώς να το διατυπώσω σωστά, όμως ένιωθα πραγματικά σαν κάτι να καταλάμβανε το σώμα και το μυαλό μου.
Ήμουν τόσο σίγουρη ότι συνέβαινε, που έβαλα την αδερφή μου να μου υποσχεθεί ότι θα θυμάται μια λέξη ασφαλείας, η οποία θα αποδεικνύει αν είμαι όντως εγώ στο σώμα μου.

Εν μέσω αυτών των ψευδαισθήσεων, η 36χρονη Τζούλι από τη Μινεσότα, μεταφέρθηκε τελικά στο νοσοκομείο από την οικογένειά της. Η μητέρα μου είπε στον γιατρό στα επείγοντα ότι αναρρώνω από κοροναϊό και ότι φοβούνται ότι αυτό είναι κάποια παράξενη επιπλοκή. Εκείνος συμφώνησε ότι είναι πιθανό, αλλά δεν είχε να προτείνει κάποια λύση.

Πληθαίνουν τα στοιχεία για ψυχικές διαταραχές

Η Τζούλι δεν είναι η μόνη τέτοια περίπτωση. Καθώς σιγά-σιγά φαίνονται οι πρώτες μακροπρόθεσμες σωματικές επιπλοκές του κοροναϊού, αρχίζουμε να βλέπουμε και τις πρώτες παρενέργειές του για την ψυχική υγεία.
Έρευνα στην Ιταλία ανακάλυψε ότι περισσότεροι από τους μισούς που χρειάστηκε να νοσηλευτούν για κοροναϊό, παρουσίασαν ψυχιατρική διαταραχή ένα μήνα αργότερα, με το 28% να έχει συμπτώματα μετατραυματικού στρες, το 31% κατάθλιψη και το 42% αγχώδη διαταραχή. Η αϋπνία και τα συμπτώματα ιδεοψυχαναγκαστικής διαταραχής ήταν επίσης συνηθισμένα.
Άλλη έρευνα, αυτή τη φορά από το University College London (UCL) εντόπισε επίσης ψυχιατρικά και νευρολογικά προβλήματα μετά τις λοιμώξεις κοροναϊού. Ο σύζυγος μιας γυναίκας που πήρε εξιτήριο από το νοσοκομείο παρατήρησε ότι εκείνη φερόταν παράξενα, βγάζοντας και ξαναβάζοντας ασταμάτητα το παλτό της και λέγοντας ότι βλέπει μαϊμούδες και λιοντάρια μέσα στο σπίτι τους.
Δεν επηρεάζονται, όμως, μόνο εκείνοι που ασθενούν τόσο ώστε να χρειαστούν νοσηλεία, όπως μαρτυρούν περιπτώσεις ανθρώπων όπως η Τζούλι.

---

«Δυσκολεύομαι να βγω από το σπίτι»

Πριν την πανδημία, η Ντον, 48 ετών, ήταν υπεύθυνη για μεταμοσχεύσεις οργάνων στη Φιλαδέλφεια. Τώρα είναι άνεργη, και σε πρόσφατη επίσκεψη σε φιλικό της σπίτι, χρειάστηκε μισή ώρα για να συγκεντρώσει αρκετό θάρρος ώστε να βγει από το αυτοκίνητό της.
Μετά τη διάγνωσή της με κοροναϊό, το άγχος της για την ασθένεια αυξήθηκε. Βίωνε πόνους στο στήθος και κρίσεις πανικού. Περπατούσα στο σπίτι τη νύχτα και έλεγχα αν ανέπνεαν όλοι, λέει χαρακτηριστικά. Τον Ιούνιο, η ανησυχία της μικρότερης αδερφής της και το γεγονός ότι οι γιατροί τη διαβεβαίωσαν ότι είναι σωματικά υγιής, την παρότρυνε να αναζητήσει υπηρεσίες ψυχικής υγείας.
Έκτοτε έχει διαγνωστεί με μετατραυματικό στρες, γενικευμένη αγχώδη διαταραχή και βαριά κατάθλιψη και αυτή τη στιγμή βρίσκεται σε πρόγραμμα θεραπείας. Έχω ξεκινήσει θεραπεία εδώ και δύο μήνες, και εξακολουθώ να δυσκολεύομαι να βγω από το σπίτι, λέει.

«Ξυπνούσα επειδή δεν μπορούσα να αναπνεύσω»

Η Λόρεν Νίκολς, 32 ετών, από τη Βοστόνη, δήλωσε ότι αν και η απομόνωση σίγουρα έπαιξε το ρόλο της, βίωσε «καθαρό φόβο» όταν ξεπέρασε το οξύ στάδιο της λοίμωξης από κοροναϊό. Ξυπνούσα στη μέση της νύχτας επειδή δεν μπορούσα να αναπνεύσω, θυμάται, προσθέτοντας ότι στο τέλος την τρόμαζε ο ίδιος ο ύπνος, ενώ φοβόταν ότι δεν θα μπορούσε καν να φωνάξει τον σύζυγό της αν ένιωθε ότι θα πεθάνει.

Πώς επηρεάζει ο κοροναϊός την ψυχική υγεία;

Ο Δρ. Τζόναθαν Ρότζερς, νευροψυχίατρος στο UCL και μέλος ομάδας που εργάζεται πάνω στις νευρολογικές και ψυχικές επιπτώσεις του κοροναϊού, εξηγεί στον Guardian ότι μεγάλο μέρος της έρευνας έχει πραγματοποιηθεί στους ασθενείς που νοσηλεύτηκαν, και όχι στην ευρύτερη κοινότητα. Πρόκειται για μια ομάδα που έχει παραμεληθεί με όρους έρευνας, γεγονός αξιοσημείωτο από τη στιγμή που πρόκειται για τη συντριπτική πλειοψηφία των ασθενών.
Η κοινωνική απομόνωση, το άγχος, η ανεργία, οι δυσκολίες στην εύρεση νέας θέσης εργασίας, η συνεχιζόμενη εξάντληση και οι οικονομικές δυσκολίες, ενδέχεται να συμβάλλουν στα προβλήματα ψυχικής υγείας στους επιζώντες του κοροναϊού, συνεχίζει. Το ίδιο ισχύει και για την εμπειρία της ασθένειας, αλλά και για την εμπειρία ενός περιβάλλοντος όπως αυτό στις ΜΕΘ.
Υπάρχουν και άλλες αιτίες, που σχετίζονται συγκεκριμένα με τον κοροναϊό, συμπεριλαμβανομένης και της ανησυχίας των ασθενών ότι έχουν μεταδώσει τον ιό σε άλλους. Είδα ασθενείς στο νοσοκομείο που αντικειμενικά δεν ήταν σε τόσο κακή κατάσταση, και γίνονταν καλύτερα. Όμως λόγω του πανικού τους για τον κοροναϊό, ήταν σίγουροι ότι θα πέθαιναν. Υπήρχαν ακόμη και άνθρωποι που μου έλεγαν «γιατρέ, απλώς σκότωσέ με», θυμάται.

Ο ρόλος των φλεγμονών

Υπάρχει περίπτωση ο κοροναϊός να έχει άμεσες επιπτώσεις στη λειτουργία του εγκεφάλου; Ο Ρότζερς σημειώνει ότι έχουν υπάρξει περιπτώσεις φλεγμονής στον εγκέφαλο ή εγκεφαλίτιδας που συνδέονταν με την ασθένεια, αλλά, όπως λέει, αποτελούν πολύ σπάνιο φαινόμενο.
Ωστόσο, η ιταλική έρευνα υποστηρίζει ότι οι ασθενείς κοροναϊού με υψηλότερα επίπεδα φλεγμονής στο αίμα τους ήταν πιο πιθανό να εμφανίσουν αργότερα κατάθλιψη και άγχος, συνεχίζει.
Ορισμένοι μπορεί να υποστηρίζουν ότι και τα δύο προβλήματα ενδέχεται να επιδεινώνονται εξαιτίας της χειρότερης γενικής υγείας των ασθενών, όμως η εναλλακτική εξήγηση θα ήταν ότι οι αντιφλεγμονώδεις ουσίες επηρεάζουν τον εγκέφαλο και προκαλούν ψυχιατρικές διαταραχές, λέει ο Ρότζερς.

Ανάγκη για διαρκή έλεγχο

Ο Δρ. Νικ Γκρέι, συμβουλευτικός κλινικός ψυχολόγος στο ίδρυμα Sussex Partnership NHS και στο Πανεπιστήμιο του Σάσεξ, είναι μέρος ομάδας ειδικών που έχουν δημιουργήσει ομάδα εργασίας για την ανταπόκριση στο τραύμα του κοροναϊού. Η ομάδα έχει αναπτύξει κλινικές οδηγίες ελέγχου της ψυχικής υγείας των ασθενών που περνούν βαριά την ασθένεια.
Μεταξύ των οδηγιών είναι και ο εβδομαδιαίος έλεγχος της ψυχικής υγείας των ασθενών για τέσσερις εβδομάδες μετά το εξιτήριο, και η παροχή εκτιμήσεων της ψυχικής τους υγείας κάθε τρεις μήνες, τουλάχιστον για το πρώτο έτος.
Η Ντον τονίζει ότι οι υπηρεσίες ψυχικής υγείας είναι απολύτως απαραίτητες. Όλοι μου έλεγαν να γυρίσω στη δουλειά, ακόμη και ο σύζυγός μου, όμως δεν ήμουν σε θέση να το κάνω ψυχικά, και δεν μπορούσα να εξηγήσω στους άλλους γιατί, μέχρι να μου πουν άλλοι γιατί νιώθω έτσι, εξηγεί.
Η Νίκολς έχει αναβάλει την επίσκεψη σε ειδικό ψυχικής υγείας, γιατί φοβάται ότι αν καταγραφεί μια διάγνωση και στη συνέχεια επαναμολυνθεί από τον ιό, ίσως η γιατροί δεν πιστεύουν ότι όντως παρουσίασε συμπτώματα. Υπογραμμίζει, ωστόσο, τη σημασία που έχει για εκείνους που βιώνουν ανάλογα προβλήματα, να ξέρουν ότι υπάρχει διαθέσιμη βοήθεια.
Το να προσπαθείς να το νικήσεις μόνος σου, είτε βρίσκεσαι σε απομόνωση, είτε νιώθεις ότι δεν υπάρχει κανείς άλλος που να καταλαβαίνει ακριβώς τι περνάς, δεν είναι η σωστή απάντηση, τονίζει.

Το άρθρο αναδημοσιεύεται από το www.tanea.gr
psychologynow.gr
Φιλοξενία: Το Χαμομηλάκι

Παιδεία είναι...

Παιδεία δεν είναι τα πτυχία μας, αλλά η αισθητική μας.
Ο τρόπος με τον οποίο συνομιλούμε, φλερτάρουμε, περπατάμε στο δρόμο. 

Παιδεία είναι οι λέξεις μας, η διακριτικότητά μας, η ελευθερία μας, τα όρια της ελευθερίας μας, η μουσική που ακούμε, η γλώσσα του σώματός μας, το πόσο αγαπάμε να μαθαίνουμε, να αλλάζουμε, να διαβάζουμε σαν να είμαστε κάθε φορά άγραφα χαρτιά.
 

Παιδεία είναι η ταπεινότητα αλλά και η επιμονή στις αξίες μας, το ότι δεν είμαστε προς πώληση, το ότι σεβόμαστε τον άνθρωπο, το παιδί του άλλου, την κυρία που καθαρίζει το γραφείο μας, τον κύριο που καθαρίζει το πάρκο στο οποίο βγάζουμε βόλτα το σκύλο μας, την κοπέλα στο ταμείο. 
 

Παιδεία είναι η μεγαλοψυχία μας, το να ποτίσουμε μια άγνωστη γλάστρα, το να φροντίζουμε την πίσω όψη του σπιτιού μας.
 

Παιδεία είναι το να προστατεύουν τα χέρια μας τον αδύναμο, να τα βάζουν με το θηρίο.

Παιδεία είναι το πόσο μπορούμε να έρθουμε απέναντι στο σύστημα και στους συστημικούς, παιδεία είναι η γενναιότητα και η ευθύνη.
 

Παιδεία είναι το να διαλέγεις τον δύσκολο δρόμο της αξιοπρέπειας, της μοναξιάς και συνάμα να καίγεται το μέσα σου για το κοινό καλό. Για το ωραίο και τη σωτηρία του.

«Ο άνθρωπος είναι η απάντηση, όποια κι αν είναι η ερώτηση».  

André Breton
 

Θυμός, Λύπη, Φόβος, Ζήλια: Τα Συναισθήματα για τα οποία πρέπει να μιλήσετε στα παιδιά

Πώς όμως μπορούμε να βοηθήσουμε τα παιδιά να κατανοήσουν τα συναισθήματά τους; 

Τα παιδιά ήδη από την ηλικία του ενός έτους αρχίζουν να δείχνουν τα συναισθήματά τους και είτε το συνειδητοποιείτε, είτε όχι, τότε ξεκινάτε κι εσείς να τους εκφράζεται τα δικά σας. 

Θυμάστε εκείνη τι φορά που ενώ έπαιζε με το αυτοκινητάκι του, καταλάθος σας χτύπησε κι εσείς είπατε «άουτς»; Αυτή ακριβώς η μικρή λεξούλα δείχνει την αίσθηση του πόνου.

Για να μπορέσει ένα παιδί να διαχειριστεί τα συναισθήματά του, πρέπει πρώτα να μάθει να τα αναγνωρίζει. Ας δούμε ποια είναι τα τέσσερα κύρια συναισθήματα που για τα οποία πρέπει να μιλήσετε στα παιδιά

Θυμός

Ο θυμός είναι ένα δυνατό συναίσθημα ενόχλησης και δυσαρέσκειας. Είναι μία αυθόρμητη αντίδραση όταν νιώθουμε ότι κάτι δεν πάει καλά και έχουμε την ανάγκη να ξεσπάσουμε για αυτό. 

Εκείνη τη στιγμή μπορείτε να πείτε το παιδί σας «φαίνεται ότι είσαι πολύ θυμωμένος» δίνοντάς του έτσι την ευκαιρία να σας μιλήσει για αυτό που νιώθει ή και να το διαψεύσει.

Εξηγήστε στο παιδί σας το συναίσθημα του θυμού, λέγοντάς του ότι κάποιες φορές τα πράγματα δεν πάνε όπως ακριβώς τα θέλουμε και μπορεί αυτό να μας θυμώσει ή να μας στεναχωρήσει. Με αυτόν τον τρόπο, τα παιδιά συνδέουν αυτό που νιώθουν με μία λέξη και μπορούν πλέον πιο εύκολα να το εκφράσουν αντί απλώς να αντιδράσουν φωνάζοντας ή κλαίγοντας.

Λύπη

Η λύπη είναι επίσης ένα συναίσθημα που τα παιδιά βιώνουν στην καθημερινότητά τους, όταν αποχωρίζονται ή χάνουν αγαπημένα τους πράγματα. Πρέπει να έχουμε στο μυαλό μας ότι όταν παιδί είναι λυπημένο, σκέφτεται λυπημένα και αντιδρά λυπημένα, συνήθως κλαίγοντας.

Όταν ένα παιδί είναι λυπημένο για παράδειγμα επειδή έχασε το αγαπημένο του παιχνίδι, είναι σημαντικό να κατανοήσει ότι αυτό το συναίσθημα είναι λογικό να το νιώθει Εξηγήστε του ότι κι εσείς έχετε ζήσει μία παρόμοια εμπειρία, ότι καταλαβαίνετε πως νιώθει και κάντε το να νιώσει ότι είστε εκεί για αυτό.

Φόβος

Όπως αναφέρει και το parents.com, τα παιδιά από τη φύση τους δε φοβούνται, το συναίσθημα όμως του φόβου προκύπτει από την αγωνία και την ανησυχία που μπορεί να νιώθουν για κάτι.

Εξηγήστε στο παιδί σας είναι κάποια πράγματα που δεν είναι στο χέρι μας μπορεί να μας προκαλούν τέτοια συναισθήματα. Προσπαθήστε να συμμεριστείτε τα συναισθήματά του και όχι να τα προσπεράσετε λέγοντάς του απλά ένα «όλα θα πάνε καλά». Mιλήστε του για φόβους μπορεί να είχατε κι εσείς και πώς του ξεπεράσετε και καλλιεργήστε το έδαφος για συζήτηση.

Ζήλια

Η ζήλια είναι ένα αρκετά συνηθισμένο συναίσθημα στα παιδιά ήδη από όταν είναι μόλις λίγων μηνών. Τα παιδιά μπορεί να νιώσουν ζήλια είτε για κάτι που δεν έχουν και θέλουν να αποκτήσουν, είτε για κάτι που έχουν και φοβούνται ότι θα το χάσουν.

Εξηγήστε στο μικρό σας ότι μπορεί να του αρέσουν τα παιχνίδια του συμμαθητή του, αλλά ότι όπως κι εκείνο, έτσι και αυτός έχει επιλέξει τα δικά του και ότι δεν μπορούμε όλοι να τα έχουμε όλα, για αυτό όμως είναι ωραίο να μοιραζόμαστε. Να μας δίνουν και να τους δίνουμε και όλοι να απολαμβάνουμε περισσότερα πράγματα.

mother-love

Μένουν αγράμματα τα παιδιά, αλλά δεν φταίνε αυτά!!!

Το βατερλό , περί τέτοιου πρόκειται, όσο και αν προσπαθήσει να ωραιοποιήσει κανείς τα πράγματα, της πλειοψηφίας των υποψηφίων στις πανελλαδικές εξετάσεις και το θλιβερό φαινόμενο να μπορούν να εισαχθούν κάποιοι από αυτούς σε σχολές μόνο με το όνομά τους, δείχνει ότι η παιδεία στην Ελλάδα έχει αγγίξει πάτο.

Δεν θέλουμε να είμαστε μηδενιστές,ούτε και να γενικεύουμε, υπάρχουν σαφώς εξαιρέσεις, αλλά αυτό δείχνει η ίδια η πραγματικότητα.

Ο ποιοτικός δείκτης της εκπαίδευσης, αντί να βελτιώνεται χειροτερεύει. Δεν διορθώνονται τα κακώς έχοντα, αλλά εκτροχιάζονται. Η παιδεία, είναι φανερό, πλέον ότι «ασθενεί βαρέως», για να μη γράψουμε, και θεωρηθούμε υπερβολικοί, ότι βγάζει επιθανάτιους σπαρακτικούς ρόγχους...

Οι ελλείπείς σε γνώσεις μαθητές, όταν εισέρχονται, λόγω της συγκυρίας, στο Πανεπιστήμιο, θα είναι και ελλιπείς φοιτητές και στη συνέχεια ελλιπή στελέχη της κοινωνίας.

Από τις στρατιές αγραμμάτων, θα προκύψουν και άλλες στρατιές αγραμμάτων και η τυραννία και η κόλαση της αγραμματοσύνης, μπορεί να βολεύει συμφέροντα, χαντακώνει, όμως, την κοινωνία.

Μια απλή κίνηση να κάνει κάποιος: Να ρίξει μια ματιά σε αναρτήσεις μαθητών και φοιτητών σε μέσα κοινωνικής δικτύωσης, όπου διατηρούν σελίδες, και θα καταλάβει ότι έχουν χαθεί πλέον τα αυγά και τα πασχάλια.

Καλά η ορθογραφία και η σύνταξη είναι φρικτή και υποδηλώνει πλήρη άγνοια βασικών γραμματικών και συντακτικών κανόνων. Αλήθεια, τι διδάσκονται στα σχολεία; Ορισμένοι (ες) ακόμη και το όνομά τους λάθος το γράφουν!

Το ακόμη φρικτότερο, όμως, είναι ότι φαίνεται ξεκάθαρα ότι δεν μπορούν να σκεφτούν και να εκφραστούν. Περιορίζονται σε λίγες λέξεις και δεν διατυπώνουν κανένα ολοκληρωμένο νόημα.

Δεν επιθυμούμε να προσβάλλουμε τα παιδιά, γιατί δεν φταίνε αυτά γι' αυτό το κατάντημα.

Αντί η πολιτεία, το ίδιο το εκπαιδευτικό σύστημα, αλλά και οι οικογένειες (ναι, έχουν τη δική τους ευθύνη οι οικογένειες), να βοηθήσουν τους νέους να βγουν απ' αυτή τη διάλυση, που στην ουσία κάνει τα όνειρά τους συντρίμμια, τους διαλύουν ακόμη περισσότερο.

Αντί να τους δώσουν διέξοδο, τους βυθίζουν όλο και πιο βαθιά στο αδιέξοδο.

Δεν μπορεί να συνεχιστεί άλλο αυτό το δυσάρεστο φαινόμενο της αμάθειας, που έχει δημιουργήσει απάθεια, και οι οδυνηρές επιπτώσεις του, φαίνονται σε πολλά στάδια της κοινωνικής ζωής.

Και, δυστυχώς, παρότι τώρα παρατηρούμε τις συνέπειες αυτό του φαινομένου, δεν είναι σημερινό, έχει βαθιά τις ρίζες του στο παρελθόν. Ξεκίνησε και τώρα το πληρώνουμε. Ας σταματήσουμε την εκπαιδευτική κατρακύλα, πριν μας κοστίσει ακριβά, πολύ ακριβά...

Κάποιοι, μάλιστα, ισχυρίζονται ότι δομήθηκε και καλλιεργήθηκε συστηματικά, για να αποσαθρωθεί το πνεύμα των Ελλήνων, που είναι ένα από τα ισχυρότερα όπλα μας.

Δεν μπαίνουμε σε σφαίρες συνομωσιολογίας, αλλά είτε συνέβη αυτό, είτε δεν συνέβη, το αποτέλεσμα είναι το ίδιο. Σμπαραλιάστηκε το μορφωτικό επίπεδο των νέων, με αποτέλεσμα να είναι σμπαραλιασμένοι ως προσωπικότητες και οι ίδιοι.

Κατέρρευσαν σταδιακά τα ιδεώδη της παιδείας, με αποτέλεσμα να καταρρεύσει και η ίδια η παιδεία, να καταρρεύσουν πνευματικά και ψυχικά και τα παιδιά...

Η παιδεία δεν θέλει πειραματισμούς. Είναι η σοβαρότερη υπόθεση του Έθνους. Εξαρτάται απ' αυτήν η υπόστασή μας

Η παιδεία είναι ένας από τους σημαντικότερους παράγοντες διατήρησης της ταυτότητάς μας, της ιστορίας μας και της ρίζας μας. Ας το καταλάβουμε, επιτέλους...

Στόχοι της ελληνικής παιδείας, που δεν πρέπει αντιγράφει τα κακά, αλλά τα καλά σημεία των δυτικών προτύπων, δεν μπορεί να είναι άλλος από τη δημιουργία ανθρώπων ολοκληρωμένων Ανθρώπων, που θα διαθέτουν και γνώσεις και επιστημονική επάρκεια, αλλά και ψυχική ομορφιά και εσωτερική αυτοκυριαρχία και ακεραιότητα και βίωση της αληθινής αρετής και υγιή προσωπικότητα και καλλιέργεια του πνεύματος της πραγματικής ελευθερίας και όχι της ασυδοσίας και βίωση των εννοιών της αξιοκρατίας, της ανθρωπιάς, της δικαιοσύνης, του αλληλοσεβασμού και της αυτογνωσίας.

Όχι σ' αυτό, που αρέσκονται κάποιοι για τα παιδιά, αλλά ναι σ' αυτό, που πρέπει να γίνουν τα παιδιά, για να ευτυχήσουν, για να προκόψουν και να ευδοκιμήσουν σαν σωστοί άνθρωποι και όχι σαν υπάνθρωποι.

π. Ηλίας Μάκος
protothema.gr

Όχι άλλος φόβος! Η θετική ψυχολογία ως αντίδοτο στον COVID-19

Έχουμε πίστη στον εαυτό μας, συνεχίζουμε να είμαστε ικανοί και δυνατοί ως άνθρωποι κι εφόσον έχουμε ήδη καταφέρει σημαντικά πράγματα, στο μέλλον πολύ πιθανόν να καταφέρουμε ακόμη περισσότερα.

Η εμφάνιση κι εξάπλωση του ιού SARS-CoV2, είχε σαν αποτέλεσμα το χαρακτηρισμό από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας της λοίμωξης που προκαλείται από αυτόν (COVID-19), ως πανδημία. Ένα αρκετά μεγάλο μέρος του παγκόσμιου πληθυσμού είναι σε καραντίνα στο σπίτι του, με περιορισμό μετακινήσεων. Τα συναισθήματα που κυριαρχούν είναι η αβεβαιότητα, ο φόβος για το άγνωστο και το άγχος, η αβοηθησία, η απελπισία και ενδεχομένως η άρνηση.

Οι αρνητικές συμπεριφορές που εμφανίζονται είναι ο στιγματισμός, το υπέρμετρο άγχος, η αποφυγή και η φτωχή ψυχοκοινωνική προσαρμογή. Οι άνθρωποι συνήθως τείνουν να ανησυχούν για τους νέους κινδύνους περισσότερο από τους γνωστούς, υπάρχει έντονος ο φόβος μετάδοσης και διάδοσης της νόσου.

Ο φόβος είναι ένα βασικό συναίσθημα του ανθρώπου που εκλύεται από τη συνειδητοποίηση ενός πραγματικού ή μη υπαρκτού κινδύνου ή απειλής. Είναι ένας μηχανισμός που λειτουργεί προστατευτικά, δηλαδή μια φυσιολογική αμυντική αντίδραση του οργανισμού χωρίς να υπάρχει συνειδητή σκέψη.

---

---

Πως μπορούμε να νικήσουμε το φόβο και να ενδυναμώσουμε τα θετικά συναισθήματα

Η θετική ψυχολογία με πρωτοπόρο τον Martin Seligman (1998), εστιάζει στη θετική, προσαρμοστική, δημιουργική και συναισθηματική πλευρά της ανθρώπινης συμπεριφοράς. Η θετική ψυχολογία σου παρέχει το λόγο για τον οποίο αξίζει να ζει κανείς.
Τα θετικά συναισθήματα θεωρούνται ΑΝΤΙΔΟΤΟ των επιπτώσεων των αρνητικών συναισθημάτων. Συντελούν στη διεύρυνση του ρεπερτορίου σκέψης – δράσης, ενώ η Fredrickson αναφέρει ότι βοηθούν στο να βρίσκουμε εναλλακτικούς τρόπους ως προς την αντιμετώπιση των δυσκολιών. Επιπλέον, ενισχύουν τη διεύρυνση της μάθησης, μειώνουν το άγχος και αναπτύσσουν την απόκτηση μεγαλύτερης ψυχικής ανθεκτικότητας.
Θετικές έννοιες

• Ευτυχία είναι η ψυχική ικανοποίηση του ανθρώπου, η οποία πηγάζει από την εκπλήρωση των επιθυμιών και των στόχων του. Δεν υπάρχει μόνιμη ευτυχία, υπάρχουν μόνο στιγμές ευτυχίας. Πολλοί άνθρωποι θεωρούν ευτυχία ταυτόσημη με την υλική ευμάρεια, όμως διαψεύδονται από την ίδια τη ζωή.
• Ευγνωμοσύνη είναι το συναίσθημα που βιώνουμε τη στιγμή που εκτιμάμε κάτι που λαμβάνουμε, είτε είναι απτό είτε όχι. Η ευγνωμοσύνη συγκαταλέγεται ως ένα από τα δέκα πιο σημαντικά θετικά συναισθήματα που βιώνουμε.
• Οι δυνάμεις, μπορούν να οριστούν ως «μια προϋπάρχουσα ικανότητα για έναν συγκεκριμένο τρόπο συμπεριφοράς, σκέψης ή συναίσθημα που είναι αυθεντικό και ενεργοποιώντας τον άνθρωπο επιτρέπει τη βέλτιστη λειτουργία, ανάπτυξη και απόδοση» (Linley, 2008, σελ. 9). Διακρίνονται από άλλα είδη δυνατοτήτων, όπως δεξιότητες ή ταλέντα. Ενώ οι δυνάμεις θεωρούνται φυσικές για ένα άτομο, οι δεξιότητες μαθαίνονται μέσω της κατάρτισης ή της εμπειρίας.
• Η νοσταλγία ανήκει στα αντιφατικά συναισθήματα που πολύ πρόσφατα άρχισε να μελετάται και φαίνεται ότι μπορεί να παίξει σημαντικό ρόλο στη ζωή μας. Νοσταλγούμε ευτυχισμένες στιγμές και βιώνουμε ευχάριστα συναισθήματα.
• Ανθεκτικότητα. Η ψυχική ανθεκτικότητα αναφέρεται σε μια δυναμική διαδικασία η οποία ενέχει τη θετική προσαρμογή στο πλαίσιο σημαντικών αντιξοοτήτων (Luthar, 2000).
• Αισιοδοξία είναι η τάση που μπορεί να έχει κάποιος να βλέπει τον κόσμο ως ένα θετικό μέρος και να προσδοκά ότι όλα θα πάνε καλά στη ζωή, έχει μια «θετική» προοπτική και μετατρέπει τα εμπόδια, τις απογοητεύσεις και τις αποτυχίες, σε ελπίδα.
• Ελπίδα. Αν δεν υπήρχε η ελπίδα μπορεί να μην είχε υπάρξει ο άνθρωπος. Η ελπίδα βιώνεται σε πλαίσια απειλητικά, γεμάτα προκλήσεις και αβεβαιότητα. Ωθεί τον άνθρωπο να αναζητήσει τις ικανότητές και την δημιουργικότητά του, προκειμένου να οργανώσει και να εκτελέσει τρόπους διαχείρισης της πρόκλησης που αντιμετωπίζει.
• Χαρά. Προέρχεται από γεγονότα που θεωρούνται ως επιτεύγματα σε προσωπικό επίπεδο και την επίτευξη κάποιου στόχου και συντελεί στην ανάπτυξη σωματικών, ψυχολογικών και κοινωνικών δεξιοτήτων

Τι μπορούμε να κάνουμε για την καταπολέμηση των αρνητικών συναισθημάτων.

Σκεφτόμαστε 1 θετικό πράγμα κάθε μέρα. Αυτό μπορεί να είναι 1 σκηνή από τη ζωή μας, η οποία μας έκανε να νιώθουμε χαρά και ευτυχία ή κάτι που μας φέρνει αισιοδοξία και ελπίδα για το μέλλον σε προσωπικό επίπεδο.
Εστιάζουμε στις ανθρώπινες σχέσεις και στην ανάπτυξη τους, από απόσταση. Μπορεί να είμαστε σε καραντίνα αλλά υπάρχει η τεχνολογία, η οποία μπορεί να μας βοηθήσει στη παρούσα φάση.
Βάζουμε ένα μικρό καθημερινό στόχο να κάνουμε ένα “δώρο” σε κάποιον όχι απαραίτητα σε οικονομικό επίπεδο, αλλά σε ψυχολογικό επίπεδο όπως ένα χαμόγελο, ένας καλός λόγος, και να αφιερώσουμε λίγο από το χρόνο μας σε κάποιον συνάνθρωπο μας.

---

---

Κάνουμε μικρά βήματα, με ένα πράγμα τη φορά. Σκεφτόμαστε το παρόν και τη σημερινή μέρα. Με το αύριο θα ασχοληθούμε όταν αυτό έρθει.

Αγαπάμε τον εαυτό μας, ενισχύουμε την αυτοπεποίθηση μας, με απολογισμό των θετικών πραγμάτων που έχουμε καταφέρει ως τώρα. Φροντίζουμε τον εαυτό μας για να μπορούμε να φροντίσουμε και τους αγαπημένους μας.

Βοηθάμε όπου και όπως μπορούμε το συνάνθρωπο μας, που μπορεί να έχει ανάγκη, στα πλαίσια των δυνατοτήτων μας. Η βοήθεια αυτή μπορεί να είναι μια απλή πράξη όπως το να σηκώσουμε το τηλέφωνο μας και να τον ρωτήσουμε αν είναι καλά.

Χαμογελάμε όσο περισσότερο μπορούμε, όχι γιατί χαιρόμαστε με την υπάρχουσα κατάσταση αλλά γιατί το χαμόγελο είναι δύναμη.
Έχουμε πίστη στον εαυτό μας, συνεχίζουμε να είμαστε ικανοί και δυνατοί ως άνθρωποι κι εφόσον έχουμε ήδη καταφέρει σημαντικά πράγματα, στο μέλλον πολύ πιθανόν να καταφέρουμε ακόμη περισσότερα.

Είναι σημαντικό να εκφράζουμε τα συναισθήματα μας, είτε θετικά είτε αρνητικά.

Στην περίπτωση που δεν μπορούμε να διαχειριστούμε το αρνητικό φορτίο των συναισθημάτων μας, καλό είναι να απευθυνθούμε στους ψυχολόγους, πολλοί από τους οποίους παρέχουν μειωμένου κόστους ή ακόμα και δωρεάν συνεδρίες.

---

Βιβλιογραφία

• Fredrickson B. (2001). The Role of Positive Emotions in Positive Psychology/ The Broaden-and-Build Theory of Positive Emotions. Am Psychol., 56(3), 218–226.
• Linley, A. (2008). Average to A: Realising strengths in yourself and others. Coventry: CAPP.
• Luthar, S.; et al. (2000). “The Construct of Resilience: A Critical Evaluation and Guidelines for Future Work”. Child Development 71 (3): 543–562.
• Seligman, M. E. P. (1998). Learned optimism. New York: Pocket Books.

Δρ. Καλλιόπη Μέγαρη Κλινική Νευροψυχολόγος - Σύμβουλος Ψυχολόγος

psychologynow.gr

Φιλοξενία: Το Χαμομηλάκι